محل تبلیغ شما
یک تخت بیمارستانی و 1000 بیمار

تاریخ خبر: 1394/6/21

یک تخت بیمارستانی و 1000 بیمار

نشر این خبر با ذکر منبع: www.sarzaminjavid.com شایسته است 

کمبود 80 هزار تخت بیمارستانی باعث شده برای هر هزار بیمار، حدود 1.7 تخت داشته باشیم

یک تخت بیمارستانی و 1000 بیمار

اگرچه بخش مهمی از کمبود تخت‌های بیمارستانی به کمبود پول و اعتبار برمی‌گردد، اما فقط کمیتی اقتصادی نیست. وقتی از کمبود تخت‌های بیمارستانی حرف می‌زنیم، باید یادمان باشد به دلیل همین کمبود، جان شهروندان زیادی به خطر می‌افتد. مثلا برای بیماری که در شرایط مرگ و زندگی قرار دارد، نبود تخت بیمارستانی همان حکم تیر خلاص را دارد. آمار کمبود تخت‌های بیمارستانی آنقدر ناامیدکننده است که به نظر می‌رسد تا چند سال آینده هم گشایش جدی حاصل نشود.

 

چندی قبل هم وزیر بهداشت، آمار بسیار قابل تاملی از کمبود تخت ارائه کرد و به رسانه ها خبر داد هم اکنون به ازای هر هزار نفر، 1.7 تخت بیمارستانی وجود دارد. البته حسن هاشمی از برنامه ده سال آینده دولت برای رفع این چالش حیاتی هم سخن گفته و اعلام کرده تا ده سال آینده، صد هزار تخت بیمارستانی به مجموع تخت های فعلی اضافه می شود.

طبیعی است تا تحقق این برنامه ده ساله، بیماران زیادی در نوبت دریافت خدمات بستری خواهند بود؛ بیمارانی که خیلی اوقات جانشان به خالی بودن تخت های بیمارستانی گره خورده است.

شهرهای محروم از میانگین هم فاصله دارند

این که به ازای هر 2000 شهروند ایرانی، فقط حدود سه تخت بیمارستانی وجود دارد، آمارهای میانگین از کمبود تخت های بیمارستانی در کشور است، اما اگر بخواهیم خیلی ریزتر به جزئیات کمبود تخت اشاره کنیم، باید حتما این نکته را هم مدنظر داشته باشیم که در خیلی از نقاط محروم و دورافتاده کشور، همان سه تخت برای 2000 نفر هم وجود ندارد.

مثلا در شهر روانسر در استان کرمانشاه حتی یک بیمارستان با تعریف امروزی بیمارستان هم وجود ندارد؛ یعنی ساکنان این شهر محروم، به طور کلی از تخت های بیمارستانی بی بهره اند. در این شرایط، جالب است بدانید در کشور ژاپن، به ازای هر هزار نفر جمعیت، حدود 14 تخت بیمارستانی وجود دارد. حتی گفته می شود در کره شمالی هم به ازای هر هزار نفر جمعیت، 13 تخت بیمارستانی داریم. براساس آمارهای وزارت بهداشت، 80 درصد بیمارانی که به خدمات بستری نیاز دارند، در بیمارستان های دولتی بستری می شوند، در حالی که براساس آمارهای این وزارتخانه، هم اکنون با کمبود 80 هزار تخت بیمارستانی ـ بخصوص در بخش دولتی ـ روبه رو هستیم که برای تامین این تعداد تخت هم به 51 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است.

ضریب اشتغال تخت ها و تهدید سلامت مردم

اگر با میانگین های استاندارد جهانی جلو برویم، ضریب اشغال تخت ها نباید به مرز 80 درصد برسد. یعنی در بدترین شرایط هم باید حداقل 20 درصد تخت های یک بیمارستان خالی باشد تا بتواند پاسخگوی وضعیت های اضطراری باشد، اما براساس آمارهای رسمی، ضریب اشغال تخت ها در بسیاری از بیمارستان ها ـ بخصوص در بیمارستان های پایتخت ـ حدود 90 درصد است.

