محل تبلیغ شما
شهر تاریخی یزد میراث جهانی شد+فایل گفتگوامیرپریزادبارادیوفردا

تاریخ خبر: 1396/4/18 14:11:32

شهر تاریخی یزد میراث جهانی شد+فایل گفتگوامیرپریزادبارادیوفردا

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

به گزارش روز یکشنبه ایرنا با ثبت شهر تاریخی یزد، نخستین پرونده یک شهر تاریخی ایران در فهرست جهانی به ثبت می رسد که بیش از ٧٠٠ هکتار از اراضی شهر قدیمی یزد را در بر میگیرد.
سفیر جمهوری آذربایجان که کشورش عضو کمیته مذکور است، به عنوان نخستین سخنران این نشست، با برشمردن ویژگی های تاریخی و منحصر به فرد یزد و حیات اجتماعی و فرهنگی این شهر از ثبت این شهر در فهرست جهانی دفاع کرد.
سفیر کویت دومین سفیر حامی ثبت یزد بود. وی نیز با اشاره به ساختار تاریخی و بناهای خشتی شکوهمند این شهر، ثبت این شهر منحصر به فرد در فهرست جهانی یونسکو را امری مسلم دانست.
سفیر ترکیه دیگر سخنران این اجلاس بود که به ویژگی چند فرهنگی یزد و همزیستی مسالمت آمیز و غنا بخش ادیان اسلام، زرتشتی و کلیمی اشاره کرد و یزد را دارای شرایط یک اثر بزرگ میراث ارزشمند جهانی دانست.
در همین چارچوب، کشورهای ویتنام، تونس و لبنان نیز با تاکید مجدد روی ارزش جهانی شهر یزد، بر ثبت این شهر صحه گذاشتند و در نهایت با اجماع اعضاء این کمیته، شهر یزد در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد.

 

گفتگو آزاده اسدی از  رادیو فردا با  امیر پریزاد

به کانال سرزمین جاوید بپیوندید : telegram.me/sarzaminjavid

0 0
مهتاب جودکی   1396/4/19 21:59:54

شهر بادگیرها جهانی شد یزد به عنوان نخستین شهر تاریخی ایران در فهرست جهانی یونسکو قرار گرفت رئیس یونسکو پس از رای مثبت اکثریت اعضا به ثبت جهانی یزد: من شوکه شدم، چه روز زیبایی شروع شد
یزد، شهر خشت و بادگیر، جهانی شد. این اتفاق ٩ سال پس از قرار گرفتن نام یزد در فهرست میراث موقت جهانی افتاد و نام «شهر تاریخی یزد» به عنوان یکی از نخستین شهرهای خشتی دنیا در فهرست یونسکو جای گرفت. در روزهای گذشته مدیران میراث فرهنگی کشور با ناامیدی از این پرونده حرف می‌زدند و کم کم دست از جهانی شدن شهر بادگیرها شسته بودند اما خبر خوش صبح دیروز در کوچه پس کوچه های باریک یزد پیچید و از سقف‌های گنبدی گذر کرد و به گوش مردم رسید. مردم شهری که تصویر روشنی از هم زیستی با کویر است و این را می توان در قنات‌ها، آب انبارها و بادگیرهای گوشه و کنار یزد دید. این بیست و دومین پرونده ثبت جهانی ایران بود که مسئولان میراث فرهنگی کشور را راهی شهر کراکوف در لهستان کرد تا در چهل‌ویکمین اجلاس کمیته‌ی میراث جهانی یونسکو در برابر ٢١ نماینده از کشورهای مختلف از یزد دفاع کنند. جلسه به نتیجه رسید و ١٥ عضو کمیته از جهانی شدن یزد حمایت کردند. طوری که حتی رییس یونسکو پس از رأی مثبت اکثریت اعضا به ثبت جهانی یزد گفت :«من شوکه شدم، چه روز زیبایی شروع شد.»
طالبیان، معاون میراث فرهنگی پس از تصویب شهر تاریخی یزد در سخنرانی اش گفت:«اهالی یزد آب را از دل کویر مرکزی ایران بیرون کشیدند و آن را با خاک مخلوط کردند و با استفاده خلاقانه از آن توانستند سازه‌های خشتی و گلی بی‌نظیری بسازند و آن را به‌شکل بسیار زیبایی با کاشی‌های فیروزه‌ای در زمینه کاهگلی تزیین کنند. این معماری و نماسازی بی‌نظیر را می‌توان در ساخت مدارس، حمام‌ها، گنبدها، مناره‌ها، مساجد و دیگر سازه‌های شهر تاریخی یزد دید.» دیروز زهرا احمدی پور، رئیس سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری هم در پیامی ویدئویی ثبت جهانی یزد در فهرست یونسکو را معرفی کننده فرصت‌های گردشگری ایران به دنیا دانست.
در روزهای گذشته مرکز تاریخی وین و شهر الخلیل در فلسطین در فهرست در خطر یونسکو جای گرفتند و دیروز در ادامه نشست‌ها کمیته میراث جهانی با ثبت سه اثر فرهنگی متعلق به کشورهای کامبوج، چین و هند در فهرست میراث جهانی یونسکو هم موافقت کرد.
جهانی‌شدن بدون دلواپسی
فاطمه دانش‌یزدی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری یزد اهمیت ثبت جهانی یزد را در مهم‌شمردن کالبد شهر و ساکنانش می‌داند و به «شهروند» می‌گوید: «در اجلاس جهانی یونسکو حاضران بدون دلواپسی دفاع محکمی از پرونده کردند و برنده‌شدن با اکثریت آرا نقطه قوت دیگری از این اتفاق بود. ثبت جهانی بعد از این رسالت دیگری برای مدیران شهری است. امروز ایران بار دیگر به جهان معرفی شد و یزد به‌عنوان نخستین تجربه ما به‌عنوان ثبت یک شهر تاریخی، جهانی شد. نخستین تجربه‌ها همیشه کشمکش‌ها و مشکلاتی داشته است.» او اینها را می‌گوید و اضافه می‌کند: «‌سال گذشته که ارزیاب یونسکو به یزد آمد و ایراداتی گرفته بود، آقای استاندار گفته بود حتی اگر شهر ثبت جهانی هم نشود، باید آن را حفظ کنیم، چون امانت هزاران ‌سال پیش ماست. این هنر و فرهنگ ایرانی بود که در اجلاس کراکوف خوش درخشید و ما این اتفاق را مدیون ایرانیان هستیم و فرهنگ غنی گذشتگان‌مان.» مدیرکل میراث فرهنگی استان یزد ادامه می‌دهد: «ثبت کالبد شهر تاریخی به تنهایی یکی از جنبه‌های این اتفاق است اما با وجود مردم است که این جهانی‌شدن معنی می‌گیرد؛ مردمی که با گذشت قرن‌ها، اصالت، آداب و سنت‌ها و فرهنگ خود را حفظ کرده‌اند و در روزها و مراسم خاص نمایه‌ای از مفهوم این فرهنگ به نمایش درمی‌آید.» به گفته دانش یزدی، سه‌سال پس از تدوین و ارسال پرونده، مدیریت شهری متوجه شد که باید در مدیریت شهر تاریخی نگاه متفاوتی داشته باشد، اما این‌جا یک نیاز اصلی همراهی جوامع محلی است؛ جوامعی که پیشینیان ارزش‌های اصیلی به آنها داده‌اند و این ارزش‌هاست که به جهان معرفی می‌شود و به نمایش درمی‌آید. مدیرکل میراث فرهنگی یزد ثبت جهانی این شهر را مسأله مهمی می‌داند که ماموریت و رسالت دستگاه‌های مدیریت شهری را دوچندان می‌کند: «ماموریت سنگینی است که باید از سوی سازمان میراث فرهنگی، مدیریت شهری و استانی پیگیری شود. از امروز باید تمام معیارها و ضوابط با یونسکو تطبیق داده شود. ضوابط بافت را با معیارها و ارزش‌هایی که یونسکو در پرونده و پلان مدیریت لحاظ کرده، ببینیم.»
او حضور جوامع محلی را در ثبت شهر تاریخی یزد مهم می‌شمارد و می‌گوید: «در پرونده ثبت این شهر تاریخی، جوامع محلی دیده شده‌اند. ساکنان بافت تاریخی باید ایمان داشته باشند که با این اتفاق شهرشان و بافت تاریخی به جهان معرفی خواهد شد و با این اتفاق رسالت دستگاه‌ها برای حفظ ودیعه گذشتگان بیشتر از پیش شد.» پیش از این شهر یزد با وجود قابلیت‌های مختلف گردشگری معرفی می‌شد. به دلیل داشتن مراسم مختلف مذهبی ازجمله نخل‌گردانی در عاشورا؛ مقصد سفرهای مذهبی، معماری خاص و همچنین گردشگری تاریخی و فرهنگی و همچنین اکوتوریسم و کویرنوردی اما حالا این‌طور که دانش یزدی می‌گوید، ثبت جهانی این شهر، آغازگر معرفی یزد به‌عنوان شهری تاریخی و جهانی است: «این اتفاق رشد چشمگیری در حوزه توریسم خواهد داشت و در ارزآوری و رشد اقتصاد موثر خواهد بود. اگر پیش از این گردشگران یزد را در پکیج سفر فرهنگی خود قرار می‌دادند، امروز قطعا آن را به‌عنوان شهری تاریخی درمقاصد سفر خود می‌گنجانند.»
او همچنین درباره آمار گردشگران خارجی استان می‌گوید: «بیانیه ترامپ برای منع سفر به ایران و ١٥ کشور دیگر در حوزه گردشگری بی‌تأثیر نبود. به‌طوری که در سه‌ماه اول ‌سال ٩٦، سه‌هزار گردشگر خارجی به ایران آمدند و این ٤‌درصد کاهش داشت به نسبت ‌سال پیش. سیاست‌های جهان و بیانیه ترامپ در این زمینه بی‌تأثیر نبوده اما حالا با ثبت یزد در فهرست میراث یونسکو امیدواریم این کاهش جبران شود.»
دو روز پیش درجریان همین اجلاس شهر باستانی الخلیل و حبرون، هم در ردیف «میراث جهانی فلسطینی» توصیف شد و در فهرست «در معرض خطر» یونسکو قرار گرفت و این تصمیم واکنش آمریکا و اسراییل را به دنبال داشت. مدیرکل میراث فرهنگی یزد اما معتقد است؛ سازمان جهانی یونسکو یک نهاد مستقل است و شخص یا کشور خاصی نمی‌تواند برای آن تصمیم بگیرد. او می‌گوید: «تهدید یک کشور به خروج از یونسکو نمی‌تواند در نظر اعضای این نهاد اثر بگذارد. نمایندگان حاضر در این اجلاس نگاهی کاملا کارشناسانه دارند و انتخاب آنها سیاسی نیست.»
ارزش‌ها از کاستی‌ها بیشتر بود
یونسکو پیش از تصویب شهر تاریخی یزد سه ایراد اساسی به شهر گرفته بود؛ ساخت‌وسازهای بتونی و غیرخشتی در محله زرتشتی‌ها، تجاوز به حریم باغ دولت‌آباد یزد و نبود مجوز ساخت خانه خشتی. ٢١ عضو کمیته میراث جهانی یونسکو چطور کوتاه آمدند و از این ایرادها چشم پوشیدند؟ فرهاد نظری، مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی دراین‌باره به «شهروند» می‌گوید: «بازرسانی که از شهر بازدید کرده بودند، ایراداتی گرفته بودند که کارشناسی بود اما نمایندگان ما دراجلاس یونسکو تلاش کردند آنها را قانع کنند که یزد لیاقت جهانی‌شدن دارد.»
او معتقد است؛ ثبت جهانی به‌طور خاص این پیام را دارد که با وجود کاستی‌ها و اشکالات وارده به پرونده، کمیته ثبت جهانی به نمایندگی جامعه بشری قانع شد که یزد واجد ارزش است و صلاحیت جهانی‌شدن دارد و چون «ارزش‌های تاریخی و تلاش‌های تیم ایرانی بیش از ایرادات بود»، این اعضای کمیته را قانع کرد.
ثبت جهانی یزد برای مردم چه دارد؟
«ثبت یک اثر در فهرست میراث جهانی یعنی اثر ثبت‌شده یک میراث بشری و متعلق به کل جهان است.» نظری این‌طور می‌گوید و مثال می‌زند که «یعنی دیگر فرقی نمی‌کند در فلسطین باشی یا اتریش یا نیوزیلند؛ یزد متعلق به همه است و اگر خللی به آن وارد شود، بخشی از میراث بشریت آسیب دیده است.»
او می‌گوید: «وقتی بنا، محوطه یا شهری در فهرست یونسکو قرار می‌گیرد، یعنی منحصربه‌فردبودن آن احراز شده و این مهمترین پیام ثبت جهانی است. یزد اکنون میراثی بشری است. اگرچه ارزش‌های ذاتی یزد همان است که بود اما این شهر امروز، با دیروز فرق دارد.»
ثبت جهانی برکات و فواید دیگری هم دارد که ارزش آن به گفته مدیرکل ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی کمتر از مواردی است که گفته شد: «به محض جهانی‌شدن، یزد از سوی یونسکو معرفی می‌شود و نامش در فهرست‌های برتر گردشگری قرار می‌گیرد. به دنبال این اتفاق، گردشگری رونق می‌گیرد و تبادل فرهنگی اتفاق می‌افتد. اینها در کنار هم به صلح جهانی و آشتی و آشنایی مردم با هم می‌انجامد.»
این‌طور که نظری توضیح می‌دهد؛ دستاورد مهم دیگر پس از این اتفاق مرمت و نگهداری این آثار طبق استانداردهای جهانی است: «درحال حاضر یزد با رم، وین و پاریس که نامشان در فهرست یونسکو آمده، فرقی نمی‌کند و باید به درستی مدیریت‌شان کرد و مراقبشان بود.»
دغدغه‌های بافت تاریخی
مهدی زمان‌زاده، فعال میراث فرهنگی در استان یزد در گفت‌وگو با «شهروند» نخستين بازتاب ثبت جهانی شهر یزد را شناخته‌شدن آن به‌عنوان شهری تاریخی با پتانسیل بالای گردشگری می‌داند: «این شناخته‌شدن فوایدی برای استان یزد و ایران دارد. این‌جا دستاورد مهم تبدیل یزد به برند گردشگری است که در افزایش ورود گردشگران به این شهر و تلاش مدیرهای استانی برای تجهیز بیشتر زیر ساخت‌ها تأثیر خواهد گذاشت.»
زمان‌زاده از مهمترین دغدغه‌های بافت تاریخی این‌طور می‌گوید: «بومی‌ها در حال ترک بافت تاریخی هستند؛ چون امکانات ندارند، این به ضرر بافت است. اگر بافت خالی از سکنه شود، تخریب خواهد شد. بناهای کاهگلی اگر مرمت نشوند، فرو می‌ریزند. مسأله مهم دیگر سکونت اتباع به جای بومی‌ها در بافت است که امنیت آن را زیر سوال می‌برد. امید ما این است که ثبت جهانی این مشکلات را از سر راه بردارد.»
به گفته این فعال میراث فرهنگی شهر یزد در حالی‌که نگاه غالب مدیران شهری این است که بافت تاریخی را بافت فرسوده تلقی می‌کنند، اما این دو، زمین تا آسمان فرق دارند. او برای توضیح این مسأله مثالی می‌زند: «در بافت فرسوده کوچه‌های یک تا یک و نیم متری داریم و این کوچه‌ها را برای رساندن خدمات شهری عریض می‌کنند و خانه‌هایش را تخریب می‌کنند؛ اما نمی‌توان با بافت تاریخی همین برخورد را داشت. خانه‌های بافت تاریخی دارای قدمت‌اند و این‌جا باید خدمات را برای کوچه‌های باریک بهینه کرد.»
ساخت خانه‌های خشتی را بلد نیستیم
زمان‌زاده که امیدوار است با ثبت جهانی یزد کمک‌های بین‌المللی برای بازسازی و باززنده‌سازی بافت تاریخی به یزد سرازیر شود، ادامه می‌دهد: «با جهانی‌شدن از سوی دیگر محققان این استان در عرصه بین‌المللی حضور موثرتری خواهند داشت تا رمز و راز زندگی گذشتگان بهتر درک شود.» زمان‌زاده به شناخت معماری خشتی اشاره دارد، چیزی که به گفته او هنوز کشف نشده و برای همین مدیریت شهری به مردم اجازه ساخت خانه‌های خشتی نمی‌دهد. یکی از ایرادهای یونسکو به ثبت جهانی شهر یزد نبود مجوز ساخت خانه خشتی بود. کارشناسان ایکوموس می‌گفتند چرا ساکنان یزد اجازه ساخت بناهای خشتی را در بزرگترین شهر خشتی جهان ندارند و ضوابط شهرسازی چنین اجازه‌ای به آنها نمی‌دهد؟
وقتی ایکوموس این ایراد را به پرونده ثبت وارد کرده بود، معاون سازمان میراث فرهنگی اینطور واکنش نشان داده بود: «به ایکوموس اعلام کرده‌ایم در مذاکره با سازمان نظام مهندسی کشور و وزارت راه‌‌و‌شهرسازی از آنها خواسته شده با تدوین دستورالعمل ویژه مهندسی خشت که در حال انجام است، اجازه ساخت بناهای خشتی توسط ساکنان یزد صادر شود.»
زمان‌زاده، فعال میراث فرهنگی اما چنین توضیحی دارد: «اجازه ساخت خانه خشتی نمی‌دهند چون امنیت ندارد و بعضا این ایرادها صحت دارد. در یزد خانه‌ای ٨٠٠ساله بازمانده از دوره ایلخانی داریم که تمام سازه آن خشتی است؛ اما مسأله اینجاست که ما هنوز درک درستی از تکنولوژی ساخت این خانه‌ها نداریم و فقط خشت را می‌شناسیم. اگر بنا باشد خانه را مثل گذشتگان بسازیم با کوچکترین زلزله از هم خواهد پاشید و مجبوریم چهار ستونش را آهنی کنیم. بنابراین نه امن است و نه آن چیزی است که در گذشته بوده.»
او اینها را می‌گوید و ابراز امیدواری می‌کند که با جهانی‌شدن یزد کارشناسان و معماران بالاخره از شیوه ساخت خانه‌های خشتی و گلی سر در بیاورند.
به گفته این فعال میراث فرهنگی یزد دغدغه ساکنان بافت تاریخی حفظ ایمنی، مرمت و نگهداری، خدمات شهری، نیاز به امنیت در بافت تاریخی، مشکل فاضلاب، گازرسانی، روشنایی، پارکینگ و فضای سبز است. او معتقد است در این میان مدیران شهری درک صحیحی از این اتفاق ندارند. بعضی از اعضای شورای شهر پیش از این مخالف ثبت جهانی بودند و می‌گفتند جلوی ساخت‌وساز را می‌گیرد.
خوشحالی مردم از جهانی‌شدن
جهانی‌شدن یزد در میراث یونسکو دیروز در میان یزدی‌ها واکنش‌های خوبی داشت؛ خیلی‌ها از این موضوع خوشحال شدند و در شبکه‌های اجتماعی از این اتفاق نوشتند. «الناز زنجیرچی»، فعال گردشگری استان یزد دراین‌باره به «شهروند» می‌گوید: «به جز فعالان گردشگری و دوستداران میراث فرهنگی، قشرهای دیگر هم از ثبت یزد در فهرست یونسکو خوشحال شده‌اند. بازتاب این اتفاق در بین مردم خیلی مثبت بوده، آنها خوشحالند و در فضای مجازی درباره شهرشان می‌نویسند. شاید خیلی از فواید ثبت جهانی باخبر نباشند اما اصل خبر به‌خصوص برای آنها که در بافت تاریخی زندگی می‌کنند، خوشایند بوده است.»
او ادامه می‌دهد: «من فکر می‌کردم مردم یزد که اغلب درونگرا هستند، چندان خوششان نیاید که رفت‌وآمد توریست‌ها در شهرشان بالا بگیرد اما دراین چندساله دیده‌ام که در بازدید توریست‌ها از بافت تاریخی یکی از مهمترین نقاط قوت مردم هستند؛ مردمی خوش‌برخورد و خونگرم که شاید زبان انگلیسی بلد نباشند اما دست‌کم به گردشگران لبخند می‌زنند.»

