محل تبلیغ شما
پرونده طرح های انتقال آب و گتوند

تاریخ خبر: 1396/10/25

پرونده طرح های انتقال آب و گتوند

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

 

 

در این پرونده می خوانیم:

انتقال آب: راه‌حل یا فرافکنی؟!

هشدار؛ نابودی‌خوزستان با انتقال‌آب

انتقال آب کارون نظریه وجود «مافیای آب» را اثبات می کند

تمام دلایل در مخالفت با طرح انتقال آب خزر

پروژه انتقال آب دریای خزر به فلات مرکزی آسیب زا است

پروژه انتقال آب خزر  شکست خورده است

تخریب محیط زیست، تنها پیامد اجرای طرح های انتقال آب

انتقال آب به اصفهان سیاسی است

سد گتوند در حالت اغما به سرمی‌برد/ تنها راه برون رفت، انتقال آب سد به خلیج فارس

 

 

انتقال آب: راه‌حل یا فرافکنی؟محمدصادق یوسف‌زاده

موضوع انتقال آب در کمتر از یک هفته گذشته دو بار توجه رسانه‌های کشور را و حتی رسانه‌هایی مثل بی‌بی‌سی فارسی را به خود جلب کرد. ابتدا درگیری خونینی بود که بر سر انتقال آب تالاب چغاخور به سپیددشت اصفهان رخ داد و طی این درگیری متأسفانه یک نفر کشته شد و ۱۸۰ نفر زخمی و ۹ نفر هم به‌شدت مصدوم شدند و حدود ۵۰ نفر هم بازداشت شدند. گفته می‌شود قرار است این آب برای مصرف در کارخانه دو میلیون تنی فولاد که یکی از هفت کارخانه اصلی تولید فولاد کشور است منتقل می‌شود و این کارخانه فاقد سیستم بازچرخانی آب است که معنی آن نابود کردن منابع آب است.

جنجال بعدی بر سر انتقال آب مربوط به واکنش علما و مردم خوزستان به سخنان آقای هاشمی رفسنجانی در کرمان بود که ضمن تأیید و حمایت از طرح انتقال آب از سرچشمه‌های کارون به استان کرمان این طرح را جزو باقیات‌صالحات دانسته بود. آیت‌الله کعبی نماینده مردم خوزستان در مجلس خبرگان اما این‌گونه طرح‌های انتقال آب را به لحاظ شرعی حرام اعلام کرد و سایر علما و خطیبان نماز جمعه هم رسماً تهدید کردند اجازه انتقال یک قطره آب کارون را نخواهند داد.

 

موضوع انتقال آب در کمتر از یک هفته گذشته دو بار توجه رسانه‌های کشور را و حتی رسانه‌هایی مثل بی‌بی‌سی فارسی را به خود جلب کرد. ابتدا درگیری خونینی بود که بر سر انتقال آب تالاب چغاخور به سپیددشت اصفهان رخ داد و طی این درگیری متأسفانه یک نفر کشته شد و ۱۸۰ نفر زخمی و ۹ نفر هم به‌شدت مصدوم شدند و حدود ۵۰ نفر هم بازداشت شدند. گفته می‌شود قرار است این آب برای مصرف در کارخانه دو میلیون تنی فولاد که یکی از هفت کارخانه اصلی تولید فولاد کشور است منتقل می‌شود و این کارخانه فاقد سیستم بازچرخانی آب است که معنی آن نابود کردن منابع آب است.

جنجال بعدی بر سر انتقال آب مربوط به واکنش علما و مردم خوزستان به سخنان آقای هاشمی رفسنجانی در کرمان بود که ضمن تأیید و حمایت از طرح انتقال آب از سرچشمه‌های کارون به استان کرمان این طرح را جزو باقیات‌صالحات دانسته بود. آیت‌الله کعبی نماینده مردم خوزستان در مجلس خبرگان اما این‌گونه طرح‌های انتقال آب را به لحاظ شرعی حرام اعلام کرد و سایر علما و خطیبان نماز جمعه هم رسماً تهدید کردند اجازه انتقال یک قطره آب کارون را نخواهند داد.

 

این اولین بار نیست مسئله انتقال آب در کشور موجب درگیری‌های فیزیکی و سیاسی و رسانه‌ای می‌شود؛ اما به‌راستی انتقال آب در وضعیت کنونی سرزمین ایران کار درستی است؟ برای پاسخ به این سؤال نکاتی را مختصراً ذکر می‌کنیم:

می‌دانیم سرزمین ایران از ابتدا جزو مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان بوده و مردمان این سرزمین همواره با مشکل کمبود آب برای شرب و کشاورزی روبرو بوده‌اند. حتی در دوران باستان که جمعیت و نیاز به آب در مقایسه با امروز ناچیز بوده، مسئله آب و استحصال و تقسیم و مدیریت آن، آن‌چنان اهمیتی داشته که برخی از نظریه‌پردازان[۱] اساس شکل حکومت و حیات سیاسی و اجتماعی در ایران را حول محور مدیریت آب در این سرزمین می‌دانند. همچنین تغییرات اقلیمی جهانی وضعیت نزولات آسمانی را برای منطقه ما وخیم‌تر کرده و طبق پیش‌بینی‌های سازمان‌های علمی بین‌المللی ما وارد دوره‌های خشک‌سالی بلندمدت ۳۰ ساله شده‌ایم و احتمالاً تا آینده‌ای نه‌چندان دور مناطق جنوبی ایران به علت شدت گرما و تبخیر زیاد غیرقابل‌سکونت خواهند بود[۲]. آمارهای داخلی و مشاهدات عینی هم مؤید همین پیش‌بینی‌هاست. جنگ آینده، جنگ آب خواهد بود و بخصوص در خاورمیانه که عوامل جغرافیایی و انسانی دست در دست هم در حال تشدید این بحران هستند. با این حال ساختار اقتصادی ما هنوز ساختاری شبه سنتی و غیر بهره‌ور است که همچنان سهم عمده‌ای از اشتغال را در کشور بخش کشاورزی بر عهده دارد. حال این سؤال راهبردی مطرح می‌شود که سمت‌وسوی توسعه در ایران باوجوداین بحران کم‌آبی به کدام سمت باید باشد؟

راهبرد توسعه: وابستگی بیشتر به آب یا رهایی از وابستگی

کشاورزی غیرعاقلانه در کشور ما که بدون در نظر گرفتن توان اکولوژیک سرزمین صورت می‌گیرد در کنار سایر عوامل نقش عمده‌ای در ایجاد بحران آب داشته و دارد و به‌عنوان یک عامل فشار همیشه یک پای علل تشدید بحران بوده است. کشاورزان بلداجی و خوزستانی حق‌دارند، زیرا درحالی‌که کشت‌وکار خودشان براثر کم‌آبی با کاهش روبرو شده و درگیر انواع محرومیت‌های اقتصادی هستند دولت قصد دارد منابع باستانی آب منطقه‌شان را به فلات مرکزی منتقل کند. کشاورزان کرمانی هم حق‌دارند، زیرا معیشت کشاورزی‌شان به علت خشک‌سالی‌های ادامه‌دار عملاً در حال نابودی است؛ اما گناهکار اصلی در این میان نه طبیعت و نه کشاورزان بلکه دولت است که بجای آنکه راهبرد توسعه را از هرگونه وابستگی به آب‌وخاک برهاند و راهبرد توسعه صنعتی را در پیش بگیرد همچنان به نیازهای بخش کشاورزی به آب دامن می‌زند و گاهی با سدسازی و گاهی با انتقال آب قصد دوپینگ کردن این بخش از اقتصاد را دارد.

