محل تبلیغ شما
ورشکستگی خوزستان باانتقال آب

تاریخ خبر: 1395/2/21

ورشکستگی خوزستان باانتقال آب

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

استاد مدیریت آب دانشگاه امپریال کالج لندن هشدار داد:

ورشکستگی اقتصادی اجتماعی خوزستان با انتقال آب/باید با تفکر انتقال آب برخورد کنیم

استاد مدیریت آب و محیط‌زیست دانشگاه امپریال کالج لندن با بیان این‌که اکنون وزارت نیرو اذعان می‌کند که در سدسازی افراط کرده است اما متوجه نیست که انتقال آب همان زیان سدسازی را به‌دنبال دارد، نسبت به تبعات خشکسالی اجتماعی اقتصادی و ورشکستگی آبی در خوزستان هشدار داد.

به گزارش خبرنگار علمی و آموزشی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه خوزستان‌، دکتر کاوه مدنی در نخستین اکران فیلم مستند "‌مادر‌کشی" (گزارشی دردناک از وضعیت حکمرانی آب در ایران) در اهواز که شب گذشته، یکشنبه 19 اردیبهشت‌ماه در سینما هلال برگزار شد، با انتقاد از سدسازی و انتقال آب بین‌حوضه‌ای اظهار کرد: جای تعجب است که در استانی که آب و انرژی کشور را تأمین می‌کند تاکنون پس از سال‌ها فیلم مادرکشی به نمایش گذاشته نشده است درحالی‌که این فیلم می‌تواند ما را به بازنگری در باورهای گذشته خود ترغیب کند و متوجه این موضوع شویم که برخی موارد که به‌عنوان نماد توسعه و افتخار از آن‌ها یاد می‌کردیم، می‌توانند در درازمدت نقش معکوسی داشته باشند.

وی با بیان این‌که هنوز از تفکر سازه‌ای و مهندسی رنج می‌بریم، تصریح کرد: این همان مکتبی است که راه‌حل تمام دردها را در تکنولوژی می‌داند و معتقد است پروژه‌های بزرگ و چشمگیر می‌تواند مشکلات ما را حل کند که متأسفانه هنوز آن را رها نکرده‌ایم؛ هنوز تنبیه نشد‌ه‌ایم و متوجه نیستیم.

چرا اشتباهات را تکرار می‌کنیم؟

استاد دانشگاه امپریال کالج لندن ادامه داد: اکنون وزارت نیرو اذعان می‌کند که در سدسازی افراط کرده اما متوجه نیست که انتقال آب همان زیان سدسازی را به‌دنبال دارد؛ این سؤال مطرح می‌شود که چرا اشتباهات را تکرار می‌کنیم؟ مشکل ما افراط در تکنولوژی است و این مسأله امروز ما را گرفتار کرده است.

مدنی با بیان این‌که خوزستان در پایین‌دست مشکلات بسیاری دارد، گفت: این مشکلات بیشتر خواهد شد. در سطح کشور آب در حال محدودتر شدن است و همه استان‌ها دچار این معضل هستند. باید به دنبال راه‌حل برای این مشکل باشیم و این سؤال را مطرح کنیم که آیا با انتقال آب مشکل تمام استان‌ها برطرف خواهد شد یا این‌که انتقال آب برخی از مناطق را تشنه‌تر می‌کند؟

انتقال آب منطقه را تشنه‌تر کرده است

وی با بیان این‌که نتایج تحقیقات در حوزه زاینده‌رود نشان می‌دهد که انتقال آب، افزایش تقاضا را به دنبال داشته و منطقه را تشنه‌تر کرده است، تصریح کرد: در این حوزه به جای کنترل تقاضا، انتقال آب مد نظر قرار گرفته که مشکل را تشدید کرده است؛ این مشکل ناشی از دیدگاهی است که در بخش مدیریت آب وجود دارد که اگر به یک بخش فکر می‌شود، مسائل دیگر بخش‌ها و جنبه‌های آن نادیده گرفته می‌شود.

دانشیار مرکز سیاست محیط‌زیست دانشگاه امپریال کالج لندن با اشاره به این‌که مدرنیته را اشتباه فهمیده‌ایم، اظهار کرد: تفکر ما در گذشته اشتباه بود؛ در چند سال گذشته سدها نماد غرور و خوشحالی بود و متوجه نبودیم که چه اتفاقاتی در حال رخ دادن است. اکنون این نگرش در حال تغییر است اما برای تغییر این نگرش بهای زیادی پرداخت می‌شود.