0 0
فرزانه قبادي   1396/4/19 22:01:08

«يكشنبه شگفت‌انگيز» اين تعبير را «جك پورچلا» (Jacek Purchla)، مورخ لهستاني كه در چهل و يكمين اجلاس يونسكو رياست اجلاس عمومي را به عهده دارد، بعد از بررسي پرونده ثبت جهاني يزد به كار برد. پورچلا بعد ازبررسي پرونده ثبت يزد و با ديدن سكوت تمام حضار كه نشان از رضايت‌شان براي ثبت اين شهر در فهرست ميراث جهاني داشت، گفت: «چرا ساكتيد؟ من واقعا شوكه شده‌ام، يكشنبه شگفت‌انگيزي در كراكف شروع شده» روز گذشته خبر ثبت جهاني يزد به عنوان بيست و دومين اثر جهاني ايران، از كراكف لهستان مخابره شد.
در چهل و يكمين نشست كميته ميراث جهاني يونسكو، ايران يكي از مهم‌ترين و پيچيده‌ترين پرونده‌هاي ثبت جهاني خود را ارايه كرد. اين نخستين بار است كه ايران يك شهر را به عنوان يك اثر تاريخي به جهانيان معرفي مي‌كند. ٩ سال پيش نام شهر تاريخي يزد در فهرست موقت يونسكو ثبت شد، اما پيگيري چنداني براي ارايه پرونده ثبت آن به يونسكو نشد. دو سال پيش بعد از پيگيري‌هاي صورت گرفته شده، بالاخره پرونده ثبت جهاني يزد آماده و به يونسكو ارسال شد. بعد از بررسي‌هاي اوليه، شهريور ماه ٩٥ ماريانا كوريا، ارزياب سازمان جهاني يونسكو به يزد آمد تا پرونده را به صورت ميداني بررسي كند.
و بالاخره روز موعود فرارسيد و شنبه ١٦ تيرماه، يزد آخرين پرونده‌اي بود كه روي ميز كميته ميراث جهاني قرار گرفت، تركيه، ويتنام، كويت و آذربايجان در جلسه عصر شنبه در خصوص اين پرونده صحبت و اعلام كردند نظرشان نسبت به اين پرونده و ثبت آن مثبت است و دلايل‌شان را براي اين موافقت گفتند. اما اتمام ساعت كاري جلسه باعث شد ادامه بررسي‌ها به جلسه نوبت صبح يكشنبه (ديروز) موكول شود. در جلسه صبح يكشنبه، نماينده ايكوموس ايراداتي كه به پرونده ثبت جهاني وارد شده بود را مرور كرد و نمايندگان در خصوص بندهاي مختلف و توضيحات ارايه شده از سوي تيم ايراني حاضر در جلسه بحث كردند. لبنان اعلام كرد اين ابهامات موجود در پرونده مي‌تواند موجب رد شدن پرونده شود، اما با اين حال از ثبت پرونده حمايت مي‌كند. نماينده آذربايجان بر زندگي مسالمت‌آميز پيروان اديان مختلف در اين شهر اشاره كرد و آن را نقطه قوت اين پرونده دانست. تركيه و قزاقستان هم به دفاع از اين پرونده پرداختند و باز هم بر تنوع اديان در يزد اشاره كردند. بعد از اتمام نوبت سخنراني‌ها، رييس جلسه از حضار خواست تا اگر نكته‌اي در مورد اين پرونده دارند بيان كنند، سكوت در سالن محل برگزاري حكمفرما شد، موافقان سخنراني كرده بودند و مخالفي هم در سالن نبود. مدير و منشي جلسه از سكوت سالن به خنده افتادند و جك پورچلا گفت: «چرا ساكتيد؟ من شوكه شده‌ام از اين سكوت» و بعد چكش را روي ميز كوبيد و ثبت جهاني شهر تاريخي يزد را به ايران تبريك گفت.
بعد از انتشار خبر ثبت جهاني يزد، محمد حسن طالبيان در خصوص روند ثبت پرونده يزد به ايسنا گفت: «به دنبال تلاش‌هاي انجام شده و طبق توافق به دست آمده در جريان رايزني‌ها و مذاكرات فشرده‌، سفير و نماينده دايم جمهوري آذربايجان در يونسكو اصلاحيه‌ پيش‌نويس قطعنامه‌ مربوط به يزد را مطرح كرد و بر ضرورت ثبت جهاني اين شهر تاريخي تاكيد كرد. اين اصلاحيه، توسط چهار كشور جمهوري آذربايجان، كويت، قزاقستان و تركيه به دبيرخانه كميته ميراث جهاني پيشنهاد شده بود. در ادامه نمايندگان كويت، ويتنام، تركيه و تونس در حمايت از پرونده‌ ايران صحبت كردند و در سخناني با تاكيد بر زنده بودن شهر تاريخي يزد، منحصر به فرد بودن آن به لحاظ ارزش جهاني، برخورداري از منظر استثنايي، نمونه بودن به لحاظ توسعه‌ پايدار، استدلال‌هاي علمي، مستدل و منطقي هيات جمهوري اسلامي ايران در تبيين كليه ابعاد مورد نظر ايكوموس و استحقاق شهر تاريخي يزد براي ثبت جهاني، حمايت خود را از اصلاحيه ارايه شده اعلام كردند. در نهايت تعداد كشورهايي كه در حمايت از پرونده‌ شهر تاريخي يزد اعلام آمادگي كردند به رقم بي‌سابقه‌ ۱۵ كشور رسيد و نهايتا پرونده كشورمان بدون هيچ مخالفتي و با اجماع كليه اعضاي كميته ميراث جهاني به تصويب رسيد و در فهرست ميراث جهاني ثبت شد.»
اين نخستين بار است كه ايران نه يك بناي تاريخي، بلكه يك شهر تاريخي را در فهرست ميراث جهاني يونسكو ثبت مي‌كند، مساحت عرصه‌اي كه در پرونده ثبت جهاني معرفي شده حدود ١٩٥ هكتار است كه شامل محدوده برج و باروي دوره آل مظفر، امير چخماق، ميدان شاه‌طهماسب، ميدان خان، بازار و بخشي از محله زرتشتيان مي‌شود. محدوده حريم حدود ٦٥٠ هكتار است كه منطبق بر محدوده‌اي است كه ثبت ملي شده است.
ثبت يك شهر به عنوان ميراث جهاني چالش‌هايي را به دنبال دارد كه اگر همراهي مردم و هم‌سويي دستگاه‌هاي مرتبط به اين اثر جهاني نباشد، مديريت آن را با مشكل مواجه مي‌كند. روز گذشته هم در جلسه بررسي پرونده نماينده ايكوموس اعلام كرد پلان مديريتي ارايه شده براي بافت تاريخي يزد در ابتدا مورد تاييد ايكوموس قرار نگرفت. دليل آن هم اين است كه دستگاه‌هاي مختلفي در زمينه مديريت اين اثر تصميم‌گيري مي‌كنند و علاوه بر آن در مورد يزد، اين نكته هم وجود دارد كه يك بافت پويا با ساكناني كه در آن به زندگي و تجارت مشغولند، ثبت شده است. هر چند مردم يزد در دو سال اخير نشان داده‌اند كه به ارزش‌هاي تاريخي و فرهنگي شهر خود واقفند و راه حفاظت از آن را هم بلدند. هر چند گاهي گله‌مند هم مي‌شوند از مديراني كه با خطاهاي‌شان آسيب‌هايي به اين تاريخ و فرهنگ وارد مي‌كنند.
مجتبي فرهمند، مدير پايگاه جهاني بافت تاريخي يزد در خصوص مشاركت مردم براي حفاظت از بافت تاريخي شهر مي‌گويد: «مردم نگاه‌شان اين است كه اقداماتي كه در زمينه حفاظت بافت تاريخي صورت مي‌گيرد كيفيت زندگي آنها را بالا مي‌برد و همين موضوع دستاورد مهمي است. نهادهاي اجتماعي يزد خيلي خوب عمل مي‌كنند. در تمام كميسيون‌هاي تصميم‌گيري پايگاه جهاني يزد نمايندگان محلات حضور دارند. به عنوان ساكنان و مطرح‌كنندگان نيازهاي مردم دغدغه‌هاي‌شان را مطرح مي‌كنند و همين به مردم انگيزه بيشتري مي‌دهد. حضور مردم در اين كميسيون‌ها باعث مي‌شود در تصميم‌گيري‌ها دخيل باشند و به راحتي مشكلات را منتقل كنند. نوعي سرمايه اجتماعي در ميراث جهاني يزد در حال شكل‌گيري است كه باعث مي‌شود شهر تاريخي به يك حفاظت پايدار برسد.»
حضور مردم در كنار آثار تاريخي و فرهنگي يزد موضوعي است كه ارزياب يونسكو هم بعد از بازديد از اين شهر به آن اشاره كرد. ماريانا كوريا، ارزياب يونسكو كه سال گذشته براي بررسي ميداني بافت تاريخي يزد به ايران آمده بود، بعد از بازديد از اين شهر با اشاره به پويايي بافت تاريخي يزد گفت: «يزدي‌ها براي حفاظت از بافت تاريخي خود به شكل يك تيم عمل كرده و حتي در مواقع بحراني نيز حفاظت از آن را فراموش نكرده‌اند. ارزش هر سايتي كه بخواهد در رديف ميراث فرهنگي قرار بگيرد اين است كه از حوزه جغرافيايي خارج و به ميراث بشري تبديل شود و زماني كه جهاني شد، مردم از سراسر دنيا خود را به آن مي‌رسانند تا ميراث بشر از گذشته‌هاي دور را ببينند. يكي ديگر از مواردي كه در يزد وجود دارد و در هيچ كجاي ديگر دنيا يافت نمي‌شود، حضور زرتشتيان و كليميان در كنار مسلمانان است و اين خود يك جاذبه فرهنگي است.» امروز يزد يك ميراث جهاني محسوب مي‌شود و اين اتفاق هر چند مايه مباهات و شادي است، اما مسووليت سنگيني را هم به دنبال دارد كه با ثبت نام اين شهر در فهرست جهاني يونسكو بر عهده مردم و مسوولان اين شهر قرار مي‌گيرد. مردمي كه ساكنان نخستين شهر جهاني ايران هستند، از امروز حافظان اين ميراث جهاني و همچنين ناظران بر عملكرد مسوولاني هستند كه قرار است در تعاملي سازنده با مردم براي حفاظت از يك اثر جهاني تلاش كنند. مردمي كه روز گذشته در شبكه‌هاي اجتماعي شادي‌شان را از اين اتفاق با جهانيان شريك شدند و با انتشار تصاويري از جاذبه‌هاي اين شهر جهاني شدن شهرشان را جشن گرفتن و نوشتند «جاي پاي اجدادمان جهاني شد» علاوه بر مردم و كاربران فضاي مجازي كه با تصاوير بزرگ‌ترين شهر خشتي جهان اينستاگرام و توييتر و تلگرام را قرق كردند، مسوولان استان از طيف‌هاي مختلف هم واكنش‌هايي به اين اتفاق داشتند. آيت‌الله ناصري، امام جمعه يزد در اين رابطه گفت: «اميدوارم اين اتفاق فرصتي ب براي معرفي هر چه بيشتر ارزش‌ها، فرهنگ، جهات انساني، اجتماعي و معنوي يزد به دنيا باشد.» سيدحسيني، معاون عمراني استاندار يزد هم كه تيم ايران را در اجلاس كميته ميراث جهاني لهستان همراهي مي‌كرد در صفحه اينستاگرام خود با انتشار تصويري از محل اجلاس نوشت: «اشك امونم را بريده، مبارك همه مردم يزد باشه.»

0 0
محمد ميرمحمدي استاندار يزد   1396/4/19 22:03:05

بافت تاريخي يزد، ميراثي جهاني براي بشريت
ثبت جهاني بافت تاريخي يزد اقدام شايسته‌اي بود كه از جانب يونسكو انجام شد. اين اقدام به دليل ارزش‌هاي مختلفي بود كه بافت تاريخي يزد داشت. بافت تاريخي يزد هم به لحاظ فرهنگي و هم به لحاظ تاريخي و معماري داراي ارزش‌هاي بسياري است. همچنين فناوري و راهكار سازگاري با طبيعت كوير در اين شهر حايز اهميت است. هر كدام از اين موارد مي‌تواند بيانگر ارزش‌هايي باشد كه پيشينيان ما ايجاد كرده‌اند و امروز پس از قرن‌ها اين ارزش‌ها مورد توجه جهانيان قرار گرفته و امروز به عنوان يك ميراث جهاني براي بشريت در نظرگرفته شده است. اين نشان از هوشمندي پيشينيان ما دارد كه در گذشته با چه دانشي توانستند براي زندگي در يك منطقه كويري با زايش فكري و نوآوري سيستم‌هاي بادگير و سرداب و قنات را ايجاد كنند و يك طبيعت كويري را تبديل به فضايي شاداب و مناسب براي زندگي كردند و به گونه‌اي بناهاي محل زندگي خود را طراحي كرده‌اند كه امروز هم با اينكه ساليان سال از عمر اين بناها مي‌گذرد و ماده اوليه اين بناها خشتي است، همچنان مقاومت خود را حفظ كرده‌اند و زندگي در آن جاري است. يزد گنجينه گرانبهايي است كه امروز با ثبت جهاني آن در اختيار جهانيان است و متعلق به تمام بشريت است.
از امروز مردم جهان مي‌توانند اين شهر را به شكل ويژه‌اي كانون توجه قرار دهند و به عنوان مقصد سفر انتخاب كنند. همين موضوع مي‌تواند زمينه تبادل فرهنگي بين ملل مختلف را فراهم كند. بعد از قرار گرفتن نام يزد در فهرست ميراث جهاني اقدامات ما هم در زمينه حفاظت اين اثر جهاني جديت بيشتري پيدا مي‌كند. تلاش ما اين است كه فضاي مناسبي را براي حفاظت اين بافت ايجاد كنيم و در عين حال در مرمت و بازسازي بخش‌هايي از آن از همكاري و مساعدت دستگاه‌هاي مختلف استفاده كنيم. ضمن اينكه بعد از اين ثبت شاهد ورود گردشگران بيشتري به يزد خواهيم بود و در نتيجه رونق گردشگري اتفاق خواهد افتاد. اين موضوع مستلزم اين است كه به توسعه زيرساخت‌ها توجه ويژه شود. البته پيش از ثبت جهاني هم اقداماتي در اين زمينه انجام شده است. از جمله فرودگاه بين‌المللي يزد كه در حال خدمات‌دهي به مسافران داخلي و خارجي است و براي توسعه فرودگاه هم برنامه‌هايي در آينده داريم.