نتیجه کار مشخص است، بحران‌های زیست‌محیطی و حالا بحران‌های امنیتی و سیاسی. دولت می‌بایست از سال‌ها پیش وابستگی مردمان مناطق کم‌آب را به معیشت نصفه و نیمه کشاورزی از بین ببرد و در یک برنامه‌ریزی بلندمدت با توانمندسازی و هدایت تدریجی زیرساخت‌های صنایع کوچک و متوسط را در این مناطق را ایجاد کند. پاسخ منطقی به نبود آب در هر اقلیم و منطقه‌ای این است که دیگر کشاورزی نکنیم نه اینکه با صرف هزینه‌های گزاف مالی و زیست‌محیطی دیگر مناطق کشور را که هنوز استعداد کشاورزی دارند و باید توان باقیمانده‌شان را صرف کشاورزی بهینه و علمی برای تأمین محصولات استراتژیک کشور کرد هم از بین ببریم.

متأسفانه نیروی انسانی در روستاهای ما جز در بخش کشاورزی آینده‌ای برای خود متصور نیست و این باعث می‌شود کشاورزی غیراصولی همچنان تنها راه ادامه حیاتشان باشد. لازم به تأکید مجدد است که بگوییم سخن از تعطیل کردن کشاورزی نیست، بلکه سخن از این است که بر اساس ارزیابی‌‌های علمی توان اکولوژیک، در بسیاری از مناطقی که امروزه به‌عنوان مقصد طرح‌های انتقال آب مطرح هستند امکان کشاورزی در مقیاس امروزی و به شیوه کنونی دیگر وجود ندارد. در این مناطق است که باید اقتصاد کشاورزی به اقتصاد صنعتی متحول شود؛ اما در نقاطی که منابع آب‌وخاک وجود دارد باید با اصلاح الگوی کشت و شیوه‌های کشاورزی، به کشت محصولات استراتژیک پرداخت.

فراموشی آمایش سرزمین

ریشه دیگر این درگیری‌ها ندیده گرفتن اصول علمی برنامه‌ریزی فضایی و منطقه‌ای و ضوابط ملی آمایش سرزمین است. اساساً چرا باید در منطقه اصفهان که به‌شدت کم‌آب است صنایع پر آب‌بری مثل فولاد و سیمان احداث شود؟ مکان‌یابی این صنایع با چه توجیه کارشناسی صورت گرفته است؟ درحالی‌که هزاران کیلومتر ساحل در جنوب کشور تشنه توسعه صنعتی و بهترین بستر برای استقرار صنایع آب‌بر (با استفاده از آب دریا) و همچنین نزدیکی به بندرها برای صادرات هستند چرا صنایع سنگین ما در اصفهان و تهران و سایر نقاط بحرانی ازنظر منابع آب متمرکزشده‌اند؟ آیا بروز درگیری‌های خشنی که منجر به کشته شدن هم‌وطنانمان می‌شود زنگ خطر را برای حکومت به صدا درنیاورده تا فکری برای جابجایی این صنایع بکنند؟

رعایت حق اولویت

شرط اول انتقال آب این است منابع اکولوژیک و حیات اقتصادی و اجتماعی مبدأ براثر این انتقال دچار صدمه نشود و اگر قرار است بعد از همه ملاحظات کارشناسانه و بالاجبار به‌عنوان آخرین راه‌حل انتقالی آبی صورت بگیرد از سرریز واقعی منابع آب باشد. مسئله‌ای که هم در انتقال آب بلداجی و هم کارون از آن غفلت شده است.

انتقال آب: بازی دوسر باخت

انتقال آب که در ادامه رویکرد غلط سدسازی‌های افراطی در کشور صورت می‌گیرد این است که انتقال آب فقط برای مبدأ مشکل ایجاد نمی‌کند بلکه مقصد را نیز دچار وابستگی و گرفتاری به منبعی ناپایدار می‌کند؛ زیرا بدون اصلاح شیوه‌های مصرف آب منابع مبدأ هم به‌زودی تمام خواهند شد و راه‌حلی که قرار بود منطقه‌ای را از بی‌آبی برهاند منطقه دیگری را نیز به بحران دچار خواهد کرد.

توسعه رضاخانی

شیوه برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در کشور ما هنوز بدون مشارکت واقعی مردم صورت می‌گیرد و حتی بدتر، علی‌رغم اعلام مخالفت‌های شدید مردم تصمیمی اتخاذ و به‌زور اجرا می‌شود. این یعنی توسعه رضاخانی! سال‌هاست در مجامع دانشگاهی و بر زبان سیاستمداران بحث مشارکت در برنامه‌ریزی تکرار می‌شود اما حوادث این‌چنینی به‌وضوح نشان می‌دهد ما در این زمینه هنوز از مرحله شعار عبور نکرده‌ایم و نظام برنامه‌ریزی ما به شیوه‌های متمرکز دستوری بالا به پایین عادت کرده است.

آنچه به‌عنوان جمع‌بندی می‌توان گفت این است که رویکرد انتقال آب، نوعی فرافکنی و خرید زمان برای به تعویق انداختن نتایج فاجعه‌بار مدیریت فاجعه‌بارتر آب‌وخاک در این سرزمین است. نتایجی که علیرغم سکوت رسانه‌های رسمی کم‌کم آشکارتر می‌شوند.

