محل تبلیغ شما
تلویزیون تشدیدکننده آسیب‌های اجتماعی

تاریخ خبر: 1394/11/10

تلویزیون تشدیدکننده آسیب‌های اجتماعی

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

محمدرضا جوادی یگانه با بیان اینکه باید به تاثیر اجتماعی عملکرد رسانه‌ها پس از «فاجعه منا» بر روی وضعیت جامعه ایران به ویژه بر روی احساسی‌تر شدن رفتار مردم توجه کرد، گفت: یکی از گره‌های آسیب‌های اجتماعی، جایی است که این آسیب‌ها تشدید می‌شوند و در حال حاضر تلویزیون تشدیدکننده آسیب‌های اجتماعی است و این پیامد ناخواسته‌ی عملکرد این سازمان است.

به گزارش خبرنگار سرویس رسانه ایسنا، در نشست تخصصی «بررسی ابعاد رسانه‌ای فاجعه منا» جوادی یگانه - رییس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی - با اشاره به برخی از شایعات که پس از «فاجعه منا» در شبکه‌های اجتماعی پخش شد، گفت: بارها خودم شاهد بودم که برخی از این شایعات از تلویزیون پخش شد؛ برای مثال علیرغم اینکه صدا‌و‌سیما گاهی برخورد قاطعانه دارد، با رفتار عرب‌ستیزانه و مشمئزکننده آقای اکبرعبدی که از تلویزیون پخش شد، هیچکس برخورد نکرد.

جوادی یگانه این عملکرد صدا‌و‌سیما مبنی بر انتشار برخی از شایعات مربوط به «فاجعه منا» را در شرایطی که روزنامه‌ای اشتباهی مرتکب می‌شود و روز بعد تمام صفحه‌اش را به تصحیح اشتباه خود اختصاص‌ می‌دهد، تحمل ناپذیر دانست و ادامه داد: عملکرد تلویزیون طبیعتا به خودش مربوط می‌شود، من از پیامد‌های آن که همانند پیامد‌های نمک روی زخم ریختن است، صحبت می‌کنم.

او با اشاره به عملکرد صداوسیما در پوشش اخبار مربوط به این فاجعه تلخ انسانی، بیان کرد: طبیعتا انتظاری از صداوسیما نمی‌رود؛ چراکه نه پاسخگو است و نه مسئول؛ نه متوجه پیامدهای رفتار خودش است و نه حاضر است این پیامدها را بپذیرد.

رییس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با تاکید بر اینکه ایرانی‌ها اقلیت مضاعف هستند و به عنوان اقلیت شیعه و غیر‌عرب در مراسم حج شرکت می‌کنند، اظهار کرد: بعد از فاجعه منا آنچه که دولت عربستان سعودی انجام داده، غیرانسانی و سرشار از بی‌کفایتی و بی‌مسئولیتی آنها و غیر قابل دفاع است و ایران به عنوان یک جامعه عزادار، می‌تواند طلبکار باشد.

جوادی یگانه با اشاره به شبکه‌های اجتماعی و عملکرد آنها پس «فاجعه منا»، بیان کرد: مشخصا فیلتر شدن توییتر به عنوان یک شبکه محتوا محور، خاص‌گرا و فاقد عکس، عمل پرفایده‌ای نیست؛ برای مثال عربستان پس از وقوع «فاجعه منا» توانست با استفاده از این شبکه اجتماعی یک جریان جهانی به راه بیاندازد.

او با بیان اینکه تعبیر ما از برخورد و مبارزه این است، به هم می‌گوییم، با هم می‌گوییم، با هم گریه می‌کنیم و با هم اعتراض می‌کنیم وهیچ‌کس هم نمی‌شنود و متوجه نمی‌شود، افزود: ایران در جنگ شبکه‌های اجتماعی به علت عدم حضور تقریبا بازنده است.

جوادی یگانه خاطرنشان کرد: این ناتوانی در عدم حضور در شبکه‌های مناسب برای خبررسانی باعث شده تا از شبکه‌ای مثل اینستاگرم که عکس محور است، استفاده خبری کنیم و در زیر عکس‌ها خبر نوشته می‌شود که این در واقع استفاده متفاوت از این شبکه اجتماعی است.

