محل تبلیغ شما
کمپ‌های ترک اعتیاد درمانگر یا آسیب زا

تاریخ خبر: 1394/5/26 04:08:30

کمپ‌های ترک اعتیاد درمانگر یا آسیب زا

نشر این خبر با ذکر منبع: www.sarzaminjavid.com شایسته است 

 

مشکلات کمپ‌های ترک مواد؛کمپ‌های ترک اعتیاد درمانگر یا آسیب زا

روزان نیوز- عدم بازگشت فرد معتاد به سمت مصرف مجدد مواد از جمله دغدغه‌های مهمی‌است

سمیه باقری:در دهه اخیر اعتیاد به یک معضل اجتماعی حاد تبدیل شده به نحوی که دیگر برای دیدن این درد خانمان سوز نیازی به داشتن دیدگانی تیزبین یا نگاهی ژرف نیست. در سال‌های اخیر شیوع این پدیده زنگ خطری را به صدا درآورد که همزمان با افزایش جرائم و خشونت در کشور بود. سریال‌ها و فیلم‌های مربوط به دهه هفتاد کشورمان نمونه‌هایی از معتادینی را داشتند که با بسته شدن به تخت تبدیل به افرادی سالم با عزمی‌راسخ می‌شدند اما امروز تقریبا همه می‌دانیم که مسئله به این سادگی‌ها نیست. کافی است پای درد دل یکی از معتادان یا خانواده‌های آنها بنشینیم تا باور کنیم که اعتیاد تا چه حد امکان تخریب شخصیت یک فرد یا خانواده را در خود دارد. این مسئله که یک فرد معتاد خود و اطرافیانش را دچار بیماری‌های روحی و روانی می‌کند امری مسلم است. درمان‌های مختلف گر چه در کوتاه مدت اغلب جوابگو هستند اما عدم بازگشت فرد معتاد به سمت مصرف مجدد مواد از جمله دغدغه‌های مهمی‌است که هنوز پاسخ کاملا درستی نیافته است. بر همین اساس از سال 1380 کمپ‌های ترک اعتیاد با یک نگاه متفاوت نسبت به این مقوله توسط خود معتادین نجات یافته شروع به کار کرد تا با کمک این افراد امکان نجات تعداد بیشتری از معتادان فراهم شود.

«همزاد پنداری» یک معتاد نجات یافته با یک فرد قرار گرفته در معرکه باعث موفقیت موارد مختلف کمپ‌های ترک اعتیاد شد اما این طرح نیز مانند بسیاری از طرح‌های دیگر هرگز کامل اجرا نشد تا جایی که در برخی از موارد نه تنها درمانی صورت نگرفت بلکه زخمی ‌نیز بر زخم‌های افراد مبتلا و خانواده‌هایشان افزوده شد. اخبار و شایعات مختلفی که از داخل این کمپ‌ها به بیرون درز کرد باعث شد که برخی از این مراکز سودجو تعطیل شوند اما این بدان معنا نیست که دیگر واحدهای خاطی وجود ندارند. ضرب و شتم، تجاوز جنسی و حتی ابتلای بیمار به مواد دیگری از اعتیاد از جمله مواردی است که در این کمپ‌ها گزارش شده است.

«همزاد پنداری» عامل موفقیت کمپ‌‌ها

غلامرضا، 44 ساله، مدیر یک کمپ در اطراف تهران است. او که 7 سال و 2 ماه از روزهای پاکی‌اش می‌گذرد می‌گوید چهار ماه بعد از کنار گذاشتن مواد، کمپ ترک اعتیاد تاسیس کرده است. غلامرضا طی این مدت فعالیت بارها با مسئله پلمپ کمپ به دلیل نبود مجوز رو به رو بوده اما خود او معتقد است که نظارت نباید با نگاه مدرک و مواردی از این دست انجام شود. او درباره مشکلات به زور آوردن افراد به کمپ‌ها به روزان می‌گوید: اینگونه نیست که صرفا افراد داوطلب طی پروسه درمان دوام بیاورند بلکه در برخی از مواقع افراد داوطلب از ادامه مسیر ناامید می‌شوند اما کسانی که خانواده معرفی کرده‌‌اند پاک می‌مانند و ادامه می‌دهند.

او معتقد است که ترک یک معتاد به درونیات او باز می‌گردد و یک راهنما که یک معتاد نجات یافته است در این مسیر می‌تواند به او کمک کند.

17 سال گرفتار اعتیاد بودم

این مدیر کمپ می‌گوید: من 17 سال به اعتیاد گرفتار بودم و در این مسیر روش‌های مختلفی را امتحان کردم که ناموفق بود؛ از جمله اینکه طی یک دوره به روانشناس مراجعه کردم اما نه تنها این مراجعه کمکی به من نکرد بلکه باعث شد که از ترک منصرف شوم و مسیر ادامه مصرف من تا 10 سال بعد نیز ادامه پیدا کند. من معتقدم که یک معتاد که از این ورطه نجات پیدا کرده می‌تواند به فردی که در این دام هنوز گرفتار است با استفاده از خاطرات و دردهای مشترک کمک کند در حالی که طی ماه نخست این امکان برای یک روانشناس کمرنگ‌تر است زیرا وقتی من به یک معتاد در حال خماری می‌گویم که توانسته‌‌ام این روزها را بگذارنم او یک واقعیت ملموس را می‌بیند که در یک روانشناس نمی‌بیند.