حتی در این شرایط اگر بخواهیم کمبود تخت را جبران کنیم، این بار با مشکل کمبود پرستار روبه رو خواهیم شد. در واقع اضافه کردن 80 هزار تخت بیمارستانی برای جبران کمبود تخت، مستلزم این است که نیروی انسانی مورد نیاز این تخت ها را هم تامین کنیم. با توجه به این که همین الان و با همین تعداد تخت های موجود هم بیماران با کمبود شدید پرستار دست و پنجه نرم می کنند، اضافه شدن 80 هزار تخت بیمارستانی بدون افزایش تعداد پرستاران، هیچ نفعی به حال نظام سلامت نخواهد داشت.

نحوه توزیع تخت علمی نیست

دکتر مراد هاشم زهی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گفت وگو با جام جم، مشکل کمبود تخت های بیمارستانی را خیلی ریشه ای تر از این حرف ها می داند و می گوید: مشکل بزرگی که در زمینه تخت های بیمارستانی داریم، نحوه توزیع نامناسب و غیرعلمی این تخت هاست.

به گفته هاشم زهی، هم اکنون شرایط توزیع تخت های بیمارستانی کشور به شکلی است که گاهی در یک شهر کوچک، بیمارستانی بزرگ ساخته می شود که تعداد تخت هایش خیلی بیشتر از تعداد بیماران آن شهر است، در حالی که در برخی شهرهای کشور، تخت بیمارستانی به اندازه کافی وجود ندارد.

به همین دلایل این نماینده مجلس تاکید می کند اگر قرار است حرکتی هم برای رفع کمبود تخت های بیمارستانی در کشور انجام شود، این اقدام باید با کار کارشناسی، بررسی علمی، نیازسنجی و رعایت تناسب بین جمعیت و تعداد بیماران در هر منطقه انجام شود.

باید بخش خصوصی را به میدان آورد

چندی قبل، محمد آقاجانی، معاون درمان وزیر بهداشت در گردهمایی شورای مدیران معاونت درمان وزارت بهداشت جمله جالبی بیان کرد که شنیدنش نمای روشن تری از وضع تخت های بیمارستانی ارائه می کند. این مقام مسئول تصریح کرد اگر بخواهیم کمبود 80 هزار تخت بیمارستانی را با بودجه های دولتی تامین کنیم، این کار حدود 40 سال طول می کشد.

دکتر علی اکبر سیدمهدی، عضو شورای عالی نظام پزشکی کشور هم در گفت وگو با جام جم به همین مشکل اشاره می کند و می گوید: دولت باید برای جبران کمبود تخت های بیمارستانی، حتما از کمک و حمایت بخش خصوصی استفاده کند و آنها را به میدان نظام سلامت بیاورد: «این که وزارت بهداشت بخواهد انجام همه کارها را برعهده بگیرد و از ظرفیت بخش خصوصی استفاده نکند، دیر یا زود این سیاست شکست می خورد.»

واگذاری بخشی از مسئولیت های حوزه بهداشت و درمان به بخش خصوصی و استفاده از توان بالای مردمی، عمده ترین راهکاری است که به اعتقاد سیدمهدی می تواند کمبود تخت های بیمارستانی را مرتفع کند.

سیاست تشویقی برای جذب بخش خصوصی

به دلیل استفاده نکردن از ظرفیت های مردمی و حتی گاهی سنگ اندازی در مسیر حرکت بخش خصوصی، شرایط طوری شده که بخش خصوصی تمایل چندانی برای ورود به عرصه نظام سلامت ندارد.

دکتر سیدمهدی معتقد است اگر می خواهیم با بخش خصوصی آشتی کنیم و برای بخش خصوصی جایگاه والاتری قائل شویم، باید با حمایت از بخش خصوصی، آنها را ترغیب کنیم به میدان بیایند و مشکل کمبود تخت های بیمارستانی را حل کنند.

این کار به باور این کارشناس نظام سلامت می تواند با اعطای مشوق هایی مثل کاهش مالیات اعمال شود. مثلا می توانیم برای نهادهای خصوصی که برای کمبود تخت های بیمارستانی پا پیش می گذارند، معافیت های مالیاتی مختلفی قائل شویم.