هشدار؛ نابودی‌خوزستان با انتقال‌آب

در کشور استان‌های خوزستان و جنوب ایلام با خشکسالی بسیار شدید مواجه و شمال بوشهر، جنوب کهگیلویه و بویراحمد، بخش‌هایی از فارس، خراسان شمالی، گلستان، زنجان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خراسان رضوی، یزد، شمال و شرق کرمان، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، دچار خشکسالی شدید هستند. درضمن در برخی موارد خشکسالی بسیار شدید مشاهده می‌شود. در اردیبهشت سال جاری، محمد مهدی برومندی، نماینده مردم مرودشت، پاسارگاد و ارسنجان در مجلس گفت: «حدود 85‌درصد از خاک ایران جزو مناطق خشک، نیمه خشک و فراتر از خشک بوده و 15‌درصد از مناطق کشور دارای منابع آب است، بنابراین باید الگوی مناسبی برای مصرف آب و جلوگیری از خروج آب‌های مرزی تدوین شود.» بحران آب در حالی در کشور مطرح می‌شود که بخش قابل توجهی از آن در بخش کشاورزی هدر رفته و تاکنون وزارت نیرو حتی در زمینه نوسازی لوله‌ها هیچ‌اقدامی انجام نداده است. در روزهای اخیر هم مسعود باقرزاده کریمی، معاون دفتر زیستگاه و امور مناطق سازمان حفاظت محیط‌زیست گفت: «خشک‌شدن دریاچه‌ها و تالاب‌ها می‌تواند به مهاجرت‌های دسته‌جمعی بینجامد که در نهایت با مخاطرات اجتماعی و امنیتی همراه است
هیچ‌طرح انتقال آبی مجوز ندارد
معاون سازمان حفاظت محیط‌زیست با تاکید بر اینکه این سازمان به هیچ‌طرح انتقال آبی مجوز نداده است، گفت: آنچه در رسانه‌ها مطرح شده، تعیین تکلیف است و مجوزی صادر نشده است. مسعود تجریشی تصریح‌کرد: در دولت دوازدهم سازمان محیط‌زیست به هیچ‌پروژه انتقال آبی مجوز نداده است و آنچه در رسانه‌ها مطرح شده تعیین تکلیف است. او ادامه داد: سازمان حفاظت محیط‌زیست به دنبال آن است که کارهای به جا مانده را تعیین تکلیف کند و مسائل هم شفاف باشد. معاون سازمان حفاظت محیط‌زیست درباره انتقال آب ونک سولقان و انتقال آب خزر به سمنان تاکید کرد: در هیچ‌کدام از این دو طرح مجوز نداریم، تنها مجوز ما نیروگاه کلاس H ساوه بوده است. تجریشی درباره انتقال آب ونک هم تصریح‌کرد: ما در مقابل این درخواست گفتیم مسائل اجتماعی در مبدا وجود دارد، شما بروید مسائل اجتماعی مبدا را حل کنید راهکارهای کاهش مصرف و تلفات آب را اعمال کنید و پس از آن برای مجوز به ما درخواست دهید. او درباره موافقت عیسی کلانتری با انتقال آب برای کشاورزی و تعادل بخشی تاکید کرد: قانون بالادستی داریم که انتقال آب برای اهداف غیر از آب شرب ممنوع است، انتقال آب و آب شیرین کن برای کشاورزی هیچ‌گونه توجیه اقتصادی ندارد. معاون محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به سهم خواهی استان اصفهان از انتقال آب خزر به سمنان گفت: کل آب مورد نیاز شهر اصفهان با توسعه کنونی برای صنعت و شرب ۷۰ تا ۸۰‌میلیون متر مکعب است. به آنها گفتیم شما ۱۶۰‌میلیون متر مکعب آب را برای چه نیاز دارید؟ به گزارش مهر، به گفته او رودخانه کارون یک‌میلیارد متر مکعب آب نیاز دارد که می‌توان 5/1‌میلیارد متر مکعب برای آن در نظر گرفت و 5/1میلیارد متر مکعب دیگر را برای تامین نیازهای مدنظر استان‌های دیگر کشور منتقل کرد.
خوزستان خالی از سکنه می‌شود
مدیر اندیشکده مطالعات اجتماعی و محیط‌زیست گفت: با اجرای طرح‌های نادرست محیط‌زیستی خوزستان به‌زودی خالی از سکنه می‌شود. توتونچی درباره پروژه‌های انتقال آب خوزستان افزود: طرح‌های انتقال آب در حیطه وظایف سازمان محیط‌زیست نیست. این سازمان تنها می‌تواند طرح‌ها را ارزیابی کند و سپس بگوید اجرای آن چه مشکلاتی دارد، بهتر است اجرا شود یا خیر. سازمان محیط‌زیست از افراد بدون تخصص و بدون فهم اکولوژیک پر شده است. حتی مشاوران و معاونان خبره‌ای نیز وجود ندارند که به مدیران مشاوره درست بدهند. توتونچی اضافه کرد: با اقدامات محیط‌زیستی و انتقال آب از خوزستان به مناطق دیگر، این استان به ورطه نابودی کشیده می‌شود. سال‌هاست استان‌های مرزی از لحاظ محیط‌زیستی مورد بی‌مهری قرار گرفته‌اند. هشدار می‌دهیم خوزستان به‌زودی خالی از سکنه می‌شود. مطمئنا نگهداری یک منطقه مرزی خالی از سکنه برای حاکمیت دشوار خواهد بود. این محل به محل تجمع افراد شرور تبدیل و محل نزاع می‌شود. مگر چه تعداد نیروی انتظامی می‌تواند در شهر مستقر باشد. این همان نقشه ادامه‌دار دشمنان برای تجزیه کشورهاست. به گزارش میزان، مدیر اندیشکده مطالعات اجتماعی و محیط‌زیست بیان کرد: کشور ما پیشینه خوبی دارد، اما نمی‌توان تضمین کرد از لحاظ منابع زیرساختی و محیط‌زیستی نیز آینده خوبی داشته باشد. خوزستان قطب گندم، خرما، شکر و نیشکر است. میزان اشتغال خوزستانی‌ها به واسطه آب بیشتر از میزان اشتغالی است که قرار است با آب رود کارون در کرمان ایجاد شود. خوزستانی‌ها خود کار دارند، چطور ممکن است به شهر دیگری بروند و کارگر دیگران شوند.
انتقال آب عاقبت خوبی ندارد 
یک کارشناس محیط‌زیست درباره اجرای طرح‌های انتقال آب در خوزستان به خبرنگار «آرمان» می‌گوید:‌ در خوزستان پنج رودخانه همچون کارون، کرخه، دز، مارون و جراحی وجود دارد. وضعیت اندوخته‌های آبی این استان در مقایسه با اصفهان، خراسان جنوبی و دیگر استان‌های کشور مناسب است. اسماعیل کهرم درباره اجرای انتقال آب در دیگر استان‌های کشور می‌افزاید: با بررسی نتایج انتقال آب‌ در کشور باید تاکید کرد که این اقدام جز مصیبت برای استان‌ها هیچ‌پیامدی به دنبال نداشته است. به گفته او برای مثال آب از زاینده‌رود اصفهان به یزد منتقل شد، در حالی که در این فرایند زاینده‌رود خشک شده است. با بررسی اقدامات انجام شده باید تاکید کرد که هیچ‌یک از انتقال آب‌ها در کشور تاثیر مثبت به دنبال نداشته است. برای مثال انتقال آب زاینده‌رود باعث اعتراضات مردمی شد، چون روستا و زمین‌های زراعی اطراف ورزنه با خشکی مواجه شد. کهرم می‌افزاید: هم‌اکنون آب زاینده‌رود به یزد و کاشان منتقل می‌شود و در این فرایند زاینده‌رود خشک شده است. به گفته او پروژه‌های انتقال آب در کشور ما چندان موفقیت‌آمیز نبوده است. این در حالی است که این گونه اقدامات در کشورهایی همچون چین و آمریکا به دلیل اقدامات علمی با نتایج مثبت همراه بوده است. این کارشناس محیط‌زیست تاکید می‌کند: هم اکنون در کشور ما بر‌اساس گزارشات وزارت نیرو کم آب‌ترین استان‌های کشور عبارتند از اصفهان، خراسان جنوبی، قم، مرکزی، چهارمحال‌وبختیاری، سمنان، لرستان، تهران و خوزستان. کهرم درباره ادعای کارشناسان از مهاجرت ساکنان از خوزستان تاکید می‌کند: بنده بر این باور هستم که شاید افراد از دیگر استان‌ها به خوزستان برای وجود پنج رودخانه مناسب مهاجرت کنند. به گفته او در کشور کم آبی وجود دارد و این مساله به دلیل گرم شدن زمین بروز کرده است و برای نجات از این وضعیت می‌توان از منابع آبی از طریق مناسب استفاده کرد. در این شرایط می‌توان از برداشت‌های بی‌رویه از سفره‌های زیر زمینی پرهیز کرد.

 

نماینده آبادان در مجلس:

انتقال آب کارون نظریه وجود «مافیای آب» را اثبات می کند

 نماینده مردم آبادان در مجلس شورای اسلامی گفت: انتقال آب از سرشاخه های کارون با وجود کمبود شدید  آب شرب و کشاورزی در استان، نظریه وجود «مافیای آب» را اثبات می کند.

عامر کعبی در گفتگو با خبرنگار مهر در خصوص سخنان اخیر در رابطه با انتقال آب کارون به فلات مرکزی اظهار کرد: مسئولان کشور باید بدانند، حرفهایشان در خصوص لزوم انتقال آب سرشاخه های کارون به استانهای دیگر باعث نا امیدی مردم خوزستان می شود زیرا در حالیکه اغلب مناطق استان خوزستان و حتی برخی مناطق شهری آن از داشتن آب کافی و سالم بی بهره هستند و مسئولان علت آن را کمبود آب و اعتبار می دانند، صرف هزینه های هنگفت انتقال آب از سرشاخه های کارون از سوی مردم پذیرفتنی نیست.

