محل تبلیغ شما
اقتصادایران یک اقتصادفاسداست

تاریخ خبر: 1395/2/4

اقتصادایران یک اقتصادفاسداست

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

نامه سرگشاده به مدیرمسئول روزنامه کیهان: دور جدید حملات به برجام

سرور عزیز و مکرم جناب آقای حاج حسین شریعتمداری

مدیرمسئول روزنامه وزین کیهان

با سلام و تحیات و تبریک سال نو، در هفته‌های اخیر شاهد دورجدیدی از حملات سنگین اصولگرایان تندرو علیه برجام شده‌ایم. مخالفین می‌گویند که برجام نه دستاوردی داشته و نه هیچ بهبود و تغییری بر وضعیت اقتصادی کشور گذارده. ازجمله هفته گذشته کیهان درواکنش به مصاحبه‌ها و یادداشت‌های بنده در دفاع از «برجام» مرقوم فرموده بودند که «کدام دستاورد برجام؟» به‌زعم حضرت‌عالی، اگر واژه «شکست» را برای برجام بکار نبریم یقیناً می‌بایستی آن را «بی‌حاصل» توصیف نمود. محض اطلاع مخاطبینی که آن مطلب را ندیده‌اند یادآوری نمایم که کیهان در پاسخ به دفاع بنده از برجام نوشته بود «علیرغم واگذاری امتیازات بزرگ از جانب ایران، برجام هیچ حاصلی در عمل نداشته.» نه‌تنها تحریم‌ها برداشته نشدند بلکه شاهد هستیم که موارد جدیدی هم عمدتاً از جانب آمریکایی‌ها بر قبلی‌ها اضافه‌شده‌اند و (همان‌طور که کیهان قبلاً هشدار داده و پیش‌بینی کرده بود که بعداز هسته‌ای آمریکایی‌ها به سر وقت پرونده‌های دیگر خواهند رفت) آمریکایی‌ها پرونده موشکی ایران را مطرح کرده‌اند.

 من پاسخم را به دو بخش تقسیم کرده‌ام.بخش نخست پیرامون برجام و اقتصاد ایران می‌باشد. در این بخش می‌خواهم استدلال نمایم که برخلاف ادعای مخالفین، برجام نه قرار بوده که معجزه‌ای در اقتصاد ایران به وجود آورد و نه عمق معضلات اقتصادی ایران به‌گونه‌ای است که برجام اساساً قادر نبوده تغییری و بهبودی در آن به وجود آورد. در بخش دوم فرض گرفته‌ام که حق با مخالفین برجام است و مذاکرات و نهایتاً توافق هسته‌ای به نفع منافع ملی‌مان نبوده. در این صورت از حضرت‌عالی و مخالفین برجام پرسیده‌ام که آلترناتیو و «چه باید کرد شما؟» کدام است؟ بیش از ۸سال مسیر تخاصم و رویارویی با غرب بر سر برنامه هسته‌ای‌مان را که شما امروز تجویز می‌کنید رفتیم، حاصل چه بود؟ داروندار مملکت را به‌پای هسته‌ای ریختم و کشور را به خاک سیاه نشاندیم، مابازاء آن و دستاورد آن برای کشور چه بود؟ قبلاً هم از حضرت‌عالی پرسیده بودم که آن‌همه هزینه برای هسته‌ای(مستقیم و غیرمستقیم در قالب تحریم‌ها) کدام فایده را برای رشد و توسعه اقتصادی‌مان به همراه داشته؟ با بخش اول شروع می‌کنم.