توسعه خطوط ريلي مورد توجه قرار گرفته و به زودي خطوط ريلي استان دو خطه خواهند شد. هتل‌هاي چهارستاره در استان در حال ساخت است و در عين حال توجه به اقامتگاه‌هاي بومگردي را در برنامه داريم؛ در يك سال و نيم گذشته ٥١ واحد اقامتگاه بومگردي با ١٠٠٠ تخت اقامتي ايجاد شده است. شرايط امنيتي استان هم به گونه‌اي است كه اين استان مورد اقبال ويژه گردشگران قرار گرفته است.
يكي ديگر از مواردي كه براي توسعه گردشگري در استان و به ويژه بافت تاريخي در برنامه قرار داديم ايجاد يك مثلث گردشگري بين يزد، اصفهان و استان فارس با همكاري فعالان بخش گردشگري است. پيشرفت خوبي هم در اين برنامه داشتيم، جلساتي هم در همين رابطه در يزد و اصفهان برگزار شد و اميدواريم با توسعه زيرساخت‌هاي حمل و نقل بتوانيم اين مثلث گردشگري را به نحو شايسته‌اي شكل دهيم و زمينه رفت و آمد گردشگران بيشتر از قبل فراهم شود.
در زمينه آموزش راهنمايان گردشگري هم اقداماتي صورت گرفته است كه هر گردشگري كه به يزد مي‌آيد بتواند به عنوان يك سفير در كشورهاي ديگر معرف جاذبه‌هاي فرهنگي و تاريخي اين شهر عمل كند و تبادل فرهنگي و صميميت بين ملت‌هاي مختلف صورت گيرد. خوشبختانه با ثبت جهاني بافت تاريخي يزد، علاوه بر اينكه مردم خوشحال هستند و با دل و جان سعي مي‌كنند اين بافت را حفظ كنند، مي‌توانيم اين اطمينان را داشته باشيم كه نظارت يونسكو هم در حفاظت اين آثار ما را كمك مي‌كند.

0 0
زهرا کشوری   1396/4/19 22:07:31

بزرگترین شهر خشتی - تاریخی دنیا با رأی قاطع معرفی شد
مدال «ثبت جهانی» یونسکو بر سینه یزد

آمار آثار جهانی ایران به 22 اثر افزایش یافت

به عنوان بزرگترین شهر خشتی - تاریخی
یزد در یونسکو «ثبت جهانی» شد
آمار آثار جهانی ایران به 22 اثر افزایش یافت
یک دهه انتظار شهر «یزد» برای ثبت جهانی در یونسکو به سر رسید و این شهر تاریخی به‌عنوان بزرگترین شهر خشتی- تاریخی جهان در کراکوف لهستان به ثبت جهانی رسید. «فرهاد نظری» مدیر دفتر بافت‌های تاریخی در گفت‌و‌گو با روزنامه ایران، یزد را نخستین شهر تاریخی کشور می‌داند که به‌عنوان
بیست و دومین اثر تاریخی-فرهنگی توانست رأی قاطع کشور‌های عضو یونسکو را کسب کند. او همچنین بندر کنگ هرمزگان را دومین شهر تاریخی می‌داند که به جهانی شدن نزدیک می‌شود. شهرهای تاریخی دیگر چون «میبد»، «اردکان» و «دامغان» در اولویت‌های بعدی برای ثبت در فهرست جهانی یونسکو قرار دارند!
نظری پیش از ثبت جهانی یزد هم در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما از نظر موافق 21 عضو یونسکو در چهل‌ویکمین اجلاس میراث‌جهانی یونسکو برای ثبت جهانی این شهر تاریخی سخن گفته اما تأکید کرده بود که وضعیت نهایی یک اثر در زمان رأی‌گیری مشخص می‌شود.
نظری پس از ثبت جهانی یزد، مهم‌ترین نتیجه این ثبت را اثبات ارزش‌های این شهر فراملی می داند ومی گوید: «این ثبت نشان می‌دهد که یزد فقط متعلق به یزدی‌ها یا ایرانی‌ها نیست و میراث بشری است.» او به ثبت مرکز تاریخی شهر وین در فهرست «میراث در خطر» یونسکو اشاره می‌کند و می‌گوید: «این ثبت نشان داد اگر خطری متوجه آن شود تمام بشریت یک میراث فرهنگی را از دست می‌دهد نه فقط اتریش.» میراث در خطر یونسکو شامل آثاری می‌شود که این سازمان بین‌المللی به آنها فرصت چند ساله می‌دهد تا به لحاظ حفاظتی و مدیریتی خود را به جایی برسانند که در فهرست اصلی قرار بگیرد! اگر اثری نتواند به شرایط مورد نظر یونسکو برسد از فهرست به طور کلی خارج می‌شود.
به گفته نظری ثبت جهانی یزد به دنیا نشان می دهد که در بزرگترین شهر تاریخی جهان مدنیت پیوسته، بدون توقف و انقطاع به مدت هزار سال وجود دارد:«مثلاً شهرهای دوره ساسانی مثل «سروستان» نابود شدند اما یزد یک هزاره زندگی در آن جریان دارد.»
فرهاد نظری درباره ایرادهای وارده به پرونده از جمله ساخت وسازها در محله زرتشتی‌های یزد و همچنین باغ دولت آباد می‌گوید:«کارشناس‌های یونسکو نظر مشورتی می دهند، آنها در نهایت با رأی قاطع، صلاحیت یزد برای جهانی شدن را با همه کاستی‌ها تأیید کرده بودند.» «محمد حسن طالبیان» معاون میراث فرهنگی کشور پیش از حضور در لهستان احتمال داده بود که این ساخت و سازها مانع ثبت جهانی یزد شوند. به گفته نظری، یونسکو از ایران خواسته تا ساخت و سازها در محدوده بافت تاریخی یزد را کنترل کند. او در پاسخ به این سؤال که آیا ثبت جهانی باعث می‌شود تا ساخت و سازهای انجام گرفته تخریب شود هم می‌گوید:«به نظرم هنوز زود است تا درباره این مسائل گفت‌وگو شود.» یزد پیش از آنکه به صورت یکپارچه در فهرست جهانی یونسکو قرار بگیرد، توانسته بود با ثبت جهانی قنات «زارچ» که از زیر شهر می‌گذرد، قنات مشیر و همچنین باغ دولت‌آباد توجه یونسکویی‌ها را به شگفتی‌های خود جلب کند. همچنین این شهر به‌عنوان نخستین شهر ثبتی کشور در دهه 80 با شماره 15 هزار در فهرست ملی قرار گرفت.
مزایای ثبت جهانی در یونسکو
محمدحسن طالبیان معاون میراث سازمان میراث فرهنگی و گردشگری قبلاً درباره مزایای ثبت جهانی یک اثر در یونسکو به روزنامه ایران گفته بود: امروزه مفهوم میراث جهانی تا به آن پایه پذیرفته شده که محوطه‌هایی که در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌اند، عاملی برای جذب کمک‌های بین‌المللی به شمار می‌روند و به همین سبب می‌توانند از منابع گوناگون، کمک‌های مالی متعلق به طرح‌های حفاظت از میراث جهانی دریافت کنند. علاوه بر این، محوطه‌هایی که در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌اند، از طراحی و اجرای برنامه‌های جامع مدیریتی سود می‌برند، برنامه‌هایی که اقدامات محافظتی و شیوه‌های نظارتی متناسبی را شامل می‌شود. به منظور حمایت از این طرح‌های جامع، متخصصان، آموزش‌های فنی لازم را به تیم‌های بومی مدیریت محوطه‌ ارائه می‌دهند.
دیگر آنکه ثبت محوطه در فهرست میراث جهانی سبب می‌شود افراد بیشتری آن را بشناسند و از ارزش‌های آن آگاهی یابند و به همین ترتیب، فعالیت‌های گردشگری در محوطه نیز افزایش می‌یابد. زمانی که چنین فعالیت‌هایی با در نظر گرفتن اصول استوار گردشگری بخوبی برنامه‌ریزی و سازمان‌دهی شوند، می‌توانند منابع مالی مهمی را برای محوطه و نیز برای اقتصاد محلی به ارمغان آورند.
وضعیت حفاظتی منطقه شوش
یونسکو در روزهای نخست اجلاس هم اقدامات حفاظتی ایران در میدان نقش جهان و محوطه باستانی شوش را تأیید کرد. به گفته «محمد حسن طالبیان» معاون میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، کمیته میراث‌جهانی یونسکو همچنین از اقدامات مرمتی ایران در میدان نقش جهان اصفهان و همچنین انتقال خط دو مترو اصفهان به بیرون از عرصه میدان نقش‌جهان ابراز رضایت کرد و گفت:«این کمیته از ایران تقاضا کرده است که میراث‌جهانی اصفهان به‌طور مداوم مورد پایش قرار گیرد و تا پیش از فوریه ۲۰۱۸ گزارش ادواری حفاظت از نقش جهان برای یونسکو ارسال شود.» همچنین یونسکو از ایران خواست تا پیش از فوریه ۲۰۱۹ گزارش ادواری و وضعیت حفاظتی محوطه جهانی شوش را به یونسکو ارسال کند. با وجود این، خبرهای رسیده از شوش پس از این قول و قرارها، از شکستن حریم وعرصه این شهر 7هزارساله توسط موتور سواران در مسابقات هیجانی پارکور سخن می‌گوید! این وضعیت باعث اعتراض فعالان حوزه میراث فرهنگی به وضعیت شهر شوش شده است. «مجتبی گهستونی» سخنگوی انجمن میراث فرهنگی تاریانای خوزستان می‌گوید:«چرا باید اجازه برگزاری چنین مسابقاتی در عرصه و حریم یک اثر ثبت جهانی را بدهند؟»
شهرهای تاریخی در یونسکو
به گفته فرهاد نظری یزد سرآغاز ثبت جهانی شهرهای تاریخی در یونسکو است. او بیش از هرکجا «بندر تاریخی کنگ» را حائز معیارهای یونسکو برای ثبت در فهرست جهانی می‌داند. از سال‌های گذشته حرف‌های زیادی درباره ثبت جهانی میبد و اردکان شنیده می‌شود. دامغان هم شانس جهانی شدن دارد. بافت تاریخی کرمان هم می‌توانست جزو این فهرست باشد اما تیغ نوسازی بین این شهر و یونسکو جدایی انداخت! از سوی دیگر شهرهای تاریخی زیادی از کشورهای دیگر پیش از یزد در فهرست یونسکو قرار گرفته‌اند. برای مثال در سوریه، شهرهای تاریخی «حلب»، «آلپپو»، بخش تاریخی «دمشق» و «بصرا» و شهر تاریخی «پالمیرا» در این فهرست قرار دارند. ترکیه در همسایگی ایران شهر تاریخی «تروا» را در این فهرست جای داده است. شهر «کسبه» با 50 هکتار وسعت و شهر «تی پاره» در الجزایر ثبت جهانی شده است. لبنان با شهرهای «صور» و «بعلبک» جهانی شده است. نام اسپانیا هم با چهار شهر سالامانکا، سانیتاگو در کمپوستلا، سگوبیا، کاسرس دراین فهرست آمده است. ایتالیا شهرهای تاریخی جنوا، سیراکوزا، راگوسا، کاتانیا و... را در این فهرست جهانی دارد. فرانسه، پاریس را در یونسکو ثبت کرده است. فهرست شهرهای تاریخی که در کشورهای مختلف در یونسکو ثبت جهانی شده بسیار بیشتر از این فهرست است اما یزد به‌عنوان نخستین شهر ایرانی که بزرگترین شهر خشتی وتاریخی جهان است، در میان این شهرهای تاریخی قرار گرفته است.

0 0
فرزانه قبادي   1396/4/19 22:09:21

شهر بادگيرها جهاني شد
«يكشنبه شگفت‌انگيز» اين تعبير را «جك پورچلا» (Jacek Purchla)، مورخ لهستاني كه در چهل و يكمين اجلاس يونسكو رياست اجلاس عمومي را به عهده دارد، بعد از بررسي پرونده ثبت جهاني يزد به كار برد. پورچلا بعد ازبررسي پرونده ثبت يزد و با ديدن سكوت تمام حضار كه نشان از رضايت‌شان براي ثبت اين شهر در فهرست ميراث جهاني داشت، گفت: «چرا ساكتيد؟ من واقعا شوكه شده‌ام، يكشنبه شگفت‌انگيزي در كراكف شروع شده» روز گذشته خبر ثبت جهاني يزد به عنوان بيست و دومين اثر جهاني ايران، از كراكف لهستان مخابره شد.
در چهل و يكمين نشست كميته ميراث جهاني يونسكو، ايران يكي از مهم‌ترين و پيچيده‌ترين پرونده‌هاي ثبت جهاني خود را ارايه كرد. اين نخستين بار است كه ايران يك شهر را به عنوان يك اثر تاريخي به جهانيان معرفي مي‌كند. ٩ سال پيش نام شهر تاريخي يزد در فهرست موقت يونسكو ثبت شد، اما پيگيري چنداني براي ارايه پرونده ثبت آن به يونسكو نشد. دو سال پيش بعد از پيگيري‌هاي صورت گرفته شده، بالاخره پرونده ثبت جهاني يزد آماده و به يونسكو ارسال شد. بعد از بررسي‌هاي اوليه، شهريور ماه ٩٥ ماريانا كوريا، ارزياب سازمان جهاني يونسكو به يزد آمد تا پرونده را به صورت ميداني بررسي كند.
و بالاخره روز موعود فرارسيد و شنبه ١٦ تيرماه، يزد آخرين پرونده‌اي بود كه روي ميز كميته ميراث جهاني قرار گرفت، تركيه، ويتنام، كويت و آذربايجان در جلسه عصر شنبه در خصوص اين پرونده صحبت و اعلام كردند نظرشان نسبت به اين پرونده و ثبت آن مثبت است و دلايل‌شان را براي اين موافقت گفتند. اما اتمام ساعت كاري جلسه باعث شد ادامه بررسي‌ها به جلسه نوبت صبح يكشنبه (ديروز) موكول شود. در جلسه صبح يكشنبه، نماينده ايكوموس ايراداتي كه به پرونده ثبت جهاني وارد شده بود را مرور كرد و نمايندگان در خصوص بندهاي مختلف و توضيحات ارايه شده از سوي تيم ايراني حاضر در جلسه بحث كردند. لبنان اعلام كرد اين ابهامات موجود در پرونده مي‌تواند موجب رد شدن پرونده شود، اما با اين حال از ثبت پرونده حمايت مي‌كند. نماينده آذربايجان بر زندگي مسالمت‌آميز پيروان اديان مختلف در اين شهر اشاره كرد و آن را نقطه قوت اين پرونده دانست. تركيه و قزاقستان هم به دفاع از اين پرونده پرداختند و باز هم بر تنوع اديان در يزد اشاره كردند. بعد از اتمام نوبت سخنراني‌ها، رييس جلسه از حضار خواست تا اگر نكته‌اي در مورد اين پرونده دارند بيان كنند، سكوت در سالن محل برگزاري حكمفرما شد، موافقان سخنراني كرده بودند و مخالفي هم در سالن نبود. مدير و منشي جلسه از سكوت سالن به خنده افتادند و جك پورچلا گفت: «چرا ساكتيد؟ من شوكه شده‌ام از اين سكوت» و بعد چكش را روي ميز كوبيد و ثبت جهاني شهر تاريخي يزد را به ايران تبريك گفت.
بعد از انتشار خبر ثبت جهاني يزد، محمد حسن طالبيان در خصوص روند ثبت پرونده يزد به ايسنا گفت: «به دنبال تلاش‌هاي انجام شده و طبق توافق به دست آمده در جريان رايزني‌ها و مذاكرات فشرده‌، سفير و نماينده دايم جمهوري آذربايجان در يونسكو اصلاحيه‌ پيش‌نويس قطعنامه‌ مربوط به يزد را مطرح كرد و بر ضرورت ثبت جهاني اين شهر تاريخي تاكيد كرد. اين اصلاحيه، توسط چهار كشور جمهوري آذربايجان، كويت، قزاقستان و تركيه به دبيرخانه كميته ميراث جهاني پيشنهاد شده بود. در ادامه نمايندگان كويت، ويتنام، تركيه و تونس در حمايت از پرونده‌ ايران صحبت كردند و در سخناني با تاكيد بر زنده بودن شهر تاريخي يزد، منحصر به فرد بودن آن به لحاظ ارزش جهاني، برخورداري از منظر استثنايي، نمونه بودن به لحاظ توسعه‌ پايدار، استدلال‌هاي علمي، مستدل و منطقي هيات جمهوري اسلامي ايران در تبيين كليه ابعاد مورد نظر ايكوموس و استحقاق شهر تاريخي يزد براي ثبت جهاني، حمايت خود را از اصلاحيه ارايه شده اعلام كردند. در نهايت تعداد كشورهايي كه در حمايت از پرونده‌ شهر تاريخي يزد اعلام آمادگي كردند به رقم بي‌سابقه‌ ۱۵ كشور رسيد و نهايتا پرونده كشورمان بدون هيچ مخالفتي و با اجماع كليه اعضاي كميته ميراث جهاني به تصويب رسيد و در فهرست ميراث جهاني ثبت شد.»
اين نخستين بار است كه ايران نه يك بناي تاريخي، بلكه يك شهر تاريخي را در فهرست ميراث جهاني يونسكو ثبت مي‌كند، مساحت عرصه‌اي كه در پرونده ثبت جهاني معرفي شده حدود ١٩٥ هكتار است كه شامل محدوده برج و باروي دوره آل مظفر، امير چخماق، ميدان شاه‌طهماسب، ميدان خان، بازار و بخشي از محله زرتشتيان مي‌شود. محدوده حريم حدود ٦٥٠ هكتار است كه منطبق بر محدوده‌اي است كه ثبت ملي شده است.
ثبت يك شهر به عنوان ميراث جهاني چالش‌هايي را به دنبال دارد كه اگر همراهي مردم و هم‌سويي دستگاه‌هاي مرتبط به اين اثر جهاني نباشد، مديريت آن را با مشكل مواجه مي‌كند. روز گذشته هم در جلسه بررسي پرونده نماينده ايكوموس اعلام كرد پلان مديريتي ارايه شده براي بافت تاريخي يزد در ابتدا مورد تاييد ايكوموس قرار نگرفت. دليل آن هم اين است كه دستگاه‌هاي مختلفي در زمينه مديريت اين اثر تصميم‌گيري مي‌كنند و علاوه بر آن در مورد يزد، اين نكته هم وجود دارد كه يك بافت پويا با ساكناني كه در آن به زندگي و تجارت مشغولند، ثبت شده است. هر چند مردم يزد در دو سال اخير نشان داده‌اند كه به ارزش‌هاي تاريخي و فرهنگي شهر خود واقفند و راه حفاظت از آن را هم بلدند. هر چند گاهي گله‌مند هم مي‌شوند از مديراني كه با خطاهاي‌شان آسيب‌هايي به اين تاريخ و فرهنگ وارد مي‌كنند.
مجتبي فرهمند، مدير پايگاه جهاني بافت تاريخي يزد در خصوص مشاركت مردم براي حفاظت از بافت تاريخي شهر مي‌گويد: «مردم نگاه‌شان اين است كه اقداماتي كه در زمينه حفاظت بافت تاريخي صورت مي‌گيرد كيفيت زندگي آنها را بالا مي‌برد و همين موضوع دستاورد مهمي است. نهادهاي اجتماعي يزد خيلي خوب عمل مي‌كنند. در تمام كميسيون‌هاي تصميم‌گيري پايگاه جهاني يزد نمايندگان محلات حضور دارند. به عنوان ساكنان و مطرح‌كنندگان نيازهاي مردم دغدغه‌هاي‌شان را مطرح مي‌كنند و همين به مردم انگيزه بيشتري مي‌دهد. حضور مردم در اين كميسيون‌ها باعث مي‌شود در تصميم‌گيري‌ها دخيل باشند و به راحتي مشكلات را منتقل كنند. نوعي سرمايه اجتماعي در ميراث جهاني يزد در حال شكل‌گيري است كه باعث مي‌شود شهر تاريخي به يك حفاظت پايدار برسد.»
حضور مردم در كنار آثار تاريخي و فرهنگي يزد موضوعي است كه ارزياب يونسكو هم بعد از بازديد از اين شهر به آن اشاره كرد. ماريانا كوريا، ارزياب يونسكو كه سال گذشته براي بررسي ميداني بافت تاريخي يزد به ايران آمده بود، بعد از بازديد از اين شهر با اشاره به پويايي بافت تاريخي يزد گفت: «يزدي‌ها براي حفاظت از بافت تاريخي خود به شكل يك تيم عمل كرده و حتي در مواقع بحراني نيز حفاظت از آن را فراموش نكرده‌اند. ارزش هر سايتي كه بخواهد در رديف ميراث فرهنگي قرار بگيرد اين است كه از حوزه جغرافيايي خارج و به ميراث بشري تبديل شود و زماني كه جهاني شد، مردم از سراسر دنيا خود را به آن مي‌رسانند تا ميراث بشر از گذشته‌هاي دور را ببينند. يكي ديگر از مواردي كه در يزد وجود دارد و در هيچ كجاي ديگر دنيا يافت نمي‌شود، حضور زرتشتيان و كليميان در كنار مسلمانان است و اين خود يك جاذبه فرهنگي است.» امروز يزد يك ميراث جهاني محسوب مي‌شود و اين اتفاق هر چند مايه مباهات و شادي است، اما مسووليت سنگيني را هم به دنبال دارد كه با ثبت نام اين شهر در فهرست جهاني يونسكو بر عهده مردم و مسوولان اين شهر قرار مي‌گيرد. مردمي كه ساكنان نخستين شهر جهاني ايران هستند، از امروز حافظان اين ميراث جهاني و همچنين ناظران بر عملكرد مسوولاني هستند كه قرار است در تعاملي سازنده با مردم براي حفاظت از يك اثر جهاني تلاش كنند. مردمي كه روز گذشته در شبكه‌هاي اجتماعي شادي‌شان را از اين اتفاق با جهانيان شريك شدند و با انتشار تصاويري از جاذبه‌هاي اين شهر جهاني شدن شهرشان را جشن گرفتن و نوشتند «جاي پاي اجدادمان جهاني شد» علاوه بر مردم و كاربران فضاي مجازي كه با تصاوير بزرگ‌ترين شهر خشتي جهان اينستاگرام و توييتر و تلگرام را قرق كردند، مسوولان استان از طيف‌هاي مختلف هم واكنش‌هايي به اين اتفاق داشتند. آيت‌الله ناصري، امام جمعه يزد در اين رابطه گفت: «اميدوارم اين اتفاق فرصتي ب براي معرفي هر چه بيشتر ارزش‌ها، فرهنگ، جهات انساني، اجتماعي و معنوي يزد به دنيا باشد.» سيدحسيني، معاون عمراني استاندار يزد هم كه تيم ايران را در اجلاس كميته ميراث جهاني لهستان همراهي مي‌كرد در صفحه اينستاگرام خود با انتشار تصويري از محل اجلاس نوشت: «اشك امونم را بريده، مبارك همه مردم يزد باشه.»

