محل تبلیغ شما
پرونده استاد همایون خرم بهمراه ویدئو وتصاویر

تاریخ خبر: 1394/10/29

پرونده استاد همایون خرم بهمراه ویدئو وتصاویر

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

بیست و هشتم دی ماه سالروز درگذشت هنرمندی است که ملودی ها و صدای سازش، بخش روشنی از خاطرۀ جمعی ماست، همایون خرم، شریکِ روزهایِ شاد و غمگینِ ما، شریک لحظه‌هایی که با نوای آثارش جاودانه شده است.

زندگینامه

از آنجا که مادرش از شیفتگان موسیقی اصیل ایرانی بود و از بین مقام‌های موسیقی ایرانی، به دستگاه همایون علاقه‌ای وافر داشت، نام همایون را برای فرزند خود انتخاب کرد. خرم در سن ۱۰-۱۱ سالگی به مکتب استاد صبا راه یافت و چند سال بعد به عنوان نوازندهٔ ۱۴ ساله، در رادیو به تنهایی به اجرا پرداخت. بعدها در بسیاری از برنامه‌های موسیقی رادیو، خصوصاً در برنامه گلها، به عنوان آهنگساز، تکنواز ویولن و رهبر ارکستر آثاری ارزشمند ارائه داد.

موسیقی «همایون خرم»

ساز همایون خرم سازی پر صلابت، سنگین و عاری از هر نوع خودنمایی بود. گر چه در شیرین نوازی خرم را نمی‌توان با پرویز یاحقی و حبیب الله بدیعی هم تراز دانست با این حال توانایی او در آفرینش آنی ملودی­های جاندار و جذاب، بافت تکنوازیهای او را به مراتب از کارهای دیگران خوش ساخت­تر و پرمایه ­تر می‌سازد. از این بابت خرم و علی تجویدی را می‌توان در یک گروه قرار داد چون قابلیت آهنگسازی این دو بر نوازندگیشان چیره بود، درست عکس آنچه در مورد بدیعی و یاحقی می‌توان گفت. نباید از قلم انداخت که خرم، همانگونه که تجویدی، آهنگسازی تجربی و منحصراً ذوقی نبود. وی بنیادهای علمی آهنگسازی را آموخته بود و بر آنها تسلط داشت. از جمله اینکه هارمونی را با فریدون فرزانه و با شیوه ” سارلی ” فراگرفته و در سازبندی از کورساکف متأثر بود. خوش سلیقگی و نوآوریهای خرم در تنظیم کارهایش جدا شنیدنی است. شیوه تقسیم ملودی و همراهی سازها نزد خرم بسیار حساب شده و پرداخت کار بی­خدشه و نقص است. قدر مسلم اینکه بخش گسترده‌ای از آثار خرم حافظه موسیقایی حداقل سه نسل از ایرانیان را در سیطره خود دارد. دشوار می‌شود ایرانی­ای را یافت که نتواند ترانه “امشب در سر شوری دارم ” را زمزمه کند. گر چه باید تاکید کرد که اعتبار خرم هرگز در ترانه‌های ساده و همه پسندش خلاصه نمی‌شد و نمی‌شود. کارهای ارکستری او که غالباً جمله بندیهایی مرکب و پیچیده توام با ضرب آهنگهای بسیار متنوع دارند نمونه­ های گاه سمفونی گونه­ ایی از موسیقی ایرانی به دست می­دهند که کمتر آهنگسازی یارای برابری با آن‌ها را داشته است. خرم با تواناترین و حرفه ­ای ترین خوانندگان دوران دو دهه طلایی موسیقی ایران همکاری نزدیک داشته است. حسین قوامی، الهه، مرضیه،گلوریا روحانی، دلکش، شجریان، گلپا و ایرج از آنانند. با این حال نباید از یاد برد که ” پروین زهرایی منفرد” تا چندین سال خواننده انحصاری آثار خرم محسوب می­شد. سنگینی و بی­پیرایگی صدای پروین قرینه سنگینی و بی­پیرایگی ساز و نغمه خرم بود. علی‌رغم آن­ که برخی از کارهای خرم با صدای خوانندگان دیگر بازخوانی شده است، مشکل می­توان گفت که درخشش و ظرافت بازخوانیها به پای اجراهای گذشته می‌رسد. طی بیش از سه دهه تدریس، جوانان بسیاری از محضر درس خرم بهرمند شدند که امروز امانتدار مکتب استاد خود هستند. اما خرم در مصاحبه‌ای با علی دهباشی در نشریه بخارا از مانی فرضی، پژمان پورزند و بابک شهرکی به عنوان زبده ­ترین شاگردان خود نام می‌برد.

