محل تبلیغ شما
نقشه مناطق زلزله خیزتهران

تاریخ خبر: 1394/3/13 23:10:42

نقشه مناطق زلزله خیزتهران

نشر این خبر با ذکر منبع: www.sarzaminjavid.com شایسته است 

مناطق ۱۷، ۱۰، ۱۲، ۱۱، ۱۶، ۱۵، ۱۸، و بخشی از مناطق ۱۳، ۷، ۱۴، ۸ به دلیل وجود بافته‌های ناپایدار در برابر زلزله آسیب پذیرند. مناطق ۱۲، ۱۰، ۹، ۱۱ که مناطق تهران قدیم هستند به دلیل شبکه معابر نفوذ ناپدیرند نیازمند توجه ویژه هستند چراکه خطرناک ترند

به گزارش فرهنگ به نقل از ایلنا علیرضا جعفری گفت درباره وضعیت شهر تهران به ویژه بافت‌های فرسوده در برابر زلزله، اظهار کرد: ‌ از سال ۸۵ تاکنون ۲۰ درصد از بافت فرسوده نوسازی کردیم اگرچه دراین مدت درصدی به بافت‌های فرسوده شهر افزوده شده است به طوری که به وضوح می‌توان این بخش‌ها را دید.


وی با بیان اینکه به دلیل ساخت و سازی بی‌کیفیت، ساختمان‌هایی بی‌کیفیتی داریم، تصریح کرد: ‌متاسفانه ساختمان‌های نوساز ما مقاوم نیستند، اگر بخواهیم میزان مقاومت ساختمان‌ها را در برابر زلزله ارزیابی کنیم باید خسارت‌های ناشی از این حادثه را بدانیم.

مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران همچنین خاطر نشان کرد: ‌ بسیاری از ساختمان‌های ما به دلیل عدم پایداری و عدم ایستایی در زمان زلزله تخریب می‌شوند، البته خسارت ناشی از زلزله به دلیل نبود دسترسی و امکان ارائه خدمات امداد و نجات بعد از زلزله بحث دیگری است چرا که معابر شهر باریک و تنگ است.

جعفری با بیان اینکه باید تمهیدات لازم برای توسعه سطح معابر صورت گیرد، گفت: ‌ در طول چند سال اخیر در ۳۸ هکتار معابر شهر بازگشایی صورت گرفته است که امکان دسترسی به بافت‌های فرسوده را فراهم کرده است.

وی درباره تمهیدات بهداشتی و تامین خدمات برای آسیب دیدگان است، تاکید کرد: باید برای محل اسکان ضروری و ارائه خدمات زلزله نیز فکری کرد چرا که در غیر اینصورت خسارت جبران ناپذیری خواهد داشت.

مدیرعامل سازمان نوسازی شهری تهران با بیان اینکه مناطق جنوب تهران در برابر زلزله آسیب پذیرند، گفت: ‌مناطق ۱۷، ۱۰، ۱۲، ۱۱، ۱۶، ۱۵، ۱۸، و بخشی از مناطق ۱۳، ۷، ۱۴، ۸ به دلیل وجود بافته‌های ناپایدار در برابر زلزله آسیب پذیرند.

وی افزود: ‌ مناطق ۱۲، ۱۰، ۹، ۱۱ که مناطق تهران قدیم هستند به دلیل شبکه معابر نفوذ ناپدیرند نیازمند توجه ویژه هستند چراکه خطرناک ترند

 

رئیس جمعیت هلال‌احمر در مورد میزان آمادگی شهر تهران برای یک بحران گفت: امیدواریم تمام مسئولان طبق برنامه‌های کوتاه‌مدت،‌ میان‌مدت و بلندمدت کار کنند تا روزی تهران برای بحران آماده شود.

به گزارش فارس،سیدامیر محسن ضیایی صبح امروز بازدیدی از مرکز مدیریت بحران شهر تهران داشت.

وی در جریان این بازدید گفت:‌ شعار سازمان ملل این است که ذهن را تغییر دهیم تا زندگی را نجات دهیم.

رئیس جمعیت هلال‌احمر با بیان اینکه بسیاری از کارهای ما با مردم است و در بحران‌های بزرگ بدون توان مردم نمی‌توان کاری انجام داد، گفت: از دید افرادی که در خارج هستند زلزله تهران یک بحران خیلی بزرگ است و در اسناد آنها از زلزله تهران به عنوان یکی از 5 بحران بزرگ دنیا یاد می‌شود.

وی به دیدار خود با سفیر نروژ در تهران اشاره کرد و گفت: سفیر نروژ هنگامی که از زلزله تهران شنید به من گفت آموزش کارکنان سفارت را کی آغاز کنیم؛ شما دقت کنید سفیر یک کشور خارجی این مقدار در آموزش خود و همکارانش برای مقابله با بحران مصر است اما ما در جامعه خود این موضوع را مطرح نمی‌کنیم تا زمانی که یک زلزله‌ای در کشور اتفاق افتد تا مردم و مسئولان بار دیگر نسبت به آن حساس شوند.