0 0
مصطفی فاطمی، دبیر انجمن میراث فرهنگی یزد   1396/4/19 22:12:13

ز خاک یزد ضیاء تا به عرش یزدان داد...
دیروز در چهل و یکمین نشست یونسکو جهان به اعتبار تاریخ و تمدن ایران ایستاد تا نخستین شهرش را در فهرست آثار جهانی ماندگار کند، یزد مصداق بارز یک شهر ایرانی است که آثار تاریخی‌اش را در گذر تاریخ حفظ کرده و زیستن در کویر را با خلاقیت مردمانش ماندگار کرده است، شهری که جلال آل احمد آن را اینگونه تصویر می‌کند؛ «یزد گویا نه در حمله اعراب لطمه‌ای دید و نه در ایلغار مغول. این اولین مطلبی است که در مورد ‏یزد باید به خاطر داشت.»
روی ادیان شهر یزد مانور دادیم
سید مصطفی فاطمی، دبیر انجمن میراث فرهنگی یزد در گفتگو با آفتاب یزد با اشاره به مطالب بالا در مورد ثبت شدن شهر یزد در یونسکو می‌گوید: «ثبت شهر یزد از سالها پیش به عنوان یک شهر خشتی و اولین بافت تاریخی به هم پیوسته که قابلیت ثبت جهانی را داشت مطرح بود. دلایل دیگر این ثبت‌ هم وسعت، سابقه تاریخی، ماندگاری فرهنگ و آیین‌‌های شهر یزد بود.»
وی با اشاره به معیارهای یونسکو می‌گوید: «ما معیارهای یونسکو که شامل شاخص‌هایی همچون شاهکار، نبوغ و خلاقیت انسانی، نشان‌دهنده تبادل ارزش‌های بشری در یک منطقه خاص و... را در نظر گرفته و روی بحث تنوع ادیان مانور دادیم.»
دبیر انجمن میراث یزد با بیان اینکه چنین وسعتی در بافت تاریخی بی‌همتاست می‌افزاید: «در هیچ کجای دنیا چنین وسعت بافت تاریخی را نداریم و نمونه برجسته معماری و تکنولوژی که در بشر خلق شده (به خاطر فناوری قنات، بادگیر و...) محسوب می‌شود. ضمن آنکه نمونه برجسته زندگی انسانی با محیط‌زیست است زیرا خانه‌های شهر یزد با خشت و گل درست شده و به راحتی به طبیعت بازمی‌گردد.»
مصطفی فاطمی با اشاره به سنت‌های یزد تاکید می‌کند: «آیین‌ها و سنت‌ها هم یکی از شاخصه‌های مطرح شده برای ثبت کردن شهر تاریخی یزد بود و به همین دلیل هم تصمیم گرفتند یزد به عنوان اولین شهر ایران برای ثبت یونسکو ارسال شود. 9 سال یزد مرتب کاندیدای ثبت جهانی می‌شد ولی یکسری از بناها با یزد رقابت می‌کرد.»
سیدمصطفی فاطمی می‌افزاید: «سازمان میراث فرهنگی هم این ریسک را نمی‌پذیرفت زیرا اولین بار بود که یک شهر ثبت می‌شد، معمولا از زیر بار آن شانه خالی می‌کرد. در مردادماه سال 93 بود که رئیس وقت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری این ریسک را پذیرفت و قرار شد تا سال 2017 یزد را برای ثبت جهانی معرفی کنیم. ولی سه سال طول کشید تا بتوانیم پرونده را تکمیل کنیم، پلان‌های مدیریتی را بنویسیم و پایگاه پژوهشی میراث را در بافت تاریخی فعال و همین طور یکسری بازسازی‌ها و تخریب‌هایی که از قبل اتفاق افتاده بود را بهسازی کنیم. این کار انجام شد و نماینده شورای فنی یونسکو به یزد آمد. البته یکسری ایراداتی گرفت و ما به آنها پاسخ دادیم. این مراحل پروسه را طولانی کرد ولی در نهایت شورای فنی یونسکو از شاخصه‌های اصلی سه ایراد گرفتند و پرونده وارد یونسکو شد. در صحن علنی یونسکو یکی از طولانی‌ترین پرونده‌ها ایران شد چون دو روز طول کشید. روز شنبه 17 تیرماه بیشتر به تعریف یزد گذشت و یکشنبه (دیروز) بیشتر سوالات مطرح شد و ایراداتی که شورای فنی یونسکو گرفته بود توسط بعضی از کشورهای حاضر رد شد. البته باید اذعان کرد که تیم ایرانی خیلی خوب عمل کرد و در کنار آن هم کشورهایی مثل آذربایجان، کویت و... همکاری خوبی با ایران داشتند. آذربایجان دو بار در مورد شهر یزد صحبت و دفاع کرد تا این پرونده حتما به ثبت جهانی برسد. خوشبختانه با اتفاق آرا، یزد به ثبت رسید و تقریبا یک کار نشدنی را رقم زدیم.»
وی با اشاره به اینکه ثبت یزد اولین تجربه ایران برای ثبت یک اثر بزرگ است، می‌گوید: «یک شهر جهانی را ثبت کردیم. ما تا به حال بزرگترین پرونده‌ای که داشتیم باغات و قنات‌های ایرانی بوده که حداکثر 9 یا 10 اثر در یک پرونده به ثبت رسیده است ولی با ثبت شهر یزد بیش از 1000 اثر به ثبت رسید. در این رخداد مبارک بیش از 1000 خانه تاریخی به ثبت رسید. برای همین این تعداد و تنوع را در یک پرونده به ثبت جهانی رساندن کار سختی است.»
دبیر انجمن فرهنگی یزد با بیان اینکه بعد از ثبت جهانی شهر یزد، کار برای ما و مدیریت شهری در یزد بسیار دشوار خواهد شد، تاکید می‌کند: «چرا که ما اعتبار و برند جهانی را کسب کردیم و این مهم برای ایران و یزد بسیار مهم است بنابراین باید هر طور شده آن را حفظ کنیم. در کنار آن نظارت بر ساخت و سازهای شهری در جوار خانه‌های تاریخی بسیار سخت است. زیرا تعداد خانه‌های تاریخی بالاست.»
فاطمی با اشاره به سیل گردشگران که به شهر یزد روان خواهد شد، می‌افزاید: «بسیاری از گردشگران در دنیا علاقه‌مند هستند، مکان‌هایی که در یونسکو به ثبت رسیده را ببینند. قطعا شهر یزد در این مسیر قرار می‌گیرد. یزد در کنار اصفهان و شیراز همواره مورد توجه گردشگران بوده اما طبق تجربه دنیا بعد از ثبت جهانی ما شاهد حضور گردشگران زیادی به سوی یزد خواهیم بود. »
وی با اشاره به مشکلات زیرساختی در یزد، می‌گوید: «علیرغم اینکه بسیار تلاش شد خانه‌های تاریخی تبدیل به اقامتگاه‌های سنتی شود و هتل‌های جدید ساخته شود اما رشد گردشگر هم در این سه سال روند رو به افزایشی داشته و مسلما بعد از ثبت جهانی این روند افزایش بیشتری هم خواهد داشت. پیش‌بینی‌های لازم انجام شده ولی کافی نیست. فکر می‌کنم ما باید دو برابر آنچه که در شهر یزد اقامتگاه داریم، اقامتگاه ایجاد کنیم. در سال 93 در شهر یزد سه هزار تخت اقامتی داشتیم ولی در حال حاضر این تعداد به بیش از 5200 تخت رسیده است. فکر می‌کنم باید این تعداد را به 10 هزار تخت برسانیم. این کار دشواری است اما با توجه به ثبت جهانی یزد، مسلما شاهد حضور سرمایه‌گذاران هم خواهیم بود.»
فاطمی با بیان اینکه باید برای روزهای عادی که گردشگر داخلی و خارجی کمتر است هم برنامه‌ریزی کنیم، تاکید می‌کند: «باید جشنواره‌، مراسم و آیین‌ها را برگزار کنیم. یونسکو هم روی این نکته تاکید داشت. باید رویدادهای فرهنگی، آیین‌ها و مراسم مذهبی که در شهر یزد برگزار می‌شود را مشخص کنیم زیرا می‌تواند در ایام خلوت، گردشگر خارجی و داخلی را به سمت یزد بکشاند.»
-------------------
محمدرضا دانشور، کارشناس گردشگری:
باید از اسم یونسکو استفاده کنیم
یک کارشناس گردشگری، در گفتگو با‌ آفتاب یزد می‌گوید: «شهر یزد جزو لاینفک تورهای فرهنگی ایران است. جایگاه شهر یزد در گردشگری، ورودی همواره بالا بوده ولی نکته جالب این است که شهر شناخته شده برای گردشگرانی است که مشتاق دیدار از ایران هستند. در اولویت‌های ثبت شده آثار باستانی در ایران، شهر یزد به نوبه خودش از جایگاه بالایی برخوردار است.»
محمدرضا دانشور با اشاره به این که از اسم یونسکو باید به خوبی استفاده کنیم، می‌افزاید: «باید از این فرصتی که به وجود آمده استفاده کنیم تا یزد را در جایگاه واقعی خودش به جهان بشناسانیم و از پتانسیل‌های آن استفاده کنیم. البته نباید فقط شهر یزد را مدنظر قرار دهیم بلکه باید اطراف آن را هم به جهانیان بشناسانیم. اگر شهر یزد را از سه دیدگاه میراث فرهنگی، میراث معنوی و میراث طبیعی نگاه کنیم، هر سه تا در یک قالب می‌گنجد.» وی با بیان این که امیدوارم از پتانسیل‌های این شهر استفاده شود، تاکید می‌کند: «استفاده از پتانسیل‌های یزد می‌تواند گردشگر بیشتری جذب کند. این در حالی است که شهر یزد به خودی خود آنقدر جذاب هست که گردشگران زیادی را به طرف خود جلب کند.»
وی با اشاره به این که در وهله اول، شهر و در قدم بعد، فرهنگ شهر یزد است که توجه گردشگران را جلب می‌کند و بعید به نظر می‌رسد که توریست بخواهد به شهر یزد جدا از فرهنگ ایران نگاه کند، می‌گوید: «بنابراین ثبت جهانی و نام یونسکو فرهنگ یزد را جدای از فرهنگ ایرانی نمی‌داند، مگر اینکه روی نکات خاصی تاکید بیشتری بکنیم. مثلا بحث قنات‌ها شاید در نگاه اول به عنوان یک فرهنگ نمود نکند اما در گذشته‌های دور خیلی از کشورها از ایران و یزد تقلیدکردند تا سیستم آب رسانی از طریق قنات را داشته باشند. بنابراین قنات‌ها هم می‌تواند به نوعی فرهنگ این خطه محسوب شود.»
----------------------
منوچهر جهانیان، رئیس مرکز گردشگری علمی و فرهنگی دانشجویان ایران:
یزد متعلق به جامعه بشریت است
رئیس مرکز گردشگری علمی و فرهنگی دانشجویان ایران به آفتاب یزد می‌گوید: «هر اثری که به عنوان میراث جهانی ثبت می‌شود در حقیقت متعلق به تمام جامعه بشریت است و حفظ، احیا، مرمت، بازسازی و... آن اثر در تعاملات بین فرهنگی ملل مختلف تاثیرگذار است و آن اثر دیگر متعلق به یک سرزمین نیست، بلکه متعلق به تمام مردمان جهان است و می‌تواند در گسترش تعاملات فرهنگی، روابط اجتماعی و حتی توسعه همکاری‌های سیاسی و اقتصادی در بین کشورهای مختلف تاثیرگذار باشد.» منوچهر جهانیان می افزاید: «شهر یزد به لحاظ قدمت، سبقه فرهنگی و تاریخی‌ای که دارد و بحث معماری می‌تواند یک نماینده خوب برای معرفی فرهنگ اصیل ایرانی باشد و با توجه به مختصات جغرافیایی که دارد قطعا در بحث جلب گردشگر هم تاثیر به سزایی خواهد داشت.
کشورهای مختلف که این منطقه را به عنوان بازار هدف در نظر دارند، با ثبت جهانی رغبت بیشتری برای دیدار از ایران و یزد پیدا می‌کنند. فرهنگ، بافت تاریخی و سبک معماری شهر یزد که بر جامعه و روابط خانواده هم اثر داشته، علاقه‌مندان خاص و بسیاری در جهان دارد. افزایش ورود گردشگر و معرفی‌ای که در عرصه بین‌الملل صورت می‌پذیرد، زیرساخت‌هایی را برای شهر یزد می‌طلبد. زیرساخت‌هایی در بخش‌ها و حوزه‌های اقامت و اسکان، توسعه آژانس‌ها و دفاتر خدمات مسافرتی، شرکت‌های هواپیمایی و... که باید توانایی پذیرش این حجم از گردشگران را داشته و پاسخگوی نیازها و انتظارات آنها باشند.»
وی با عرض تبریک تاکید می‌کند: «مردمان این دیار، مردمی سختکوش، پایدار و پایمرد هستند. این ثبت جهانی قطعا می‌تواند بر زندگی تک‌تک مردمان منطقه و جامعه محلی تاثیر بگذارد و رونق اقتصادی و اجتماعی آن به واسطه پذیرش گردشگر و ثبت‌جهانی صورت می‌پذیرد.»
---------------------
محمدحسین ایمانی خوشخو ، رئیس انجمن علمی گردشگری ایران:
یزد در ورق‌های بین‌المللی می‌درخشد
رئیس انجمن علمی گردشگری ایران به آفتاب یزد می‌گوید: «ثبت شهر یزد در یونسکو اتفاق خوش یمن و بزرگی برای کشور ماست و باید در تاریخ پرافتخار فرهنگ کشور این روز را به ثبت برسانیم و متعاقب آن کار کنیم. کشوری با این پشتوانه تاریخی حیف است که ناشناخته بماند یا در اسناد بین‌المللی مورد بی‌مهری و کم توجهی قرار گیرد. به دلایل مختلف ما در 20-10 سال گذشته کمتر شاهد چنین اتفاقات خوب و خوش‌یمن بودیم ولی امروز وقتی شاهد این اتفاق بزرگ هستیم در واقع نشانگر این است که کشور ما از لحاظ تاریخی و فرهنگی گامی بزرگ، مثبت و رو به جلو برداشته است. از لحاظ گردشگری هم ارتباط تنگاتنگی بین میراث فرهنگی و گردشگری وجود دارد. از طرفی میراث فرهنگی و شهر یزد یکی از جاذبه‌های مهم و بین‌المللی است که در حوزه گردشگری مورد توجه جهانیان قرار گرفته و از ویژگی‌های خاص معماری و فضاهای خاص فرهنگی که در این شهر وجود دارد، به عنوان یک منبع گردشگری جهان یاد می‌شود. از سوی دیگر، گردشگری می‌تواند عامل حفظ، بقا و نگهداری شهر یزد شود.»
محمدحسین ایمانی خوشخو می‌افزاید: «هر گردشگری که به یزد وارد شود می‌تواند سفیر فرهنگی یزد و بخشی از تاریخ کشور ما باشد. به طور کلی اگر در جایی این رابطه دو طرفه را بین میراث فرهنگی، ابنیه‌ها، شهرهای تاریخی و گردشگری نبینیم از یک طرف میراث مهجور می‌ماند و از طرف دیگر، گردشگران که عامل شناخته شدن آن هستند، از آن اثر بی‌بهره می‌شوند.»
به گفته وی، «باید نگاه تخصصی به شهر یزد داشته باشیم و دل‌مان را فقط به این خوش نکنیم که شهر ثبت شده است. باید کاری کنیم که این جایگاه بین‌المللی یزد حفظ شود. یزد امروز با یزد دیروز تفاوت بسیار زیادی دارد. از تاریخ ثبت (جهانی شهر یزد) به بعد ورق‌های رسمی تاریخ بین‌المللی که ورق می‌خورد نام یزد در آن می‌درخشد و این شهر باید الگویی باشد برای ثبت‌های بعدی ما مثل شهرها و بناهای دیگری و حتی رویدادهای فرهنگی که قابل ثبت در جوامع بین‌المللی است.»
ایمانی خوشخو با اشاره به این که باید در حفظ شهر یزد بکوشیم، می‌افزاید: «امروز حتی یک آجر روی آجری گذاشتن با برداشتن یک آجر از یک دیوار در شهر یزد یک خطای جبران‌ناپذیر است. بنابراین مسئولان این شهر باید مراقب باشند و از هیچ ساخت و سازی نگذرند و اجازه توسعه و جایگزینی در بافت‌های تاریخی را ندهند.»