بازخواست وظیفه ماست و باید عادی شود

مدنی عنوان کرد: گرد و خاک وحشتناک اهواز درد بزرگی است اما نسبت به آن یک حالت بی‌تفاوتی و طبیعی انگاشتن مسأله، در حال شکل‌گیری است؛ کم‌آبی در خوزستان در حال افزایش است، شهروندان و سمن‌های زیست‌محیطی خوزستان این حق را دارند که نگران باشند و مسئولیت دارند که اعتراض کنند.

وی ادامه داد: باید با تمام طرح‌های توسعه که کمترین میزان ضرر به محیط‌زیست را دارند، مقابله کرد و باید در خصوص آن‌ها پاسخ داده شود؛ مقابله نباید فقط احساسی بلکه باید مستند باشد. این بازخواست وظیفه ماست و باید عادی شود. محیط‌زیست به‌عنوان یک حق به رسمیت شناخته شده است و امروزه می‌توانیم نقد کنیم.

استاد مدیریت آب و محیط‌زیست دانشگاه امپریال کالج لندن با بیان این‌که خوزستان با خشکسالی اقتصادی مواجه است، گفت: بارها گفته شد که مشکل کشور در کاهش بارندگی نیست بلکه اتفاقی که رخ داده، خشکسالی اجتماعی و اقتصادی است که ورشکستگی آبی را دنبال دارد و زمانی حاصل می‌شود که نیازها بیش از آب موجود بروز کند و به تبع آن زمین نشست کند و تالاب‌ها خشک شوند.

با عکس چند فلامینگو گول نخوریم/درکی از مشکلات خوزستان در کشور وجود ندارد!

مدنی عنوان کرد: بحث ما در خصوص تأثیرات درازمدت است، پس با عکس چند فلامینگو گول نخوریم. نیاز است که به‌عنوان شهروند نیز رفتار خود را تغییر دهیم؛ این‌که همدیگر را متهم کنیم دردی را از کشور درمان نمی‌کند.

وی با اشاره به مشکلات زیست‌محیطی خوزستان افزود: در خوزستان در زمینه‌ی آلودگی منابع آب مشکلات مثال‌زدنی بسیاری وجود دارد که در کشور به آن‌ها بها داده نشده و درکی از آن‌ها وجود ندارد؛ مشکلات خوزستان به‌راحتی و یک‌شبه و حتی 10 ساله حل نمی‌شود.

دانشیار مرکز سیاست محیط‌زیست دانشگاه امپریال کالج لندن با تأکید بر این‌که باید به شکل مستند و غیراحساسی با مشکلات مقابله کرد، گفت: باید دانش را افزایش و اطلاع‌رسانی درستی به مردم انجام دهیم؛ باید توجیه کنیم که چرا برخی سدها موجب بروز این مشکلات شده‌اند. نیاز است که دغدغه ما بیشتر شود و به نحو درست افراد بیشتری حساس شوند که معنای انتقال آب از سرشاخه‌های کارون چیست؟

مدنی با بیان این‌که مشکلات انتقال آب تنها به مبداء مربوط نمی‌شود، عنوان کرد: مشکل انتقال آب تنها فشار به مبداء نیست بلکه مقصد را نیز وابسته و گرفتار می‌کند. تا پنج سال می‌توان با انتقال آب مشکل مقصد را حل کرد اما در آینده مقصد نیز دچار مشکل می‌شود. مشکل انتقال آب منطقه‌ای و بالادست و پایین‌دست هم نیست بلکه مشکل کشور است.

باید با تفکر انتقال آب در هر جای کشور برخورد شود

وی ادامه داد: باید با تفکر انتقال آب در هر جای کشور برخورد و در مقابل آن ایستادگی کنیم و بپرسیم چرا؟ به‌عنوان شهروند این حق را داریم و این حق به رسمیت شناخته شده است؛ با از بین رفتن تالاب‌ها، هورالعظیم، پریشان، دریاچه ارومیه، زاینده‌رود و ... این حق رسمیت یافته است که باید از آن به نحو مطلوب استفاده کرد.