ضیایی افزود:‌ بعد از مدتی نیز مردم نسبت به خطرات زلزله بی‌تفاوت می‌شوند و موضوع مسکوت گذاشته می‌شود ما کارهای سوری زیادی می کنیم و امکانات را می‌آوریم و نشان می‌دهیم اما این امکانات کار نمی‌کنند به طور مثال زمانی که در وزارت بهداشت بودم از اورژانس‌های کشور بازدیدی داشتم و متوجه شدم که بسیاری از دستگاه‌های اورژانس به علت نبود باطری کار نمی‌کنند.

وی خاطر نشان کرد: از رئیس سازمان امداد و نجات خودمان پرسیدم که چند تا از خودروهای شما آماده عملیات است که ایشان گفت همه خودروها اما من حرفش را باور نمی‌کنم.

رئیس جمعیت هلال‌احمر با بیان اینکه نمی‌توان بدون مراجعه به تجربه و دانش کشورهای دیگر فعالیت کرد، گفت: ما باید عملمان بر اساس تجربه‌ای باشد که دیگران کسب کرده‌اند و برای بحران نباید آزمون و خطا انجام داد.

وی موقتی بودن کارها و ضعیف بودن پیگیری‌ها را از دیگر ضعف‌های ایرانیان عنوان کرد و گفت: مسئولان و مردم ما نمی‌دانند در چه وضعیتی هستند و از میزان خطر و ریسک اطلاع کافی ندارند. البته به عقیده من بزرگترین اشکال ما ایرانیان ضعف در کار تیمی است.

ضیایی تهران را یک شهر مدرن در عین حال عقب‌افتاده دانست و گفت:‌ این شهر مترو دارد اما زیرساخت ساختمان‌هایش بسیار ضعیف است.

وی در ادامه به فرماندهی بحران در شهرها به خصوص شهری مانند تهران اشاره کرد و گفت: تمرکز فرماندهی باید در شهرهای بزرگ در دست شهرداری باشد و پلیس،‌هلال احمر و دیگر ارگان‌ها زیر نظر شهرداری کار کنند. ما جایی که باید حاکمیتی عمل کنیم دموکراتیک عمل می‌کنیم.

رئیس جمعیت هلال‌احمر با تاکید بر اینکه بسیاری از مسائل قابل پیشگیری است، گفت: هر چه در پیشگیری سرمایه‌گذاری کنیم خسارت پایین می‌آید؛ ما نمی‌توانیم از وقوع حادثه‌ای مانند زلزله پیشگیری کنیم اما با آموزش می‌توان از خسارت زیاد پیشگیری کرد.

وی تاکید کرد: آموزش درست ریسک را کاهش می‌دهد و به همین منظور ما بخش آموزش همگانی را فعال کردیم که به زودی در تمام استان‌ها فعال می‌شود.

ضیایی خاطر نشان کرد:‌ آموزش همگانی یک اقدام موقتی نیست چرا که تمام مردم ایران مخاطب آن هستند و باید با هر جنس و سنی تحت آموزش قرار بگیرند.

رئیس جمعیت هلال‌احمر در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار فارس، مبنی بر اینکه تهران چقدر برای بحران آماده است،‌گفت: شهر تهران را باید با مدیریت بحران تهران متفاوت در نظر بگیریم چرا که من قبل از بازدید از مدیریت بحران تهران تصور نمی‌کردم که به این میزان آماده باشند.

وی ادامه داد:‌ اما در مورد کلانشهری مانند تهران باید با برنامه‌های بلند‌مدت، میان مدت و کوتاه مدت به جایی برسیم که بتوانیم بگوییم تهران هم شهر امنی است.

ضیایی همچنین در مورد نقش انتقال پایتخت در کاهش خسارات بحرانی مانند زلزله، گفت: انتقال پایتخت از قبل از انقلاب در دستور کار بوده اما هنوز اجرایی نشده است در همه دنیا پایتخت‌ها شهرهای بزرگی نیستند به خصوص آنهایی که تازه‌ تاسیس هستند.


وی خاطر نشان کرد: رفتن پایتخت از تهران پاک کردن صورت مسئله است

چرا که مشکل همچنان پابرجاست و تنها بخشی از ساختمان‌های دولتی به خارج تهران منتقل می‌شوند.

 

 

 