0 0
«فاطمه دانش‌یزدی»   1396/4/19 22:16:22

یزد جهـانی شد

مدیرکل میراث فرهنگی استان با اشاره به آغاز پایش‌های تخصصی در بافت تاریخی شهر یزد، گفت:‌ شهر یزد با اکثریت آراء موافق از سوی نمایندگان یونسکو جهانی شد.
با بیان این که بر اساس نقشه‌های تهیه شده، 700 هکتار از بافت تاریخی شهر یزد به یونسکو ارسال شده است، اظهار کرد: شهر یزد با اکثریت آراء به ثبت جهانی رسید.
وی افزایش ظرفیت‌های موجود در بافت تاریخی را از جمله ویژگی‌های ثبت جهانی شهر یزد دانست و بیان کرد: در این ثبت جهانی معیارها، ارزش‌های فرهنگی و ابنیه‌های موجود در بافت تاریخی شهر یزد به جهانی معرفی می شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد در ادامه با بیان این که بنابه گفته رییس اجلاس، جلسه ثبت جهانی شهر یزد اولین جلسه ای بود که بدون هیچ رأی مخالف به تصویب رسیده است، افزود: ارزش‌های فرهنگی مردم یزد از جمله مواری بود که نقش مهمی در ثبت جهانی بافت تاریخی ایفا کرده است.
دانش یزدی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش جوامع محلی به عنوان ساکنین بافت تاریخی یزد، تصریح کرد: نگهداری از ظرفیت‌های تاریخی شهر و استان یزد از جمله مهمترین رسالت‌های مردم استان در شهر‌های مختلف است.
این مقام مسئول مدیریت واحد و منسجم عوامل اجرایی و نظارتی شهر و استان را از دیگر عوامل تأثیرگذار در کسب این دستاورد مهم دانست و بیان کرد: ثبت جهانی بافت تاریخی یزد نتیجه هماهنگی مدیریت شهری،‌میراث فرهنگی و استانداری یزد است.
مدیرکل میراث فرهنگی با بیان این که فعالیت و برنامه‌های مربوط به بافت تاریخی از امروز با جدیت بیشتر در دستور کار مسئولان و دستگاه‌های اجرایی استان قرار گرفته است، تأکید کرد: نگاه‌های مختلف به ارتقای ظرفیت‌های موجود و پایش‌های تخصصی از دیروز در بافت تاریخی یزد آغاز شد.
در سایه خشکسالی نفس روستاهای یزد
به شماره افتاده است
مدیر عامل آبفار یزد از تاثیرات مخرب و رو به رشد خشکسالی بر روستاهای استان در چندین سال گذشته خبر داد .به گزارش ایسنا، «محمد فاتحی» در این باره اظهار کرد: قریب 700 روستا از مجموع یک‌هزار و 200 روستای استان، تحت پوشش شرکت آبفار قراردارند ولی مابقی روستاها نیز از خدمات این شرکت بهره مند هستند.وی ادامه داد: متاسفانه به دلیل خشکسالی‌های پیاپی چندین سال گذشته و کاهش شدید بارندگی در سال آبی جاری، اکثر منابع محلی تحت تاثیر خشکسالی قرار گرفته‌اند .به گفته‌ی فاتحی، در مجموع تعداد 404 منبع آبی تامین‌کننده آب روستاها در استان وجود دارد که از این تعداد نزدیک به 100 منبع خشک و 80 منبع دیگر در آستانه خشک شدن قرار دارند .مدیر عامل آبفار یزد افزود: در شرایط فعلی اغلب روستاهایی که در دامنه کوهستان‌ها و مناطق مرتفع واقع شده‌اند دچار کمبود آب در بخش شرب و بهداشت هستند به طوری که در حال حاضر آب شرب بیش از 300 روستای استان که اغلب آنها در شهرستان تفت واقع شده‌اند، توسط تانکرهای سیار تامین می‌شود .وی همچنین به راهکارهای پیش روی این شرکت جهت مواجه با خشکسالی نیز اشاره کرد و افزود: از راهکارهای کوتاه مدت این شرکت می‌توان به جیره‌بندی، آب‌رسانی سیار ، اجاره چاه‌های آب از بخش کشاورزی و دو شبکه‌ای کردن آب شرب بیش از 15 روستا و برنامه مدیریت مصرف اشاره کرد .این مقام مسئول در ادامه به راهکارهای میان مدت نیز اشاره و بیان کرد: از راهکارهای میان مدت این شرکت تکمیل30 مجتمع آبرسانی است که در سال گذشته نزدیک به 10 مجتمع آن به بهره‌برداری رسیده است و پیش‌بینی می‌شود که در سال جاری تعداد هفت مجتمع دیگر به بهره برداری برسد .فاتحی همچنین اظهار کرد: رسانه‌ها، ارتباط مستمر با مردم و افزایش سطح آگاهی‌های عمومی، نقش بسیار مهم و اساسی در فرهنگ‌سازی مصرف بهینه آب دارند .وی همچنین تصریح کرد: مردم نقشی بسیار مهم و اساسی در این زمینه دارند و تحقق شعار امسال یعنی «اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل» و همچنین شعار هفته صرفه‌جویی در مصرف آب نیازمند پذیرش و مشارکت مردم است .فاتحی در ادامه عنوان کرد: روند رو به رشد شرکت‌های آبفار مرهون اتخاذ سیاست‌های صحیح و همچنین کمک گرفتن و مشارکت دادن ذینفعان که همان مردم عزیزمان هستند، می‌باشد.
وی همچنین افزود : با حضور مردم در صحنه، مشارکت دادن ذینفعان که همان مردم فهیم هستند و تشویق آنان به مدیریت مصرف، روند خدمت‌رسانی تسریع یافته و آب‌رسانی به روستاها که هدف اصلی شرکت آب و فاضلاب روستایی است با سهولت بیشتری انجام خواهد شد .این مقام مسئول همچنین تصریح کرد : مدیریت مطلوب منابع آب در دسترس، مدیریت تولید و مصرف آب، افزایش بهره‌وری، برون سپاری بهره‌برداری و نگهداری از تاسیسات آبرسانی، بهره‌مندی از دستگاه‌های جدید به منظور نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه، شناسایی و ساماندهی انشعابات غیرمجاز، عرضه‌ی خدمات الکترونیک به مشترکین، مدیریت مصرف انرژی و بهره‌مندی از تولیدات داخلی از جمله اقداماتی است که در راستای اقتصاد مقاومتی در شرکت آبفار یزد اجرا شده و با جدیّت بیشتری نیز ادامه خواهد داشت .فاتحی در پایان افزود: خوشبختانه روحیه و فرهنگ جهادی در این شرکت حاکم است و مدیران و کارمندان این شرکت با تمام توان برای آب‌رسانی به روستاهای استان تلاش می‌کنند .
ضرورت تدوین سند ملی ریزگردها در کشور
رییس سازمان بسیج مهندسین کشاورزی و منابع طبیعی یزد با اشاره به ظرفیت‌های استان در راستای مقابله با ریزگردها، گفت: تدوین سندملی ریزگردها با مشارکت شورای بسیج مهندسین، منابع طبیعی ومحیط زیست در کشور ضروری است.«محمدعلی میرعلی» در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا، با اشاره به ظرفیت‌های بسیج اقشار در مجموعه سپاه‌الغدیر، اظهار کرد: بسیج اقشار دارای 10 کارگروه بوده که مسائل حاد را بررسی و نسبت به رفع آنها برنامه ریزی‌های مختلف اتخاذ می‌کنند.وی با اشاره به حساسیت بحث ریزگردها و فرسایش بادی که از قدیم در استان یزد وجود داشته و دارد، افزود: بحث ریزگردها، رخدادی فرا منطقه‌ای است که نقش مهمی در سلامت انسان‌ها و محیط زیست ایفا می‌کند.میرعلی در ادامه استان یزد را از جمله استان‌هایی با ظرفیت بالای علمی و اجرایی در بحث مقابله با ریزگردها دانست و بیان کرد: بحث مقابله با ریزگردها و بیابان‌زدایی در استان یزد دارای سابقه‌ای دیرینه است.رییس سازمان بسیج مهندسین کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فرا بخشی رسالت‌های بسیج و همچنین برخورداری از کارشناسان نخبه در حوزه‌های مختلف،‌ کارگروه کشاورزی و منابع طبیعی در شورای بسیج مهندسین استان یزد تشکیل شده است.وی ارائه راهکارهای اجرایی و تبادل تجارب راهبردی در راستای تدوین سند ملی ریزگردها را از جمله اهداف تشکیل کارگروه کشاورزی و منابع طبیعی در شورای بسیج مهندسین سپاه الغدیر عنوان کرد و افزود: کاشت حدود 100 هکتار نهال در استان خوزستان به منظور پیشبرد عملیات بیابان‌زدایی توسط نیروهای سپاه الغدیر استان یزد انجام شده است.میرعلی حضور فرا بخشی و اورژانسی بسیج در مسائل مختلف را از جمله ویژگی‌های این نهاد انقلابی و تخصصی دانست و خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی که خوشبختانه از حساسیت بحث ریزگردها کاسته شده، تدوین برنامه‌‎های علمی و پژوهشی به منظور طراحی عملیات‌های موثر و کاربردی در دستور کار بسیج مهندسین قرار گرفته است.این مقام مسئول در پایان انجام کارهای علمی، تحقیقاتی و آزمایشگاهی از خاک و اقلیم را از جمله اقدامات در دستور کار بسیج مهندسان کشاروزی استان یزد دانست و خاطرنشان کرد: کمک به استان خوزستان و شورای بسیج مهندسین کشور در اولویت‌های اجرایی جامعه مهندسین کشاروزی استان یزد است.