دانشیار مرکز سیاست محیط‌زیست دانشگاه امپریال کالج لندن با بیان این‌که باید به دنبال راه‌حل باشیم، عنوان کرد: کشورهایی در زمینه‌ی محیط‌زیست موفق بودند که در آن‌ها مشارکت مردم بسیار بالا و مشارکت کشاورزان در مدیریت منابع آب نیز قوی بوده است؛ نهادهای مدنی باید قدرتمند شوند.

خوزستان؛ مشکلات محلی و انتفاع ملی!

مدنی با تأکید بر این‌که مردم خوزستان باید حساس‌تر باشند، گفت: باید فعالان استان به دیگران توضیح دهند که چرا باید نگران باشیم. استان این حجم آب و انرژی را برای کشور تأمین می‌کند اما مشکلات آن محلی و انتفاع آن ملی است! کسی که در تهران از برق استفاده می‌کند از خوزستان بهره می‌برد اما نه گرد و غبار و نه مشکلات کشاورزان خوزستان را درک نمی‌کند؛ باید به دنبال تغییر این نوع نگاه باشیم.

به گزارش خبرنگار ایسنا؛ در حاشیه اکران فیلم مادرکشی که برای نخستین‌بار در اهواز به نمایش درآمد، تعدادی از حاضران اعتراض خود را نسبت به انتقال آب از سرشاخه‌های کارون با در دست داشتن پلاکاردهایی اعلام کردند.

این فیلم مستند به کارگردانی کمیل سوهانی و توسط مرکز تحقیقات ریاست‌جمهوری ساخته شده است که بحران آب ناشی از سدسازی، انتقال آب و مدیریت غلط منابع در کشور را به تصویر می‌کشد

با وجود نداشتن مجوز سازمان محيط زيست
رييس‌جمهور كلنگ انتقال آب به فلات مركزي را به زمين مي‌زند
غزل حضرتي