وی افزود: سالهاست مردم خوزستان با سیاست های غلط و نسنجیده انتقال آب مواجه هستند ولی  دولت هیچگاه نتوانسته جواب قانع کننده ای به آنها بدهد که چرا با وجود نبود آب در خوزستان، انتقال آب با ساخت تونل های بسیار بزرگ و گران قیمت برای آباد کردن باغ های پسته و انگور به مناطق دیگر صورت می گیرد.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی بیان کرد: تمام کارشناسان آب و حتی مسئولان سازمان محیط زیست کشور با هر گونه انتقال آب بین حوزه ای مخالف هستند و آن را سیاستی اشتباه و از پیش شکست خورده می دانند ولی اصرار دولت برای انتقال آب در این شرایط حساس و پیچیده، نظریه وجود «مافیای آب» در کشور را اثبات می کند پس برای دولتی که گرفتار این مافیاست باید تاسف خورد.

کعبی بیان کرد: دولت باید در خصوص سخنان برخی مسئولان در مورد انتقال آب به استان های دیگر نظر صریح و شفاف خود را اعلام کند تا خشم مردم خوزستان از سخنان اخیر برخی مسئولان فروکش کند. متاسفانه دولت در خصوص مسئله انتقال آب نوعی سیاست بسیار بد «دو رویی» را در پیش گرفت به صورتیکه به مسئولان و نمایندگان خوزستانی اعلام می کند که با هرگونه انتقال آب از سرشاخه های کارون مخالف است و آن را اجرا نمی کند ولی در سفر به برخی استانها شاهد هستیم که به آنها وعده می دهند که آب مورد نیاز آنها را از طریق سرشاخه های کارون تامین می شود.

وی با بیان اینکه دولتی که اینگونه «دو رو» باشد قطعا اعتماد مردمی را از دست خواهد داد، بیان کرد: موسم انتخابات ریاست جمهوری نزدیک است و دولت در صورتی که نظر صریحی در خصوص مخالفت با انتقال آب کارون ندهد، روی رای چند میلیونی مردم خوزستان حساب نکند زیرا مسئله انتقال آب برای مردم خوزستان خط قرمز است و آنها اجازه نمی دهند با سرزندگی و نشاط خود که ارتباط مستقیمی به وجود رودخانه کارون و سایر رودخانه های استان دارد، بازی شود.

نماینده مردم آبادان تاکید کرد: عجیب است که نخلستان های آبادان و خرمشهر و شادگان به علت نبود آب یکی پس از دیگری در حال از بین رفتن هستند ولی آقایان قصد دارند با صرف هزینه های میلیاردی از جیب بیت المال، آب را از نخل ها دریغ کنند و به سایر مناطق ببرند در حالیکه همه می دانند ارزش اقتصادی و صادراتی خرما بیش از هر محصول دیگری است. بنابراین چه کسی اجازه چنین خیانت بزرگی را به دولت می دهد؟

کعبی تاکید کرد: نمایندگان مردم خوزستان در مجلس شورای اسلامی همانگونه که به مردم قول داده اند با قاطعیت و قدرت از حقوق مردم خوزستان در برابر اینگونه زیاده خواهی ها حمایت می کنند و اجازه نمی دهند زندگی مردم خوزستان دستخوش مباحث سیاسی شود.

وی تاکید کرد: انتظار داریم استاندار بومی خوزستان در این شرایط حساس با قدرت وارد عمل شده و از دولت بخواهد که طرح ها و پروژه های انتقال آب کارون را متوقف کند زیرا زندگی مردم خوزستان در صورت نبود آب، تهدید می شود و مردم از نماینده عالی دولت در استان خود انتظار همراهی در این زمینه را دارند.

کعبی با بیان اینکه کارون در این شرایط حتی ظرفیت انتقال آب برای مصارف شرب را هم ندارد، تصریح کرد: انتقال آب با ساخت تونل هایی که کامیون در آنها قابل عبور است بی شک اهداف بی شماری را دارد.

 

 

تمام دلایل یوسف نژاد در مخالفت با طرح انتقال آب خزر

منتخب مردم ساری در مجلس شورای اسلامی گفت: به گواه اکثر کارشناسان «طرح انتقال آب دریای خزر به استان سمنان» خیانتی آشکار به محیط زیست مازندران است و عواقبی جبران ناپذیر را در پی خواهد داشت.

علی اصغر یوسف‌نژاد در گفت وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) منطقه مازندران، با تاکید بر اینکه از جمله طرح هایی که گمان می رفت به بایگانی تاریخ سپرده شود ماجرای «انتقال آب دریای خزر به استان سمنان» است؛ عنوان کرد: بر اساس این طرح قرار است سالیانه میزان۲۲۲ میلیون مترمکعب آب از ساحل دریای خزر شیرین سازی شده و از طریق پمپاژ به استان سمنان منتقل شود.

وی با بیان اینکه طرحی که رئیس جمهور نیز در سفر استانی به سمنان در جمع مردم این شهر از آن به عنوان «طرحی بلندمدت» یاد کرد که در دستور کار دولت قرار دارد، افزود: بنده پیشتر در نامه ای، مخالفت آشکار خود و دوستداران منابع طبیعی و محیط زیست مازندران را از اجرای این طرح  به اطلاع جناب آقای دکتر روحانی رساندم که رونوشت آن نیز به وزیر نیرو ارسال شد.

یوسف نژاد با اشاره به اینکه به گواه اکثر کارشناسان «طرح انتقال آب دریای خزر به استان سمنان» خیانتی آشکار به محیط زیست مازندران است و عواقبی جبران ناپذیر را در پی خواهد داشت؛ گفت: متاسفانه چالش های زیست محیطی این طرح به قدر کفایت از سوی مشاور طرح مورد بررسی قرار نگرفته و به استناد گزارشی که در چهارم آذرماه سال ۱۳۹۳  توسط دفتر مطالعات زیربنایی(گروه آب) تهیه و تسلیم مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی شده است مهمترین چالش این طرح مربوط به بهره وری اقتصادی آن است که از قضا اصلی ترین دلیل اجرای آن از سوی دولت ها اعلام می شود.

وی ادامه داد: در ادامه به برخی چالش های اقتصادی و زیست محیطی این طرح که نشان می دهد هزینه آن به مراتب بیشتر از فایده اش است، اشاره می کنم و امیدوارم وزارت نیرو توجهی جدی به جزئیات طرح انتقال آب خزر به سمنان داشته باشد و با عنایت به جمیع جهات، آن را از دستور کار خود خارج کند.

 

چالش های اقتصادی طرح انتقال آب دریای خزر

 

منتخب مردم ساری با بیان اینکه بر اساس محاسبات انجام شده  در سال ۱۳۹۳ توسط مشاور طرح؛ قیمت تمام شده یک مترمکعب آب در این طرح پس از شیرین سازی و انتقال، برابر با ۴۲۸۷۳ ریال و شاخص اقتصادی نسبت فایده به هزینه در این طرح برابر با ۰٫۵۳ است که حاکی از عدم توجیه پذیری اقتصادی آن است، بیان کرد: در این طرح نه تنها اشاره ای به گزینه های مرتبط با تامین نیاز آبی استان سمنان از منابع آبی موجود در این استان به وسیله«افزایش بهره وری با رویکرد مدیریت تقاضا» نشده است، بلکه با توجه به هزینه بالای تمام شده آب در این طرح و عدم بازیابی آن در بخش صنعت، مشخص می شود که صنایع هدف در این استان با توجه به آب بری آنها سودده نیستند که بتوانند هزینه های ناشی از شیرین سازی و انتقال آب را جبران کنند.