0 0
bahar   1396/4/19 22:18:01

شهر «بادگیرها» ثبت جهانی شد

سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری از ثبت جهانی بافت تاریخی شهر یزد خبر داد.
این تصمیم در اجلاس کمیته میراث فرهنگی یونسکو در لهستان اتخاذ و بافت تاریخی شهر یزد در فهرست آثار جهانی ثبت شد.سال گذشته 140 هکتار بافت تاریخی یزد برای ثبت در فهرست جهانی به یونسکو معرفی شد تا این شهر تاریخی به عنوان نخستین شهر تاریخی جهان توسط جمهوری اسلامی ایران به دنیا معرفی شود.بافت تاریخی یزد منحصر به فرد است و اگر کسی بخواهد یک شهر تاریخی و زنده اسلامی را به واقع ببیند باید به یزد سفر کند.
در استان یزد بالغ بر دو هزار و 200 هکتار بافت تاریخی وجود دارد که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و این افتخار بزرگی برای یزد محسوب می‌شود.
درسالهای گذشته چغازنبیل، میدان امام اصفهان، تخت جمشید، تخت سلیمان، ارگ بم، پاسارگاد، سلطانیه، بیستون، مجموعه قره کلیسای آذربایجان، سازه‌های تاریخی - آبی شوشتر، بازار تبریز، بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی، 9 باغ ایرانی شامل اکبریه بیرجند، فین کاشان، شاهزاده ماهان، ارم شیراز، عباس آباد بهشهر، چهلستون اصفهان، دولت آباد یزد، پاسارگاد شیراز، پهلوان پور یزد (در مجموع به عنوان یک اثر)، گنبد قابوس، مسجد جامع اصفهان، کاخ گلستان، شهر سوخته، محوطه باستانی شوش و چشم انداز فرهنگی میمند از ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.همچنین مجموعه قناتهای ایرانی شامل 11 قنات از جمله قنات زارچ و حسن آباد مهریز در استان یزد و کویر لوت به عنوان نخستین میراث طبیعی ایران در چهلمین اجلاس میراث جهانی یونسکو در استانبول به ثبت رسید تا شمار آثار ثبت شده ایران در یونسکو به 21 اثر برسد.در طرح پنج ساله از سال‌جاری تا سال 1400 برنامه‌های متنوع برای توسعه استان یزد در حوزه‌های میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تدارک دیده شده است.
استان یزد در کنار استانهای فارس و اصفهان به عنوان مثلث طلایی گردشگری ایران مقصد اول گردشگران خارجی و اروپایی بوده به گونه‌ای که استقبال گردشگران خارجی از این شهر تا پنج برابر افزایش داشته و همین امر گردشگری را محور توسعه استان قرار داده است.
این استان 2270 هکتار بافت تاریخی دارد و شهر یزد به عنوان نخستین شهر خشت خام و دومین شهر تاریخی جهان دارای بافت تاریخی به مساحت عرصه 743 هکتار و مساحت حریم پنج هزار هکتار است.
یزد با عناوینی همچون شهر بادگیرها، شهر کار و کاریز و کاهگل، دارالعباده، دارالعلم و دارالعمل، حسینیه ایران، شهر دوچرخه‌ها، شیرینی، شهر قنات و قنوت و قناعت و شهر آتش و آفتاب شناخته می‌شود.
مدیرکل ثبت آثار سازمان میراث فرهنگى می‌گوید: یزد با حمایت قاطع اعضا ثبت جهانی شد و سال گذشته در همین موقع بود که دو قنات منحصربه فرد یزد در کنار نُه قنات دیگرِ ایران ثبت جهانى شد. پیش تر از این هم میراث جهانى با نام باغ بى نظیر دولتِ یزد زینت یافته بود. کراکوف لهستان این‌بار برای یزدی‌ها خوش یمن بود. پس از گذشت ۹ سال از قرار گرفتن پرونده‌ این شهر تاریخی در فهرست میراث موقت جهانی، روز یکشنبه (۱۸ تیر) شهر تاریخی یزد به عنوان یکی از نخستین شهرهای خشتی دنیا در چهل و یکمین اجلاس کمیته میرات جهانی یونسکو به ثبت رسید.يزد، فقط شهر بادگيرهاى بلند و زيبا آثار ماندگار معمارى نيست.نظری با بیان اینکه دارالعباده يزد شهرِ اوصاف و اوقاف و اصناف و حِرَف و در يك كلام تجلى مدنيت است، اظهار کرد: هر كس به تاريخ نامه‌هاى اختصاصى يزد مانند تاريخ يزد جعفرى و تاريخ جديد يزد و جامع مفيدى تأليف مستوفى بافقى نگاهى گذرا بياندازد متوجه مي‌شود كه بنياد يزد دست كم در هزار سال گذشته بر پايه بنيانهاى مدنى استوار شده است.
در زیر تمام آثار ثبت جهانی شده ایران در یونسکو را مشاهده کنید؛
چغازنبیل،استان خوزستان:
چغازنبیل نیایشگاهی باستانی‌است که در زمان عیلامی‌ها و در حدود ۱۲۵۰ سال پیش از میلاد ساخته شده‌است. چغازنبیل بخش به‌جامانده از شهر دوراونتش است.
تخت جمشید، استان فارس:
تخت جمشید یا پارسه که در شهرستان مرودشت در شمال استان فارس واقع است، نام یکی از شهرهای باستانی ایران است. در این شهر باستانی، مجموعه کاخ‌هایی به نام تخت جمشید وجود دارد که در دوران زمامداری داریوش بزرگ، خشایارشاه و اردشیر اول بنا شده‌است.
میدان نقش جهان،استان اصفهان:
میدان نقش جهان میدان بزرگ مستطیل شکلی در شهر اصفهان ایران است که به‌وسیله بناهایی از دوره صفوی محصور شده‌است. میدان نقش جهان به شکل امروزین در دوره سلطنت شاه عباس صفوی پایه‌گذاری شده‌است. بناهای تاریخی موجود در میدان نقش جهان شامل عالی‌قاپو، مسجد امام، مسجد شیخ لطف‌الله و سردر قیصریه است.
تخت سلیمان،استان آذربایجان غربی:
تخت سلیمان نام محوطه تاریخی بزرگی، در نزدیکی تکاب و روستای تخت سلیمان در استان آذربایجان غربی است. مجموعه بناهای تاریخی در تخت سلیمان در اطراف دریاچه‌ای طبیعی ساخته شده‌است. آثار بناهای دوره‌های اشکانیان و ساسانی و ایلخانان در این محل یافت شده‌است. مهم‌ترین آثار بجا مانده آن آتشکده و تالارهای دوره ساسانی است.
بم و فضای فرهنگی آن،استان کرمان:
ارگ بم در گوشه شمال شرقی و چسبیده به شهر بم در استان کرمان و در مجاورت جاده ابریشم قرار دارد و بنا به روایات متعدد، مربوط به دوران اشکانی و یا هخامنشی است. تا اواخر دوره قاجار، ارگ بم همچنان مسکونی بوده‌است. این بنایی مشهور تاریخی در زمین‌لرزه بم، به شدت ۶/۶ ریشتر که در ساعت ۵:۲۶ بامداد ۵ دی ۱۳۸۲ شهر بم را لرزاند. ویران شد.
پاسارگاد، استان فارس:
مجموعه میراث جهانی پاسارگاد مجموعه‌ای از آثار باستانی برجای‌مانده از دوران هخامنشیان است که در شهرستان پاسارگاد در استان فارس واقع شده‌است. این مجموعه دربرگیرنده سازه‌هایی چون آرامگاه کوروش بزرگ، باغ سلطنتی پاسارگاد، کاخ دروازه، پل، کاخ بارعام، کاخ اختصاصی، دو کوشک، آب‌نماهای باغ شاهی، آرامگاه کمبوجیه، استحکامات دفاعی تل تخت، کاروانسرای مظفری، محوطه مقدس و تنگه بلاغی است.
گنبد سلطانیه،استان زنجان:
گنبد سلطانیه مقبره محمد خدابنده الجایتو است که در ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ در شهر سلطانیه (پایتخت ایلخانیان) ساخته شد و از آثار مهم معماری ایرانی‌و اسلامی به شمار می‌رود. این بنا از حیث معماری و تزئین و بزرگی در دنیا مشهور است. رنگ گنبد آبی است. بر روی این اضلاع گنبد بلندی قرار گرفته که ارتفاع آن را ۱۲۰ گز نوشته‌اند.
سنگ‌نوشته بیستون،استان کرمانشاه:
سنگ‌نوشته بیستون بزرگترین سنگ‌نوشته جهان، نخستین متن شناخته شده ایرانی و از آثار دودمان هخامنشیان (۵۲۰ پ. م) واقع در شهرستان هرسین در سی کیلومتری شهر کرمانشاه بر دامنه کوه بیستون است. سنگ‌نوشته بیستون یکی از مهمترین و مشهورترین سندهای تاریخ جهان و مهم‌ترین متن تاریخی در زمان هخامنشیان است که شرح پیروزی داریوش بزرگ را بر گوماته مغ و به بند کشیدن یاغیان را نشان می‌دهد.
کلیساهای آذربایجان شرقی و غربی:
کلیساهای آذربایجان عبارتند از: قره کلیسا، کلیسای استفانوس مقدس، کلیسای مریم‌مقدس دره‌شام، کلیسای چوپان و کلیسای زور زور.
سازه‌های آبی شوشتر، خوزستان:
سازه‌های آبی شوشتر در دوران ساسانیان، جهت بهره‌گیری از نیروی آب به‌عنوان محرک آسیاب‌های صنعتی ساخته شده‌است. در این مجموعه بزرگ، ساختمان آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب و سیکا که محلی جهت استراحت و تفریح است قابل توجه و جالب هستند. در سفرنامه مادام ژان دیولافوآ باستان‌شناس نامدار فرانسوی از این محوطه به عنوان بزرگ‌ترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی یاد شده‌است.
مجموعه تاریخی بازار تبریز:
بازار تبریز بزرگ‌ترین و از مهم‌ترین بازارهای سرپوشیده در سطح ایران و قاره آسیا به‌شمار می‌رود. این بازار با مساحتی حدود یک کیلومتر مربع، بزرگ‌ترین بازار سرپوشیده جهان است. این بازار از بازارچه‌ها، تیمچه‌ها، سراها و کاروانسراهای متعددی تشکیل یافته‌است.
آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی:
مجموعه نفیس بقعه شیخ صفی الدین به نام عارف نامدار شیخ صفی الدین اردبیل جد پادشاهان صفوی، در سال ۷۳۵ ه.ق. به دست فرزند وی صدرالدین موسی بنا شد. در عصر صفوی، بقعه شیخ با حضور استادان بزرگ عهد صفوی چنان به زیور آراسته شد. یکی از موارد منحصر به فرد این مجموعه این است که این بقعه حاوی ده‌ها اثر بدیع در مضامین مختلف رشته‌های هنری است.
باغ ایرانی،استان‌های فارس-مازندران-اصفهان-کرمان-یزد-خراسان:
باغ ایرانی به ساختار و طراحی منحصر به فرد آن اشاره دارد. باغ ایرانی پاسارگاد را ریشه معماری این باغ‌ها دانسته‌اند. کوروش بزرگ شخصاً دستور داده بود که باغ پاسارگاد چگونه ایجاد شود و در واقع هندسی‌سازی باغ و شکل و شمایل آن از دیدگاه کوروش به باغ ایرانی گرفته شده‌است. در دوره ساسانیان نیز باغ‌ها در جلوی کاخ‌ها و معابد شکل گرفتند.در سال ۲۰۱۱ باغ‌های ایرانی پاسارگاد، ارم، چهل‌ستون، فین، عباس‌آباد، باغ شازده، دولت‌آباد، پهلوان‌پور، اکبریه به عنوان میراث جهانی به ثبت رسیدند.
مسجد جامع اصفهان:
این مسجداز مهم‌ترین و قدیمی‌ترین ابنیه مذهبی ایران است. این مسجد مجموعه تاریخی وسیعی را به ابعاد ۱۷۰ در ۱۴۰ متر در شمال شرقی اصفهان و کنار میدان کهنه نشان می‌دهد و امروز شامل قسمت‌های مختلفی است از قبیل گنبد نظام الملک، گنبد تاج الملک، ضمن چهار ایوانی شبستان‌ها، مدرسه مظفری محراب الجایتو که هر یک نمایانگر سیر هنر معماری اسلامی در دوره‌ای خاص هستند. سبک معماری مسجد شیوه رازی است. مسجد جامع اصفهان منعکس کننده هنر بیزانس و کلاسیک در قالب یک بنای سنتی و اسلامی است.
برج گنبد قابوس،استان گلستان:
گنبد قابوس بنایی تاریخی از سده چهارم هجری است که در شهر گنبد کاووس، شمال ایران در استان گلستان قرار دارد. سبک معماری بنا شیوه رازی است. این بنا که بلندترین برج تمام آجری جهان به‌شمار می‌آید بر فراز تپه‌ای خاکی که قریب پانزده متر از سطح زمین بلندتر است قرار دارد و در سال ۳۷۵ هجری خورشیدی در زمان سلطنت شمس المعالی قابوس بن وشمگیر و در شهر هیرکانی که پایتخت پادشاهان آن دیار بوده، بنا گردیده‌است.
کاخ گلستان،استان تهران:
کاخ گلستان مجموعه‌ای از بناهایی است که در میدان ارگ تهران واقع است. بناهای این کاخ در زمان‌های مختلف ساخته شده‌اند. نام آن از تالار گلستان واقع در عمارت خروجی گرفته شده‌است. کاخ گلستان فضایی از ارگ سلطنتی تاریخی بوده است. شروع ساخت آن به ارگ تاریخی تهران و زمان شاه طهماسب یکم در دوران صفویه در بخش قدیمی شهر تهران بازمی‌گردد، و بخش‌های اصلی آن در درون حصار قدیمی تهران احداث شد؛ ولی در دوره قاجار گسترش فراوانی یافت و محل سکونت شاهان قاجار بود. در زمان پهلوی جهت مراسم رسمی و محل اقامت روسای جمهور و مهمانان ویژه خارجی استفاده می‌شد.
شهر سوخته،استان سیستان:
شهر سوخته نام بقایای دولت شهری باستانی در ایران است که روی آبرفت‌های مصب رودخانه هیرمند به دریاچه‌هامون و زمانی در ساحل آن رودخانه بنا شده بود. دوره بنای این شهر بزرگ با عصر برنز تمدن جیرفت مقارن است و ایرانیان در حدود ۶۰۰۰ سال پیش در این شهر زندگی می‌کرده‌اند. شهر سوخته ۲۸۰ هکتار وسعت دارد.این شهر دارای پنج قسمت اساسی بوده که شامل بخش مسکونی؛ بخش‌های مرکزی؛ منطقه صنعتی؛ بناهای یادمانی؛ و گورستان است که به صورت تپه‌های متوالی و چسبیده به هم واقع شده‌اند.
میمند،استان کرمان:
میمند روستایی صخره‌ای و دستکند با چند هزار سال قدمت است. این بنا بی‌گمان از نخستین سکونت‌گاه‌های بشری در ایران به شمار می‌رود. روستای میمند روی هم رفته دارای ۴۰۶ کیچه و ۲۵۶۰ اتاق می‌باشد. ساکنان این روستا دارای آداب و رسوم خاص هستند و در زبان و گویش آن‌ها هنوز از کلمات پهلوی ساسانی استفاده می‌شود.
شوش،استان خوزستان:
شهر باستانی شوش یکی از قدیمی‌ترین سکونتگاه‌های شناخته شده جهان است. طبق اسناد باستانی شوش از مهمترین و باشکوه‌ترین شهرهای باستانی ایران و جهان بوده است. شهر باستانی شوش روزگاری مرکز برخورد دو تمدن مهم بوده، که هریک به سهم خود در دیگری تأثیر داشته‌است.
قنات ایرانی:
بی بدیل بودن این قنات‌ها شامل فناوری‌های مرتبط با احداث آنها با در نظر گرفتن ویژگی‌های منحصر به فردشان، مانند عمیق‌ترین، طولانی‌ترین، یا قدیمی‌ترین قنات ایران بوده است. این ۱۱ قنات شامل: قنات قصبه گناباد، قنات بلده فردوس، قنات‌های حسن‌آباد مهریز و زارچ یزد، قنات ابراهیم‌آباد اراک، قنات مزدآباد میمه و قنات وزوان در بخش میمه اصفهان، قنات دوطبقه اردستان، قنات جوپار، قنات اکبرآباد و قنات قاسم‌آباد بروات در کرمان است.
کویر لوت،استان‌های خراسان جنوبی-کرمان-سیستان و بلوچستان:
کویر لوت نخستین اثر طبیعی ایران است که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت می‌شود. سابقه تمدنی بیش از پنج هزار سال در حاشیه کویر لوت و کشف حدود سه‌هزار اثر تاریخی از این منطقه در نوع خود بی‌نظیر است که از جمله این کشفیات می‌توان به درفش پنج هزارساله شهداد اشاره کرد که قدیمی‌ترین درفش جهان محسوب می‌شود.

0 0
etemad   1396/4/19 22:18:56

افت تاريخي يزد، ميراثي جهاني براي بشريت

ثبت جهاني بافت تاريخي يزد اقدام شايسته‌اي بود كه از جانب يونسكو انجام شد. اين اقدام به دليل ارزش‌هاي مختلفي بود كه بافت تاريخي يزد داشت. بافت تاريخي يزد هم به لحاظ فرهنگي و هم به لحاظ تاريخي و معماري داراي ارزش‌هاي بسياري است. همچنين فناوري و راهكار سازگاري با طبيعت كوير در اين شهر حايز اهميت است. هر كدام از اين موارد مي‌تواند بيانگر ارزش‌هايي باشد كه پيشينيان ما ايجاد كرده‌اند و امروز پس از قرن‌ها اين ارزش‌ها مورد توجه جهانيان قرار گرفته و امروز به عنوان يك ميراث جهاني براي بشريت در نظرگرفته شده است. اين نشان از هوشمندي پيشينيان ما دارد كه در گذشته با چه دانشي توانستند براي زندگي در يك منطقه كويري با زايش فكري و نوآوري سيستم‌هاي بادگير و سرداب و قنات را ايجاد كنند و يك طبيعت كويري را تبديل به فضايي شاداب و مناسب براي زندگي كردند و به گونه‌اي بناهاي محل زندگي خود را طراحي كرده‌اند كه امروز هم با اينكه ساليان سال از عمر اين بناها مي‌گذرد و ماده اوليه اين بناها خشتي است، همچنان مقاومت خود را حفظ كرده‌اند و زندگي در آن جاري است. يزد گنجينه گرانبهايي است كه امروز با ثبت جهاني آن در اختيار جهانيان است و متعلق به تمام بشريت است.
از امروز مردم جهان مي‌توانند اين شهر را به شكل ويژه‌اي كانون توجه قرار دهند و به عنوان مقصد سفر انتخاب كنند. همين موضوع مي‌تواند زمينه تبادل فرهنگي بين ملل مختلف را فراهم كند. بعد از قرار گرفتن نام يزد در فهرست ميراث جهاني اقدامات ما هم در زمينه حفاظت اين اثر جهاني جديت بيشتري پيدا مي‌كند. تلاش ما اين است كه فضاي مناسبي را براي حفاظت اين بافت ايجاد كنيم و در عين حال در مرمت و بازسازي بخش‌هايي از آن از همكاري و مساعدت دستگاه‌هاي مختلف استفاده كنيم. ضمن اينكه بعد از اين ثبت شاهد ورود گردشگران بيشتري به يزد خواهيم بود و در نتيجه رونق گردشگري اتفاق خواهد افتاد. اين موضوع مستلزم اين است كه به توسعه زيرساخت‌ها توجه ويژه شود. البته پيش از ثبت جهاني هم اقداماتي در اين زمينه انجام شده است. از جمله فرودگاه بين‌المللي يزد كه در حال خدمات‌دهي به مسافران داخلي و خارجي است و براي توسعه فرودگاه هم برنامه‌هايي در آينده داريم.
توسعه خطوط ريلي مورد توجه قرار گرفته و به زودي خطوط ريلي استان دو خطه خواهند شد. هتل‌هاي چهارستاره در استان در حال ساخت است و در عين حال توجه به اقامتگاه‌هاي بومگردي را در برنامه داريم؛ در يك سال و نيم گذشته 51 واحد اقامتگاه بومگردي با 1000 تخت اقامتي ايجاد شده است. شرايط امنيتي استان هم به گونه‌اي است كه اين استان مورد اقبال ويژه گردشگران قرار گرفته است.
يكي ديگر از مواردي كه براي توسعه گردشگري در استان و به ويژه بافت تاريخي در برنامه قرار داديم ايجاد يك مثلث گردشگري بين يزد، اصفهان و استان فارس با همكاري فعالان بخش گردشگري است. پيشرفت خوبي هم در اين برنامه داشتيم، جلساتي هم در همين رابطه در يزد و اصفهان برگزار شد و اميدواريم با توسعه زيرساخت‌هاي حمل و نقل بتوانيم اين مثلث گردشگري را به نحو شايسته‌اي شكل دهيم و زمينه رفت و آمد گردشگران بيشتر از قبل فراهم شود.
در زمينه آموزش راهنمايان گردشگري هم اقداماتي صورت گرفته است كه هر گردشگري كه به يزد مي‌آيد بتواند به عنوان يك سفير در كشورهاي ديگر معرف جاذبه‌هاي فرهنگي و تاريخي اين شهر عمل كند و تبادل فرهنگي و صميميت بين ملت‌هاي مختلف صورت گيرد. خوشبختانه با ثبت جهاني بافت تاريخي يزد، علاوه بر اينكه مردم خوشحال هستند و با دل و جان سعي مي‌كنند اين بافت را حفظ كنند، مي‌توانيم اين اطمينان را داشته باشيم كه نظارت يونسكو هم در حفاظت اين آثار ما را كمك مي‌كند.