بازار طرح‌هاي انتقال آب دوباره داغ شده، ‌طرح‌هاي مسكوتي كه به دليل مخالفت‌هاي كارشناسي و مردمي در گوشه انزوا مانده بودند، ‌دوباره به شكلي ديگر، ‌به ميان آمده و آنقدر جدي شده كه پاي قرارداد با هيات‌هاي خارجي به ميدان باز شده و كلنگ پروژه در حال زده شدن است، كلنگي كه هنوز مجوز زيست‌محيطي ندارد و با وجود مخالفت سازمان محيط زيست، ‌قرار است بر فرق طرح كوبيده شود. طرح انتقال آب، ‌هميشه از سوي سازمان حفاظت محيط زيست، ‌طرحي در آستانه رد شدن محسوب مي‌شود و هميشه حرف كارشناسان و مسوولان اين سازمان اين است كه بايد مطمئن شويم اين راه، آخرين راهكار براي نجات منطقه مقصد است. اما اين‌بار در حالي با پيمانكاران كره‌اي قرارداد امضا شده كه خبري از ارزيابي مثبت زيست‌محيطي در ميان نيست. از سوي ديگر، ‌يكي از سه سر اين تونل كه به شمال استان كرمان مي‌رسد، ‌قرار است در سفر امروز رييس‌جمهور به اين استان، ‌كلنگ بخورد. طرحي كه دو سر تونل ديگر آن به استان‌هاي اصفهان و يزد باز خواهد شد. ‌طرح انتقال آب از بهشت آباد، ‌روستايي در نزديكي مرز خوزستان، به فلات مركزي مدت‌هاست مورد مخالفت مردم منطقه شده است. طرحي كه وزير نيرو از توقف آن سخن گفت و عمليات احداث تونل به واسطه اين سخن او و مجوزي كه از سوي محيط زيست داده نشد، ‌تا اطلاع ثانوي تعطيل اعلام شد. اما ورود هيات كره‌اي به كشور، ‌سرنوشت ديگري براي اين پروژه انتقال آب رقم زده است و موافقتنامه‌اي براي ورود كره‌اي‌ها به اين طرح از سوي وزارت نيرو امضا شده است.
به گفته يكي از كارشناسان محيط زيست خوزستان، ‌دستور توقف پروژه نه‌تنها از سوي وزير نيرو مدت‌ها پيش صادر شده بود كه معاون انساني سازمان محيط زيست هم در اسفند ماه گذشته، ‌دستور توقف پروژه را به دليل پيامدهاي زيست‌محيطي احتمالي را صادر كرد. با وجود مخالفت‌هاي كارشناسي در اين باره، ‌ظاهرا پروژه در حال پيشروي است. هژير كياني، رييس شبكه سمن‌هاي زيست‌محيطي خوزستان در اين باره به«اعتماد» گفت: در حوضه بهشت‌آباد، ارزيابي‌ها و نظرات متخصصان آب، جامعه محلي و خشكي چشمه‌ها نشان مي‌دهد كارون اصلا توان بارگذاري جديد ندارد، چه به نام آشاميدني و چه غيرآشاميدني. اين پروژه را هم وقتي مي‌خواهند با يك ميليارد مترمكعب پيش برود، در ادامه سياست‌هاي تبعيض‌آميز فلات مركزي است كه نه به نفع ايران است و نه فلات. اين عضو هيات علمي دانشگاه پيام نور ايذه در ادامه گفت: اين اقدام، ‌خلاف قانون است. وقتي رييس‌جمهور حرف معاون خود را قبول ندارد، وقتي سازمان مي‌گويد ارزيابي ندارد و كار در حال انجام شدن است، اين تخلف است. از طرفي اگر بخواهيم به سند ابلاغيه سياست‌هاي كلي محيط‌زيست كشور كه از طرف مقام معظم رهبري در آبان ماه سال گذشته ابلاغ شده، هم استناد كنيم، ‌اين برخلاف يكي از بندهاي روشنش است كه هر پروژه‌اي در سطح ملي حتما بايد پيوست‌هاي محيط زيستي داشته باشد. عجيب است كه رييس‌جمهور دارد چنين اشتباهي مي‌كند.»به گفته كياني، ‌تكليف ٤ و نيم ميليون نفر انساني كه در خوزستان زندگي مي‌كنند، چه مي‌شود. او معتقد است: همه در اين ميان به وزارت نيرو حمله مي‌كنند كه در مواردي هم درست است، ‌اما كسي نمي‌گويد چرا آبي كه وزارت نيرو ذخيره مي‌كند، ٩٠ درصدش توسط جهاد كشاورزي هدر مي‌رود. ما به زور نرخ بازدهي و آبدهي‌مان به ٤٠ درصد مي‌رسد، ٦٠ درصد آب‌هاي‌مان را داريم هدر مي‌دهيم. چون مسوولان براي اصلاح كشت و آبياري فكري نكرده‌اند. كياني در ادامه مي‌گويد: سه‌شنبه قرار است رييس‌جمهور كلنگ بهشت‌آباد را در كرمان بزند. سد بهشت‌آباد كه قبلا تونل بود و الان تبديل به سد شده، ‌قرار است آب اين سه استان را تامين كند. يك ميليارد و ٤٠٠ ميليون مترمكعب آبي است كه قرار است از سرشاخه‌هاي كارون منتقل شود در حالي كه كارون اصلا اين ظرفيت را ندارد. اين اتفاق، تير خلاصي روي پيكر كارون است و تنها گزينه روبه‌روي ما و نسل آينده، مي‌شود مهاجرت. اگر بحث آب را با راه‌اندازي تعاوني‌هاي بسته‌بندي آب و توليد آن به اين شكل انجام دهند، ‌هم به صرفه است و هم جلوي اين فاجعه را مي‌گيرد.