 

او با اشاره به برنامه‌هایی چون تلگرام و وایبر بیان کرد: این برنامه‌ها که برای روابط بین فردی به وجود آمده‌اند، رسانه‌های مکمل و شبکه شایعه محسوب می‌شوند که بی سر‌ و سامان و بدون متولی هستند و به سرعت اخبار و عکس‌ها را انتشار می‌دهند.

جوادی یگانه این برنامه‌ها را کانال‌های قدرتمند پخش شایعه دانست و ادامه داد: درغیاب رسانه‌های اجتماعی و بی توجهی رسانه‌ها به خواسته مخاطبان، طبیعتا آنها هم به سمت شبکه‌های اجتماعی سوق پیدا می‌کنند.

جوادی یگانه با بیان اینکه جامعه ما مستعد عرب‌ستیزی، بیگانه‌ستیزی و دین‌ستیزی است، بیان کرد: برای نمونه ترکیب این سه را به وضوح پس از مراسم حج در نوروز امسال و تعرضی که به آن دو نوجوان ایرانی شد، دیدیم.

رییس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه جامعه ما مستعد عرب‌ستیزی، بیگانه‌ستیزی و دین‌ستیزی است، بیان کرد: برای نمونه ترکیب این سه را به وضوح در شبکه‌های اجتماعی پس از مراسم حج در نوروز امسال و تعرضی که به آن دو نوجوان ایرانی شد، دیدیم.

او با اشاره به انتشار تصاویر مربوط به پیکر قاری قرآن (از قربانیان «فاجعه منا») در شبکه‌های اجتماعی بیان کرد: ما مطلقا آداب تعامل به معنی سواد رسانه ای نداریم. به همین خاطراین شبکه‌ها به نوعی جامعه اجتماعی محسوب می شوند و می توانیم خودمان را در این شبکه ها نقد کنیم.

جوادی یگانه در پایان سخنانش این جنبش به وجود آمده پس از وقوع «فاجعه منا» را چندان مثبت و قابل تایید ندانست.

جوادی یگانه در نشست «بررسی ابعاد رسانه ای فاجعه منا» گفت: رسانه ملی درباره فاجعه منا بیش از اینکه روشنگری کند بیشتر رویه نمک روی زخم مردم پاشیدن یا نفت روی آتش ریختن را در پیش گرفت.

به گزارش خبرنگار مهر، نشست «بررسی ابعاد رسانه ای فاجعه منا» با سرفصل های بازتاب بین المللی در رسانه ها، بازتاب در رسانه ملی و بازتاب در فضای مجازی صبح امروز در «پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی» برگزار شد.

 محمود کریمی علوی، مدیر گروه ارتباطات پژوهشگاه آغاز شد، دبیری این نشست را به عهده داشت و در ابتدای جلسه گفت: اصطلاح رسانه واژه وسیعی است که شامل رسانه های مکتوب و چاپی، رسانه های اینترنتی و مجازی، شبکه های اجتماعی و... می شود و ما وقتی می خواهیم پوشش رسانه ای یک واقعه را نقد کنیم باید به همه آنها توجه کنیم.

کریمی علوی در ادامه سخنانش به نمونه ای از اخبار ضد و نقیضی که درباره فاجعه منا توسط رسانه های ایرانی و خارجی منتشر شده بود، اشاره کرد و افزود: با نگاهی به اخبار ضد و نقیض از جمله بی نظمی حجاج ایرانی، بی کفایتی آل سعود، قضا و قدر و .. متوجه می شویم که هر رسانه ای از منظر خودش موضوع را پوشش داده است.

در ادامه این نشست محمدرضا جوادی یگانه، رییس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به بررسی موضوع ابعاد رسانه ای فاجعه منا پرداخت و گفت: اینکه چرا فاجعه منا اتفاق افتاده و دلیل این فاجعه چه بوده است، را کمیته حقیقت یاب باید پاسخ دهد ولی تنها چیزی که می توان با قطعیت گفت این است که رویه عربستان بعد از رخ دادن فاجعه غیر قابل دفاع است. نکته دیگری که در این حوزه لازم است به آن توجه شود این است که متأسفانه اطلاعات اجتماعی ما از حج کم است و نظر دادن درباره حج نیازمند تجربه زیسته است.