غلامرضا درباره لزوم استفاده از پزشک و روانشناس در کمپ‌ها گفت: ما در حال حاضر نیز در کمپ پزشک داریم و هفته‌‌ای دو بار هم مشاور و روانشناس را در جمع بیماران داریم. من معتقدم که حضور روانشناس برای بیمارانی که برخی از مواد صنعتی مانند شیشه را مصرف کرده‌‌اند مثمر ثمر است زیرا متاسفانه ضریب تخریب این مواد بسیار بالاست و گاهی باعث ایجاد تیک‌های عصبی در افراد می‌شود.

نادیده گرفته شدن بخش علمی در کمپ‌های ترک اعتیاد

مهدی گلپایگانی، پژوهشگر و درمانگر اعتیاد معتقد است که کمپ‌های ترک مواد مخدر در ایران گاها باعث ایجاد مشکلات روحی و روانی و دلزدگی از ترک در برخی از بیماران می‌شوند. وی با اشاره به اینکه اصل ایجاد کمپ‌های ترک اعتیاد و اداره شدن آن به مرکزیت معتادان نجات یافته خوب است، در این باره به روزان گفت: من معتقدم که اصل طرح قابل تحسین است اما متاسفانه این طرح نیز مانند سایر طرح‌ها به صورت کامل اجرا نشده و بعد علمی‌آن به صورت کامل نادیده گرفته شده است. متاسفانه در کمپ‌های ترک اعتیاد نگاه اینگونه است که صرفا برای مدت یک ماه فرد را از دسترسی به مواد دور کنند اما واقعیت این است که اعتیاد ریشه‌های بسیار عمیق‌تری دارد که بخش فیزیکی تنها قسمت کوچکی از آن است.

ضرب و شتم در بیشتر کمپ‌ها رایج است

این کارشناس تصریح کرد: قطعا در مسئله اعتیاد مسائل خانوادگی و ریشه‌های عاطفی و فکری فرد نیز درگیر است به همین خاطر نباید صرفا درگیر مسائل ژنتیکی و بخش فیزیولوژیکی کار شویم اما متاسفانه در کمپ‌ها این نگاه سطحی جاری است. گلپایگانی ارائه خدمات علمی‌نظیر مشاوره و پژوهش با محوریت اعتیاد را یک نیاز خواند و بیان کرد: باید بخش علمی‌یعنی مشاوره و پژوهش در کنار ترک فیزیکی قرار بگیرد اما متاسفانه این بخش دیده نشده ضمن اینکه من بیماران نوجوان و جوانی داشته‌‌ام که با بی تجربگی وارد کمپ‌های نامناسب شده‌‌اند و به جای درمان دچار مشکلات بیشتری نظیر سوء استفاده جنسی و یا ابتلا به گونه‌های دیگر مواد شده‌‌اند ضمن اینکه ضرب و شتم در اغلب این مراکز رواج دارد. وی درباره عدم خود معرف بودن بیمار و به زور بردن آنها به کمپ گفت: در برخی از موارد خانواده‌هایی که از اعتیاد اعضای خود خسته شده‌‌اند این افراد را به کمپ معرفی می‌کنند که با ضرب و شتم و به زور بردن آنها همراه است در حالی که خود معرف بودن در این بخش یک نیاز است البته من با فعالیت این نوع کمپ‌ها مشکلی ندارم اما بر روی بخش علمی‌و پژوهشی کار تاکید دارم.

در کشورهای خارجی معتادان 6 ماه در کمپ می‌مانند

به گفته این کارشناس اعتیاد، مشکل اصلی اینگونه افراد برای ابتلا به اعتیاد نداشتن مهارت‌های ده‌گانه‌‌ای است که سازمان بهداشت جهانی آن را پذیرفته است. مهارت‌هایی نظیر نه گفتن، کنترل خشم و استرس و یا به تعویق انداختن لذت آنی از جمله این موارد است که در کشور ما چندان به آن توجه نشده است. البته این موارد قطعا روی کاغذ به صورت خوب و درستی ارائه می‌شود اما در عمل اصلا اینگونه نیست. گلپایگانی پیشنهاد می‌دهد: قطعا در این میان کمپ‌های خوب و علمی‌ نیز به صورت انگشت شمار وجود دارند اما تعدد مراکز سبب عدم نظارت و کمرنگ شدن این افراد فعال شده است لذا من فکر می‌کنم بهتر است که در هر استان یک مرکز به صورت کاملا علمی‌و زیر نظر دولت به فعالیت بپردازد تا علاوه بر ترک معتادان امکان مهارت آموزی آنها را با تضمین آینده شغلی و کار ایجاد کند. کما اینکه در کشورهای خارجی معتادان تا سقف 6 ماه نگهداری می‌شوند و با مهارت آموزی و ارائه شغل به مرحله ترخیص می‌رسند. وی معتقد است نباید به مقوله ترک اعتیاد نگاه سطحی داشته باشیم و دنبال نتیجه گیری صد در صد باشیم بلکه باید به دنبال کاهش آسیب و درمان جایگزین باشیم. متادون یکی از روش‌های آن است اما متاسفانه این قسمت نیز به دلیل تعدد مراکز از کنترل خارج شده است. به طور حتم کنترل معضل اعتیاد نیاز به نظارتی گسترده و درست بر پایگاه‌های مربوط به این امر دارد. نگاهی که شاید تا امروز در سطح کلان برنامه ریزی کشوری به آن نیاز بوده و انجام نشده است.