وی همچنین تحصیلات دانشگاهی خود رادردانشگاه علم و صنعت ایران در رشته مهندسی برق ادامه داد. در جلد سوم کتاب موسیقی‌دان ایرانی نوشته پژمان اکبرزاده آمده است: «پس از وقوع انقلاب اسلامی در ایران، فعالیت‌های اجرایی همایون خرم دچار وقفه‌ای چندین ساله شد. اوقات او از آن پس، بیشتر صرف تدریس خصوصی ویلن و فعالیت‌های پژوهشی درباره موسیقی ایرانی شد.»

 

 

استاد همایون خرم

استاد همایون خرم

از فعالیت‌های دیگر ایشان می‌توان به سخنرانی درباره:

*موسیقی ایرانی در مراکز هنری و فرهنگی اروپا و آمریکا مانند دانشگاه UCLA
*استاد صبا و موسیقی ایرانی دانشگاه گیلان، دانشگاه پزشکی شیراز
*استاد ابوالحسن صبا انجمن موسیقی فارس
*مقامات موسیقی ایرانی دانشگاه علامه طباطبایی
*استاد علی نقی وزیری فرهنگسرای ارسباران
*مشخصات موسیقی ایرانی دانشگاه صنعتی اصفهان
*سخنرانی‌های متعدد دیگر در تالار رودکی تهران به مناسبت‌های مختلف اشاره کرد.

سمت‌ها

* آهنگ‌ساز در برنامه‌های موسیقی ایرانی و برنامه گلها
* استاد دانشکده موسیقی ملی
* دارای درجه ۱ هنری معادل مدرک دکترا از شورای ارزشیابی هنرمندان ایران[۳] * رهبری ارکستر سازهای ملی
*عضویت در شورای عالی موسیقی رادیو

برخی از ماندگارترین و مشهورترین آثار همایون خرم که در میان مردم ماندگاری و جاودانگی یافته به قرار زیر است:

* سرگشته با صدای حسین قوامی
* طاقتم ده
* رسوای زمانه
* آتش با صدای سیمین غانم
* آیا همه شما بی‌گناهید (از من بگذرید)
* اشک من هویدا شد
* افسانه شیرین
* ای ماه من
* بعد از تو هم در بستر غم می‌توان
* پیک سحری
* تا به کی
* خدا کند عاشق شوم
* در میان گلها
* دلم شکستی با صدای حسین قوامی
* ساقی ببین
* شهزاده رویا
* عالم تنهایی
* قصه‌گو با صدای هوشمند عقیلی
* یارم گره بر مو زده

و در سال‌های اخیر:

* آهنگسازی آلبوم تنها ماندم با صدای محمد اصفهانی در سال ۱۳۷۹
* آهنگسازی آلبوم رسوای زمانه با صدای علیرضا قربانی در سال ۱۳۸۸
* ترانه بوی باران از آلبوم نون و دلقک با صدای محمد اصفهانی

درگذشت

استاد همایون خرم موسیقی‌دان و آهنگ‌ساز سرشناس ایرانی روز ۲۸ دیماه ۱۳۹۱ در بیمارستان دی بر اثر سرطان روده در تهران درگذشت.

+دانلود رسوای زمانه به خوانندگی «علیرضا قربانی»

 

 

 
 

متن ترانه:

آهنگ رسوای زمانه / با آهنگی بسیار زیبا از استاد خرم
شمع و پروانه منم / یار پیمانه منم / رسوای زمانه منم
دیوانه منم / رسوای زمانه منم / دیوانه منم
از خود بیگانه منم / مست می خانه منم / رسوای زمانه منم
دیوانه منم / رسوای زمانه منم / دیوانه منم
چون باد صبا در به درم / با عشق و جنون هم سفرم / شمع شب بی سحرم
از خود نبود خبرم / رسوای زمانه منم / دیوانه منم
ای خدای من / شنو نوای من / زمین وآسمان تو می لرزد
به زیر پای من / مه و ستارگان تو می سوزد / زناله های من
رسوای زمانه منم / دیوانه منم / رسوای زمانه منم
دیوانه منم / وای از این شیدا دل من / مست و بی پروا دل من
سرمایه سودا دل من / رسوا دل من / شیدا دل من
نامه تنها دل من / شام بی فردا دل من / مجنون هر صحرا دل من
رسوا دل من / شیدا دل من / رسوای زمانه منم
دیوانه منم / رسوای زمانه منم / دیوانه منم
رسوای زمانه منم / دیوانه منم /رسوای زمانه منم / دیوانه منم

http://musiceiranian.ir/

 

زندگی صحنه یکتای هنرمندی ماست ،

هر کسی نغمه خود خواند و از صحنه رود،

صحنه پیوسته بجاست،

خرم آن نغمه که مردم بسپارند بیاد

بزرگمرد موسیقی ایران، استاد همایون خرم، در

شامگاه  28دی ماه 1391 ، دیده از جهان فرم بستند و به دیدار

حق شتافتند .