وی بیان کرد: از طرفی دیگر دوره نمک زدایی و انتقال آب خزر به فلات مرکزی باعنایت به زمان اجرای طرح و بهره برداری از تاسیسات، ۳۰ سال انتخاب شده و این مرورِ زمان بر قیمت تمام شده طرح تاثیری جدی خواهد گذاشت و عملا آن را به طرحی بسیار زیان ده و فرسایشی بدل خواهد کرد اما ارزشگذاری و تقویم ریالی هزینه ها با قیمت های ثابت بر اساس سطح قیمت های سال ۱۳۹۲ انجام شده است؛ آیا ممکن نیست این هزینه را صرف اموری کنیم که از روند افزایشی کم آبی در کل کشور جلوگیری به عمل آوریم؟!

یوسف نژاد عنوان می کند: نگاهی دقیق تر به مشخصات و الزامات این طرح نشان می دهد که فارغ از هزینه هنگفت و صرف زمانی طاقت فرسا برای اتمام آن، هزینه های فراوانی را بر اقتصاد و محیط زیست مازندران تحمیل می کند و این در حالی است که استان مازندران همینک با چالش های بسیاری در حوزه منابع آبی روبه روست و به هیچ وجه منطقی نیست که برای اجرای طرحی که به طبیعتش آسیب می رساند متقبل هزینه های هنگفتی نیز شود.

وی بیان کرد: به عنوان مثال قرار است لوله های طرح مذکور از محل برداشت آب و ایستگاه نمک زدایی و شیرین سازی آن در ساحل خزر در رقوم ۲۱ ـ متر در ساحل به ارتفاع ۲۳۱۲ متر پمپاژ شود که در این مسیر از مناطق طبیعی و آسیب پذیر زیادی عبور می کند که نیازمند هزینه های اجرا، مراقبت و تامین انرژی هنگفتی است.

منتخب مردم ساری با اشاره به اینکه با میزان کل برق مورد نیاز این طرح ۴۴۸٫۸ مگاوات برآورد شده است که ۱۸۰ مگاوات آن به تاسیسات نمک زدایی و شیرین سازی آب دریا و ۲۶۸٫۸ مگاوات آن به ایستگاه های پمپاژ آب اختصاص دارد، تصریح کرد: مجموعه مصارف این طرح در حوزه شرکت برق منطقه ای مازندران ۳۱۴٫۷ مگاوات و در حوزه شرکت برق منطقه ای سمنان ۱۳۴٫۱ مگاوات برآورد شده است که نشان می دهد بار اصلی طرح  از نظر اقتصادی بر دوش «برق منطقه ای مازندران» است، در حالی که با صرف همین میزان هزینه و انرژی می توان بسیاری از مشکلات حوزه نیرو در مازندران را برطرف و به کاهش بدهکاری این شرکت به پیمانکاران کمک کرد.

وی تاکید کرد: موارد فراوان دیگری را می توان مثال زد که نشان می دهد این طرح به هیچ عنوان از توجیه اقتصادی لازم برخوردار نیست و به جز تحمیل زیان به بخش نیرو در مازندران هیچ فایده ای برای مردم این استان ندارد؛ در حالی که مازندران با توجه به گردشگرپذیر بودن، استانی است که هر ساله حداقل ۵ ماه خدمات ملی ارائه می کند و اقصی نقاط آن نیازمند برخورداری از منابع برق به مراتب بیشتری است.

به گزارش ایسنا؛ یوسف نژاد با اشاره به اینکه هزینه سرمایه گذاری اولیه این طرح ۴۴۵۰۰ میلیاردریال  و هزینه سالیانه نگهداری و بهره برداری از طرح ۴۰۷۱٫۶ میلیارد ریال برآورد شده تا آب مازندران به سمنان منتقل شود و با هزینه تمام شده ۴۲۸۷۳ ریال مورد مصرف قرار گیرد، گفت: بنابراین محاسبه ای ساده نشان می دهد که این طرح از نظر اقتصادی به هیچ عنوان توجیه پذیر نیست.

وی افزود: این مبالغ هنگفت در حالی قرار است هزینه شود که بودجه عمرانی استان مازندران در سال ۱۳۹۳ اندکی بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان بوده و این استان هم اینک با ۲۵۶ پروژه نیمه کاره آن هم تنها در بخش «آبرسانی روستایی» مواجه است.

منتخب مردم ساری در مجلس با بیان اینکه محاسبه شاخص اقتصادی این طرح، نشان داده است که شاخص اقتصادی نسبت فایده به هزینه(  (B/C برای طرح انتقال آب دریای خزر به استان سمنان برابر با ۰٫۵۳ است که شاخص مذکور بسیار کمتر از یک بوده و این یعنی تقریبا نصف سرمایه گذاری های انجام شده برای این طرح از طریق منافع آن بازیابی می شود و بیش از نصف دیگر آن زیان های حاصل از عدم توجیه اقتصادی این طرح است که عملا آن را به طرحی کاملا زیان ده بدل می کند!، افزود: با این حال عجیب است چرا دولت علی رغم چالش های زیست محیطی و اقتصادی چنین طرح زیان دهی از اجرای آن در برنامه ای بلندمدت خبر می دهد.

 

چالش های زیست محیطی طرح انتقال آب دریای خزر

 

وی به اشاره به اینکه در حوزه آسیب های زیست محیطی که یکی دیگر از دلایل مخالفت آشکار بنده با این طرح است، دلایل فراوان است، ادامه داد:پساب حاصل از شیرین سازی در این طرح با غلظت ۲۵ گرم در لیتر دارای نمک و حرارت بیشتری نسبت به وضعیت فعلی آب دریای خزر به دریا تخلیه می شود که در فاصله نزدیک به مجرای تخلیه کننده آثاری منفی بر موجودات دریایی وارد می کند.

نماینده اسبق ساری در مجلس با تاکید بر اینکه بر اساس مدلسازی های صورت گرفته توسط گروه آب دفتر مطالعات زیربنایی با اجرای این طرح؛ شوری آب از ۱۰ تا۴۰۰ درصد افزایش پیدا می کند که بر ماهیان شاخص منطقه بیشترین آثار منفی را بر جای خواهد گذاشت، گفت: این درحالی است که بعد از کشاورزی، شیلات اصلی ترین منبع درآمد مردم ساحل نشین در شرق مازندران است و اجرای این طرح ضمن آسیب به طبیعت دریا، دست مایه نابودی اقتصادی مردم منطقه خواهد شد.

 

آثار طرح بر محیط زیست ساحلی

وی افزود: مهمترین جنبه زیست محیطی این طرح مصرف بالای انرژی و انتشار آلاینده های ناشی از آن در طول مسیر بهره برداری  از تاسیسات آب شیرین کن است که بهره برداری از آن با تخلیه لجن حاصل از عملیات پیش تصفیه آثاری مخرب بر محیط ساحلی به جای خواهد گذاشت.

 

آثار طرح بر محیط زیست خشکی

 

یوسف نژاد اظهار کرد: خط لوله انتقال آب خزر به استان سمنان در مسیر خود از اکوسیستم های کشاورزی و جنگلی می گذرد و تمام این مسیر را دچار آسیب می کند. کاهش امنیت گونه های جانوری اطراف مسیر انتقال که از جوار مناطق حفاظت شده مازندران می گذرد و  رفت آمد و ترافیک ساخت و بهره برداری که آثاری شدید بر زیست بوم منطقه به جای خواهد گذاشت  از جمله دلایل ما برای نگرانی  از اجرای چنین طرحی است.

وی خاطرنشان کرد: این طرح نه تنها هیچ انگیزه ای برای  سرمایه گذاری بخش خصوصی ایجاد نمی کند، بلکه اجرای آن توسط بخش دولتی تقریبا غیرممکن به نظر می رسد و با توجه به شرایط اقتصادی فعلی کشور و تاکیدات فراوان مسئولان بر حفاظت از محیط زیست به عنوان سرمایه ای پایدار، اجرای آن به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست.