2 0
yas   1394/7/27 09:57:57

زلزله از جمله بلایایی طبیعی است که به صورت روزانه بارها اتفاق می‌افتد اما به دلیل اینکه میزان آن پایین است متوجه آنها نمی‌شویم. بر اساس آمار به طور متوسط بیش از 100 زمین لرزه در تهران رخ می‌دهد که هیچ کدام را شهروندان تهرانی متوجه نمی‌شوند. اما با توجه به اینکه تهران در کمربند زلزله‌ای قرار دارد، باید تمهیدات لازم را هنگام وقوع آن بیاندیشیم. در حقیقت باید کمترین آسیب را هنگام زلزله داشته باشیم اما با توجه به ساختار زیرساخت‌های تاسیساتی شهر تهران، با زمین‌لرزه بالای 5 ریشتر بیشتر شهروندان تهرانی از آتش ‌سوزی ناشی از گاز شهری می‌سوزند. آنچه مسلم است زلزله قابل پیش بینی نیست اما می‌توان با توجه به شواهد و بررسی‌های زمین‌شناسی تشخیص داد که کدام بخش‌ها بیشتر مستعد زمین‌لرزه هستند.
30 چشمه لرزه‌ای تهران را تهدید می‌کند
بر همین اساس، علی بیت‌اللهی، مدیر بخش زلزله‌شناسی، مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به اینکه گسل‌های زیادی تهران را در بر گرفته‌اند، افزود: برای برآورد خطرات ناشی از زلزله علاوه بر گسل‌های موجود در محدوده تهران، باید گسل‌هایی که در 100 تا 150 کیلومتری این شهر قرار دارند نیز مد نظر قرار گیرند؛ چرا که فعال شدن این گسل‌ها نیز بر شهر تهران موثر است.وی با تاکید بر این که برای برآورد خطر زلزله باید شعاعی به اندازه 100 تا 150 کیلومتری در نظر گرفته شود، افزود: مهمترین گسل‌های تهران شامل گسل مشا، گسل شمال تهران، گسل جنوب ری، گسل امامزاده داوود، گسل تلویزیون، گسل عباس آباد و گسل کهریزک در جنوب تهران است.بیت‌اللهی با اشاره به اینکه این گسل‌ها شناخته شده‌اند، ادامه داد: گسل‌هایی در زیر آبرفت‌ها مدفون هستند و کسی از وجود آنها مطلع نیست مانند گسل بم که دقیقا از وسط شهر عبور کرده بود و پس از زلزله متوجه وجود این گسل شدیم.او با اشاره به مطالعات تحلیلی انجام شده روی گسل‌های تهران، تصریح کرد: نتایج این مطالعات نشان داد اطراف تهران بیش از 30 چشمه لرزه‌ای و گسل‌ وجود دارد که برای تهران تهدید است. نکته مهم این است که تمامی این گسل‌ها فعال و دارای سابقه لرزه‌خیزی هستند.مدیر بخش زلزله‌شناسی مرکز تحقیقات مسکن و شهرسازی درباره ساختمان‌های کشور هم گفت: بر اساس استانداردهای جهانی، از حدود ۲۰ میلیون ساختمان موجود در کشور، ۱۱ میلیون بنا بیشترین تلفات ناشی از تخریب را دارند. وی با اشاره به اینکه از مجموع 46 هزار و 969 زلزله‌ای که در 10 سال گذشته در کشور به وقوع پیوسته، 45 زلزله با بزرگی 5.5 ریشتر و بالاتر بوده است و اشاره به اینکه از یک میلیون پلاک رسمی که در پایتخت قرار دارد، 200 هزار پلاک در بافت فرسوده هستند، افزود: با مطالعات سن‌سنجی بر روی نمونه‌های گرفته شده از گسل‌های تهران، مشخص شده است که آخرین زلزله بزرگ شهر تهران که منجر به تخریب امارت سفارت بریتانیا هم شده بود مربوط به سال 1830 میلادی است که البته مربوط به شهر تهران نبود و در حوالی شرق شمیرانات به سمت دماوند رخ داده بود و کانون زلزله در فاصله 40 تا 50 کیلومتری از تهران بوده است.
وقوع یک زمین‌لرزه امکان‌پذیر است؟
یکی از مباحثی که با وقوع هر زلزله در کشور باب می‌شود شایعه وقوع زلزله در دیگر شهرها به ویژه تهران ست. چندی پیش هم که چند زلزله در ورامین، گرمسار، سمنان به وقوع پیوست، بین مردم شایعه شد که به زودی در تهران زلزله می‌آید؛ حتی برخی رسانه‌ها هم به این شایعه دامن زدند و این کار آنها باعث وحشت بین جامعه شد.اما شهرام احترامی، زمین‌شناس و کارشناس زلزله، درباره این شایعات به روزنامه ابتکار گفت: در عمل پیش بینی زلزله برای یک مکان خاص به صورت عمومی وجود ندارد. بلکه می‌توان با استفاده از دوره های زمانی وقوع زلزله، آن هم با بزرگی 6 به بالا را از نظر تئوریک تعیین کرد. در حقیقت اینکه بتوانیم وقوع یک زلزله را به صورت علمی تشخیص دهیم بسیار غیر محتمل است مگر اینکه از روی شواهد موجود مانند رفتار حیوانات و برخی فعالیت های زیرزمین در فاصله نهایت 5 دقیقه مانده به وقوع، آنرا تشخیص دهیم. وی با تاکید بر این که احتمال زلزله در شهرهایی مانند تهران و مشهد که پیش‌تر هم زمین‌لرزه‌های مهمی در آنها رخ داده، همواره وجود دارد، افزود: القای شرایط خاص بر پایه پیش‌بینی براساس تک پارامترها و مطالعاتی محدود به دلیل کمبود منابع بودجه‌ای برای پژوهش‌های استاندارد، قابلیت اعتنای بالایی ندارد و تعمیم آن به گستره‌های مهم و پر جمعیت و لرزه‌خیز، علاوه بر ایجاد هراس و نگرانی موجب سلب اعتماد و اطمینان مردم و مسوولان از پژوهش و علم می‌شود. لذا باید با دقت و وسواس زیاد باید از چنین رفتارهای نسنجیده‌ای در کشور اجتناب کرد.
زلزله تهران فاجعه تاریخ می‌شود