 جناب شریعتمداری معزز، اجازه می‌خواهم که با توجه به دور جدید حملات سنگینی که به دولت یازدهم و بالأخص برجام در سال جدید به راه افتاده یک نگاه عمیق‌تری به مسئله توافق هسته‌ای و ادعای مخالفین مبنی بر اینکه برجام هیچ بهبودی در وضعیت اقتصادی کشور به وجود نیاورده بیندازم. از یک‌جهت این حملات حرف‌وحدیث تازه‌ای نیست. اساساً کیهان و تندروها از همان ابتدای به روی کار آمدن دولت یازدهم و اتخاذ رویکرد تنش‌زدایی با غرب و بالأخص آمریکا، پرچم مخالفت علیه آن را برافراشتند. ازآنجاکه ضدیت با غرب و «آمریکا- ستیزی» اساس و بنیان هویت سیاسی جنابعالی و همفکرانتان را تشکیل می‌دهد طبیعی است که با هر تلاشی که در مسیر تنش‌زدایی صورت بگیرد مخالفت نمایید؛ بنابراین نه‌تنها از رویکرد دولت یازدهم استقبالی نکردید بلکه از همان ابتدا علیه مذاکرات هسته‌ای جبهه‌گیری نمودید. از نخستین توافق که در ژنو در آبان۹۲ صورت گرفت با جمع شدن در سفارت آمریکا و تشکیل «دلواپسان» استقبال نمودید و آن را بدتر از «ترکمانچای» خواندید. تا رسیدیم به «لوزان» در فروردین۹۴ و نهایتاً توافق تاریخی وین با آمریکا در وین در تیر۹۴ که به نام «برجام» معروف شده. در بهترین حالت واکنش تندروها به برجام سردی، بی‌اعتنایی و تلاش در بی‌فایده نشان دادن آن بود؛ اما همان‌طور که اشاره نمودم تندروها از بعد از تعطیلات نوروز یک دور جدید رویارویی با برجام را به راه انداخته‌اند. تعارف و حفظ ظاهر را یکسره کنار گذارده‌اند و تیغ از نیام برکشیده به مصاف برجام شتافته‌اند. شاه‌بیت سخنشان ‌هم این است که «علیرغم وعده‌ها و نویدهایی که دولت داده بود، علیرغم در باغ سبزی که دولت ترسیم کرده بود، برجام هیچ حاصلی نداشته و تغییری در وضعیت اقتصادی کشور به همراه نداشته». این مدعی و مخالفت با برجام را تندروها در دور جدید حملاتشان علیه برجام به نحوی پررنگ در هفته‌های اخیر به نمایش گذارده‌اند. «برجام هیچ نتیجه‌ای تابه‌حال نداشته»؛ «نه‌تنها تحریم‌ها برداشته نشده‌اند بلکه تحریم‌های جدیدی هم بر قبلی‌ها اضافه‌شده‌اند»؛ «دروغ‌گویی غربی‌ها و عدم صداقتشان هرروز بیش‌ازپیش آشکار می‌شود»؛ «اگر برجام نبود نفت به بشکه‌ای ۱۲۰دلار می‌رسید»؛ «برجام نه‌تنها هیچ بهبود اقتصادی به همراه نیاورد بلکه رکود و اوضاع بد اقتصادی همچنان ادامه دارد»؛ «دولت دروغ می‌گفت که برجام باعث بهبود اقتصادی می‌شود»؛ «همان‌طور که از ابتدا می‌گفتیم آمریکایی‌ها بعد از گرفتن خاکریز هسته‌ای به سر وقت پرونده‌های دیگر خواهند رفت، می‌بینیم که امروز رفته‌اند به سر وقت برنامه موشکی‌مان فردا هم بحث حقوق بشر را مطرح می‌کنند و همه این‌ها به خاطر وادادن سر مسئله هسته‌ای بود»؛ «برجام مرده به دنیا آمد»؛ «همه امتیازها را ما دادیم و غربی‌ها صرفاً روی کاغذ تعهداتی دادند که به آن‌ها هم عمل نکردند»؛ «برجام یک دروغ بزرگ بود»؛ «مگر برجام چه گلی بر سرمان زد که حالا برویم برای برجام‌های دوم و سوم؟»؛ «مردم ما برجام را از روی اکراه پذیرفتند» و... صرفاً برخی از ادبیاتی است که تندروها در دور جدید حملات هماهنگشان علیه برجام بکار گرفته‌اند. من سودای آن را ندارم که وارد کم و کیف و صحت‌وسقم این مدعیات شوم. واضح است که ریشه همه این مخالفت‌ها و قلب واقعیات صرفاً انگیزه‌های سیاسی است. دور جدید حمله به برجام حاصل شکست باورنکردنی تندروها در انتخابات هفتم اسفند است. بسیاری از تندروها برجام را مسبب محبوبیت دولت روحانی و اقبال به آن می‌پندارند و نگران‌اند که اگر فضای پسابرجام تداوم یابد، شانس پیروزی‌شان در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده با چالش جدی روبرو شود؛ بنابراین و به‌زعم خودشان رفته‌اند به سر وقت عامل پیروزی ائتلاف اصلاح‌طلبان که برجام باشد. عمده‌ترین تلاششان ‌هم این است که نشان بدهند وعده‌های دولت مبنی بر بهبود وضعیت اقتصادی پسابرجام همه توخالی بود.

