محل تبلیغ شما
واکاوی نقض حقوق حيوانات در باغ‌وحش‌هاي كشور

تاریخ خبر: 1396/6/13

واکاوی نقض حقوق حيوانات در باغ‌وحش‌هاي كشور

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

 

نقض حقوق حيوانات در باغ‌وحش‌هاي كشور واكاوي شد

رفتار حیوانی با حيوانات!

 

برخي آزار و اذيت حيوانات را سرگرمي دانسته و از آن لذت مي‌برند

بیشتر باغ وحش‌هاي كشور، مجوزهاي رسمي را اخذ نكرده‌اند

بسياري از حيوانات در باغ وحش‌ها ،شرايط زجرآوري دارند

نگهداري حيوانات در باغ وحش‌هاي كشور ،نوعي اسارت تلقي مي‌شود كه اين امر، نقض صددرصدي حقوق حيوانات است

بهره‌كشي، سوءاستفاده و استفاده از حيوانات براي نمايش، از مصاديق نقض حقوق حيوانات محسوب مي‌شود

در اين سال‌ها برخورد جدي و سلبي در مورد رفتارهاي نامناسب با حيوانات صورت نگرفته است

دين اسلام، نگاه ويژه‌اي به رعايت حقوق حيوانات دارد


حیوانات در ایران حال و روز خوبی ندارند؛ هم آن‌هایی که در باغ‌وحش‌ها نگهداري مي‌شوند و هم حيوانات رهاشده در طبيعت و شهرهاي کشور. هرچند كه بايد باغ‌وحش‌ها مكاني امن براي نگهداري حيوانات باشند-تا هم حيوانات در آن‌ها با آرامش زندگي كنند و هم بازديدكنندگان بتوانند از مشاهده آن‌ها لذت ببرند- اما در حال حاضر در كشور ما اين‌گونه نيست وشرايط نگهداري و زندگي حيوانات در مراكز نگهداري، خوب نبوده و حقوق آن‌ها رعايت نمي‌شود.

قفس‌هاي كوچك، غذاهاي غيراستاندارد، شرایط بهداشتی بسیار نامناسب و... از جمله مشكلات مراكز نگهداري حيوانات در ايران هستند. به گفته بسياري از كارشناسان حوزه محيط‌زيست، بیشتر مراكز نگهداري حيوانات در ايران با اين مشكلات مواجه هستند.

هرچند كه حيوانات رهاشده در طبيعت يا شهرهاي كشور نيز شرايط بهتري ندارند زيرا برخي از افراد آزار و اذيت حيوانات را سرگرمي دانسته و از آن لذت مي‌برند. از آزار سگ‌ها و كشتن آن‌ها تا كشتن خرس جلوي چشم توله‌هايش يا كشتن الاغ با پتك، از موارد حيوان‌آزاري در كشور است كه با وجود تاكيد دين مبين اسلام بر رعايت حقوق حيوانات، شاهد اين رفتارهاي ناپسند با حيوانات هستيم. البته بايد گفت انتشار تصاویر و کلیپ شکنجه حیوانات در فضای مجازی، واکنش‌های گسترده‌ای به دنبال داشته و طیف وسیعی از مردم را به گروه حامیان محیط‌زیست و حیوانات پیوند داده است. حال اين سوال مطرح است كه آيا حيوان‌آزاري، جرم است؟ آيا نگهداري حيوانات در مراكزي كه حقوق آن‌ها رعايت نمي‌شود نيز حيوان‌آزاري محسوب مي‌شود؟ وضعيت قوانين در مورد حقوق حيوانات چگونه است؟

امير سبزي، نماینده دیده‌‌بان حقوق حیوانات ایران در رابطه با اخذ مجوز‌ براي ايجاد باغ‌وحش در ايران به «قانون» گفت: «نكته مهم اين است كه در حال حاضر به گفته مسئولان سازمان محيط زيست، اكثر باغ‌وحش‌هاي كشور مجوزهاي رسمي را اخذ نكرده‌اند و البته اين موضوع فقط مربوط به باغ‌وحش‌هاي خصوصي نبوده، بلكه باغ‌وحش‌هاي دولتي نيز كه عموم مردم از آن‌ها بازديد مي‌كنند، فاقد مجوزهاي لازم هستند. به عبارت ديگر بايد گفت فقط تعداد محدودي از باغ‌وحش‌هاي كشور داراي مجوز رسمي و تحت نظارت بهداشت، سازمان دامپزشكي و همچنين سازمان حفاظت از محيط زيست هستند. باقي مراكز نگهداري حيوانات به صورت غيرقانوني فعاليت مي‌كنند كه متاسفانه تلاشي نيز براي پلمب كردن اين مراكز وجود ندارد».