جوادی یگانه افزود: من رسانه هایی که با این فاجعه مواجه بودند را به سه دسته تقسیم می کنم؛ رسانه ملی، شبکه های اجتماعی و اپلیکیشن های موبایلی. رسانه ملی در کشورما که عمدتاً نه پاسخگو است و نه مسئولیتی در قبال رفتارش می پذیرد، درباره فاجعه منا هم بیش از اینکه روشنگری کند بیشتر رویه نمک روی زخم مردم پاشیدن یا نفت روی آتش ریختن را در پیش گرفت، یا مثلاً حرف های مشمئزکننده اکبرعبدی را پخش کرد که تبعات اجتماعی آن را می توان در مردم دید و نتیجه اش رفتار احساسی و تشدید هیجانات و احساسات مردم است.

وی افزود: اما درباره شبکه های اجتماعی هم ما ضعیف عمل کردیم، به عنوان نمونه در همان ابتدای فاجعه ما پیشنهاد دادیم تا از توییتر به عنوان یک شبکه اجتماعی متن محور و بدون عکس استفاده شود و هشتگ مخصوص حج ساخته شود تا بتوان آن را مدیریت کرد ولی متأسفانه چون توییتر در کشور ما فیلتر است، این اتفاق نیفتاد و هرکسی در هرجایی سوگواری و همدلی کرد ولی اینها دیده نشد به عبارتی در چنین شرایطی ما در جنگ شبکه های اجتماعی بازنده ایم. این درحالی است که رسانه های عربستان در همان ساعت های اولیه هشتگ های مختلفی برای حجاج ایرانی ساختند و به سرعت به یک منبع خبر تبدیل شدند. در اینگونه مواقع رسانه ها کارکردشان عوض می شود مثلاً اینستاگرام که شبکه عکس محور است به جایی برای انتشار اخبار تبدیل می شود.

وی ادامه داد: به عبارتی رسانه هایی که قرار است به عنوان رسانه مکمل و جایگزین باشند کارکرد رسانه های اصلی را پیدا می کنند چون رسانه اصلی به وظایف خودش درست عمل نکرده است. این درحالی است که ما می توانستیم در جنگ توییتری تأثیرگذار باشیم و تبدیل به منبعی برای اخبار اصلی شویم ولی این طور نشد و ضعیف عمل کردیم. ما همیشه از مضرات این شبکه های اجتماعی حرف می زنیم و آسیب می بینیم ولی وقتی که می توانیم از آنها استفاده درست کنیم این کار را انجام نمی دهیم.

استاد جامعه شناسی دانشگاه تهران گفت: در مورد اپلیکیشن های موبایلی ما می توانیم از تلگرام به عنوان جامعه مجازی که تعدادی افراد را دور هم جمع کرده بپذیریم اما باید ببینیم که کارکرد تلگرام برای ما چه بوده است؟ متأسفانه ما چون سواد رسانه ای نداریم آداب تعامل اجتماعی هم بلد نیستیم و نتیجه اینکه مثلاً عکس بدن قاری قرآن کشورمان در این گروه ها دست به دست می گردد بدون اینکه  به حوزه خصوصی افراد و احساسات خانواده آن عزیز از دست رفته توجه کنیم.

جوادی یگانه با اشاره به یک جریان صدساله که در کشور ما وجود دارد توضیح داد: در این گونه موارد باید توجه کرد که هر رفتار ما ممکن است بر جزییات اختلاف با عربستان و اختلاف بین شیعه و سنی دامن بزند، ضمن اینکه ما یک جریان صد ساله بیگانه ستیزی داریم که چون نمی توانند بگویند عامل عقب ماندگی ما اسلام است آن را ذیل عرب ستیزی می برند. علاوه بر این نحوه تعامل ما ایرانیان با یکدیگر خودش یک مسئله است اینکه به سرعت برای یک موضوع طنز می سازیم و در شبکه های اجتماعی دست به دست می کنیم در حالی که توجه نمی کنیم در یک جامعه عزادار این بی توجهی به آداب چه آسیبی می تواند بزند. یا مثلاً همه ما توهم تئوری توطئه داریم و عادت کردیم درباره همه چیز حرف بزنیم و نظر بدهیم. البته همه این نقدها به مردم مربوط نمی شود و حتماً رفتار و مدیریت مسئولان کشوری هم قابل نقد است.