0 0
ebtekar   1396/4/19 22:19:45

یزد به عنوان اولین شهر تاریخی ایران در فهرست جهانی یونسکو قرار گرفت ثبت جهانی شهر بادگیرها

شهر تاریخی یزد، به عنوان نخستین شهر تاریخی ایران و بیست‌ودومین اثر تاریخی کشور در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.
به گزارش ایسنا، کراکوف لهستان این‌بار برای یزدی‌ها خوش یمن بود. پس از گذشت ۹ سال از قرار گرفتن پرونده‌ این شهر تاریخی در فهرست میراث موقت جهانی، روز یکشنبه (۱۸ تیر) «شهر تاریخی یزد» به عنوان یکی از نخستین شهرهای خشتی دنیا در چهل و یکمین اجلاس کمیته میرات جهانی یونسکو به ثبت رسید.
چهل و یکمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو که از یکشنبه گذشته (۱۱تیر) به میزبانی شهر کراکوف لهستان آغاز شده، روز گذشته بافت تاریخی یزد را ثبت جهانی کرد و علت این اقدام این است که یزد یکی از نخستین شهرهای خشتی دنیاست. در همین رابطه فرهاد نظری، مدیرکل ثبت آثار سازمان میراث فرهنگى با اشاره به اینکه شهر یزد به عنوان نخستین شهر تاریخى ایران که داراى ارزشهاى منحصر به فرد جهانى است، گفت: یزد با حمایت قاطع اعضا ثبت جهانی شد و سال گذشته در همین موقع بود که دو قنات منحصربه فرد یزد در کنار نُه قنات دیگرِ ایران ثبت جهانى شد. پیش تر از این هم میراث جهانى با نام باغ بى نظیر دولتِ یزد زینت یافته بود. او ادامه داد: یزد یادگارهاى کهن و ارزشمندى چون بقعه دوازده امام، خانه حسینیان (طاق بلندها) با کتیبه دوره اتابکان، بارو، مسجد جامع، قنوات متعدد، خانه هاى زیبا، تکایایی چون امیرچقماق رومی، مقابرى چون ستى فاطمه و سید رکن الدین، آثارى از هجرت امام رضا (ع) مانند مسجد فرط، میادین و مصانع و بادگیرهاى بلند دارد. با این همه یزد، فقط شهر بادگیرهاى بلند و زیبا آثار ماندگار معمارى نیست.

نظری با بیان اینکه دارالعباده یزد شهرِ اوصاف و اوقاف و اصناف و حِرَف و در یک کلام تجلى مدنیت است، اظهار کرد: هر کس به تاریخ نامه هاى اختصاصى یزد مانند تاریخ یزد جعفرى و تاریخ جدید یزد و جامع مفیدى تالیف مستوفى بافقى نگاهى گذرا بیندازد متوجه می‌شود که بنیاد یزد دست دست کم در هزار سال گذشته بر پایه بنیانهاى مدنى استوار شده است. کافى براى تایید این مطلب به کتابچه موقوفات طراز، که حاوى فهرستى از اوقاف یزد است، و وقف نامه سیدرکن الدین از سادات عریضى و امثالهم بنگریم. مدیرکل ثبت آثار سازمان میراث فرهنگى در ادامه تاکید کرد: ثبت یزد در فهرست میراث بشرى، رویدادى بس مبارک است و حاوى این پیام است که باید در مبانى و اصول مدیریت شهرى و شیوه هاى شهر دارى شهرهاى تاریخى ایران بازاندیشى و بازنگرى کنیم؛ بدین معنى که هسته ها و محدوده هاى تاریخى شهرهایی مانند سمنان، کرمان، دامغان، شیراز، دزفول، ابرکوه، بوشهر، بندر کُنگ، لار، سنندج، اصفهان، و تهران سند هویت و مدنیت اند و نه بافت فرسوده؛ به بافت هاى تاریخى شهرهاى ایران - که اغلب داراى ارزش
جهانى اند - باید به چشم عنایت نگریست و نه به دیده تخفیف و تحقیر؛ اینها
فرصت هایى تجدیدناپذیر اند و نه موانع بر سر راه توسعه. او در پایان گفت: مدیریت بافت تاریخى یزد با همه امّا و اگرهایش به عنوان مدیریتى قابل قبول توسط کمیته میراث جهانى و مجامع تخصصى ذی ربط پذیرفته شد. تجربه مدیریت شهر تاریخى یزد حاوى این پیام است که در ایران راهى براى حفظ هسته تاریخى شهرها پیدا شده که با استانداردهاى جهانى همخوانى دارد.

0 0
aftab   1396/4/19 22:20:42

ثبت جهانی یزد؛ نتیجه همراهی و همدلی

همه خوشحالیم، یزدی و غیر یزدی ندارد، همه ایران از این موفقیت خوشحال است. جهان این بار نه سیاسی، نه منفعت طلبانه، نه سیاسانه که فرهنگ محور اندیشید و نگریست تا به باوری جهانی مهر تایید نهد و اما این آغاز راهی دشوار برای همه جامعه فرهنگی ـ میراثی کشور است.
ایران به عنوان کشوری با پشتوانه های غنی تاریخی ـ فرهنگی، در پی سال ها
تلاش، ضمن مراقبت از داشته ها و مواریث تاریخی ـ فرهنگی تلاش کرد تا راهی هموار پیش روی جهانیان قرار دهد تا از نزدیک شکوفایی یک تاریخ به تماشا گذارده شود، تلاش کرد تا جهان بتواند دانسته های تاریخی خود را نه لا به لای کتاب های قطور و قدیمی تاریخ که از نزدیک و بدون واسطه بنگرد.

انقلاب که پیروز شد، برخلاف خیلی از کشورها که هر انقلابی نخست، یادگارهای تاریخی آن را به ورطه نابودی می کشاند، همه تلاش ها بدین سمت و سو رفت که داشته های ما چونان مواریثی گرانبها حفظ شود و در این راه اگرچه جامعه سیاست زده
جهانی از کمک کردن دریغ کرد اما در سایه تلاش و همت و همیت مردم و مسئولان، روز به روز آثار اندیشمندانی تاریخی ـ فرهنگی ما پیش روی جهانیان قرار گرفت و دیده شد.
ثبت تک آثارها رضایت بخش بود اما تمام خواست ما این نبود زیرا در ایران بزرگ و ارزشمند بودند...
شهرهایی که قابلیت جهانی شدن داشتند از جمله یزد، شهر بادگیرها، قنات ها، مناره ها و بناهای اسلامی ـ ایرانی.
سیزده سال تلاش شبانه روزی (از سال 1383 تا به امروز)، بارها و بارها وقفه و باز هم تلاش، تلاش و تلاش. اگرچه در این راه کج دار
و مریز برخی اوقات ناملایماتی هم دیده شد اما همه تلاش
کردند که نام یزد بلندآوازه، بلندآوازه تر شود. باروی کار آمدن حسن روحانی و تغییر مدیریت های کلان در استان‌ها، بازگشت مهندس سیدحسینی معاونت امور عمرانی فعلی استانداری به عرصه مدیریت استان، چهره ای که همگان وی را مدیری ارزشمند و پرتلاش
می شناسند با رویکردی کاملا میراثی، تاریخی و فرهنگی کمک شایانی
کرد تا مجموعه مدیریتی میراث کشور و استان یک دل و یک صدا، با سرعت و قدرتی بیشتر پرونده ثبت جهانی یزد را به پیش ببرند. در این راه باید قدردان معاون سابق و لاحق رئیس جمهور به ویژه سرکار خانم احمدی بود که از هیچ کمک و همراهی دریغ نکرد و آن شد که در روزی خوب، این پرونده مهم زیر نگاه ریزبین یونسکو و کارشناسان ایکوموس توانست نمره قبولی بگیرد و یزد به جهانشهر مبدل شود، جهانشهری که بسیاری از پارامترهای جهانی شدن را از همان ابتدا نیز دارا بوده است.
ما قدردان تلاش ها هستیم و مثل همیشه یار و یاور دستگاه های
فرهنگی و میراثی و چونان همیشه اعلام می کنیم که رسانه
آفتاب یزد به سان بازویی پرتوان همه کشور را همراهی و کمک خواهد کرد تا خلایی در این باره احساس نکنند. به گواه صفحات عدیده فرهنگی، تاریخی و میراثی، این روزنامه نگاهی خاص به جامعه میراثی ـ تاریخی داشته و همچنان نیز خواهد داشت. صمیمانه، قدرشناسانه، مسرورانه و با افتخار ثبت جهانی یزد در یونسکو را به همه زحمت کشان این عرصه و مدیران استان و کشوری
تبریک می گوییم و آرزوی موفقیت های بیشتر و چشمگیرتر داریم.

0 0
فاطمه روشن   1396/4/20 00:12:01

یزد شهر« خانه‌های خشتی» و «بادگیرها» به عنوان نخستین شهر تاریخی ایران که دارای ارزش‌های منحصر به فرد جهانی است، در چهل‌و‌یکمین اجلاس میراث جهانی در کراکوف لهستان، با حمایت قاطع اکثر اعضای کمیته میراث بشری یونسکو ثبت شد. شهری که نه تنها بناهای بی‌نظیرش بلکه قدم زدن در کوچه و خیابان‌هایش هم لذت‌بخش است و هر بیننده‌ای را مجذوب خود می‌کند و حالا جهانی شدنش نوید روزهای پررونقی را در حوزه گردشگری این استان می‌‌دهد.پرونده ثبت جهانی یزد پس از سال‌ها به ثمر رسید و این شهر به عنوان نخستین شهر تاریخی ایران به ثبت رسید. اتفاقی که پس از 9 سال رخ داد و چندین بار به دلیل ساخت‌و‌سازهای غیراصولی جهانی شدنش به تعویق افتاده بود و معضلی جدی برای این شهر ایجاد کرده بود. تا جایی که محمدحسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی هم پیش از آغاز اجلاس درباره این مشکلات ابراز نگرانی کرده بود. با همه اینها حالا یزد جهانی شده و به نظر می‌رسد نیازمند مدیریت یکپارچه، برنامه‌ریزی گسترده شهری، رعایت اصول معماری و تجدیدنظر در ضوابط نظام مهندسی و ساخت‌و‌ساز است.
شاهد سیل ورود گردشگران به یزد خواهیم بود
رشد گردشگری یزد یکی از مهم‌ترین اتفاق‌ها پس از ثبت جهانی آن خواهد بود. شهری که در چندسال اخیر و به خصوص پس از برجام رشد گردشگری بیشتری پیدا کرده بود، حالا وضعیت تازه ای را تجربه خواهد کرد.
محمدرضا نصیری، معاون گردشگری استان یزد درباره تاثیرات ثبت جهانی این شهر بر ورود گردشگران به «جهان صنعت» می‌گوید: «در سال ۱۳۹۵، ۱۱۳ هزار و 500 نفر گردشگر خارجی وارد استان یزد شدند. این رقم در مقایسه با سال ۹۲ رشد چشمگیری داشته است. خوشبختانه ثبت جهانی یزد، شرایط ورود و گردشگران خارجی بهتر هم خواهد شد و ما شاهد سیل ورود گردشگران خواهیم بود.»
نصیری با اشاره به توسعه زیرساخت‌های یزد می‌گوید: «بسیار مهم است که زیرساخت‌های شهر یزد را توسعه دهیم. با توجه به اینکه این اتفاق قابل پیش‌بینی هم بود اقدامات بسیاری در این خصوص انجام شده است.»
معاون گردشگری یزد توضیح داد: ما برای جذب گردشگر بیشتر برنامه‌ریزی‌هایی داشتیم. نخستین بحث مثلث گردشگری طلایی یزد اصفهان و شیراز بود. اکثر گردشگران خارجی که وارد یزد می‌شوند اروپایی هستند. گردشگرانی که فرهنگی هستند و عملا در پکیج‌شان این سه شهر هست. برای این گردشگران تدارکاتی را ترتیب داده‌ایم.
برنامه‌هایی برای طولانی کردن اقامت آنها در یزد داریم.در حال حاضر ماندگاری گردشگران در یزد دو شبانه‌روز است که در تلاش هستیم آن را به 8/2 برسانیم.
خوشبختانه یزد ۶۵۰۰ اثر تاریخی دارد که از این مجموعه ۱۵۰۰ ثبت شده است. این آثار عمدتا در شهرهای یزد، اردکان، میبد و ابرکوه هستند. توسعه زیرساخت‌هایی در مسیر یزد به اصفهان برای گردشگران در نظر گرفته شده است. درحال ساخت مجتمع‌های رفاهی برای گردشگران خارجی و داخلی هستیم. فاز نخست این دو در شش ماهه اول امسال آغاز خواهد شد. در مسیر یزد به شیراز دو پروژه داریم که یکی از آنها افتتاح شده و دومین پروژه در دست اقدام است.»
او ادامه داد: «در شهر یزد هم اقداماتی صورت گرفته است. ساخت سرویس‌های بهداشتی در بافت تاریخی یزد، توسعه حمل و نقل عمومی با استفاده از اقداماتی همچون دوچرخه‌های برقی، کالسکه‌سواری و ماشین‌های برقی که با همکاری شهرداری در این مناطق احداث شده است.»نصیری توضیح داد: «‌بحث دوم اقامتگاه‌های بوم‌گردی است که باعث حفظ خانه‌های تاریخی در بافت تاریخی هم شده است. از سال ۹۴ که اقامتگاه‌های بوم‌گردی راه افتاد همکاری خوبی بین مردم و مسوولان شکل گرفت‌ و باعث شد علاوه بر اینکه مشکلات اقامتی در این شهر روبه‌رو کمتر شود، مردم این منطقه هم وضعیت اقتصادی بهتری داشته باشند.»
او درباره مشکلات اقامتی این شهر گفت: «برای برطرف کردن این مشکلات در حال ساخت پنج هتل پنج‌ستاره در این شهر هستیم. این هتل‌ها در شهرهای یزد و اضافه کرد اردکان و میبد هستند. با اینکه ساخت این پروژه آغاز شده چهار سال زمان می‌برد تا این هتل‌ها ساخته شود. به همین دلیل به ساخت هتل‌های سنتی رو آوردیم و همزمان تعداد تخت‌های هتل‌ها را گسترش دادیم. پیش‌بینی ما برای سال 1400، هشت هزار تخت است. در حال حاضر 51 واحد اقامت گاه بوم‌گردی داریم که بین 850 تا 1000 هزار نفر را اسکان می‌دهند.»
ثبت جهانی یزد جایگاه فرهنگی ایران را در دنیا تثبیت می‌کند
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان یزد هم درباره ثبت جهانی یزد گفت: ثبت جهانی استان‌های کشور از جمله یزد، اهمیت و جایگاه میراث فرهنگی ایران را در سطح بین‌المللی تثبیت می‌کند.
فاطمه دانش با ابراز خرسندی از ثبت جهانی شهر یزد پس از سال‌ها تلاش گفت: یزد شهری با پیشینه‌ای تاریخی است که در میانه فلات مرکزی ایران و بر سر چهار‌راه عبوری راه‌های اصلی کشور قرار گرفته‌ است.
او با بیان اینکه بیش از دو هزار و 200 هکتار بافت تاریخی وجود دارد که در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده، گفت: این ثبت جهانی افتخار بزرگی برای یزد و پیام آور اهمیت غنی بودن فرهنگ و تمدن ایرانی در سطح بین‌المللی است.
دانش ادامه داد: طبیعت سختگیرانه، آب ‌وهوای نسبتا خشک و کم‌آبی این شهر، منجر به پرورش مردمانی سختکوش، قناعت‌گر و سازگار با آن شده است.
او اضافه کرد: مردمانی که با نبوغ خود توانسته‌اند آب را از دل کوه‌ها و با عبور از زیرزمین به سطح آورند، از آن آب، خشت خشت بناهایی را ساختند و از همنشینی آن بناها شهر تاریخی یزد پدید آمد.
مدیرکل میراث فرهنگی شهر یزد بیان کرد: یزد در میان شهرهای جدید تاکنون به حیات خود ادامه داده و با ساختار خشتی منسجم، وسعتی بیش از 170 هکتار دارد.
به گفته دانش، مردم یزد با ادیان مسلمان، زرتشتی و یهودی، سالیان درازی است که با یکدیگر در سازگاری و صلح زندگی می‌کنند.
او با بیان اینکه یزد را شهر مناره و بادگیر نیز می‌خوانند، اضافه کرد: شهر آب ‌انبارها، خانه‌های خشتی با تالار و ایوان و صفه و شهر گنبدها از دیگر نام‌های یزد است.
دانش با بیان اینکه یزد هر چند در اقلیم گرم و بیابانی واقع است، اما خلاقیت معماری، آن را به گونه‌ای ساخته که در تابستان‌های گرم نیز می‌توان در خنکای سایه و باد کوچه‌ها‌یش قدم زد، گفت: مصرف کم انرژی در ساخت و بهره‌برداری از بناهای این شهر، الگویی است برای بحران انرژی امروز، از این ‌رو یزد را می‌توان شاهکار زنده «معماری گلین» نامید.
او ادامه داد: برای درک ساخت بافت تاریخی یزد، باید اجزا و عناصر تشکیل‌دهنده آن را مورد بررسی قرار داد و اما برای کشف پیوند بین این اجزا ناگزیر به تجزیه بافت‌ و بررسی عملکرد اجزای شکل‌دهنده آن هستیم.
شهر یزد در اجلاس کمیته میراث فرهنگی یونسکو که دیروز در شهر کراکوف لهستان برگزار شد، در فهرست آثار جهانی به ثبت رسید.
روند ثبت جهانی یزد از زبان ‌معاون میراث فرهنگی‌
«با توجه به مخالف نبودن هیچ کشوری برای ثبت جهانی یزد و به درخواست رییس اجلاس، اصلاحیه تصویب قطعنامه مربوط به یزد بررسی شد و به طور بی‌سابقه‌ای ۱۵ کشور به نفع ایران رای دادند و سرانجام بدون هیچ مخالفتی و با اجماع همه‌ اعضای کمیته میراث جهانی، ثبت «شهر تاریخی یزد» در فهرست میراث جهانی به تصویب رسید.»
محمدحسن طالبیان، معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری درباره‌ روند بررسی پرونده‌ «شهر تاریخی یزد» گفت: این اولین‌بار است که کشورمان توانسته یک شهر تاریخی را به ثبت جهانی برساند.
او بیان کرد: این موفقیت بزرگ پس از رایزنی‌ها، مذاکرات و گفت‌‌وگوهای کارشناسی گسترده چند روز اخیر در صحن اجلاس کمیته میراث جهانی به دست آمد و هیات اعزامی کشورمان توانست همه‌ اعضای کمیته‌ میراث جهانی یونسکو را در رابطه با اهمیت و ارزش منحصر‌به‌فرد جهانی مجموعه تاریخی شهر یزد متقاعد کرده و نظر موافق همه اعضای کمیته را برای ثبت جهانی آن جلب کند.
طالبیان ادامه داد: به دنبال تلاش‌های انجام شده و طبق توافق به دست آمده در جریان رایزنی‌ها و مذاکرات فشرده‌، عصر روز شنبه (۱۷ تیرماه) ابتدا سفیر و نماینده دائم جمهوری آذربایجان در یونسکو اصلاحیه پیش‌نویس قطعنامه‌ مربوط به یزد را مطرح کرد و بر ضرورت ثبت جهانی این شهر تاریخی تاکید کرد. این اصلاحیه، توسط چهار کشور جمهوری آذربایجان، کویت، قزاقستان و ترکیه به دبیرخانه کمیته میراث جهانی پیشنهاد شده بود.به گفته‌ او، در ادامه نمایندگان کویت، ویتنام، ترکیه و تونس در حمایت از پرونده ایران صحبت کردند و در سخنانی با تاکید بر زنده بودن شهر تاریخی یزد، منحصر‌به‌فرد بودن آن به لحاظ ارزش جهانی، برخورداری از منظر استثنایی، نمونه بودن به لحاظ توسعه‌ پایدار، استدلال‌های علمی، مستدل و منطقی هیات جمهوری اسلامی ایران در تبیین کلیه ابعاد مورد نظر ایکوموس و استحقاق شهر تاریخی یزد برای ثبت جهانی، حمایت خود را از اصلاحیه ارائه شده اعلام کردند.
معاون میراث فرهنگی ادامه داد: با توجه به پایان وقت اجلاس روز شنبه و نظر به اینکه تعداد کشورهای حمایت‌کننده از پرونده کشورمان زیاد بود و همه آنها نیز بر ارائه‌ سخنرانی در حمایت از پرونده‌ ایران تاکید داشتند، بنا به پیشنهاد رییس لهستانی اجلاس،‌ قرار شد ادامه‌ جلسه به روز یکشنبه (۱۸ تیر) موکول شود. در جلسه دیروز نیز کشورهای لبنان، کرواسی، پرتغال، قزاقستان، زیمبابوه، اندونزی، کوبا، بورکینافاسو، فیلیپین، کره‌جنوبی و پرو درخواست وقت برای حمایت کردند که رییس جلسه تصریح کرد، چون هیچ کشوری مخالف نیست و فهرست کشورهای درخواست‌کننده سخنرانی برای حمایت بسیار طولانی است، لذا بهتر است مستقیم به بررسی اصلاحیه تصویب قطعنامه مربوط به یزد برویم. به این ترتیب تعداد کشورهایی که در حمایت از پرونده‌ شهر تاریخی یزد اعلام آمادگی کردند به رقم بی‌سابقه‌ ۱۵ کشور رسید و نهایتا پرونده کشورمان بدون هیچ مخالفتی و با اجماع کلیه اعضای کمیته میراث جهانی به تصویب رسید و در فهرست میراث جهانی ثبت شد.
طالبیان این موفقیت بزرگ را حاصل تلاش شبانه‌روزی و خستگی‌ناپذیر همه‌ دست‌اندرکاران ذی‌ربط در سطوح مختلف دانست و آن را به مردم کشورمان تبریک گفت.