همچنین چندی پیش مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران درباره وقوع زلزله احتمالی شهر تهران گفت: اگر خدای نکرده زلزله بزرگی در تهران رخ بدهد، قطعا فاجعه سال، دهه و قرن نیست بلکه با شرایط فعلی تهران، فاجعه تاریخ به وقوع می‌پیوندد. وی افزود: امروز اگر در کنار خانه‌های موجود در بافت فرسوده شهر تهران یک تریلی گاز دهد، این خانه‌های فرسوده همگی می‌ریزند. علاوه بر خانه‌های قدیمی ساختمان‌های جدیدی که ساخته می‌شوند نیز با وجود مهندس ناظر در حین ساخت فرو ریخته‌اند. اتفاقی که بارها شاهد آن بوده‌ایم به همین دلیل باید در این جهت اقدامات موثری صورت گیرد. برهمین اساس پیشنهاد می‌کنم برای ایجاد آمادگی همیشگی، مانورها و تمرین‌های مستمر را در دستور کار قرار دهیم.غلامرضا انصاری، عضو کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران نیز با بیان اینکه شهر تهران از لحاظ موقعیت مکانی بر روی گسل‌های فعالی چون گسل ری و شمال تهران واقع شده است، افزود: از نظر لرزه‌خیزی با خطر نسبی بسیار زیادی روبه‌رو هستیم. این در حالی است که وجود بافت‌های فرسوده، تمرکز جمعیتی و مرکزیت سیاسی، اقتصادی شهر تهران اثرات زلزله احتمالی را بسیار مخرب‌تر کرده است، به همین دلیل ضروری است برنامه‌ریزی مناسبی برای کاهش آسیب‌های شهر در حوزه‌های مختلف تدوین شود.وی با اشاره به اینکه بررسی لرزه‌ای تاریخی تهران وقوع حوادثی چون زلزله را برای همگان روشن کرده است، تاکید کرد: اندیشمندان این علم وقوع یک حادثه را نیز قریب‌الوقوع می‌دانند. اگرنگاهی به مطالعات انجام شده درباره میزان خسارات ناشی از لرزش گسل‌های تهران بیندازیم، می‌بینیم حتی یک لرزش کوچک نظام این شهر را برهم می‌زند و در جایی که یک شایعه و یا انتشار یک خبر آنی درشبکه‌های مجازی امنیت روانی شهروندان را به مخاطره می‌اندازد، حقیقتا یک لرزش نسبتا شدید اگر ویرانی هم نداشته باشد، چه برسر این شهر می‌آورد؟عضو کمیسیون برنامه و بودجه شورای شهر تهران ادامه داد: شهر تهران در وضعیت عادی نیز بحرانی است. ترافیک سنگین، مسدود شدن بزگرراه‌ها و قطع برخی دسترسی‌ها همه شاهد این موضوع است که اگر حادثه احتمالی در تهران رخ دهد، این هر به کلی قفل شده و القاعده کاری از دست سازمان‌های امدادی بر نخواهد آمد. بی‌تردید قوی‌ترین و چابک‌ترین نیروهای امدادی در این وضعیت زمین‌گیر خواهند شد و ورودی‌ها و خروجی‌های شهر تهران ظرفیت تخلیه اضطراری را نخواهند داشت.انصاری همچنین گفت: قطعا پیامد یک زلزله تنها تخریب نیست. براساس مطالعات انجام شده در این زمینه ما با یک حادثه چند بعدی مواجه هستیم که کار را بسیار سخت‌تر و پیچیده‌تر می‌کند. سازمان‌های متولی چه اقداماتی را در وفق چرخه مدیریتی بحران در دستور کار خود قرار داده اند. وضعیت شریان‌های حیاتی کلانشهر تهران چگونه است و اینکه آیا قادر خواهیم بود خدمت‌رسانی به مردم را ادامه بدهیم؟
تا 15 سال دیگر تهران زلزله می‌آید
اما بهرام عکاشه، استاد علم زلزله شناسی ایران با اشاره به اینکه در دو هزار سال گذشته در تهران، منطقه ری پنج - شش بار زلزله هفت ریشتری داشته و آخرین زلزله‌ای که در شرق تهران و در مارس 1830 میلادی رخ داده، بزرگی‌اش بیش از 7 ریشتر بوده‌است، افزود: در محاسباتی که من انجام داده‌ام، دوره 200 تا 150 سال برای تکرار زلزله‌ها مشخص شد. از این زمان، 15 سالش مانده است. البته اینها محاسبات کاغذ و قلمی است. زمین این چیزها سرش نمی‌شود. رفتار زمین را نمی‌شود به دقیقاً حدس زد چون زمین همگن و یکنواخت نیست، هر اظهارنظری با علامت سوال همراه است. وی ادامه داد: نکته مهم این است که ما حداقل 13 - 14 میلیون دانش‌آموز در کشور داریم که در مدارسی کاملا آسیب‌پذیر درس می‌خوانند. من 650 شهر ایران را انتخاب کردم و زلزله‌خیزی‌ آنها را بررسی کردم. 85 درصد شهرهای کشور ما از جمله قم، تهران و فاصله قم و تهران، تبریز، شیراز و مشهد در معرض خطر زلزله هستند. یادمان نرود که ما در منطقه البرز، گلستان، گیلان و شهرهای شمالی با 8 میلیون جمعیت در معرض خطر، روبه‌رو هستیم. در جنوب البرز هم نزدیک به 25 میلیون نفر جمعیت زندگی می‌کنند. در کل با حساب‌هایی که ما کردیم متوجه شدیم که 50 میلیون نفر از جمعیت کشورمان در معرض خطر زلزله قرار دارند.عکاسه در ادامه تصریح کرد: 90 درصد از کشور روی گسل است. چرا باید زلزله 6.7 ریشتری در بم هزاران هزار کشته بدهد و این‌همه آدم سرگردان شوند. چرا باید زلزله 7.2 ریشتر در منجیل این ‌همه کشته بدهد؟ چرا در ژاپن این‌گونه نیست؟ چرا آسیب‌پذیری در کالیفرنیا و زلاندنو این‌طور نیست؟ مسلم است که کشورهای حوزه مدیترانه مثل یونان، ترکیه و ایتالیا هم زلزله خیز هستند. استانبول که وضعیتش از ما بدتر است. اما آنها مساله را جدی گرفتند، ولی ما بیشتر به چیزهای دیگر توکل می‌کنیم!او درباره آسیب پذیری نقاط تهران با وقوع زلزله گفت: شمال تهران زلزله خیزی‌اش بسیار شدید است، یعنی اگر زلزله بیاید شدتش در حدود 7.5 ریشتر هم خواهد بود. اگر شمال شرق تهران بیاید تا مرز 8 ریشتر می‌رود. زلزله خیزی شمال تهران قوی‌تر است اما در شمال تهران گِل زمین سفت است، منازل محکم‌تر هستند. اما در جنوب تهران زمین بسیار سست است. تمام آب‌های تهران از کوه‌های البرز به سمت ورامین می‌رود. رسوبات سنگینش در شمال نشست می‌کند و رسوبات سبکش مثل شن در زمین‌های کشاورزی می‌رود. ضمن اینکه فاضلاب‌های تهران هم به سمت جنوب تهران می‌روند.در هر حال امکان وقوع زلزله در تمامی صول سال و هر زمان از شبانه روز وجود ندارد و ما باید برای این بلای طبیعی همیشه حاضر باشیم تا بتوانیم آسیب‌ها را به حداقل برسانیم اما انچه مورد توجه است نوع ساختار پایتخت ایران است. این شهر را از زیر زمین لوله‌های گاز و قنات‌ها و از هوا ساختمان‌های بلند ناایمن محاصره ‌کرده‌اند و این خطری جدی برای تهران است.