وی در پایان گفت: به طورکلی در مورد فاجعه منا غیر از محترم شمردن احساسات عزیزان و بازماندگان این فاجعه چیز دیگری قابل دفاع نبود و عملکرد چندان قابل تأییدی نداشتیم و لازم است در این رابطه بازبینی از منظر ارتباطات صورت بگیرد. من سخنم را با یک حدیث از امام جعفر صادق(ع) تمام کنم. ایشان گفتند که دوست دارم شیعه جعفریه به گونه ای باشند که بتوانم در صف اول نماز بگویم اینها شیعه اند یعنی اقلیت شیعه را به گونه ای پیشتاز کنیم که در همه جا بتوانند تشخیص دهند که اینها شیعه اند نه اینکه با یکسری رفتارهای بد از شیعه یاد کنند. اگر فاجعه منا را نوعی مواجهه اقلیت با اکثریت بدانیم باید بگویم که مواجهه و برخورد ما در این مسیر هوشمندانه و درست نبوده است.

محمود کریمی‌علوی به عنوان دبیر نشست در ابتدای جلسه با تاکید بر اینکه نشست بررسی «ابعاد رسانه‌ای فاجعه منا» قصد دارد با رویکردی انتقادی عملکرد رسانه‌ها در پوشش اتفاق حج امسال را واکاوی کند؛ گفت: مقصود ما از رسانه؛ کل رسانه‌‌های دیداری، شنیداری و اینترنتی به علاوه‌ی شبکه‌های اجتماعی و موبایلی است. همچنین نحوه‌ی پوشش این حادثه در رسانه‌‌های ملی ایران با رسانه‌های منطقه‌ای، دنیای عرب و بین‌المللی را مورد تحلیل قرار می‌دهیم.

رییس پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات سپس با بیان اجمالی برخی ار تیترها، شایعه‌ها و جو ایجاد شده بعد از اتفاق ناگوار منا تصریح کرد: وقتی نگاهی به خبرهای متفاوت در مورد اتفاقی که در منا افتاده بود؛ می‌کردم برایم جالب بود که اخبار و حتی شعرهایی که درباره‌ی فاجعه‌ی منا روی خروجی سایت‌ها و روزنامه‌ها می‌رفت همگی به‌نوعی بر توطئه و عمدی بود این اتفاق و اینکه برای وقوع حادثه برنامه‌ریزی صورت گرفته بوده؛ صحه می‌گذاشتند. این نوع نگاه و نحوه‌ی پوشش از دید جامعه‌شناسی و ارتباطلاتی جای تامل دارد.

در ادامه محمدرضا جوادی یگانه نیز با یادآوری این نکته که عملکرد مسئولان عربستانی در بعد از این حادثه و نوع خدمات‌رسانی آن‌ها حتما باید با پاسخگویی‌شان همراه شود، گفت: نوع عکس‌ها، نوع اطلاعات و خاطراتی که از شاهدان عینی شنیدیم و دیدیم نشان می‌دهد که اهمال‌کاری و قصور به دامن زدن عمق فاجه باعث شده است. با این همه باید اذعان داشت که اطلاعات اجتماعی ما از حج بسیار ناچیز است و به ویژه از شرایط حجاج ایرانی چیزی نمی‌دانیم. دوستانی که به حج مشرف شده‌اند می‌دانند که هیچگاه نگاه عربستان به ایران و ایرانی مثبت نبوده است.

رییس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات اضافه کرد: ایرانی‌ها به عنوان یک اقلیت مضاعف در عربستان حضور پیدا می‌کنند. چراکه هم شیعه هستند و هم غیر عرب. ما در دوران حج می‌بینیم که حتی هندی‌ها و پاکستانی‌ها هم آنقدرها غیرعرب به حساب نمی‌آیند و با پوشیدن دشداشه در آن شرایط حل می‌شوند یا شیعیانی که به نوعی عرب هستند نیز باز از شرایط بهتری برخوردارند. این نوع اقلیت بودن مضاعف باعث می‌شود که فشار بالایی روی حجاج ایرانی باشد حالا در این شرایط سه دسته رسانه ملی، شبکه اجتماعی و نرم‌افزارهای موبایلی را درنظر بگیرید که با این اتفاق به چه تکاپویی افتادند.