ضعف در كنترل مجوزها

اين نماینده دیده‌‌بان حقوق حیوانات با اشاره به اينكه، در زمينه اعطاي مجوز به مراكز نگهداري حيوانات به لحظ قانوني و حقوقي، ضعف و خلأ وجود ندارد ،خاطرنشان كرد: «قوانين در مورد كسب مجوز براي ايجاد باغ‌وحش كامل است و اصولا براي ايجاد باغ‌وحش بايد از سازمان حفاظت از محيط زيست و سازمان دامپزشكي تاييديه و مجوز اخذ شود. اما از لحاظ اجرايي براي كنترل مجوزها، ضعف شديدي وجود دارد.

نكته بعد اين است كه به هيچ عنوان اين مراكز، حق نگهداري حيوانات وحشي را ندارند و بايد حتما مبدا گرفته شدن اين حيوانات مشخص باشد و اگر اين حيوانات از خارج وارد ايران شده‌اند، بايد مجوزهاي لازم براي ورود آن‌ها وجود داشته باشد. بايد بررسي شود كه آيا اين حيوانات به صورت قانوني يا غيرقانوني و قاچاق وارد كشور شده‌اند. هرچند بايد گفت در حال حاضر اين مجوزها وجود ندارد. براي مثال سال گذشته موج خبري و مسائلي در مورد باغ پرندگان تهران (به عنوان مركز رسمي و شناخته شده در كشور) مطرح شد كه حكايت از اين داشت كه بسياري از پرندگاني كه در اين مركز نگهداري مي‌شوند، مجوزهاي اصلي را ندارند و در حال حاضر نيز سند يا مجوزي‌هاي لازم در مورد بسياري از اين پرندگان ارائه نشده است كه نشان دهد اين پرندگان از كجا گرفته شده‌اند».

سبزي در ادامه با بيان اينكه بسياري از حيوانات در اين مراكز در شرايط زجرآوري زندگي مي‌كنند توضيح داد: «معمولا غالب مراكز نگهداري اين حيوانات در ايران، غيراستاندارد هستند و به عبارت بهتر بايد گفت مسائل بهداشتي در اين باغ‌وحش‌ها معمولا رعايت نمي‌شود. اين امر باعث بروز بسياري از بيماري‌هاي جدي در حيوانات خواهد شد».

خريدوفروش توله برخي از حيوانات

وي با اشاره به اينكه برخي از باغ‌وحش‌ها به مراكز خريد و فروش حيوانات تبديل شده‌اند و با وجود منع قانوني، در بسياري از اين مراكز توله برخي از حيوانات خريدو فروش مي‌شوند، تصريح كرد: «چند سالي است كه به‌واسطه برخي از اقدامات، واژه حقوق حيوانات وارد ادبيات ما شده‌است هرچند كه در واقعيت و در اجرا، مشكلات زيادي وجود دارد زيرا به حقوق حيوانات، نه در قانون اساسي و نه در قوانين عادي اشاره نشده است. اصولا تخلف در مورد رفتار با حيوانات، جرم‌انگاري نشده است. اين در حالي است كه در بيشتر كشورها حقوق حيوانات رعايت شده و حيوانات جايگاه ويژه‌اي ميان مردم دارند».

سبزي با اشاره به اينكه نگهداري حيوانات در باغ‌وحش‌ها در كشور به نوعي اسارت بوده كه اين اسارت، نقض صددرصدي حقوق حيوانات محسوب مي‌شود، توضيح داد: «به صورت پيش فرض، حقوق حيوانات به اين گونه است كه حيوان مي‌تواند آزادانه بدون درد و رنج و مرگ زودرس زندگي كند در صورتي كه با اسارت، تمام اين موارد نقض مي‌شود، زيرا در اين مراكز حيوانات زندگي غيرطبيعي دارند كه موجب درد و رنج و مرگ زودرس خواهد شد. فقط زماني كه ضرورت داشته باشد مي‌توان حيوان را در اسارت نگه داشت.

