محل تبلیغ شما

دشواری های پرسش ازایران 140

1393/8/21 06:05:43

خبرگزاری میراث فرهنگی ـ حمل و نقل ـ  وقتی هواپیمای ایران 140 در نزدیکی مهرآباد سقوط کرد نزدیک به 1.5 ماه طول کشید تا سازمان هواپیمایی کشور اعلام کنند علت این سانحه چه بود؟اگرچه متولی صنعت هوانوردی کشورمان تلاش کرد خیلی ماهرانه و بی‌طرف مشکل را بر گردن خلبان زبده این پرواز بیاندازد اما تحقیقات خبرنگار CHN، چیز دیگری می‌گوید.
 
به گزارش CHN،‌ هواپیمای ایران 140 یک جت ملخی است و جانشین موفق هواپیمای آنتوف 24 معرفی شد و مزیت آن نسبت به آنتوف 24، افزایش ظرفیت جابه جایی بار و توانایی نشست و برخاست در باندهای بدون روکش آسفالت است.
 
در سانحه سقوط هواپیمای ایران 140، موتور سمت راست هواپیما خاموش می شود و در نهایت این هواپیما سقوط می کند. سازمان هواپیمایی کشوری عدم هوشیاری خلبان در محاسبات ضریب اشغال مسافر و بار جهت شرایط مطمئن پرواز با یک موتور را علت سانحه می داند. با این وجود کارشناسان صنعت هوایی موتور این هواپیما را مناسب نمی دانند و علت دیگر وقوع سانحه را موتور این هواپیما معرفی می کنند.
 
 موتور TV3-117-SBM ساخته شده از سوی شرکت آنتوف جهت نصب بر هواپیمای ایران 140 طراحی می شود. البته در طراحی این هواپیما استفاده از موتور برند معروف پرات ویتنی نیز در نظر گرفته شده است. در مقیاس کلان این شرکت سازنده موتورهای شرکت هواپیمایی ایرباس و بویینگ هستند و در مقیاس هواپیمای ایران 140 نیز این شرکت موتور Pratt & Whitney Canada PW100 بر روی هواپیماهای ATR، فوکر 50 و... نیز نصب شده است و عملکرد این موتور و هواپیماهای بیان شده در ایران مطلوب بوده است. با این وجود شرکت هواپیما سازی ایران از موتور ساخت اکراین را در مونتاژ این هواپیما استفاده کرده است.
 
موتور TV3-117-SBM قدرت جلوبرندگی متوسطی دارد و در سال 1974 طراحی شده است در 95 درصد بالگردهای غیرنظامی و نظامی از سوی شرکت میل و کاموو استفاده می شود. این موتور در گونه های متفاوت جهت نصب و بهره برداری بر بالگرد باز طراحی شده است و کشورهای کانادا، چین، هند و سوسیس نیز جزء خریداران این موتور بوده اند. از بررسی نام مشتریان این موتور، استنباط می شود که این موتور جهت استفاده در بالگرد مناسب بوده و توانسته از کشورهای نمره قابل قبولی در خرید دریافت کند. تنها مورد استفاده از این موتور در هواپیما مربوط به هواپیما آنتوف 140 یا همان ایران 140 است و تاکنون موتور این هواپیما چندین سانحه را تجربه کرده بنابراین عملکرد این موتور نشان می دهد جهت استفاده در هواپیما مناسب نیست.
 
بنابراین سئوالی که پیش کشیده می شود چرا با وجود جایگزین های مناسب (حتی دیگر موتورهای پیشنهادی بلوک شرق) شرکت هواپیما سازی ایران، این موتور را انتخاب و بر اساس چه فرایندی سازمان هواپیمایی کشوری بهره برداری از آن را تایید کرده است؟
 
پرسش بالا ساده است ولی پاسخ دادن به آن دشوار است جهت بررسی جنبه های حقوقی توافق بین ایران و اکراین در خصوص نوع موتور هواپیمای ایران 140 لازم است قرار داد بین طرفین بررسی شود ولی چون از یک سو، مونتازکننده این هواپیما، شرکت هسا و سازمان صنایع هوایی بوده که دارای ماموریتی نظامی و امنیتی است و با توجه به ملاحظات امنیتی امکان دریافت پاسخ مناسب وجود ندارد. به خصوص این که این قرارداد بین وزارت دفاع و شرکت آنتوف منعقد شده و ممکن است هدف از این قرارداد فقط مسایل تولید هواپیمای مسافربری نبوده باشد و سایر همکاری های نظامی و امنیتی نیز مورد نظر بوده است. از سوی دیگر محصول این نهاد، فقط متعلق به نهادهای نظامی نیست و مرتبط با حوزه عمومی و شهروندی جامعه است. بنابراین تولید محصول تجاری ایران 140 باعث ایجاد تضاد بین مسایل امنیتی، اقتصادی و حقوق اجتماعی شده است و امکان پاسخگویی با پرسش بالا را دشوار کرده است.
 
اگر این مساله با نگاه سازمان هواپیمایی کشوری بازتعریف شود، مشاهده می شود که سازمان هواپیمایی کشوری متولی مسایل اقتصادی و اجتماعی صنعت هوایی است و سازمان صنایع هوایی دارای ماموریت امنیتی و نظامی است. از سوی دیگر شرایط بین المللی حاکم بر ایران باعث شده که مسایل امنیتی و نظامی دارای اولویت بالاتری نسبت به مسایل اقتصادی داشته باشند. بنابراین به درستی نهادهای نظامی و امنیتی در این دوره تقویت شده اند و همین قدرت ممکن است باعث شود نهادهای نظامی مسایل اقتصادی و نهادهای مرتبط با آن را تحت تاثیر قرار دهند.
 
 اگر این ملاحظات به هواپیمای ایران 140 نیز تعمیم داده شود، نتیجه آن دشواری به پاسخ به مسایل موتور این هواپیما از سوی سازمان هواپیمایی کشوری است.
 
نتیجه آن که چه ایران سازنده و چه مونتاژ کننده هواپیمای ایران 140 باشد. انجام این مهم افتخاری برای کشورمان بوده و در صورتی که وقوع چنین سوانحی ادامه یابد اقبال و اعتماد عمومی جامعه به این هواپیما کم و سرمایه گذاری انجام شده در این پروژه از بین خواهد رفت بنابراین لازم است با اصلاحات فنی و نهادی از وقوع دوباره حوداثی از این دست جلوگیری کرد.
گزارش از مینا مجدی