 جناب شریعتمداری عزیز، نمی‌دانم کدام مسئول رسمی دولت عنوان نموده که با برداشته شدن تحریم‌ها اقتصاد ایران زیرورو خواهد شد؟ خیر قربان. اقتصاد ایران یک اقتصاد فاسد و ناکارآمد دولتی است که صد برجام دیگر هم اگر ظاهر شوند هیچ معجزه‌ای برای آن اتفاق نمی‌افتاد. برداشته شدن تحریم‌ها صرفاً ما را بازمی‌گرداند به شرایطی که تا قبل از تحریم‌ها داشتیم. آیا اقتصاد ایران در اواخر دهه ۱۳۸۰ و قبل آغاز تحریم‌ها خیلی اقتصاد موفق و بالنده‌ای بود؟ آیا صادرات محصولات ایران راهی بازارهای جهانی بودند و صنایع و تولیدات ساخت ایران شانه‌به‌شانه کشورهای موفق دیگر می‌زدند؟ نمی‌دانم این باور که برجام قرار بوده تا با خود یک معجزه اقتصادی به همراه بیاورد، فساد را ریشه‌کن نماید، برای ۸میلیون نفر کار ایجاد نماید، کیفیت تولیدات داخلی را بالا برده و محصولات ساخت ایران را قابل‌رقابت در بازارهای جهانی نماید، کشور را یک‌شبه از رکود عمیق و گسترده‌ای که سال‌هاست در آن فرورفته خارج نماید و... از کجا و بر اساس کدام منطق اقتصادی به وجود آمده که تندروها دارند دولت روحانی را متهم می‌کنند که پس چرا این‌ها ظرف چند ماهی که از تصویب برجام می‌گذرد اتفاق نیفتاده؟ جناب شریعتمداری عزیز، برجام صرفاً قرار بوده تا تحریم‌ها را(آن‌هم نه همه تحریم‌ها بلکه تحریم‌هایی که در ارتباط با هسته‌ای بوده) بردارد. برای موفقیت و جهش اقتصادی صرف باز شدن غل و زنجیرهای تحریم کافی نیست. مگر قبلاً که تحریم‌ها نبود ما کجا بودیم و چه وضعیتی می‌داشتیم؟ اگر به‌راستی خواهان تحول اقتصادی هستید بایستی ببینید کشورهای دیگری که تا دو سه ده پیش کشورهای درحال‌توسعه محسوب می‌شدند چه کردند و چه اصلاحاتی در اقتصادهایشان انجام دادند تا امروز بدل شده‌اند به اقتصادهای بالنده و موفق. می‌بایستی ببینید امارات، هند، ترکیه، مالزی، تایوان، سنگاپور، هنگ‌کنگ، مناطق آزاد چین، برزیل، آرژانتین و یک دوجین کشورهای دیگر چه کردند که امروز بدل به اقتصادهای موفق شده‌اند. ترکیه چه کرد که ظرف کمتر از سه دهه رسیده به ۱۵۰میلیارد دلار صادرات در سال بدون داشتن یک کپسول گاز یا یک بشکه نفت. هیچ‌کس منکر این نیست که چه این دسته از کشورها و چه دیگر کشورهای توسعه‌یافته با مشکلات و بحران روبرو نمی‌شوند؛ اما شاه‌بیت قضیه این است که همواره هم موفق می‌شوند تا بحران‌هایشان را با تدبیر پشت سر بگذارند. درحالی‌که ما برای معضل مفاسد اقتصادی که از درودیوار مملکت بالا می‌رود تنها راهکاری که ارائه داده‌ایم اعدام و متهم نمودن فعالین اقتصادی‌مان به «مفسد فی‌الارض» بوده است. بماند ۷، ۸میلیون بیکار، انبوه صنایعی که یا تعطیل‌شده‌اند یا به‌زحمت سر پا هستند، فقدان سرمایه‌گذاری، رکود دامنه‌دار، تولیدات بی‌کیفیت اما گرانی که بسیاری از آن‌ها فقط به ضرب جلوگیری از واردات به مصرف‌کننده تحمیل می‌شوند و از کوچک‌ترین