 

مدیران مازندرانی سکوت کرده ند!

منتخب مردم ساری در مجلس دهم تصریح کرد: متاسفانه علی رغم اهمیت بالای این مسئله برخی از مدیران نسبت به آن سکوت اختیار کرده و گاهی نیز اظهار بی اطلاعی می کنند، در حالی که بر اساس گزارش گروه آب دفتر امور زیربنایی «اقدامات انجام شده» در این حوزه به ده ها مورد می رسد که از مهمترین آنها می توان به اخذمصوبه کمیسیون ماده (۲۱۵) قانون برنامه پنجم از معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی، انعقاد قرارداد انجام مطالعات مرحله اول با شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس،  اختصاص اعتبار طرح تکمیلی مطالعات تفصیلی طرح های آب به شماره ۴۰۲۰۱۷۴۲  به این طرح به مبلغ ۷۷۰۰ میلیون ریال، مبادله موافقتنامه اجرای طرح به معاونت برنامه دیزی و نظارت راهبردی، اخذ مصوبه ترک تشریفات مناقصه از هیات سه نفره موضوع بند «و» ماده (۳۸) قانون برگزاری مناقصات برای عقد قرارداد با قرارگاه خاتم الانبیاء، مکاتبه با وزارت نفت و تنظیم صورتجلسه واگذاری مسیر و حریم خط لوله نفت نکا ـ ری به این طرح جهت اجرا و اختصاص ردیف بودجه به شماره ۴۰۲۰۱۷۵۹ با اعتبار ۲۵ میلیارد ریال در بودجه سالانه و تخصیص و جذب ۱۰ میلیارد ریال در سال ۱۳۹۲ نشان می دهد که برخلاف برخی ادعاها  این طرح از مرحله «ایده» گذشته و عملا با تخصیص ردیف بودجه به مرحله «اجرا» رسیده است و این مایه نگرانی است که برخی مسئولان از این مسائل بی اطلاع هستند.

وی با اشاره به اینکه با صرف هزینه های به مراتب کمتر در حوزه فرهنگ استفاده از آب، جمع آوری و هدایت آب های سطحی، نظارت جدی بر حفر چاه های کشاورزی و برپایی صنایع مرتبط و هماهنگ با زیست بوم مناطق مختلف کشور، مشکل کم آبی مناطق مرکزی ایران، منجمله استان سمنان را حل می شود؛ گفت: در پایان یاد آور می شوم که بسیاری از مناطق روستایی و حتی شهری مازندران با انواع و اقسام مشکلات در حوزه آب دست به گریبانند و برخی از روستاهای مازندران از طریق تانکر از نعمت آب بهره مند می شوند.

 این منتخب مردم در مجلس  عنوان کرد: تغییرات اقلیمی، برخی تصمیمات نادرست در حوزه انرژی و بی توجهی به محیط زیست در سال های گذشته ( که امیدواریم با اجرای این طرح در این دولت تکرار نشود) باعث شده است که بسیاری از چشمه های طبیعی مازندران و منابع آب زیزمینی خشک یا به شدت بی رمق شوند که انتظار می رود به جای «طرح انتقال آب خزر به سمنان» کنترل این مشکلات و جلوگیری از بدل شدن آن به بحران دستور کار اصلی وزارت نیر در بخش آب مازندران باشد.

تصریح کرد: با همه این احوالات انتظار می رود در دولت یازدهم که عنایت ویژه ای به محیط زیست وجود دارد و نقشی فعال در معاهدات بین المللی برای حفظ طبیعت ایفا می کند، طرح هایی در دستور کار قرار نگیرند که زیان زیست محیطی اشان به مراتب بیشتر از فواید اقتصادی و سیاسی آن است.

 

دبیر مجمع نمایندگان مازندران:

پروژه انتقال آب دریای خزر به فلات مرکزی آسیب زا است

 

دبیر مجمع نمایندگان مازندران از پروژه انتقال آب دریای مازندران به فلات مرکزی ایران به‌عنوان یک پروژه آسیب‌زا یادکرد.

قاسم احمدی در گفتگو با خبرنگار مهر بابیان اینکه پروژه انتقال آب دریای خزر به فلات مرکزی ایران از سال ۱۳۹۰ کلید خورد افزود: این طرح سپس در مواجهه با مخالفت‌های گسترده کارشناسان محیط‌زیست و منابع طبیعی به حال خود رها شد ولی در دولت تدبیر و امید مجدداً مطرح‌شده و موردحمایت قرارگرفته است.

وی اظهار داشت: ابعاد فاجعه‌بار محیط‌زیستی و اجتماعی این طرح آن‌چنان آشکار است که علاوه بر مخالفت سازمان محیط‌زیست، سازمان جنگل‌ها، بخش اعظم و قاطع کارشناسان مستقل و اساتید برجسته، سازمان‌های مردمی و بسیاری از دلسوزان کشور مخالف اجرای این پروژه هستند.

به گفته احمدی، بر هیچ کارشناس مستقل و دلسوزی پوشیده نیست که نیاز آبی فلات مرکزی ایران را می‌توان از راههای جایگزین و با هزینه‌های بسیار کمتر برآورده کرده و این پروژه نه باهدف تأمین آب برای مردم که باهدف تأمین نان برای برخی شرکت‌ها و اهداف سیاسی محلی، منطقه ایی و کوتاه‌مدت است.

نماینده مردم نوشهر، چالوس و کلاردشت در مجلس ادامه داد: کارشناسان، مسئولان و مردم این استان به‌هیچ‌وجه در ارتباط با همچنین موضوع مهمی مورد مشورت و نظرخواهی قرار نگرفتند که اگر امر مشورت و اصل مشارکت موردتوجه قرار می‌گرفت، قطعاً چنین پروژه آسیب‌زایی در همان گام اول مردود اعلام می‌شد.

وی بابیان اینکه مجمع نمایندگان استان مازندران مخالفت قاطع خود را با اجرای این پروژه اعلام می‌کنند از رئیس‌جمهور خواست تا مانع اجرای طرح انتقال آب دریای خزر به فلات مرکزی ایران شود

 

عاون مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری:

پروژه انتقال آب خزر به سمنان شکست خورده است

 

معاون مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری با بیان این که پروژه انتقال آب خزر به سمنان طبق بررسی‌های این مرکز شکست خورده است،گفت:امروز هیچ پروژه انتقال آب بین حوضه‌ای در جهان تایید نمی‌شود.

به گزارش خبرنگار مهر معاون مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری در نشست تبعات سیاسی اجتماعی طرح‌های کلان انتقال آب گفت: در این مرکز روی دو پروژه بزرگ انتقال آب که یکی از آنها انتقال آب خزر به سمنان است کار شده و جلساتی با حضور وزارتخانه‌های مختلف برگزار شده است.

محمد فاضلی تصریح کرد: اعلام می‌کنم که هر دو پروژه شکست خورده است و یکی از این دو پروژه‌ از صفر تا صد غلط بوده و دو وزارتخانه به دلایل جدی با آن مخالفت کرده‌اند.

وی هشدار داد: مدافعان طرح‌های انتقال آب قید حتما را به کار نبرند، چرا که اگر انجام این پروژه‌ها حتمی بود، مطالعه را برای چه نیاز داشتیم. این استدلال که چون کشور ما خشک است حتما باید انتقال آب انجام شود، استدلالی کاملا نادرست است.