 

پیکر زنده‌یاد همایون خرم اول بهمن ماه در حالی از مقابل تالار وحدت تشییع شد که محمدرضا شجریان، علیرضا قربانی و محمد اصفهانی در کنار پیکر این هنرمند آواز خواندند و خرم با سنج و دمام همشهری‌های بوشهری‌اش به قطعه هنرمندان بهشت زهرا  بدرقه شد.    

                    " روحش شاد و یادش گرامی باد "

 

زندگینامه

 

از آنجا که مادرش از شیفتگان موسیقی اصیل ایرانی بود و از بین مقام‌های موسیقی ایرانی، به دستگاه همایون علاقه‌ای وافر داشت، نام «همایون» را برای فرزند خود انتخاب کرد

خرم در سن ۱۰-۱۱ سالگی به مکتب استاد صبا راه یافت و چند سال بعد به عنوان نوازندهٔ ۱۴ ساله، در رادیو به تنهایی به اجرا پرداخت. بعدها در بسیاری از برنامه‌های موسیقی رادیو، خصوصاً در برنامه گلها، به عنوان آهنگ‌ساز، سولیست ویولن و رهبر ارکستر آثاری ارزشمند ارائه داد.

ساز همایون خرم سازی پر صلابت، سنگین و عاری از " جنگولک بازی " روی سیم ها بود. گر چه در شیرین نوازی خرم را نمیتوان با پرویز یاحقی و حبیب الله بدیعی همطراز دانست با اینحال توانایی او در آفرینش آنی ملودیهای جاندار و جذاب، بافت تکنوازیهای او را به مراتب از کارهای دیگران خوش ساخت تر و پرمایه تر می سازد. از این بابت خرم و تجویدی را میتوان در یک گروه قرار داد چون قابلیت آهنگسازی این دو بر نوازندگیشان چیره بود، درست عکس آنچه در مورد بدیعی و یاحقی می توان گفت . نباید از قلم انداخت که خرم، همانگونه که تجویدی، آهنگسازی تجربی و منحصرا ذوقی نبود. وی بنیادهای علمی آهنگسازی را آموخته بود و بر آنها تسلط داشت. از جمله اینکه هارمونی را با فریدون فرزانه و با شیوه " سارلی " فراگرفته و در سازبندی از کورساکف متأثر بود. خوش سلیقگی و نوآوریهای خرم در تنظیم کارهایش جدا شنیدنی است. شیوه تقسیم ملودی و همراهی سازها نزد خرم بسیار حساب شده و پرداخت کار بی خدشه و نقص است. قدر مسلم اینکه بخش گسترده ای از آثار خرم حا فظه موسیقایی حد اقل سه نسل از ایرانیان را در سیطره خود دارد. دشوار می شود ایرانی ای را یافت که نتواند "امشب در سر شوری دارم " را زمزمه کند. گر چه باید تاکید کرد که اعتبار خرم هرگز در ترانه های ساده و همه پسندش خلاصه نمی شد و نمی شود . کارهای ارکسترال او که غالبا جمله بندیهایی مرکب و پیچیده توام با ضرب آهنگهای بسیار متنوع دارند نمونه های گاه سمفونی گونه ایی از موسیقی ایرانی به دست میدهند که کمتر آهنگسازی یارای برابری با ان ها را داشته است. فارق از اینکه وا ژه " استاد" ، . امروزه وا ژه ای کم محتوی ، سست و تهی معنا است، نام همایون خرم بدون کمترین مبالغه ای درخورچنین پیشواژه ای بود.

خرم با تواناترین و حرفه ای ترین خوانندگان دوران دو دهه طلایی موسیقی ایران همکاری نزدیک داشته است(. حسین قوامی فاخته ای)، الهه، مرضیه، دلکش ، شجریان ، گلپایگانی و ایرج از آنانند. با اینحال نباید از یاد برد که " پروین زهرایی منفرد" تا چندین سال خواننده انحصاری آثار خرم محسوب میشد. سنگینی و بی پیرایگی صدای پروین قرینه سنگینی و بی پیرایگی ساز و نغمه خرم بود. علیرغم آنکه برخی از کارهای خرم با صدای خوانندگان دیگر بازخوانی شده است، مشکل بتوان گفت که درخشش و ظرافت بازخوانیها به پای اجراهای گذشته میرسد.

