محل تبلیغ شما
افزایش اعتیاد محصول افسردگی جامعه

تاریخ خبر: 1394/4/10 02:24:49

افزایش اعتیاد محصول افسردگی جامعه

نشر این خبر با ذکر منبع: www.sarzaminjavid.com شایسته است 

دکتر نیره توکلی؛جامعه شناس

 

 

روزجهانی مبارزه با مواد مخدر وسایلم گم شد. یعنی آنها را دزدیدند. برای گزارش دزدی به کلانتری رفتم که پسر بچه‌‌ای خردسال را آنجا دیدم. به جرم توزیع مواد بازداشت شده بود و می‌گفت 16 سال دارد گرچه بسیار کم سن تر به نظر می‌آمد. ظاهرا فقط سن مصرف مواد نیست که در ایران پایین آمده، سن توزیع و فروش مواد هم بسیار پایین آمده و به بچه مدرسه‌ای‌ها هم رسیده است. هشدارهای جدی مسئولان این روزها درباره افزایش آمار اعتیاد بین زنان و نوجوانان است. اما چرا در سال‌های اخیر تعداد زنان و نوجوانان معتاد بیشتر شده؟

تحقیقات نشان می‌دهد اعتیاد زنان معمولا از نوع درجه دو است. به این معنی که یکی از اشخاص ذکور خانواده، پدر یا همسر باعث اعتیاد آنها شده اند. از طرف دیگر قرص هایی که برای لاغری به زنان تجویز می‌شود معمولا قرص‌های روان‌گردان هستند. اعتیاد مردها غالبا با دود و دم و تریاک و با کشیدن سرو کار دارد؛ در حالی که بیشتر مواقع اعتیاد زنان پنهان بوده و از نوع اعتیاد‌های شیمیایی و قرص‌های روانگران است. در مورد اعتیاد نوع دو زنان حتی می‌توان به بخشی از جامعه اشاره کرد که دختران در سنین پایین در خانواده‌های از هم پاشیده به بهانه ازدواج به مردهای معتاد فروخته می‌شوند تا با تن فروشی هزینه اعتیاد شوهران شان را فراهم کنند و در این مسیر خودشان هم به اعتیاد کشیده می‌شوند.

اما اینکه چرا اعتیاد بین جوانان گسترش پیدا کرده اعم از زن و مرد جواب را باید در جای دیگری جستجو کنید. فاصله بین تفریح در فضای عمومی و فضای خصوصی در ایران بسیار زیاد است. شاید در هیچ کجای دنیا بین فضای عمومی و خصوصی اینقدر شکاف وجود نداشته باشد. بسیاری از تفریحات به پشت درهای بسته کشیده شده است؛ زیرا فضاهای شاد عمومی برای تفریح، فعالیت‌های فرهنگی، هنری، ورزشی یا معاشرت جوانان در ملا عام وجود ندارد. وقتی که روابط و تفریحات به پشت درهای بسته کشیده شود، هیچ چیزی جز بی قانونی مطلق در انتظار آنها نیست. در حالت عادی هر جامعه‌‌ای قواعدی برای تنظیم رفتار افراد در فضاهای عمومی دارد؛ اما وقتی تفریحات در فضای عمومی انجام نشود، جامعه هم از نظارت بر جوان‌ها عاجز می‌شود. همین مسئله باعث افزایش اعتیاد جوان‌ها شده است. مرحله گذار جامعه به جایی رسیده که جوانان ما توان انجام فعالیت‌های اجتماعی و هنری و فرهنگی را دارد اما چون جامعه این خواسته‌ها را در فضای عمومی انکار می‌کند، آنها به فضای خصوصی پناه می‌برند. پشت درهای بسته هم چیزی جز قانون شکنی وجود ندارد.

گرایش به اعتیاد فقط مخصوص جوان‌ها نیست. سن اعتیاد حتی به پایه‌های پایین مدارس هم رسیده است. بچه‌های 10، 12 ساله می‌خواهند دنیا را بشناسند و همه چیز را کشف کنند. وظیفه جامعه است که برایشان تفریحات سالم را فراهم کند. البته این تحلیل برای کوکان طبقه متوسط هست و وضعیت کودکان کار یا خانواده‌های آسیب دیده متفاوت است. نیازهای بچه‌های طبقه متوسط هم در جامعه ما انکار می‌شود. بسیاری از خانواده‌ها به تنهایی توانایی ایجاد تفریحات سالم برای فرزندانشان را ندارند. آموزش و پروش هم که این کار را نمی‌کند. نتیجه اینکه سن اعتیاد هم روز به روز پایین تر می‌آید. بچه‌های طبقه متوسط در ابتدا فقط به عنوان تفریح سراغ اعتیاد می‌روند. سیستم آموزشی ما کنکور مدار است و هر نوع فعالیت فوق برنامه و مطالعه آزاد در کنار درس خواندن را سرکوب می‌کند.

سیستم خشک خلاقیت کش در نظام آموزشی ایران باعث شده تا پدر و مادرها هم فقط نگران قبول شدن بچه‌ها در کنکور باشند و به فکر ایجاد فضای شاد و سالم برای تفریح بچه‌ها نباشند. مجموعه رفتارهای سیستم آموزشی و دید خانواده، بچه‌ها را به سمت اعتیاد سوق می‌دهد. توجه به فعالیت‌های ورزشی در مدارس و دانشگاه‌های ما همیشه در درجه دوم اهمیت قرار دارد و این باعث شده که افراد چیزهایی که لازمه سنشان هست را دریافت نکنند. این بی توجهی باعث شده تا کودکان ما تفریح و اعصاب راحت نداشته باشند. وقتی نیازهای بچه‌ها در سنین مختلف را در نظر نمی‌گیرند و فقط یک نوع تربیت علمی یا ایدئولوژیک به آنها داده می‌شود، بچه‌ها دچار افسردگی می‌شوند. افسردگی پایه اصلی ایجاد اعتیاد در جامعه است؛ اصلا اعتیاد نوعی بیماری از جنس افسردگی است.

برای رهایی از اعتیاد جامعه به آموزش نیاز دارد. البته بعضی از کتاب‌های پیشگری از اعتیاد مناسب سن بچه‌ها نیست. چیزهایی مثل بنزین و چسب در حالت عادی از نظر بچه‌ها اعتیادآور نیستند اما با خواندن این کتاب‌ها می‌توانند این چیزها را یاد بگیرند؛ بیشتر از کودکان به فکر آموزش پدر ومادرها باشیم تا آنها عوارض اعتیاد و نشانه‌های آن را بشناسند. آموزش کودکان هم باید طوری باشد که در مورد چیزهای مشکوک به آنها آگاهی داده شود. در عین حال نباید کاری کنیم که آنها در فضاهای عمومی احساس نا امنی کنند. پیشگیری راه دیگری است که دولت و جامعه برای کاهش اعتیاد پیش رو دارند. مهمترین پیشگیری ایجا دفضاهای شاد و سالم برای معاشرت و تفریح جوان‌ها است. برای این کار نیاز است فضای اجتماعی بازتر شود. باید فضایی فراهم کنیم که امکان تفریح جوان‌ها در فضای عمومی فراهم باشد. در ملا عام دیگر کسی برای مواد مخدر تبلیغ نمی‌کند یا اعمال خارج از عرف انجام نمی‌دهد.

روزان

حروف تصویر