معاون مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری بیان کرد: فریدون قاسمی همراه با یک تیم بین‌المللی ۴۰ نفره در کتاب انتقال آب بین‌حوضه‌ای همه پروژه‌های بزرگ انتقال آب در دنیا از سال ۱۸۶۴ تا ۲۰۰۷ را بررسی کرده و در این کتاب که دانشگاه کمبریج آن را از سال ۲۰۰۸ تاکنون ۵ بار تجدید چاپ کرده است، اعلام کرده که هیچ پروژه انتقال آب بزرگی در دنیا با استانداردهای امروز ما تایید نمی‌شود، بنابراین مدافعان باید خیلی محتاطانه درباره این طرح‌ها صحبت کنند.

فاضلی با تاکید بر اینکه بارندگی کم دلیلی برای انتقال آب نمی‌شود، اعلام کرد: در برخی کشورها مجموعا یک میلیارد متر مکعب آب تجدیدپذیر در اختیار دارند. در کتاب «بگذاریم آب باشد» که در آگوست ۲۰۱۵ منتشر شد آمده که در برخی کشورها در حوزه آب شهری سنسورهایی هر ۱۵ ثانیه صدای لوله‌های آب را چک می‌کند، صدای لوله‌های سوراخ شده فرق دارد و این موضوع هر ۱۵ ثانیه بررسی می‌شود. همچنین هر مصرف‌کننده با یک سیستم هوشمند بررسی می‌شود و اگر مصرف غیر طبیعی به دلیل مثلا باز ماندن شیر آب رخ دهد، به او هشدار می‌دهد. حتی در آنجا هم گزینه انتقال آب آخرین گزینه به شمار می‌رود.

وی با بیان اینکه در مورد گزینه‌های انتقال آب باید دقیق صحبت کنیم و ادعاها در این باره بیش از اندازه کلی‌گویی است، توضیح داد: هزینه انتقال آب خزر به سمنان ۶ هزار تا ۹ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است و تنها هزینه نگهداری خط برق این پروژه سالیانه ۴۸۰ میلیارد تومان است. چنین چیزی اصلا در کوتاه‌مدت ساخته نمی‌شود و حداقل ۱۴ سال ساخت چنین پروژه‌هایی طول می‌کشد و سمنانی‌ها تصور نکنند بر فرض موافقت با این پروژه طی سال‌های پیش‌رو، آب خزر را دریافت کنند.

معاون مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری با اعلام اینکه در افق ۱۴۲۵ در سمنان قرار است ۴۵۵ میلیون متر مکعب خرج صنعت شود، گفت: این را با میزان مصرف کنونی صنعت در دیگر استان‌های کشور مقایسه کنید. آذربایجان شرقی ۲۹، اصفهان ۱۷۲، بوشهر ۱۳، تهران ۱۱۰، خراسان رضوی ۱۵۷، فارس ۵۴ و کرمان به عنوان معدنی‌ترین استان کشور تنها ۵۱ میلیون متر مکعب آب برای صنعت مصرف می‌کند و یزد با همه صنایع گوناگون آب‌برش ۲۳ میلیون متر مکعب مصرف دارد. این آمارها در سالنامه آماری آب کشور منتشر شده و معلوم نیست کدام مشاور تعیین کرده سمنان ۱۴۲۵ قرار است ۴ برابر تهران کنونی آب ببرد.

فاضلی با بیان اینکه همین اعداد غیرشفاف که نحوه حصول آنها مشخص نیست در نهایت مبنای توجیه چنین پروژه‌هایی قرار می‌گیرند، گفت: اصلا وقتی سند آمایش استان و سند توسعه آن فراهم نشده، مبنای تخصیص ۲۰۰ میلیون متر مکعب آب چیست؟ در سمنان ۱.۱۸۳ میلیارد متر مکعب در سال مصرف آب کشاورزی است که مجموعا ۱۹۸ هزار هکتار اراضی و از آن ۱۶۶ هزار هکتار اراضی کشاورزی آبی است. دستکم ۶ هزار میلیارد تومان قرار است هزینه کنیم در حالی که اگر تنها ۱۰ تا ۳۵ درصد در مصرف آب کشاورزی صرفه‌جویی کنیم باید ببینیم چه دستاوردی خواهیم داشت.

وی در پایان با طرح این پرسش که آیا انتقال آب مشکل آب‌خوان‌های شما را نیز حل خواهد کرد، گفت: به هیچ عنوان پروژه‌های این چنینی ۱۸۰ میلیون متر مکعب بیلان منفی آب‌خوان‌های استان را حل نخواهد کرد.

نماینده سابق مجلس در گفت‌وگو با ایلنا:

انتقال آب به اصفهان سیاسی است/ تونل گلاب 60 درصد مردم حاشیه زاینده رود را زمین‌گیر می‌کند

ایلنا: سلطانی گفت: اجرای تونل گلاب 2 به محیط زیست و باغات ضربه می‌زند و هیچ توجیه کارشناسی و فنی و اقتصادی ندارد.

امیرعباس سلطانی نماینده مردم بروجن در مجلس نهم در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا درباره انتقال آب از چهار محال و بختیاری به استان اصفهان گفت: در حال حاضر پروژه گلاب 2 در حال انجام و تونل بهشت آباد نیز در حال نهایی شدن است که می‌توانند آب اصفهان را تامین کنند بنابراین نیازی به منبع دیگر آبی مثل انتقال از سد چغاخور نیست.

وی با اشاره به اینکه نیترات آب در استان چهار محال و بختیاری بالاست، افزود: نیترات بالا مرگ تدریجی را بدنبال دارد زیرا چاه‌های این استان آبرفتی است و سطح آن هر روز پایین‌تر می‌رود لذا نیترات آب نیز افزایش می‌یابد.

سلطانی یادآور شد: آب از سد چغاخور به اصفهان نمی‌رود بلکه به بروجن و شهرک صنعتی سفید دشت رفته و به مصرف  فولاد و کارخانه سیمان می‌رسد.

وی بحث انتقال آب را سیاسی عنوان کرد و گفت: در حال حاضر چهار محال و بختیاری کمترین مصرف آب را از زاینده رود دارد و اصفهان و کرمان بیشتر مصرف می‌کنند اما لابی اصفهان بیشتر است لذا بهتر استفاده می‌کنند.

نماینده سابق مجلس ادامه داد: یکی از موانع برای انتقال آب از زاینده رود نیز سازمان محیط زیست است که این مشکل برای انتقال آب به اصفهان نیست ولی از نظر سازمان محیط زیست برای چهار محال انتقال حوزه به حوزه اشکال ایجاد می‌کند.

وی با اشاره به اینکه اجرای تونل گلاب 2 کارشناسی نبوده و 60 درصد مردم چهارمحال و اصفهان را در حاشیه زاینده رود زمینگیر می‌کند، خاطرنشان کرد: اجرای تونل گلاب 2 به محیط زیست و باغات ضربه می‌زند و هیچ توجیه کارشناسی و فنی و اقتصادی ندارد.

سلطانی اظهار داشت: برای انتقال آب از تونل گلاب بحث پدافند غیرعامل را مطرح می‌کنند در حالی که این آب می‌تواند از رودخانه عبور کند و مردم استفاده کنند اما با احداث 17 کیلومتر تونل مشکلات عدیده‌ای را بوجود آورده‌اند.

 

سد گتوند در حالت اغما به سرمی‌برد/ تنها راه برون رفت، انتقال آب سد به خلیج فارس

کارشناسان از سدگتوند به عنوان یک فاجعه زیست محیطی یاد می‌کنند و معتقدند که بخاطر گنبد نمکی همانند یک بمب ساعتی عمل خواهد کرد به طوری که علاوه بر شوری آب کارون در پایین دست، سبب از بین رفتن کشاوری منطقه می‌شود.

 

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی ایسکانیوز؛ سد گتوند در فاصله ۳۸۰ کیلومتری از ریزشگاه رودخانه کارون، در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال شهرستان شوشتر و در ۱۰کیلومتری شمال شرقی شهر گتوند در استان خوزستان قرار دارد.