او سپس با انتقاد از رویه صداوسیما در قبال این فاجعه پیش آمده؛ تصریح کرد: انتظارما از صداوسیما به عنوان یک رسانه ملی و رسانه‌ای که برد میلیونی دارد این است که به عرب‌ستیزی، دین‌گریزی و جنگ شیعه و سنی دامن نزند. وقتی تمام پوشش صداوسیما از فاجعه منا در فریاد بر سر آل‌سعود و متهم کردن آنها خلاصه می‌شد و همزمان رفتار  عرب‌ستیزانه اکبر عبدی را بر روی آنتن پخش می‌کنند؛ مسلما کمکی به شرایط نمی‌کند.

جوادی یگانه در ادامه برخی پیامد‌های منفی این برخورد از یک رسانه ملی را برشمرد و گفت: نمک روی زخم ریختن و نفت روی آتش ریختن در شرایطی که جامعه ما پتانسیل بالای عرب‌ستیزی،‌ بیگانه‌ستیزی و حتی دین‌گریزی دارد؛ باعث بغرنج‌تر شدن شرایط می‌شود. اساسا فاجعه در رسانه باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که خودش منجر به شکاف بیشتر و جدل‌های اجتماعی‌ نگردد مخصوصا اینکه هنوز اجساد بسیاری از حجاج ما و همینطور دیگر حجاج هنوز در عربستان‌ مانده‌اند.

این کارشناس ارتباطات در ادامه گریزی به فضای شبکه‌های اجتماعی و نرم‌افزارهای موبایلی در این مدت زد و تاکید کرد: احساسی شدن موضع‌گیری‌ها و نحوه پوشش‌دهی فضای شبکه‌های اجتماعی و نرم‌افزارهای موبایلی را به سمتی پیش برد که یا شاهدطنز و جک‌های موردی در قبال این فاجعه بودیم یا با داغ شدن بازار شایعاتی مانند فیلم بازدید شاهزاده عربستان که تازه مرتبط با دوسال پیش بود یا به اشتراک گذاشتن تصویری که بازگو می‌کرد اجساد را با لودر جابجا کرده‌اند؛ به جو ضدعربی در جامعه دامن زد.

رییس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات همچنین جنگ سایبری را تنها مختص به ایران ندانست و اظهار داشت: ما دو روز بعد از فاجعه منا در نامه‌ای پیشنهاد داده بودیم که رسانه‌های جمعی پربازدیدتر مانند توئیتر و یوتویپ از فیلتر خارج شوند تا با بازشدن امکان دسترسی عموم بتوانیم مقابله خوبی در این نبرد سایبری داشته باشیم. توئیت‌ها و هشتک‌های عربستانی‌ها جریان جهانی درست کرد که ما در ایران به دلیل عدم دسترسی عمومی از آن جا ماندیم و تنها به جامعه‌های کوچک گروهای تلگرامی روی آوردیم در اینگونه فضاها کسی صدای ما را نمی‌شنود و اثر گذاری لازم را نداریم.

جوادی‌یگانه تصریح کرد: به دلیل همین محدودیت‌ها شبکه‌های موبایلی تلگرام را به یک رسانه افسار گسیخته و بی‌قاعده تبدیل کرده‌ایم که انواع و اقسام اطلاعات و داده‌های بدون منبع و نادرست را برای 45 میلیون کاربر منتشر می‌کند. در غیاب رسانه‌های اجتماعی و بی‌توجهی به خواسته‌های عموم مخاطبان جایگزین شدن تلگرام با یک منبع خبری چندان عجیب نیست بعلاوه ما با این محدود کردن‌ها از تمام مضرات شبکه‌های اجتماعی و نرم‌افزارهای موبایلی آسیب می‌بنیم اما کوچکترین استفاده‌ای از منفعت‌های آنها نمی‌بریم.