1 0
برهان عکاشه   1394/8/7 00:34:13

با سپاس از دوست خوبم امیرخان پریزاد متن سخنان جناب عکاشه رو خدمتتان ارسال می کنم .
بهرام عکاشه، پدر علم زلزله‌شناسی ایران با اشاره به نشست 36 سانتی متری زمین در تهران، به تشریح تهدید بزرگ در پایتخت کشور پرداخت و گفت: وقوع زلزله و رانش زمین از پیامدهای نشست زمین در دشت تهران است. اگر بتوان پایتخت کشور را چند تکه کرد و یا آن را جابه جا کرد، زندگی و جان میلیون ها انسان نجات پیدا می کند و هیچ راهی جز این برای نجات تهران متصور نیست. همچنین مردم را باید به سویی هدایت کرد که خود، داوطلبانه خطر را شناخته و از شهر تهران مهاجرت کنند و پایتخت کشور را تخلیه کنند.

مديرکل دفتر آموزش و مشارکت‌هاي مردمي سازمان محيط‌زيست با بيان اينکه ميزان فرونشست در تهران 36 سانتيمتر و تقريباً 90 برابر شرايط بحراني است، تأکید کرد: در دشت‌هاي کشور فروچاله‌هايي با عمق 15 مترثبت شده است.

محمد درويش تصريح کرد: در حال حاضر ميزان ساخت‌و‌سازها و بارگذاري در تهران آن قدر زياد است که سطح آب زيرزميني به شدت افت کرده و این کاملاً مشهود است.

و اما به نظر می رسد باید پرده از این تهدید بزرگ در بیخ گوش پایتخت ایران برداشت؛ تهدیدی که متأسفانه بارها اغلب مدیران و کارشناسان شهرسازی کلان شهر تهران هم آن را جدی نمی‌گیرند و یا از آن بی خبر مانده‌اند !