0 0
اشکان تقی‌پور-مولف و مدرس دانشگاه   1396/5/2 09:52:55

ثبت بافت تاریخی شهر یزد رویدادی است که فراتر از جشن و شادمانی کوتاه‌مدت، در درازمدت پیامدهای نیکوی بسیاری برای استان و ایران به ارمغان خواهد آورد. ثبت جهانی شهر تاریخی یزد هرچند اولین ثبت تاریخیِ ماندگار در عرصه جهانی از ایرانِ کهن نیست اما از آن جهت که بخش بزرگی از شهری زنده، اصیل و پویا را در برمی‌گیرد در میان آثار ثبت شده دیگر ایران بی‌مانند است. یزد پس از ثبت جهانی یقیناً بیش از گذشته مقصد گردشگران خارجی و داخلی خواهد شد. اعتبار ثبت شده جهانی که اکنون در دست مردمان پرتلاش، خردورز و فرهنگ‌دوست یزد است جاذبه‌ای بی‌مثال برای این شهر و کشور در راستای جذب گردشکر و شکوفایی کسب و کار خواهد بود که نتیجه طبیعی این شکوفایی نیز امنیت سرمایه‌گذاری خارجی و داخلی و بالطبع بالارفتن سطح امنیت ملی و توسعه اجتماعی خواهد بود. قصد از بیان مطالب فوق گشودنِ دروازه‌ای است برای آسیب شناسی معضلی که روز به روز بیشتر از گذشته عیان می‌شود و اگر چاره‌ای برنامه محور و کلان با در نظر گرفتن تمامی ابعاد، برایش در نظر گرفته نشود عاقبتی ناخوشایند در حوزه فرهنگ استان به دنبال خواهد داشت.
گسیختگی فرهنگی رخ خواهد داد که می‌تواند شیرینی ثبت جهانی مرکز ایران را به کاممان تلخ کند. هر چند که معضل و مشکلی که در ادامه بدان خواهیم پرداخت تنها مشکل استان یزد نیست و تقریبا تمامی استان‌های کشور با آن مواجه هستند اما به هر روی جهانی شدن یزد بهانه‌ای شد تا سخن را از این شهر آغاز کنیم.
یکی از مهم‌ترین مولفه‌های هر فرهنگ و تمدن پویایی زبانِ آن است. بدیهی است که در مورد ایران که در شمارِ ده کشورِ هزاره‌ای جهان قرار دارد، زبان فارسی مهم‌ترین شاخصه‌ فرهنگ و تمدن آن است. اصولا زبان فارسی با تمام‌گویش‌ها‌ و لهجه‌هایش رابطه‌ای ناگسستنی،در هم تنیده، پیچیده و تاریخی با فرهنگ و تمدن جغرافیای سیاسی و فرهنگی ایران دارد. این مهم در اندازه‌ای است که پس از ورود اعراب به ایران حدود هزار و چهارصد سال پیش با وجود آنکه ایرانیان پذیرای دین اسلام مبین شدند اما به‌واسطه حفظ معیارهای فرهنگی کهن خود که مهم‌ترین و
قوی‌ترین سلاح و ابزارش زبان فارسی بود، به ملتی عرب بدل نشدند. ایرانیان بین عرب شدن و اسلام‌آوردن با توسل به فرهنگ و تمدن دیرپای خود، به ویژه ابزار قدرتمند آن یعنی زبان فارسی، تمایز قائل شدند و «عرب شدن» و «مسلمان شدن» را به نیکی از یکدیگر تفکیک کردند. زبان فارسی در گسترش آیین‌ها‌ و باورهای اسلام در گستره آسیای شرقی و آسیای میانه نقش بسیار در خوری را بر دوش گرفت و در عین حال اصلی‌ترین عامل حفظ هویت ملی کهن و باستانی ایرانیان با وجود پذیرش دین نو و گرویدن به اسلام‌مبین بود.
شاعران کلاسیک فارسی‌گوی ایرانی و در راس آنها فردوسی بزرگ اهمیت نقش زبان فارسی را در حفظ ملیت و هویت ایرانی به وضوح نشان می‌دهند.
اهمیت زبان فارسی در قیاسِ تاریخیِ ورود اسلام به ایران و دیگر کشورها و ملیت‌ها‌ی غیرعرب آن روزگار نیز خودنمایی می‌کند. هنگامی که سپاهیان عرب مسلمان به سرزمین‌های مصر باستانی، بابِل باستانی(سرزمینی در مرزهای عراق فعلی)، فینیقیه باستانی (سرزمینی در مرزهای لبنان فعلی) وارد شدند و استقرار یافتند، در مدت زمانی نه چندان طولانی ملت‌های این زیست‌بوم‌ها‌ به ملت‌های عرب تبدیل شدند. ملت‌هایی که در آن روزگار تمدن کهن خود را داشتند. از دست دادن زبان و چیرگی زبان قوم غالب مهم‌ترین عامل این تغییر بزرگ بود. از آن زمان به بعد تاکنون این کشورها، کشورهایی عرب هستند.
در همان زمان ایران که فتح‌الفتوح اعراب بود با وجود تمام فشارهای ممکن به ویژه در زمان خاندان بنی‌امیه برای تبدیل شدن به ملتی عربی، نه تنها عرب نشد بلکه ترجمه تفسیر طبری را به فارسی به دیگر فارسی زبانان آسیا تقدیم کرد تا بیان کند حساب اسلام از نژاد و ملیت جداست. به‌گواه تاریخ ایرانیان با پاسداشت هویت کهن و زبان مادری خویش و پذیرش اسلام به عنوان دین و آیینی نو، پیشرو علم و ادب در منطقه شدند. ابوریحان بیرونی، ابن‌سینا، خواجه نصیرالدین طوسی، خوارزمی، خیام، رودکی، فردوسی، اسدی طوسی و بعدها مولوی، سعدی و حافظ تنها برخی از افتخارات بزرگ علم و ادب فارسی‌گوی جهان کهن هستند. هر چند برخی از آن‌ها به مقتضای زبان علمی شدن و رواج زبان عربی در قلمرو بزرگ خلافت اسلامی آن دوران به زبان عربی هم تسلط داشتند و آثار علمی به این زبان نگاشته اند اما قدر مسلم زبان حاکم بر خانه و خانواده‌ها‌ی ایرانی و دیوان شعرا و مکاتبات حتی در بدترین زمان‌های فشار خاندان خلافتی بنی امیه بر ایرانیان هم فارسی باقی ماند. گواه این‌ مدعا فارسی سخن گفتن امروز ما ایرانیان مسلمان است.
از ایران آغاز کردیم و اکنون به یزد می‌رسیم. «زبان فارسی» هنگام غلبه اعراب و ترویج زبان عربی به آنچنان بلوغی دست یافته بود که هویت کهن ملتی را پاس داشت. مردان بزرگی همانند فردوسی به این مهم یاری شگرفی کردند. البته این‌نکته بسیار حائز اهمیت است که در این مقال به هیچ وجه قصد قیاسِ میان زبان فارسی و عربی برای اثبات برتری یکی بر دیگری نیست زیرا هم‌اکنون بسیارند هم میهنان ایرانی عرب زبان ما که همانقدر ایرانی هستند که هم میهن فارسی زبان ما ایرانی است چنانچه این‌مهم در مورد هم‌میهنان ترک زبان نیز با همین قوت باقی است. در این روزگار احترام به ملت‌های عرب منطقه نیز تنها چیزی است که از ملت با فرهنگ ایران به دور از هرگونه رنگ و بوی تعصب نژادی انتظار می‌رود و بحث کنونی تنها بررسی روند تاریخی برای دستیابی به نتیجه‌ای نیکو و جلوگیری از آسیب‌های فرهنگی است. این روزها که مرکز ایران زمین، شهر تاریخی یزد، جهانی شده است به این می‌اندیشم که بناهای بی‌مثال و معماری شگفت‌آور کهن یزدی‌ها و آگاهی، خِرَد و پشتکار تاریخی آنها برای پاسداشت این میراث ملموس درخور تحسین بی اندازه است و سبب افتخار کل ایران. آنچه نگران کننده است اتفاقی است که حمله اسکندر، فشار بنی‌امیه، بنی‌عباس حتی حمله مغول نتوانست انجام دهد و اکنون ما از داخل ناآگاهانه در حال انجام آن علیه فرهنگ خود هستیم. گویش‌ها‌ و لهجه‌ها‌ در زبان یک ملت، میراث معنوی و ناملموسی هستند که فرهنگ یک کشور را پاس می‌دارند و باعث پالایش و پیرایش زبان معیار یک ملت هم می‌شوند. زبان فارسی زبان رسمی ایرانیان است و لهجه‌ها‌ و گویش‌های زیست بوم‌ها‌ و نواحی ایران، زیور ارزنده اجتماعی و فرهنگی آن هستند. خرده‌فرهنگ‌ها در کشور هزاره‌ای و متنوعی مانند ایران ضامن امنیت و استقلال اجتماعی سرزمین مادری هستند. فراموش نکنیم که لهجه‌ها و گویش‌ها از ویژگی‌های مهم این خرده فرهنگ‌ها‌ هستند. وظیفه دستگاه‌های فرهنگی دولتی و حاکمیتی تنها حفظ آثار باستانی و تاریخی ملموس نیست بلکه نگاهداشت میراث معنوی ناملموس همانند رسم و رسوم و آیین‌ها‌ی اقوام و ضرب المثل‌ها‌ و روایات شفاهی اقوام و از همه مهم‌تر گوشزد کردن ارزش گویش‌ها‌ و لهجه‌ها‌ اهمیتی کمتر از حفاظت و پاسداشت بناهای باستانی
و تاریخی ندارد.
اما آنچه مسلم است همانند تمامی عرصه‌های فرهنگی، اگر مردم به درستی ارزش مقوله‌ای فرهنگی و تاثیرگذاری آن در زندگی اجتماعی خود را درک نکنند، دولت‌ها‌ نیز ره به جایی نخواهند برد.
در یک پرس و جوی ساده در شهر یزد دریافتم که از کلاسی ۲۵ نفره در دبستانی دخترانه تنها دو دانش آموز علاقمند هستند با لهجه شیرین یزدی صحبت کنند. هنگامی که سبب را دنبال می‌کنید در می‌یابید که مادر و پدرها هم گرایش به سخن گفتن با زبان معیار با لهجه تهرانی را ترجیح می‌دهند. روش غلط فرهنگی در برخورد با لهجه‌ها و گویش‌ها‌ سبب شده است که به اصطلاح تهرانی حرف زدن، مدرن بودن و فرهیخته و امروزی بودن پنداشته شود. هم‌میهن یزدی من در پاسداشت بناهای کهن شهر خود آنچنان‌کوشاست که شهرش دروازه جهان می‌شود اما لهجه شیرین این شهر جهانی را ناآگاهانه درخور نمی‌بیند و به آن توجه شایسته نمی‌کند.
اگر یزد شهری در معیارهای تمدن جهانی است لهجه شیرین آن ‌نیز اِلِمان ‌مهمی از این جهانی بودن است.
هر چند که بر مبنای تحقیقات یونسکو تا پایان قرن اخیر به سبب پیشرفت تکنولوژی و گستردگی ارتباطات، ناگزیر بسیاری از زبان‌ها هم در دنیا خاموش می‌شوند اما می‌توان در برابر این سیل مخرب که در حقیقت از اثرات جانبی مدرنیسم و جهانی شدن در کنار محسنات آن است با درایت مقاومت کرد. توسعه متوازن در درک ارزش‌های اصیل یک زیست بوم و شناخت اولویت‌های فرهنگی در جامعه‌شناسی یک منطقه بسیار مهم و اساسی است. فرهنگ نادرست بی‌لهجه یا با لهجه یا گویش تهرانی سخن گفتن، ‌ناخودآگاه فرودستی این لهجه و گویش را القا می‌کند که نتیجه‌اش از دست دادن زیور و مدافعی واقعی برای زبان فارسی و تنوع اصیل قومیت‌های ایرانی است. آن هم نه به دست بنی امیه و اسکندر و مغول مهاجم بلکه به دستان خودمان. اگر معماری بی‌نظیر مسجد جامع حکایت شیرین دارالعباده بودن یزد را گوشزد می‌کند، اگر آتشکده زردشتیان با آتش روشنی افزون بر هزار سال قدمت و حاکمیت فرهنگ و تمدن را یادآوری می‌کند اگر جای جای بافت تاریخی و منش مردم یزد یادآور بزرگی و شکوه است، اگر سالیان‌متمادی موفقیت‌ها‌ی مستمر دانش آموزان یزدی در آزمون‌ها‌ی ورودی دانشگاه‌های کشور زبانزد است بدانیم لهجه زیبای یزدی نیز بخش جداناشدنی این فرهنگ کهن است.
امیدوارم یزد، اولین شهر جهانی ایران، همانطور که در بسیاری از مولفه‌های فرهنگی الگو و پیش‌رویی ارزنده برای دیگر شهرهای ایران و جهان است در عرصه گسترش و حفظ میراث معنوی بزرگ زبان فارسی نیز با حفظ لهجه شیرین خود، جلودار و پیشرو باشد تا ارزش راستین لهجه‌ها و گویش‌های نقطه‌ به نقطه ایران زمین هم برای گویشوران آن گویش هم برای متولیان فرهنگی و اجرایی کشور، بسان گنجینه‌ای بی مانند از مدنیتی چند هزار ساله بیش از پیش نمایان شود.

0 0
کورش مشیری   1396/5/2 09:54:35

با سپاس ویژه از مهندس امیر پریزاد برای این کار ارزشمند و تقدیر از آگاهی هایی که به مردم ما دادید و سپاس از صریحی کلام حضرتعالی

سرافراز باشید
زنده باد آزادی
زنده باد ایران

حروف تصویر