او وارد شدن به حریم خصوصی افراد را یکی دیگر از مشکلاتی عنوان کرد که عدم استفاده صحیح از این رسانه‌های نوظهور در شرایط آزاد به دنبال می‌آورد و گفت: ما مطلقا آداب تعامل اجتماعی را بلد نیستیم و به خود اجازه می‌دهیم به راحتی وارد حوزه خصوصی مردم بشویم مشخصا در رابطه با فاجعه منا مثلا انتشار عکس قاری بین‌المللی قرآن که درمنا فوت شده بود نمونه‌آی از این بی‌اخلاقی‌هاست که فرد انتشاردهنده کوچکترین فکری به حال خانواده متوفی نیز نکرده بود. از سوی دیگر عادت کرده‌ایم مطب را نخوانده؛ منتشر کنیم بدون اینکه کوچکترین اهمیتی به رفرنس و منبع آن بدهیم.

مهدی منتظرقائم نیز با تاکید براینکه هر حادثه و فاجعه‌ای یک منشور چند بعدی است که باید به صورت همه‌جانبه واکاوی شود؛ گفت: من می‌خواهم پوشش رسانه‌ای فاجعه‌ای مانند فاجعه منا را از منظر یک نظام سالم ارتباطی مطرح کنم. هر حادثه‌ای ابعاد مختلف سیاسی داخلی و بین‌المللی، امنیتی، فرهنگی، نظامی و... دارد و این امکان را فراهم می‌کند عملکرد جامعه در نهادهای مختلف را از منظرهای گوناگون بررسی کند من کاری به جنبه‌های سیاسی امنیتی و مخاصمه احتمالی میان ایران و عربستان ندارم و از زاویه ارتباطات بحث می‌کنم. ارزش‌های خبری، نظام خبررسانی، رسانه و امنیت ملی، ارتباطات و بحران 4 زاویه است که باید در مورد فاجعه منا مورد بررسی قرار بگیرد.

مدیر گروه ارتباطات دانشگاه تهران سپس با اشاره به اینکه جامعه ما از انقلاب ارتباطات و تاثیر وسیعی که در جهان ایجاد کرده درکی ندارد؛ گفت: اتفاقی که درجامعه ما افتاده این است که عموم افراد با یک ذهنیت کلاسیک پیش از عصر جدید تربیت می‌شوند و معمولا با دید ارتباطی ماقبل دو سه دهه اخیر است که رسانه‌ها را رصد می‌کنیم و توجهی به شرایط نوین رسانه‌ای در جهان نداریم.

او ادامه داد: در جهان جدید نظام ارتباطی با روالی متفاوت از گذشته صورت می‌گیرد و شهروندان عموما تنها خود را محدود به منطقه و کشور خود نمی‌کنند و دید جهانی دارند اما ما هنوز درک نکرده‌ایم که یک دیالوگ در عرصه ملی، منطقه‌ای و جهانی تاثیرگذار خواهد بود و با احساسی برخورد کردن در قبال اتفاقی مانند فاجعه منا بجای کلاه؛ سر می‌آوریم. عقل تحلیلی که باید با وقو ع این حوادث حاضر باشد نه در ذهن مدیران و نظام سیاسی ما شکل گرفته و نه حتی مردم به آن توجه می‌کنند.

منتظر قائم با انتقاد از رویه پوشش خبری فاجعه منا اظهار داشت: اگر برای آرمان‌های خود نیاز داریم از هر حادثه و اتفاقی ابزارتراشی کنیم تا توجهات را به سمت و سویی که خودمان نیاز داریم پیش ببریم؛ این حرف دیگری است چنین نگرشی باعث می‌شود در قبال فاجعه‌ای مانند منا توهم توطئه وعمدی بودن را درجامعه رواج دهیم. احساس‌گرایی و عاطفی بودن مناسب جلسات شعر وادبی است و جای این قبیل واکنش‌ها در رسانه و مطبوعات نیست.

مدیر گروه ارتباطات دانشگاه تهران ادامه داد: بسیاری از فعالیت‌هایی که ما بعداز فاجعه منا کردیم چه در رسانه‌های حرفه‌ای چه در شبکه‌های مجازی و نرم‌افزارهای موبایلی در 12 روز اول غیر از تاکید صرف و مسئول بودن عربستان هیچ اقدام دیگری صورت نمی‌گیرد و کوچکترین واکنشی حتی از علما شاهد نبودیم که به با آرام کردن جو ضدعربی کمک کند. تاکید بر اختلاف شیعه و سنی، عرب‌ستیزی و عربستان‌گریزی تنهایی بویی بود که از خبرهای فاجعه منا به مشام می‌رسید. حتی در برخی موارد تفاوت‌های اصول حج از دیدگاه شیعه و سنی را به رخ کشیدیم.