به گفته رییس اسبق بخش زلزله‌شناسی در موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، برداشت آب های زیرزمینی اکنون در دشت ایران به صورتی است که در کل کشور به ویژه در دشت تهران به دلیل افزایش جمعیت و ضعف سازه ها در جنوب این شهر، نشستی در حدود 40 سانتی متر اتفاق افتاده است.

بهرام عکاشه تصریح کرد: بیشتر جمعیت حاشیه نشین و بافت فرسوده در جنوب تهران قرار دارد و درست در دشت تهران در اثر نشست زمین، خطر وقوع زلزله به مراتب بسیار بیشتر شده است.



نشست زمین در دشت تهران موجب افزایش زلزله خیزی منطقه شده است
وی افزود: صفحه ایران مرکزی به سمت شمال حرکت می کند و کوه های البرز در سال، یکی دو میلی متر پیشرفت می کنند، که این حرکت اکنون در خشکی وجود دارد و منجر به خطرزا شدن دشت تهران شده و همین مسئله به انتظار وقوع زلزله مهیب در این کلان شهر، دامن زده است.

این متخصص برجسته زلزله‌شناسی و زمین‌شناسی در ایران تصریح کرد: به جرأت می توان گفت که هر روز در جنوب تهران، در منطقه فیروز کوه در غرب تهران، زلزله های بی شماری اتفاق می افتد، اما زلزله ها به دلیل اینکه ضعیف و کوچک هستند، ثبت آنها با نبود امکانات و تجهیزات لازم و پیشرفته در کشور همیشه میسر نیست.

عکاشه با بیان اینکه نشست زمین در دشت تهران موجب افزایش زلزله خیزی منطقه می شود و متأسفانه لرزه خیزی را مهم تر و مشکل تر و زودرس تر می کند، تأکید کرد: منطقه تهران از دیدگاه تاریخی یعنی از نگاه چند هزار سال گذشته تا به امروز به ویژه در طول 3-2 قرن گذشته شاهد زلزله های زیادی در منطقه البرز مرکزی و جنوب کوه های البرز بوده است و محاسباتی که انجام گرفته نشان می دهد که با یک ریتم200-150 ساله، زلزله بزرگی در منطقه جنوب کوه های البرز اتفاق خواهد افتاد.



وقوع یک زلزله 7 ریشتری در پایتخت کشور حتمی است
وی خاطرنشان کرد: آخرین زلزله در 27 مارچ سال 1830، ساعت 12 ظهر در شرق تهران با بزرگی بیش از 7 ریشتر اتفاق افتاد و شدت تخریبی که این زلزله به وجود آورد، در حدود 9 درجه مرکالی بود و طبق گزارش هایی که مستند وجود دارد، 35 هزار نفر در منطقه شمیرانات کشته شدند.

پدر علم زلزله‌شناسی ایران گفت: اگر چنین زلزله ای دوباره در تهران اتفاق افتد، به دلیل افزایش جمعیت و افزایش تراکم مناطق و مساکن فرسوده به مراتب فاجعه، بدتر و خطرناک تر خواهد بود.

وی خاطرنشان کرد: در زلزله ای که 185 سال قبل اتفاق افتاد، کاخ گلستان، بازار تهران و دیوار سفارت روسیه آسیب دید و با وجودی که فاصله بیش از 100 کیلومتر است، اگر زلزله قوی باشد، واقعاً مسئله آفرین خواهد بود و هرچقدر هم فاصله وجود داشته باشد، آثار تخریبی خود را بر جای خواهد گذاشت.

عکاشه با تأکید بر اینکه اگر عمق زلزله زیاد باشد، در منطقه بسیار گسترده ای احساس می شود و تخریب، کمتر اتفاق می افتد، هشدار داد: متأسفانه زلزله هایی که در منطقه تهران هر روز اتفاق می افتد، عمق آنها کم تا حدود 25-15 کیلومتر است و به این دلیل یک زلزله 7 ریشتری در پایتخت کشور می تواند فاجعه انگیز باشد.

رییس اسبق بخش زلزله‌شناسی در موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران تصریح کرد: در اثر وقوع این زلزله در تهران، متأسفانه کشته ها و زخمی ها میلیونی خواهد بود و اکنون این انتظار وجود دارد که این زلزله فاجعه آفرین در آینده نزدیک اتفاق افتد.

وی اضافه کرد: : زلزله، قاعده و قانون ریاضی نیست و واقعاً نمی توان در هیچ کجای دنیا زلزله را از نظرزمانی پیش بینی کرد.



در کل دشت تهران خطر رانش زمین وجود دارد
اما آیا به جز خطر زلزله، خطر رخداد پدیده رانش زمین نیز در تهران وجود دارد؟ این متخصص برجسته زلزله‌شناسی و زمین‌شناسی در ایران در پاسخ به این پرسش گفت: در شمال تهران، به دلیل شیب زیاد و به ویژه در منطقه نیاوران، امکان رانش زمین بسیار زیاد است و حتی اگر شیب زمین نیز کم باشد، حرکت زمین برای چنین واقعه ای کاملاً ملموس است، بنابراین در کل دشت تهران چه شیب در شمال شهر، زیاد باشد و چه شیب در جنوب شهر، کم باشد، این حادثه به وجود آمده و باعث تلفات و خسارات ناگوار می شود.

