محل تبلیغ شما

تیر خلاص به پیکر بافت تاریخی اردکان

1393/9/18 17:14:38

خبرگزاری میراث فرهنگی – گروه میراث فرهنگی- بافت تاریخی اردکان را با عنوان یکی از سالم‌ترین، منسجم‌ترین و زنده‌ترین بافت‌های تاریخی ایران می‌شناسند. کارشناسان میراث فرهنگی چند سالی است که برای تهیه پرونده ثبت جهانی این بافت تلاش می‌کنند. این در حالی است که این روزها این بافت تاریخی به خطر افتاده و گفته می‌شود با اجرای طرح فاضلاب شهری با حیات این بافت تاریخی باید خداحافظی کرد.
 
به گزارش CHN، طرح جمع آوری و تصفیه فاضلاب شهری اردکان از سال 92 با انعقاد اولین قرارداد صنعت آب و فاضلاب کشور و شرکت صنعت و معدن چادرملو وارد فاز اجرایی شد. پروژه لوله گذاری و احداث شبکه جمع آوری فاضلاب کلید خورده و تاکنون 130 کیلومتر از آن احداث شده است. در این مدت اکثر معابر و محلات جدید و خارج از بافت تاریخی اردکان لوله‌گذاری شده است. این پروژه از سوی دوستداران محیط زیست و میراث فرهنگی با چالش‌ها و ابهامات بسیاری رو به روست.
 
محمد پورروستائی اردکانی، مدیر عامل انجمن چارسوق کویر اردکان درباره اجرای این پروژه در بافت تاریخی اردکان می‌گوید: «در کمال ناباوری مدیر اجرایی این پروژه از ادامه این عملیات در بافت تاریخی اردکان سخن گفته و این به نظر من یعنی تیر خلاص با پیکر نحیف بافت تاریخی اردکان و برای آن دلایل متعددی هم دارم که همه را عنوان می‌کنم.»
 
به گفته او، مهمترین دلیل مخالفت حفاری فاضلاب است؛ برای حفاری نه از میراث فرهنگی شهرستان و نه از میراث فرهنگی استان هیچ استعلامی نشده، هیچ نظری گرفته نشده و اصلا مسئولان میراث فرهنگی را در جریان اجرای این طرح قرار ندادند. این در حالی است که بافت تاریخی اردکان در سال 1385 به شماره 10845 به مساحت 50 هکتار به ثبت آثار ملی ایران رسیده است.
 
بافت تاریخی اردکان یکی از سالم‌ترین و زنده‌ترین بافت‌های تاریخی ایران به شمار می‌رود
 
روستایی می‌گوید: «اردکان با توجه به عرض معابر و وجود کوچه‌های باریک ( گاهاً با عرض نیم متر) و همچنین کوچه های مسقف یا همان ساباط (گاها ارتفاع کمتر از 2 متر)، عملیات خاک برداری با عمق 4 الی 6 متر تقریبا غیر ممکن است. اجرای این پروژه در بافت تاریخی اردکان مثل شرحه شرحه کردن یک پیکر سالم می‌ماند و باعث از بین رفتن پیوستگی و یکپارچگی بافت تاریخی اردکان می‌شود. نباید فراموش کرد که با توجه به اینکه تمام بافت تاریخی اردکان خشتی است،  عملیات گودبرداری با این عمق و گستردگی باعث فروپاشی اکثر بناهای تاریخی بافت می‌شود. در این بین دیوارها، ساباط‌ها، آب انبارها، بادگیرها و بالاخانه ها در خط مقدم تخریب هستند.»
 
به گفته او، با توجه به تحقیقات صورت گرفته در هیچ یک از بافت‌های تاریخی کشور تا کنون طرح جمع آوری فاضلاب با توجه به حجم بالای تخریب‌های احتمالی، اجرایی نشده است. به عنوان نمونه در بافت تاریخی شهر یزد با آنکه سکنه زیادی را در خود جای داده و از گستردگی به مراتب بیشتری نسبت به بافت تاریخی اردکان برخوردار است این طرح اجرا نشده‌است.
 
روستایی با بیان اینکه روند ثبت جهانی بافت تاریخی اردکان به خطر افتاده، می‌گوید: «این اقدام با توجه به تبعات منفی گسترده‌ای که دارد روند ثبت جهانی بافت تاریخی اردکان را با مشکل جدی مواجه می‌کند. در زیر بافت تاریخی اردکان شبکه گسترده‌ای از قنوات، پایاب‌های قنات و آب انبار، کانال‌های انتقال آب به آب انبارها، سرداب‌ها و زیرزمین‌ها و مواردی از این دست وجود دارد که با این اقدام نابجا تقریباً چیزی از آن باقی نمی ماند.»
 
او تاکید می‌کند که بسیاری از آثار، ابنیه و دست ساخته‌های پیشینیان که در زیر خاک مدفون است و باید در آینده مورد شناسایی و حفاری دقیق قرار گیرد با این اقدام یا سرقت می شود و یا کاملا از بین می‌رود.  اجرای این طرح از سوی تشکل‌های میراث فرهنگی شهرستان و استان و همچنین فعالین میراث فرهنگی به شدت مورد نقد است.
حروف تصویر