این استاد دانشگاه همچنین خاطرنشان کرد: همانطور که آقای جوادی‌یگانه گفت ما به دلیل غیرعرب بودن و شیعه در اقلیت هستیم پس اقلیت باید عاقل‌تر باشد چراکه اکثریت دلیلی نبینند برای برخورد عقلانی و مطمئن است با فشار و سرکوب حرفش به کرسی می‌نشیند پس اقلیت باید ملاحظه کند و عقلانیت بیشتری نشان دهد.

او اظهار داشت: اگر جریان خبری منا را بخواهیم به سمت درستی پیش ببریم نه توهم و توطئه را باید رواج دهیم و نه عرب‌ستیزی یک راه ساده برای اثبات این امر استناد به آرشیو موجود است با گشتی در خبرها و آرشیو سال‌های گذشته مراسم حج مشخص می‌شود که فاجعه امسال منا درست است که بزرگترین فاجعه از نظر تعداد کشته و زخمی بوده است اما تنها حادثه در دوران حج نبوده است. وقتی تاکید می‌کنیم بر‌ترین بودن ناخودآگاه راه را برای شایعه و برخورد احساسی بازمی‌کنیم. متاسفانه بعداز فاجعه منا به هیچ و جه عواطف و احساس خانواده‌های درگیر این حادثه درنظر گرفته نشد شب اول هنوز خیلی از خانواده‌ها از حاجی خود خبر نداشتند و جو رسانه‌ای تنها دل آنها را آشوب می‌کرد.

منتظر قائم راه‌حل مناسب برای تشریح مسائلی که منبع موثقی برای آنها نداریم و بیان آنها با ذکر عبارت احتمال می‌رود عنوان کرد و گفت: در ساعت‌های اول فاجعه منا به جای اینکه رسانه‌های ما به خبرنگاران خود در آنجا اکتفا کنند و سعی در جمع‌آوری اطلاعات صحیح داشته باشیم به خاطرات شخصی سالیان گذشته ارجاع می‌دادیم. باید قبول کرد که این خاطرات سند تلقی نمی‌شود و تنها در آن شرایط بحرانی جو را متشنج‌تر می‌کند.

این استاد ارتباطات همچنین سرعت و پیشگامی رسانه‌های ایران در پوشش این خبر را غیرموفق ارزیابی کرد وگفت: این همه خبرنگار اعزامی، مدیر روابط عمومی بعثه و ... در حج امسال حضور داشت اما تا ساعت‌ها منابع خبری ما با تکیه بر فلان خبرگزاری خارجی می‌گوید و ... بود با بازنده شدن در این جنگ رسانه‌ای عملا میدان را در اختیار دیگری قرار می‌دهیم. حتی برای ادامه کار ستاد اطلاع رسانی خبری توسط بعثه‌ها و مسئولین شکل نگرفت اینها همه نقاط ضعفی بود که ما را در پوشش خبری فاجعه منا عقب نگه داشت.

مدیر گروه ارتباطات دانشگاه تهران اضافه کرد: وقتی هم که نه به موقع خبر را پوشش می‌دهیم و نه درست در پوشش‌ آن عمل می‌کنیم پس اصل رقابت‌پذیری را نمی‌دانیم. ما می‌توانیم با عملکرد خوب و مناسب  در چنین شرایطی خودمان را به عنوان یک منبع خبری درست و مهم معرفی کنیم. اما رسانه‌ها ما نه زیرنویسی برای پوشش خبری داشتند و نه مطبوعات ما بخش ویژه‌ای و چاپ ویژه‌ای منتشر کردند. می‌شد به جای اینکه مدام تکرار کنیم عربستان لیاقت مدیریت حج را ندارد؛ کمی روی این استانداردها کار می‌کردیم تا دست‌کم فقط تلفات نداده باشیم و یک دستاورد رسانه‌ای کسب کنیم.