بهرام عکاشه با بیان اینکه حتی در صورت وقوع رانش زمین در تهران، صدمات و تلفات از نظر انسانی، میلیونی است و این یک پیش بینی بدبینانه است، تأکید کرد: اما هر چقدر مسئولان و آحاد جامعه بدبین باشند، بیشتر می توان اقدام کرد و مسئله را جدی گرفت تا این که مسئولان و آحاد جامعه، خوش بین باشند و در آرامش خیالی باشند و مسئله را ساده و سبک فرض کنند.

وی افزود: مهم این است که با مسئله، جدی برخورد شود، چون غفلت متأسفانه قابل جبران نیست.



گسترش ساخت و سازهای لجام گسیخته در تهران تهدیدکننده است
چرا نشست زمین در تهران رخ داده است؟ آیا توسعه بی رویه تهران که اغلب برخلاف موزاین توسعه پایدار بوده است، منجر به آن گردیده است؟ پدر علم زلزله‌شناسی ایران در همین رابطه گفت: در تهران 22 منطقه وجود دارد، اما مساحت دشت تهران، سه برابر مناطقی است که شهرداری تهران، مسئولیت آن را به عهده دارد.

وی، عوامل مختلفی مانند: مهاجرت مردم سراسر کشور به پایتخت، افزایش جمعیت، گسترش شهر و ساخت و سازهای لجام گسیخته در خیابان های 12-10 متری و احداث ساختمان ها و برج های 5 طبقه به بالا و حتی ساختمان های 12 طبقه را در نشست سطح زمین و افزایش دامنه آسیب پذیری شهر تهران به میزان زیاد مؤثر دانست.

عکاشه ادامه داد: اکنون در تهران ساختمان های 12 طبقه به بالا تا 20 طبقه وجود دارد و خیابان هایی که این ساختمان ها در آن ها واقع شده اند و حتی خیابان های اطراف، چند متر بیشتر عرض ندارند، و ساخت و سازها گسترش بی حد و حصر یافته است.

وی تأکید کرد: به دلیل مهاجرت مردم و افزایش بافت فرسوده در شهر تهران به دلیل افزایش مهاجرت ها و همچنین فقر مردم، مقابله با شرایط فوق بحرانی موجود در پایتخت کشور به سمت صفر گرایش پیدا کرده است.

این متخصص برجسته زلزله‌شناسی و زمین‌شناسی در ایران تصریح کرد: مردم ناچار هستند با دستمزد بسیار کم ماهانه زندگی کنند و در نتیجه به محیط زیست خود کمتر اهمیت می دهند و بیشتر به غذا خوردن روزانه اهمیت می دهند تا محیط زیست و مدیریت بحران.

وی افزود: با چنین شرایطی، که حتی در روزهای معمولی، نمی توان در خیابان های تهران عبور و مرور کرد، اگر اتفاقی از نوع زلزله یا رانش زمین در تهران رخ دهد، عملاً شهر، قفل می شود و هیچ نوع فرار و گریز و نجاتی در شهر تهران، امکان پذیر نیست.



نقش شهرداری و ستاد مدیریت بحران در تهران تعریف نشده است
امداد و نجات برای کلان شهر تهران غیرممکن است
پدر علم زلزله‌شناسی ایران با انتقاد از نحوه عملکرد سازمان های مسئول مدیریت بحران در تهران، تأکید کرد: درست است که از سال 1378، ستاد مدیریت بحران در کشور و در پایتخت ایران، فعال شد، اما هنوز معلوم نیست که نقش شهرداری و جایگاه ستاد مدیریت بحران در رخدادی که اکنون در شهر تهران اتفاق افتاده، یعنی نشست سطح زمین تا حدود 90 برابر شرایط بحرانی چیست؟

وی تصریح کرد: اکنون در خصوص مدیریت بحران شهر تهران اختلاف هایی بر سر این که شهرداری و یا ستاد مدیریت بحران، کدام یک مسئولیت اصلی را برعهده دارند، وجود دارد.

عکاشه گفت: مسئولیت ها درست تقسیم نشده اند و مسائل عدیده و پیچیده و گنگ اکنون در مدیریت بحران تهران و حفاظت و حفظ امنیت این شهر وجود دارد.

متخصص برجسته زلزله‌شناسی و زمین‌شناسی در ایران با بیان اینکه تهران اکنون در وضعیتی قرار گرفته است که امداد و نجات برای آن غیرممکن است، تأکید کرد: باید سعی کرد فقط میزان خسارات را کاهش داد و دعا کرد که زلزله در روز نه در شب، در فصول گرما مانند پاییز یا تابستان و نه در فصول سرد باشد.

وی خاطرنشان کرد: زلزله 6.7 ریشتری بم، 35 هزار کشته برجای گذاشت و زلزله ای که اخیراً در شمال شرق کابل اتفاق افتاد، با وجود 5 / 7 درجه ریشتری، اما به دلیل عمیق زیاد، همه انرژی زیادی که این زلزله داشت در منطقه بزرگی پخش شد و کشته شدگان مصدومان حادثه کمتر بود.