طی بیش از سه دهه تدریس، جوانان بسیاری از محضر درس خرم بهرمند شدند که امروز امانتدار مکتب استاد خود هستند. اما خرم در مصاحبه ای با علی دهباشی در نشریه بخارا از مانی فرضی ، پژمان پورزند و بابک شهرکی به عنوان زبده ترین شاگردان خود نام می برد.

وی همچنین تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته مهندسی برق ادامه داد. در جلد سوم کتاب «موسیقی‌دان ایرانی» نوشته پژمان اکبرزاده آمده است: «پس از وقوع انقلاب اسلامی در ایران، فعالیت‌های اجرایی همایون خرم دچار وقفه‌ای چندین ساله شد. اوقات او از آن پس، بیشتر صرف تدریس خصوصی ویلن و فعالیت‌های پژوهشی درباره موسیقی ایرانی شد.

خرم دارای درجه ۱ هنری (معادل مدرک دکترا) از شورای ارزشیابی هنرمندان ایران بود.ا و که در اواخر عمر به بیماری سرطان روده مبتلا شده بود و تحت شیمی درمانی قرار داشت، در شامگاه بیست و هشتم دیماه سال ۱۳۹۱ در بیمارستان دی تهران درگذشت.

سمت‌ها

  • عضویت در شورای عالی موسیقی رادیو
  • رهبری ارکستر سازهای ملی
  • استاد دانشکده موسیقی ملی (هنرستان شبانه)
  • آهنگ‌ساز در برنامه‌های موسیقی ایرانی و برنامه گلها

آثار

  • مشهورترین آثار همایون خرم عبارت‌اند از:
  • تو ای پری کجایی (سرگشته) با صدای [[حسین قوامی]]
  • امشب در سر شوری دارم (غوغای ستارگان) (اوج آسمان) - خواننده: پروین
  • ساغرم شکست ای ساقی (طاقتم ده) - خواننده: [[مرضیه]]
  • رسوای زمانه منم - خواننده: الهه
  • افسانه شیرین - خواننده: هایده
  • آیا همه شما بی‌گناهید (از من بگذرید) خواننده: مرضیه
  • اشک من هویدا شد __ خواننده: مرضیه
  • خدا کند عاشق شوم - خواننده : دلکش
  • عالم تنهایی - خواننده : دلکش
  • تا به کی - خواننده : پوران
  • شهزاده رویا - خواننده : یاسمین
  • قصه گو - خواننده : هوشمند عقیلی
  • پیک سحری - خواننده: پروین
  • یارم گره بر مو زده- خواننده: الهه
  • بعد از تو هم در بستر غم می‌توان خفت- خواننده : مهستی
  • ساقی ببین خواننده : مهستی
  • دل پریشانم زغم گرفته
  • آوای خسته دلان
  • باز آمدی ((عهدیه))

و در سال‌های اخیر: آهنگسازی آلبوم «تنها ماندم» با صدای «محمد اصفهانی» باقطعات اوج آسمان، روزی تو خواهی آمد، فریاد، تنها ماندم، مهر و ماه، پریشان و تو ای پری کجایی (۱۳۷۹)

ترانه «بوی باران» با صدای محمد اصفهانی

آهنگسازی آلبوم «رسوای زمانه» (۱۳۸۸) با صدای «علی رضا قربانی>

وی همچنین با هنرمندانی چون جواد معروفی، جلیل شهناز، فرهنگ شریف،مجید نجاحی، منصور صارمی، جهانگیر ملک و امیر ناصر افتتاح همنوازی کرده‌بود.

کتاب‌ها

۱- غوغای ستارگان (خاطرات هنری مهندس همایون خرم) انتشارات بدرقه جاویدان ۱۳۸۹

این کتاب توسط علی وکیلی که از شاگردان خرم بوده، ابتدا به صورت شفاهی روی نوار تهیه و سپس نوشته و ویرایش شده است.

۲- ردیف اول چپ کوک (نوای مهر)؛ شامل آوازها، چهارمضراب‌ها ( به اهتمام بابک شهرکی ) ۳- ردیف دوم راست کوک؛ شامل تعدادی از پیش درآمدها، چهارمضراب‌ها و رِنگ‌ها که هم‌اکنون در حال آماده‌سازی و چاپ است.

http://javidfar.persianblog.ir/

 دانلود آواز استاد شجریان در مراسم تشییع استاد همایون خرم از سایت آپارات 

 

به کانال سرزمین جاوید بپیوندید : telegram.me/sarzaminjavid