منتظر قائم در پایان تاکید کرد: در ایام عادی نیست که آسیب‌ها و کمبودها بروز می‌کند و حوادث غیر مترقبه بهتر می‌تواند شرایط را برای بررسی فراهم کند. این حادثه یک بحران ارتباطی در رسانه‌های ایران را نشان داد. بحرانی که ژرف عمیق و دنباله‌دار است. ما با نحوه عملکردمان در قبال فاجعه منا نشان دادیم اظهارات در قبال تقریب مذاهب فقط در حد یک شعار برایمان اهمیت دارد و اگر یکی دو نمونه دیگر چنین اتفاقی رخ دهد قطعا خودمان را در میدان جنگ شیعه و سنی خواهیم دید.

ایسنا – مهر - ایلنا

به کانال سرزمین جاوید بپیوندید : telegram.me/sarzaminjavid

0 0
حامد بهداد   1394/11/14 04:42:35

حامد بهداد: تلویزیون ما یک رسانه ورشکسته است و هیچ‌کس آن را نمی‌بیند
نشست پرسش و پاسخ فیلم «نیمه شب اتفاق افتاد» کار تینا پاکروان با اعتراضات فراوان عوامل این فیلم نسبت به برخورد تلویزیون برگزار شد.



در بخشی از این نشست این پرسش مطرح شد که چرا عوامل این فیلم شامگاه گذشته نتوانسته‌اند در استودیو برنامه تلویزیونی «نقد سینمای ایران» حاضر شوند و در حالی که تینا پاکروان کارگردان فیلم در حال پاسخ به این پرسش بود، حامد بهداد بازیگر فیلم به میان سخن او پرید و با عصبانیت گفت: تلویزیون ما یک رسانه ورشکسته است و هیچ‌کس آن را نمی‌بیند.



او ادامه داد: برای من به عنوان یک ایرانی جذاب نیست که تلویزیون کشور خودم را نمی‌بینم. شاید در وهله اول ندیدن تلویزیون جالب باشد و نوعی کج کردن به حساب بیاید اما بعد از آن به این فکر می‌کنیم که اینجا خانه ماست، چرا نباید مخاطب داشته باشد.



این بازیگر سینما یادآور شد: من به عنوان ایرانی دوست دارم هنرمندان، مردم و دولتمردانم را در تلویزیون خودمان ببینم و با آن‌ها تشریک مساعی کنم اما تلویزیون دچار سوءتفاهم است و دست ما در دست یکدیگر نیست و به درد هم نمی‌خوریم.



بهداد افزود: مهم نیست که مرا به تلویزیون راه ندهند اما باید به این نکته توجه کنید که چرا سریال‌های ترکی این همه در میان مردم ما تماشاگر دارند. سریال‌هایی که اگر داستان تمام آن‌ها را در هاونگ بکوییم چیزی از آن درنمی‌آید.



وی با ابراز تأسف از کم توجهی تلویزیون به فیلم‌های سینمایی اضافه کرد: فیلم‌های سینمایی ما تمام معضلات و دغدغه‌های مردم را به خوبی نشان می‌دهند اما همین فیلم‌ها هیچ جایی در تلویزیون ندارند.





بهداد با انتقاد از افزایش برنامه‌های سطحی تلویزیون افزود: مشکل من این است که چرا جریان خرد، اندیشه و فرم در تلویزیون ما رعایت نمی‌شود؟! این بی‌توجهی‌ها سطح سلیقه مردم را پایین می‌آورد. چرا ما نباید به عنوان هنرمندان در تلویزیون حضور داشته باشیم و با توده 70 میلیونی جمعیت کشورمان ارتباط برقرار کنیم؟



حامد بهداد در پایان صحبتش خواستار نزدیکی و دوستی تلویزیون و سینما شد و گفت: با همه این حرف‌ها اعلام دوستی می‌کنیم و آنچه در شب گذشته رخ داد یک لحظه بود که ما تصمیم گرفتیم به این برنامه نرویم.



شامگاه 12 بهمن‌ماه قرار بود عوامل فیلم «نیمه شب اتفاق افتاد» در برنامه تلویزیونی نقد سینمای ایران حضور داشته باشند اما در آخرین لحظه عوامل این فیلم را به استودیو راه ندادند که همین موضوع باعث تأسف علیرضا شجاع‌نوری مجری برنامه و شادمهر راستین و نیما حسنی‌نسب کارشناس و منتقد آن شد.