محل تبلیغ شما

آموزش مهارت‌هاي برخورد با آسيب‌هاي اجتماعي در مدارس

1393/6/24 14:54:01

افراد از بدو تولد با روش‌هاي گوناگون و توسط نهادهاي مختلف، اجتماعي مي‌شوند. فرد درست بعد از تولد شروع به يادگيري هنجارها، ارزشها و شيوه ي زندگي مورد نظر جامعه مي‌کند. اين يادگيري از خانواده شروع مي‌شود، به مرور توسط گروه دوستان، مدرسه و رسانه‌ها افزايش مي‌يابد. هر فردي بعد از تولد نياز به يکسري آموزشهاي اساسي دارد تا بتواند در جامعه به درستي و راحتي زندگي کند. خانواده از همان ابتدا فرد را با آموزش‌هايي آشنا مي‌کند که به نظر اعضايش، ضروري اند. اما در جوامع امروزي تنها آموزش‌هاي اجتماعي و فرهنگي خانواده براي فرد کافي نيست، بلکه لازم است که ساير نهادها، بخصوص نهاد آموزش و پرورش، آموزش‌هاي مکمل براي زندگي در اجتماع را به طور مستقيم و غير مستقيم به فرد ارائه دهد. در کشور ما نهاد آموزش و پرورش تا سطح دبيرستان اين خدمات و آموزشها را به صورت رايگان به کودکان و نوجوانان ارائه مي‌دهد. محتواي اين آموزش‌ها متفاوت است؛ از مهارت‌هاي نوشتن و خواندن گرفته تا آموزشِ هنجارها و ارزشهاي اجتماعي و مذهبي که در قالب محتواي کتابها و حتي برنامه‌هاي آموزشي پنهان است. آموزش و پرورش به عنوان نهادِ مسئولِ جامعه پذير کردنِ افرد جامعه، مي‌بايست به ارائه ي آموزش‌هاي مورد نياز براي آگاه ساختن دانش آموزان در زمينه‌هاي متفاوت بپردازد. به عنوان مثال اعتياد در حال حاضر يک بحران اجتماعي است که جامعه ي ما را به چالش کشيده است. برخورد با اين معضل، چه در سطح کلانِ سياست‌هاي دولت و چه در سطح خرد در خانواده ها، يک ضرورت اساسي است. کودکان و نوجوانانِ دانش آموز مي‌بايست در روند اجتماعي شدنشان در مدارس با چگونگي پيشگيري از اعتياد و برخورد کردن با افراد معتاد، چه در خانواده و چه در محيط اجتماع، آموزش‌هاي لازم را ببينند. اين آموزش‌ها بايد در مدرسه با استفاده از محتواي دروس و در متن کلاسها صورت پذيرد. حتي مي‌توان آموزش‌هاي پيشگيرانه و چگونگي برخورد با آسيب‌هاي اجتماعي، بخصوص اعتياد را در قالب کلاسهاي فوق برنامه درسي هم براي دانش آموزان و هم براي والدين آنها در نظر گرفت. لازمه ارائه ي برنامه‌هاي فوق، آموزش کساني به عنوان مربي و يا آموزشگر است. اين افراد در مرحله اول بهتر است از بين معلمان خودِ مدارس انتخاب شوند. در مراحلِ بعد، در صورت نبود امکان براي استفاده از معلمانِ مدارس، از ساير کارشناسان مربوطه و آگاه به اين امر استفاده شود.آموزش پيشگيري از اعتياد و يا برخورد با افراد معتاد يک کار ساده و پيش پا افتاده نيست، بلکه کاري بسيار مهم و تخصصي است. مثلا بسياري از کودکانِ خانواده‌هاي معتاد بر اين تصوراند که وجود آنها باعث اعتياد پدر يا مادرشان شده است و اين باورِ غلط احساس آنها را به هم مي‌ريزد و در تصميم گيري‌هاي زندگيشان بسيار مهم و موثر است. اين نکته اي است که بسياري از آن بي اطلاعند. يکي از مهمترين مشکلات کودکان و نوجواناني، که پدر يا مادر معتاد دارند، ناتواني در بيان خواسته هايشان، در خانه و مدرسه است. اين ناتواني ناشي از عدم مهارت کافي در بيان خواسته هايشان است. اين مهارت‌ها بايد توسط متخصصين ارائه شود. اگر يک کودک يا نوجوان در مدرسه مهارت‌هاي ارتباطِ صحيح و بيان خواسته و مشکلاتش را به درستي بياموزد، با مطرح کردنِ خواسته‌ها و مشکلاتش، ميتواند بر آنها فائق شود و از تاثيرات سوء زندگي در محيط خانواده اي از هم گسيخته در امان بماند. اما متاسفانه آموزش اينگونه مهارت‌هاي اساسي در سطح آموزش و پرورش از ديرباز مورد توجه کافي قرار نگرفته است. اگر هم توجه شده کار را به افراد متخصص و کاردان واگذار نکرده اند. اما اميد مي‌رود با توجه بيشتر آموزش و پرورش به اين امر و با ارائه ي برنامه‌هايي علمي براي ورود محتواي مناسب براي آموزش مهارت‌هاي پيشگيري و چگونگي مواجه شدن با آسيب‌هاي اجتماعي از جمله اعتياد، تحرکي در اين زمينه صورت گيرد. البته به تازگي با حضور يک متخصص جامعه شناسي در راسِ دفترِ پيشگيري از آسيبهاي اجتماعي وزارت آموزش و پرورش اميدها بيشتر شده و در اين مدت کوتاه نيز حرکتهاي مثبتي صورت گرفته است. حرکتي که از چند وقت يپش با انتشار چند شماره از مجله رشد پيشگيري نوين با موضوع اعتياد شروع گرديده، که اميدواريم به نتايج خوبي برسد.ابتکار
نويسنده : محمد روزبهاني* جامعه شناس و عضو انجمن کارشناسان آموزش وپرورش