براي مثال در بحث امداد و نجات لازم است حيواني را اسير كنيم تا سلامتي را به وي بازگردانيم. اين موارد، نقض حيوانات تلقي نمي‌شود اما مواردي مانند بهره‌كشي، سوءاستفاده و استفاده از حيوانات در سيرك‌ها، از مصاديق نقض حقوق حيوانات محسوب مي‌شود».

ارسال حيوانات آزارديده به زيستگاه‌هاي طبيعي

وي در مورد دلايل عدم پلمب باغ‌وحش‌ها و مراكزي كه در آن‌ها حقوق حيوانات نقض مي‌شود، توضيح داد: «در حال‌حاضر چالشي كه سازمان محيط‌زيست با آن مواجه بوده و بارها نيز به آن اشاره كرده، اين است كه مثلا در باغ‌وحشي كه 30 قلاده شير در آن نگهداري مي‌شود و اين حيوانات شرايط خوبي ندارند، در صورت پلمب تكليف اين حيوانات چه خواهد شد؟ بايد گفت سازمان محيط زيست ظرفيت نگهداري اين حيوانات را ندارد. به همين دليل در اين سال‌ها شاهد برخورد جدي و سلبي با تخلفات در مورد حيوانات نبوده‌ايم. هرچند كه ما سال‌هاي گذشته پيشنهاداتي در اين زمينه ارائه كرديم كه براي مثال در صورت پلمب باغ‌وحش، حيوانات را به خارج از كشور و به زيستگاهاي طبيعي يا به باغ‌وحش‌هاي بزرگ بين‌المللي ارسال كنيم».

در اين راستا بايد گفت، در حال حاضر بسیاری از کشورهای دنیا دارای قانون حمایت از حقوق حیوانات هستند.

در كشور ما با وجود تاكيد دين مبين اسلام بررعايت حقوق حيوانات اما، قانونی اختصاصی برای حمایت از حیوانات تصویب نشده است. هرچند كه مقررات پراکنده‌ای در قوانین مختلف وجود دارد که از آن جمله می‌توان به قانون شکار و صید مصوب 16 خرداد 1346، قانون مجازات اسلامی مصوب 7 آذر 1370 که در دو ماده 679 و 680 به موارد اتلاف و شکار حیوانات پرداخته، قانون حفاظت و بهره‌برداری از منابع آبزی مصوب 14 شهریور 1374 اشاره كرد. به نظر مي‌رسد اين قوانين كافي نبوده و نياز است تا قوانين كامل‌تري در مورد حيوانات تصويب شود.

اكثر باغ وحش‌ها دولتي هستند

در ادامه علي وقف‌چي، سخنگوي كميسيون كشاورزي مجلس شوراي اسلامي در مورد اقدامات مجلس در زمينه مشكلات حيوانات در كشور به «قانون» گفت: «در حال حاضر اكثر باغ‌وحش‌ها در كشور دولتي بوده و با سيستم دولتي اداره مي‌شوند كه بايد گفت به دليل عدم تخصيص بودجه كافي، اداره اين مجموعه‌ها واقعا مشكل است. مگر اينكه اين امر به بخش خصوصي واگذار شود و دولت با نظارت خود بر اين مجموعه‌ها بتواند در مقام دفاع از حيوانات قرار بگيرد».

اين نماينده مجلس ادامه داد: «با روند موجود و اينكه اكثر باغ‌وحش‌ها دولتي هستند، اين سوال مطرح مي‌شود كه در صورت تخلف بايد از چه نهادي شكايت كرد، زيرا دولت خود متولي امر است و به دليل عدم تخصيص بودجه كافي، نمي‌تواند در اين زمينه اقدامات لازم را انجام دهد».