وزارت بهداشت به نقش تولیت بازگردد

براساس سیاست های ابلاغی سلامت، وزارت بهداشت باید فقط نقش متولی و ناظر سلامت باشد، نه این که خودش در جایگاه بزرگ ترین ارائه دهنده خدمات پزشکی قرار بگیرد و در عین حال، عمده منابع مالی نظام سلامت را هم در اختیار داشته باشد. کاهش نقش تولیت وزارت بهداشت و واگذاری امور اجرایی به بخش خصوصی، کاملا در راستای اصل 44 قانون اساسی هم تعبیر می شود. همه اینها را گفتیم تا بگوییم لازمه این که وزارت بهداشت بتواند بخش خصوصی را به میدان بیاورد و از کمک آنها برای حل مشکل تخت های بیمارستانی بهره ببرد، بازگشت وزارت بهداشت به نقش تولیت و کاهش تصدیگری است. در این مسیر، یکی از مهم ترین راهکارهای رفع چالش کمبود تخت های بیمارستانی این است که وزارت بهداشت در راستای هیات امنایی شدن بیمارستان ها گام بردارد و مدیریت بیمارستان ها را به خود مردم واگذار کند. کاهش تصدیگری دولت در مدیریت بیمارستان ها، سیاست پذیرفته شده جهانی است که در نظام های توسعه یافته درمان رعایت می شود. این سیاست هوشمندانه موجب خواهد شد بخش خصوصی برای افزایش بهره وری و افزایش سود خودش هم که شده، خیلی سریع تر و کاراتر از دولت، کمبود تخت های بیمارستانی را مرتفع کند. در این بین، وزارت بهداشت هم می تواند فعالیت آنها را نظارت کند و سیاستگذاری های کلان برای جبران کمبود تخت را بر عهده بگیرد.

50 هزار تخت فرسوده داریم

علاوه بر چالش کمبود تخت های بیمارستانی، مشکل حاد دیگر این است که از 80 هزار تخت بیمارستانی فعال در کشور، حدود 50 هزار تخت بیمارستانی ما فرسوده است و هر چه سریع تر باید جایگزین شود؛ یعنی نه تنها با کمبود 80 هزار تخت بیمارستانی مواجهیم، بلکه تخت های موجود هم چنگی به دل نمی زند و باید هر چه زودتر تعویض شود پیشتر هم وزیر بهداشت خبر داده بود 62 درصد تخت های بیمارستانی در کشور ما فرسوده است.

کمبودهای اورژانسی برای تخت های خاص

کمبود تخت بیمارستانی در هر بخش بیمارستان که اتفاق بیفتد، قطعا تبعات ناگواری به دنبال خواهد داشت و سلامت جامعه را مختل می کند، اما بعضی کمبودها به قدری آسیب زننده است که براحتی می تواند حتی موجب مرگ بیمار شود.

براساس آمارهای وزارت بهداشت، هم اکنون ۵۷۰۰ تخت مراقبت ویژه ICU در کشور داریم، اما به همین تعداد هم کمبود تخت در این حوزه داریم. کمبود تخت در این بخش به این معنی است که مثلا بیماری که ضربه مغزی شده و نیاز به درمان فوری دارد، اگر نتواند به این خدمات اورژانسی دسترسی پیدا کند و تخت خالی برای او وجود نداشته باشد، در آن شرایط مرگ او حتمی خواهد بود. برای بخش های NICU یا همان مراقبت های ویژه نوزادان و همچنین بخشCCU که اغلب برای بیماران مبتلا به عارضه قلبی استفاده می شود، این کمبود تخت ها نیز خودنمایی می کند و جان این بیماران اورژانسی را به مرگ می رساند.

برای تخت های روانپزشکی هم این شرایط اورژانسی حکمفرماست. به گفته وزیر بهداشت، هم اکنون با کمبود 40 هزار تخت روانپزشکی روبه رو هستیم. کمبود تخت برای بیمارانی که به اختلال شدید روانی مبتلا هستند، اوضاع بیماری آنها را وخیم تر خواهد کرد. کمبود تخت های سوختگی هم بحران دیگری است که هر سال جان افراد زیادی را می گیرد. گفته می شود سالانه 3000 نفر در کشور ما بر اثر سوختگی از دنیا می روند، در حالی که در پایتخت کشور فقط کمتر از 150 تخت سوختگی داریم.

در تخت های اورژانس هم کمبودها بشدت به چشم می آید زیرا وقتی بیمار اورژانسی که حیاتش به مویی بند است، نتواند از خدمات فوریتی درمان بهره مند شود، احتمال مرگ او احتمال دور از ذهنی نخواهد بود. متاسفانه اکنون با کمبود 2000 تخت اورژانس در بیمارستان های سراسر کشور مواجه هستیم.

امین جلالوند

 

 

 

تگ ها