توانی در رقابت در عرصه بین‌المللی برخوردار نیستند تا یک دوجین مشکلات و معضلات مزمن اقتصادی دیگر. این فقط اقتصاد دولتی ایران نبوده که چه قبل و چه بعد از فرجام این‌چنین پای در گل مانده است. ظرف بیش از دو قرنی که از انقلاب صنعتی و الگوی اقتصاد آزاد آدام اسمیت می‌گذرد خیلی‌ها تلاش کردند تا به‌زعم خودشان یک بهشت و یک الگوی اقتصادی دیگری در برابر الگوی اقتصاد آزاد خلق نمایند که معایب آن را نداشته و یک سر و گردن هم از آن بالاتر بایستاد؛ اما در عمل نه‌تنها نتوانستند بهشتی ایجاد کنند بلکه نظام‌هایی آفریدند که کارآفرینان و نیروهای مولد اقتصادی فقط می‌خواستند از آن‌ها بگریزند. نظام اقتصادی دولتی ما هم استثنایی بر این قاعده تاریخی از آب درنیامده و تنها هنرش تولید فساد بوده. جالب است که شما و همفکرانتان این‌همه در باب مبارزه با فاسد و گرفتن و زدن و بستن و اعدام و داغ و درفش کردن مفسدین داد سخن می‌دهید اما یک‌بار این سؤال ساده و ابتدایی را از خودتان نمی‌پرسید که ما را چه می‌شود که این‌همه در مملکتمان فساد رایج شده؟ یک‌بار از خودتان نمی‌خواهید بپرسید که چرا در هند، مالزی، ترکیه، آلمان، آمریکا، امارات و هیچ کشور دیگری این‌همه مفاسد اقتصادی رایج نیست؟ یک‌بار از خودتان نمی‌خواهید بپرسید که چرا در کشورهای دیگر نه کسی را به اتهام مفاسد اقتصادی اعدام می‌کنند و نه این‌همه زندانی، بازداشتی و متهم به‌عنوان مفسدین اقتصادی دارند و نه این‌همه دستگاه‌های عدیده بازرسی، نظارتی، مفتشی، مراقبتی، کنترلی، حراستی، حفاظتی، امنیتی و تعزیراتی دارند، مع‌ذلک یک‌صدم ما هم مفاسد اقتصادی ندارند؟ اساساً مشکلی به نام مفاسد اقتصادی ندارند. یک‌بار هم شما نخواسته‌اید به ریشه‌یابی اسباب و علل واقعی به وجود آمدن مفاسد اقتصادی بپردازید. یک‌بار هم نخواستید از خودتان بپرسید که کشورهایی که سی یا چهل سال پیش ازنظر اقتصادی یا پایین‌تر از ما بودند یا حداکثر هم‌ردیف ما بودند، چه مسیری را انتخاب کردند و از کدام الگوی توسعه اقتصادی پیروی کردند که امروز توانسته‌اند بدل به اقتصادهای موفق صنعتی شوند؟ یک‌بار از خودتان نپرسیده‌اید که آیا محض نمونه یک اقتصاد دولتی توانسته در طول تاریخ موفق شود که اقتصاد دولتی ایران دومین آن باشد؟

 نه جناب شریعتمداری عزیز، تاروپود اقتصاد ما پوسیده و از هم به دررفته است. هیچ بخشی از آن نیست که از یک حداقل ثبات و سلامت برخوردار بوده و بتواند بر روی پاهایش بایستاد. نمی‌دانم این توقع که «برجام» همچون عصای موسی قرار بوده معجزه نموده و این اقتصاد فاسد و ناکارآمد دولتی را احیاء کند برچه اساسی به وجود آمده؟

در مکتوب دوم در خصوص برجام و برنامه هسته‌ای‌مان مصدع اوقات خواهم شد.

ایام به کام باد  صادق زیباکلام   بیست و هشتم فروردین یک هزار و سیصد و نودوپنج

به کانال سرزمین جاوید بپیوندید : telegram.me/sarzaminjavid