محل تبلیغ شما
کاش «رستاخیز» بانک بود!

تاریخ خبر: 1394/4/29 06:51:41

کاش «رستاخیز» بانک بود!

نشر این خبر با ذکر منبع: www.sarzaminjavid.com شایسته است 

از همان روزی ‌که «رستاخیز» تازه‌ترین اثر احمدرضا درویش در سی‌ودومین ‌جشنواره فیلم فجر روی پرده رفت و بسیاری از مخاطبان را به ستایش واداشت، قابل پیش‌بینی بود که این اثر سینمایی با حاشیه‌های زیادی همراه شود؛ اثری که چه از نظر مضمون و چه از نظر ساختار بسیاری از نگاه‌ها را به خود معطوف کرده‌ بود. با توجه به ریشه‌ها و منابع فرهنگی و عقیدتی این کهن‌دیار، نفس تلاش برای به تصویر کشیدن داستان قیام عاشورا برای ایرانیان، از علاقه‌مندان به مذهب گرفته تا شهروندانی که علقه چندانی به آن ندارند، کنجکاو‌کننده بود، چه رسد که خبردار شوند برخی از حرفه‌ای‌های هالیوود نیز در پدید آوردن این اثر نقش داشته‌اند. از آن مهم‌تر، بودجه دولتی که سابقه نشان داده ‌است عملا حکم زهر را در رگ‌های آثار سینمایی ایفا می‌کند، به‌ناف این پروژه وصل نبوده ‌است. حاشیه‌های این اثر نیز درست از همان زمان اکران در جشنواره آغاز شد.
مخاطبانی که اقبال آن را داشتند تا این اثر را به صورت کامل و بدون سانسور تماشا و ارزیابی کنند، در دو طیف کاملا متضاد قرار گرفتند. از سویی بخشی این اثر را وهن مذهب ارزیابی کردند و از سوی دیگر برخی مخاطبان «رستاخیز» را ورژن جهانی «روز واقعه» دانسته، تاکید می‌کردند که احمدرضا درویش توانسته است پس از دو دهه، آن اتفاق مبارک سینمای ایران را در سطحی بالاتر تکرار کند و تکامل بخشد. با این همه برخی حاشیه‌ها درباره روایت عاشقانه داستان سبب شد این اثر برای اکران عمومی با سانسورهای زیادی همراه شود و محمل داستان عاشقانه آن به همراه برخی چهره‌های اصلی داستان از جمله علی‌اکبر(ع) به صورت کامل قیچی شوند. با همه این احوال مخاطبانی که چهارشنبه‌شب هفته پیش موفق به تماشای نسخه بازتدوین‌شده این اثر شدند، اگر نسخه اصلی «رستاخیز» را مشاهده نکرده‌ بودند، خللی در این اثر نمی‌یافتند و باز لب به تحسین این اثر باز کرده و تاکید می‌کردند که اثری بسیار فراتر از سینمای ایران و همچنین قابل‌قبول، در کلاس جهانی را شاهد بوده‌اند. با این‌حال هنوز ساعاتی از اکران این اثر نگذشته بود که با تهدید برخی گروه‌ها و جریان‌های دلواپس این فیلم از سردر سینماهای کشور پایین کشیده‌ شد و فردای آن روز در پایتخت و برخی از شهرها جمعی از شهروندان با استناد به نظر برخی مراجع عظام ‌تقلید نسبت به اکران این فیلم اعتراض کردند و وزارت ارشاد نیز رسما خبر توقیف موقت این اثر را صادر کرد. در این وجیزه فارغ از مباحث فقهی، تاریخی، فنی و... «رستاخیز»، تنها به چند نکته حول این توقیف اشاره‌ای کوتاه می‌کنیم. یکی از ویژگی‌های حکومت اسلامی با قرائت رهبر فقید جمهوری اسلامی، حل بحث تزاحم آرای فقهی مجتهدان و مراجع عظام تقلید درباره مسائل مختلف