وی تصریح کرد: اما زلزله ای که در تهران در آینده اتفاق می افتد، عمق آن کم بوده و تلفات انسانی مانند تعداد کشته شده ها و زخمیان حادثه و خسارات مالی آن بسیار گسترده خواهد بود.



کاری از دست شهرداری و ستاد مدیریت بحران تهران ساخته نیست
پدر علم زلزله‌شناسی ایران در پاسخ به سؤالی در خصوص راهکارهای برون شد از وضعیت فوق بحرانی تهران تصریح کرد: کاری از دست شهرداری و ستاد مدیریت بحران تهران برای مدیریت شرایط موجود، ساخته نیست و اقدامی از سوی این دو سازمان نمی تواند صورت بگیرد.

عکاشه افزود: وضعیت موجود آن چنان پیچیده و مبهم است و به قدری شهر تهران، بزرگ و گسترش یافته است و به حدی ساختمان ها و آسمان خراش های عظیم و چند ده طبقه در خیابان ها و معابر تهران افزایش یافته است که نجات را در شهر تهران غیرممکن ساخته است و بهترین نجات این است که فقط امیدوار باشیم زلزله تهران در طول روز و در فصل گرما اتفاق افتد.

وی با بیان اینکه عملاً از دست مدیریت بحران در خیابان های تنگ و خیابان های بسته شده تهران کاری ساخته نیست، هشدار داد: یک اتومبیل آتش نشانی حتی نمی تواند در سطح شهر تهران و حتی در نیمه های شب حرکت کند، جمعیت شهر تهران بسیار افزایش یافته است و مسائل و مشکلات شهر به قدری پیچیده است که نمی توان اقدامی انجام داد و اصلاً من نسبت به نجات مردم تهران خوش بین نیستم و فقط آرزوی من این است که زلزله تهران طی سال های آینده رخ ندهد و ستاد مدیریت بحران تهران و شهرداری تهران تا آن زمان، به وظایفی که برای آنها تعیین شده است، عمل کنند.

عکاشه تصریح کرد: تا وقتی که مباحث نوشته شده روی کاغذ به آن عمل نمی شود و اصلاً آنها جدی گرفته نمی شوند و انسان ها و مسئولان، ایمان به انجام اقداماتی در خصوص نجات شهر نداشته باشند، کاری از پیش نخواهد رفت.



انتقال پایتخت کشور راهکار خروج از بحران نشست زمین در تهران
آیا تخلیه جمعیت تهران می تواند در کاهش میزان تلفات و خسارات مالی و جانی مؤثر باشد؟ پدر علم زلزله‌شناسی ایران در پاسخ گفت: بارها در زمان آقای احمدی نژاد، پیشنهاد چند تکه کردن شهر تهران مطرح شد و نامه ای از سوی من در این خصوص به شورای عالی امنیت ملی کشور نوشته و ارسال شد که در آن سه پیشنهاد برای مدیریت بحران شهر تهران مطرح گردید.

وی از تشکیل یک ستاد بحران جدی و کارآمد با شرح وظایف مشخص شده در تهران، مقاوم سازی منازل و ساختمان های افراد مهم کشور در مقابل زلزله و چند تکه شدن پایتخت تهران و به عنوان نمونه استقرار پایتخت فرهنگی ایران بین قم و کاشان به عنوان مهمترین پیشنهادهای مطرح شده در نامه مزبور یاد کرد.

عکاشه تصریح کرد: راهی جز چند تکه کردن پایتخت کشور وجود ندارد و اعتقاد دارم که 220 سال پیش، آقا محمد خان قاجار به ناحق تهران را به عنوان پایتخت اعلام کرد، چون شهر تهران به مرور و به تدریج، بزرگ و بزرگ تر شد و گسترش یافت.

این متخصص برجسته زلزله‌شناسی و زمین‌شناسی در ایران با بیان اینکه باید در حال حاضر براساس تجارب کشورهایی مانند مالزی سعی کرد که پایتخت کشور را چند تکه کرد تا بتوان خسارات و تلفات انسانی و مالی را کم کرد، تأکید کرد: تهران، پایتخت کشور باید به سرعت از مکان فعلی تغییر مکان پیدا کند، و بین اراک و اصفهان اگر مشکل کمبود آب وجود نداشته باشد، منطقه امنی وجود دارد که اگر بتوان پایتخت کشور را چند تکه کرد و یا آن را جابهرجا کرد، زندگی و جان میلیون ها انسان نجات پیدا می کند و هیچ راهی جز این برای نجات تهران متصور نیست، چون به هیچ وجه ممکن نیست که منازل و برج های موجود در تهران را خراب کرد تا مردم از تهران خارج شوند.

بهرام عکاشه در پایان گفت: مردم را باید به سمتی سوق داد که در وضعیتی قرار گیرند که خود داوطلبانه خطر را شناخته و داوطلبانه از شهر تهران مهاجرت کنند و پایتخت کشور را تخلیه کنند.

حروف تصویر