هيچ مجوزي براي بهشت‌آباد صادر نشده
حميد جلالوندي، مديركل دفتر ارزيابي زيست‌محيطي سازمان محيط زيست در خصوص مخالفت‌هاي سازمان به« اعتماد» گفت: گزارش ارزيابي انتقال آب از بهشت‌آباد به سازمان ارايه داده شده بود، اما گزارش ارزيابي انتقال با خطوط لوله يزد- تهران را هنوز به ما ندادند و به تصميم‌گيري كميته ماده ٢ ارزيابي زيست‌محيطي نرسيده. در واقع هنوز سازمان به تصميم‌گيري و بررسي در اين مورد نرسيده و همچنان اين پروژه در دست بررسي است. او به تغيير بخشي از پروژه از تونل به خط لوله اشاره كرد و گفت: براي خطوط هم كه بايد گزارش بدهند و هنوز نداده‌اند. آنچه اعلام شده در مورد كل مسير نيست، ‌فكر نمي‌كنم صددرصد تونل منتفي باشد، به نظر مي‌رسد بخش‌هايي از مسير همچنان تونل باقي مانده است. اما طرح‌هاي اجرايي مصوبات شوراي عالي آب بايد به تاييد سازمان برسند. جلالوندي همچنين به مخالفت‌ها براي ارايه ارزيابي زيست‌محيطي اشاره كرد و گفت: بحث اصلي ارزيابي ندادن به اين پروژه، فقط بحث تونل و لوله نيست. بحث اصلي، مطالعات بيولوژيكي، زيست‌محيطي، اجتماعي، اقتصادي، پيش‌بيني آثار و موارد ديگري است كه ممكن است به مخالفت يا موافقت مشروط برسد. بحث، فقط تونل نيست، بحث انتقال آب بين‌حوضه‌اي، مهم‌ترين چالش ماست كه در واقع آخرين راهكارهايي است كه محيط زيست مي‌پذيرد و براي آن توضيحات كافي مي‌خواهد.
سه پروژه آب از آنِ كره‌اي‌ها شد
البته پروژه انتقال آب از بهشت‌آباد به فلات مركزي و كرمان در ظاهر تغييراتي كرده است، ‌تونل كامل به پمپاژ آب و ‌تونل كوتاه تبديل شده است. مديرعامل شركت توسعه منابع آب و نيروي ايران در خصوص تغييراتي كه درباره طرح انتقال آب بهشت‌آباد درنظر گرفته شده به ايسنا گفته است: طرح گذشته تونل بلند بهشت‌آباد منتفي شده و قرار است به وسيله پمپاژ و يك تونل كوتاه آب جمعيت مورد نظر تامين شود. سيدمحمدرضا رضازاده همچنين اعلام كرده است: قبل از اينكه آب نيرو، مجري طرح بهشت‌آباد باشد، تونل بلندي براي اين كار طراحي شد حتي عمليات اجرايي اين طرح نيز آغاز شده بود. در حال حاضر طرح تغيير كرده و تبديل به يك تونل كوتاه و پمپاژ شده است، طرح قبلي مي‌توانست منابع آب منطقه را تحت تاثير قرار دهد. طرح قبلي انتقال آب از بهشت‌آباد به فلات مركزي هنوز ارزيابي محيط زيست را از آن خود نكرده بود و هنوز بحث‌ها بر سر آن ادامه داشت و به نوعي مخالفت محيط زيست با پروژه، باعث شده بود، ‌طرح متوقف باشد. ايراداتي كه محيط زيست به طرح وارد كرده بود، ‌محدود به تونل و لوله نمي‌شد و فراتر از اين مسائل بود. مديرعامل شركت توسعه منابع آب و نيروي ايران با اشاره به تفاهمات صورت گرفته با كشور كره جنوبي اظهار كرد: مجموعا در سه پروژه در حوزه آب با كره‌اي‌ها موافقتنامه امضا شد. تعيين تكليف سد بختياري، انتقال آب از فلات مركزي و سد جرياني كارون دو جزو طرح‌هاي موافقت شده با كره جنوبي بوده است كه براساس اين موافقتنامه سد جرياني كارون دو به شكل BOT و دو پروژه ديگر توسط فاينانس و به وسيله دو شركت كره‌اي اجرايي مي‌شود.
رضازاده در خصوص ميزان سرمايه‌گذاري‌ها در اين سه پروژه گفت: مجموعا سرمايه‌گذاري‌هاي صورت گرفته در هر سه پروژه ٤/٣ ميليارد دلار بوده است كه ٧/٠ براي كارون دو به صورت BOT و ٧/١ براي سد بختياري و يك ميليارد نيز براي بخشي از سامانه انتقال آب به فلات مركزي در نظر گرفته شده است. چهارمحال و بختياري‌ها اعلام كرده بودند اين‌بار كوتاه نمي‌آيند و نمي‌گذارند آب منطقه را براي مصرفي غير از شرب ببرند. رييس‌جمهور كلنگ را در كرمان مي‌زند، كره‌اي‌ها قرارداد بسته‌اند و در اصفهان با وجود دستور توقف، ‌پروژه ادامه دارد. چهارمحالي‌ها و خوزستاني‌ها، ‌قرار است آب را از دست بدهند. پروژه‌هاي انتقال آب، ‌يك خلأ بزرگ دارد و آن، ‌منفعت صفر براي اهالي مبدا است.اعتماد

به کانال سرزمین جاوید بپیوندید : telegram.me/sarzaminjavid