از احکام شرع تا مسائل مستحدثه در جامعه ‌اسلامی بوده ‌است. به این معنا که همه مراجع، مجتهدان و... حق دارند چه در مباحث عامه و چه در مباحث فقهی، نظری کاملا متفاوت با نظر حاکم ‌اسلامی داشته ‌باشند و مقلدان آنها نیز در این موارد می‌توانند از نظر آنها پیروی کنند، اما نظر فقهی حاکم در جامعه، نظر فقیه عادل مقبول مبسوط‌‌الید است. باید این نکته را نیز مدنظر داشت که مراجع تقلید شیعه در هزار سال گذشته با وجود همه اختلافات نظری، کلامی و فقهی در اکثر قریب به اتفاق موارد با بردباری نسبت به اجتهاد دیگر علما برخورد کرده‌اند و به ندرت شاهد جدال و درگیری مقلدان مراجع مذهب امامیه با یکدیگر بوده‌ایم. با توجه به نگاه ویژه مقام‌ معظم رهبری به ساحت فرهنگ، بعید به نظر می‌رسد که ایشان از موضوع ساخت واکران اثری چون «رستاخیز» بی‌خبر مانده ‌باشند یا سازندگان این اثر و متولیان فرهنگ کشور از ایشان در این‌‌باره استمزاج نکرده ‌باشند. این امر در کنار حضور یک مجتهد در راس دستگاه اجرایی کشور که زیردستان او حکم اکران این اثر را مهر کرده‌اند، نشان از آن دارد که دست‌کم از نظر فقهی در سطوح عالی نظام مخالفتی با اکران «رستاخیز» وجود نداشته ‌است. حال این پرسش مطرح می‌شود که چرا در مقابل چند اعتراض محدود این اثر از سینما‌ها جمع شد. مطمئنا مراجع تقلید در حکومت اسلامی فرمان به اعتراض عمومی نمی‌دهند و تنها مقلدان خود را از تماشای این اثر منع می‌کنند، از شواهد امر برمی‌آید که اصلا بعید نیست که برخی منتقدان دولت پس از موفقیت چشمگیر هسته‌ای تلاش کرده‌اند از این موقعیت تنشی جدید علیه کابینه یازدهم و حسن روحانی برپا کرده و کلاهی از این نمد برای خود دست‌وپا کنند. با این حال باید تاکید کرد که عقب‌نشینی دولت در این زمینه ذهن بسیاری از علاقه‌مندان رئیس‌جمهور را با ابهاماتی مواجه کرده ‌است. طبق نظر عموم فقهای شیعه، تقلید بر مجتهد حرام است، جناب حسن روحانی به‌عنوان یک مجتهد نمی‌تواند به غیر از فتوای ولی‌فقیه، نظر فقهی دیگری را بر نظر خود رجحان دهد. همگی آگاه هستیم که برخی از مراجع عظام تقلید به نظام بانکداری ایران، سود و تسهیلات آن ایرادهای زیادی وارد می‌کنند و برخی آن را مطابق شرع نمی‌دانند. مطمئنا بانک‌ها و سیستم ربوی یا غیرربوی آنها در زندگی اقشار ملت بسیار بیشتر از «رستاخیز» یا «حضور یا عدم حضور بانوان در ورزشگاه‌ها» و... موثر است. آیا می‌توان به صرف اعتراض چند نفر از مقلدان این بزرگان سیستم بانکداری کشور را تعطیل کرد؟ آیا رئیس‌جمهور و اعضای کابینه حاضر می‌شدند در این زمینه به نظر چند معترض تمکین کنند؟ قاعدتا این‌ پرسش برای بسیاری از علاقه‌مندان به فرهنگ، خالقان و سرمایه‌گذاران بی‌پناه «رستاخیز» و... که روی امضا و تاییدیه دولت‌های دهم و یازدهم حساب باز کرده ‌بودند، نیز پیش آمده‌ است. اینجاست که باید گفت: کاش «رستاخیز» بانک بود.

محمدمتقی / فرهیختگان