محل تبلیغ شما
محیط‌ زیست وسلامت اولویت هیچکس نیست

تاریخ خبر: 1394/9/6

محیط‌ زیست وسلامت اولویت هیچکس نیست

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

شیرین احمدنیا-جامعه شناس

دغدغه‌های احزاب سیاسی حول محور مسائل ایدئولوژیک و اقتصادی و سیاسی تمرکز بیشتری پیدا می‌کند و اموری چون سلامت و محافظت از محیط‌زیست تا حدی در مراتب بعدی اهمیت و اولویت قرار می‌گیرند، گویی مسائلی لوکس و غیرضروری هستند؛ اما از طرف دیگر هم خود مردم یا آنچه بدنه اجتماعی خوانده می‌شود نیز با وجود اینکه «سلامت» مرتب در گفت‌وگوهای روزمره در کلام محاوره‌ای مردم مطرح می‌شود و سوژه احوال‌پرسی و دعای خیر افراد در مناسبات روزمره‌شان است آنچنان در عرصه عمل و اقدامشان جدی گرفته نمی‌شود و توجه خاصی در این زمینه صرف نمی‌شود. چه در عرصه پایبندی به رفتارهای بهداشتی و احتراز از سوءرفتارهایی چون خودداری از سیگارکشیدن و چه در عرصه تمایل به ورزش و تمرینات بدنی و چه در عرصه توجه به بهداشت تغذیه ما شاهد رفتارهای معطوف به سلامت و حفظ محیط‌زیست سالم در میان مردم نیستیم. بنابراین نمی‌توان تأیید کرد که از این نظر بین فعالان سیاسی و مردم فاصله زیادی وجود داشته باشد. از دیدگاه شعاردادن هردو گروه مشابه هم عمل می‌کنند و ایده‌آل‌ها از حرف به عمل تسری پیدا نمی‌کند. مردم و هرکسی که دغدغه محیط‌زیستی دارد لازم است از خود شروع کند.
نخستین گام برای تغییر در شرایط، تغییر در مورد خود است که هرگاه موفق به انجام آن شویم، دامنه تحولات به طرف‌های دیگر نیز تسری پیدا می‌کند.
مانند بسیاری دیگر از مسائل زندگی شهری و شهرنشینی، بهبود شرایط با تشریک مساعی مردمی و اقدام جمعی می‌تواند محقق شود، یعنی وقتی که تک‌تک ما به مسئولیت فردی و جمعی خود در قبال کره خاکی (و نه‌فقط سرزمین پدری خود) واقف شدیم و اقدام عملی مشخصی را هرچند در ابعاد کوچک به مرحله عمل درآوردیم؛ از تفکیک زباله و بازیافت گرفته تا حفظ پاکیزگی محیط زندگی پیرامونی خودمان و گسترش فضای سبز، عدم استعمال دخانیات و نظایر آن. این کار به بلوغ فکری نیاز دارد و سپس اراده معطوف به تغییر شرایط و اعتقاد به اقدام جمعی. در جوامع توسعه‌یافته برنامه‌هایی که از مجرای نهادهای دولتی دنبال می‌شود نیز درواقع در امتداد خواسته و اراده مردم محقق شده است چراکه دولت‌ها براساس رأی و اعتماد مردمشان روی کار می‌آیند و هرجا که دولت‌ها در دستیابی به اهداف عمومی در کاهش مشکلات و تأمین نیازهای مردم کم بیاورند نیز نهادهای غیردولتی وارد عمل شده و می‌شوند و این همکاری را برای محقق‌کردن خیر جمعی تقویت می‌کنند. درهرحال، باید گفت برنامه‌هایی در نهایت موفق می‌شوند که اراده مردمی را دنبال و پیاده می‌کنند.
درحال‌حاضر ما شاهد این هستیم که مردم از وضعیت آلودگی هوا نارضایتی دارند، همه مرتب در باب این موضوع گلایه دارند و مرتب از دولت انتظار دارند که کاری بکند درحالی‌که خود مردم همچنان ترجیح می‌دهند از وسایل نقلیه شخصی برای تردد بهره بگیرند و خیلی‌وقت‌ها اهتمامی برای رفع نواقص فنی اتومبیل‌های خود که منجر به افزایش آلاینده‌ها می‌شود ندارند. به علاوه به فضای سبز محیط پیرامونی‌شان بهای زیادی نمی‌دهند و محافظتی از آن نمی‌کنند و شیوه‌های رفتاری را اتخاذ می‌کنند که مستقیم یا غیرمستقیم به آلودگی فضای زیست‌محیطی خودشان می‌افزاید و به‌جای بسیج عمومی برای اقداماتی که می‌تواند در سطح فرد، گروه یا اجتماع محلی محقق شود، به انتقاد کلامی از وضع موجود و کم‌کاری مسئولان اکتفا می‌کنند. انگار که از پیش قائل به این هستند که اقداماتشان فایده‌ای دربر نخواهد داشت یا گوش شنوایی وجود ندارد یا اینکه اساسا به موفقیت نهایی بسیج عمومی برای احقاق حقوق شهروندی‌شان بی‌اعتقاد هستند به‌ویژه اینکه می‌اندیشند تشکل‌های مردمی برای مسائل حائزاهمیت‌تر و کلیدی‌تر نتوانسته یا نمی‌توانند به نتیجه مطلوب برسند؛ موضوعات محیط‌زیستی که دیگر جای خود دارد.

شرق