دریاچه این سد با مخزنی چهار میلیارد و ۵۰۰ میلیون متر معکبی دومین دریاچه مصنوعی بزرگ کشور پس از کرخه است. ارتفاع این سد سنگریزه ای با هسته‌ی رسی ۱۸۲ متر است که بلندترین سد خاکی کشور محسوب می شود. عملیات اجرایی این طرح در سال ۱۳۷۶ آغاز شده و در میان سدهای ساخته شده بر روی کارون از همه پایین دست تر قرار دارد.

ساخت این سد مورد انتقاد بسیاری از کارشناسان محیط زیست و اساتید دانشگاه قرار گرفته است. انتقادات بسیاری به ساخت این سد وارد شده اما مسئولان هرگز توجهی به ساخت غلط این سد نکرده و مردم خوزستان همچنان از تبعات منفی آن رنج می برند.

اکثر مخالفان این پروژه دلیل خود را این گونه مطرح می‌کنند که وجود تپه‌های نمکی گچساران سبب خواهد شد که این سد، در آینده با مشکلات زیادی مواجه شود تا جایی که این موضوع، محیط زیست منطقه را تهدید می‌کند.

می‌توان یادآور شد، پس از انقلاب طراحان سد به بهانه کوچک بودن حجم مخزن طراحی شده توسط آمریکایی‌ها، محل مخزن را پانزده کیلومتر تغییر دادند. این تغییر محل که بدون بررسی‌ها و ارزیابی‌های لازم انجام شده بود، باعث شد گنبد نمکی موجود در محل در داخل مخزن سد قرار گیرد.

پرویز کردوانی پدر علم کویر شناسی در گفت وگو با خبرنگار گروه اقتصادی ایسکانیوز؛ با تاکید براینکه سد گتوند بدون کارشناسی و مطالعه دقیق احداث شده است گفت: بعد از اینکه سد ساخته شد و آب را به آن هدایت کردند، متوجه شدند که سد در جای نمکی ساخته شده است به همین خاطر صدها کامیون خاک رس ،ریگ و سنگ ریزه به داخل سد اضافه کردند تا سد آسیب نبیند.

او تاکید کرد: سد گتوند یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های ملی کشور است که عدم دقت در مطالعات اولیه این سد در نادیده گرفتن گنبدهای نمکی در مسیر، موجب شده علی‌رغم تمامی تلاش‌ها برای ساخت آن، امروز شاهد ایراداتی اساسی در این پروژه باشیم.

پدر علم کویرشناسی اظهار کرد: در این سد برخلاف سایر سدها تاسیسات نیروگاهی در آن ایجاد شده است و هم اکنون برق آن به عراق صادر می‌شود. بنابراین نکته را نباید نادیده گرفت که میزان شوری آب این سد از حدمجاز عبور کرده است وکشاورزان منطقه و مردم استان را نباید فدای صادرات برق کرد و بایستی تدابیری در این زمینه اندیشیده شود.

 

کردوانی افزود: هم‌اکنون آب کارون شور شده است و حتی مرکز تحقیقات آب شناسی دانشگاه تهران این موضوع را مورد بررسی قرار داد و متوجه شد که تنها راه برای عبور از این چالش این است که آب این سد را در صنایع نفت و گاز استفاده کنند یا با لوله کشی آب را به خلیج فارس منتقل کنند اما متاسفانه این گزینه ها مورد استقبال قرار نگرفت.

پدرعلم کویرشناسی تاکید کرد: شوری آب سد باعث شد که تمام مزارع کشاورزی به ویژه نخلستان های منطقه از بین بروند.

کردوانی تصریح کرد: حتی بنده پیشنهاد کردم که سد را خالی کنند مسئولان گفتند این کار امکانپذیر نیست چون برق صادر می کنیم. گفتم شما می خواهید بخاطر صادرات برق به عراق کشاورزی استان خوزستان را نابود کنید.

او اضافه کرد: طی روزهای اخیر برای تامین آب کشاورزی، آب شیرین را با آب شور مخلوط می‌کنند تا شاید بتوانند گرهی از مشکلات مردم منطقه را حل کنند.

کردوانی اظهار کرد: در بالای سد گتوند شهری عظیمی ساخته شده است که دارای جاذبه های توریستی است تا جایی که این منطقه در حال حاضر یکی از جاذبه های توریستی خوزستان است. بنابراین مسئولان باید راهی پیدا کنند که با گرفتن جلوی منفذهای ورودی آب سد را خالی کنند تا به عنوان جاذبه توریستی از آن منطقه بهره گرفت.

او ادامه داد: بایستی تاسیسات برق را به جای دیگر منتقل کنند. هم اکنون سد به مانند بدن آدمی عفونت کرده، مدام چرک ترشح می کند.

کردوانی با بیان اینکه انتقال آب سد با استفاده از لوله کشی به خلیج فارس نیاز به سرمایه زیادی است گفت: این تنها گزینه‌ای است که شاید بتوان بخشی از مشکلات بوجود آمده در منطقه را برطرف ساخت.

حاشیه‌های ریز و درشت گتوند که از وجود گنبد نمکی و سازند گچساران در منطقه آبگیری این سد و در نتیجه احتمال شورشدن آب کارون شروع شده بود، بعدها با بدهی بالای پروژه و تعطیلی فعالیت‌های اجرایی و حتی تعویق چندباره وعده‌های مختلف درباره پروژه ادامه پیدا کرد، مدتی نیز آواره‌شدن چندهزار روستایی و زیرآب رفتن ده‌ها روستا با آبیگری گتوند در کانون توجهات قرار داشت. در نهایت این سد باوجود همه حاشیه‌های ریز و درشت خود به بهره‌برداری رسید، اما این به معنی پایان حاشیه‌ها در این پروژه بزرگ نبود، چنان که هنوز هم سازمان محیط زیست به عنوان یک نهاد دولتی انتقاداتی را به این پروژه وارد می‌داند با این وجود سد گتوند که مدت‌ها در گیرودار مطالعه و ارائه مجوزهایی برای اجرایی شدن راهکارهای حل مشکل بود سرانجام در مرحله‌ی اجرا قرار گرفت.

این سد گنجایش ذخیره سازی پنج میلیارد متر مکعب آب را دارد و به هنگام ساخت و تا روز بهره برداری به شدت از سوی دوستداران محیط زیست به باد انتقاد گرفته شد.

عباس پاپی‌زاده رییس مجمع نمایندگان خوزستان نیز در گفت و گو با ایسکانیوز گفت: سد گتوند تبدیل به یک کارخانه بزرگ تولید آب نمک در شمال استان خوزستان شده است و تمام دشت سرسبز استان را تهدید می‌کند، بنابراین این سیاست‌ها به استان خوزستان و خیلی از استان‌های دیگر آسیب زد بایستی تدابیر هوشمندانه‌ای برای عبور از این معضل اتخاذ کرد.

همچنین برخی از کارشناسان نیز سیاست غلط ممنوعیت کشت در این سد را عنوان می‌کنند چرا که این موضوع به عنوان کابوس برای مردم خوزستان مبدل شده است. دوستداران محیط زیست معتقدند سد گتوند نقش اصلی را در شور کردن رودخانه کارون داشته است از این رو در تلاش هستند پیامدهای منفی زیست محیطی وارد شده به رودخانه کارون ناشی از شوری آب را کاهش دهند. می‌توان گفت یک فاجعه زیست محیطی برای جنوب ایران را رقم زده است. سدی که تنها دستاوردش امروز شور کردن کارون است، باید به موزه عبرت محیط زیست تبدیل کرد.

 

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است