رفع خلأهاي قانوني

وقف‌چي خاطرنشان كرد: «باتوجه به مشكلات بسيار زياد حيوانات چه در باغ‌وحش‌ها و چه حيوانات ولگرد، در صورتي كه كارشناسان و مسئولان احساس مي‌كنند در مورد حقوق حيوانات خلأ قانوني وجود دارد، كميسيون كشاورزي مجلس آمادگي دارد تا به رفع خلأهاي قانوني كمك كند و به تصويب قانون مرتبط همت گمارد. به خصوص اينكه دين ما نگاه ويژه‌اي به بحث حيوانات دارد. حديثي در كتاب دامپزشكي و پزشكي ايران وجود دارد كه مي‌گويد آغل گوسفندان بايد به گونه‌اي تميز باشد كه بتوان در آن نماز خواند. اين حديث نشانگر ارزش و امنيت بالايي است كه شرع براي حيوانات قايل شده است».

حيوانات نيز حق زندگي دارند

در خاتمه بايد گفت حق حیات و زندگی تنها مختص انسان‌ها نیست بلکه حیوانات نيز حق زندگی داشته و نباید این حق از آن‌ها سلب شود. هرچند كه در مورد حمايت از حيوانات نيازمند تدوين و تصويب قوانيني كامل با ضمانت‌اجراهاي لازم هستيم اما فرهنگ‌سازي در جامعه و آموزش نحوه رفتار با حيوانات از سنين كودكي مي‌تواند در كاهش حيوان‌آزاري موثر باشد.

صداوسیما باید با تولید برنامه‌های آموزشی مناسب، این معضل را به تصویر بکشد تا حقوق حیوانات در جامعه به رسمیت شناخته شود. همچنين در نظر گرفتن مجازات‌هاي سنگين براي افرادي كه مرتكب حيوان‌آزاري مي‌شوند، مي‌تواند در كاهش ارتكاب به اين عمل موثر باشد.


باغ وحش‌هاي ايران، استانداردهاي بين‌المللي ندارند

اسماعيل كهرم/ بوم‌شناس، فعال محیط زیست و مشاور ريیس سازمان حفاظت محیط زیست

در مورد باغ‌وحش‌هاي ايران بايد گفت كه نحوه نگهداري حيوانات در آن‌ها مناسب نيست، زيرا در برخي از موارد، صاحبان اين باغ‌وحش‌ها افرادي سودجو هستند كه نه تنها حقوق حيوانات، بلكه حقوق كارمندان خود را نيز رعايت نمي‌كنند. به طور كلي بايد گفت كه هيچ باغ‌وحشي در ايران وجود ندارد كه داراي استانداردهاي بين‌المللي باشد. به عبارت ديگر در حال حاضر فقط چند باغ‌وحش به صورت رسمي و با مجوزهاي لازم در كشور فعاليت مي‌كنند، مانند باغ‌وحش خليل عقاب در شيراز، باغ پرندگان در اصفهان يا در مشهد و تهران و بقيه فقط اسم باغ‌وحش را يدك مي‌كشند. در باغ وحش پارك ارم كه جزو بهترين مراكز نگهداري حيوانات است نيز شاهد برخي از مناظر تاسف‌بار هستيم؛ براي مثال يك سگ زيبا را در قفسي تنها نگهداري مي‌كنند در حالي كه سگ يك موجود اجتماعي است و بايد با خانواده باشد يا نگهداري گرگي به همراه خانواده در فضايي كوچك كه اين فضا باعث عصبي شدن اين حيوان مي‌شود و غيره. اين در حالي است كه تعداد زيادي از بازديدكنندگان اين باغ‌وحش، گردشگراني هستند كه نسبت به حقوق حيوانات حساس بوده و از ديدن اين مناظر ناراحت مي‌شوند. اصولا بايد گفت با ديدن حيوانات در قفس‌هاي كوچك و نگهداري‌ نامطلوب آن‌ها و غذاهاي نامناسب و... احساس ناخوشايندي به انسان دست مي‌دهد.

هرچند بسياري از باغ وحش‌هاي ايران، اصولا باغ‌وحش نيستند بلكه زميني هستند كه صاحب آن، انواع و اقسام حيوانات مانند طاووس، خرس، گرگ و... را خريداري كرده و در فضايي كوچك و تنگ نگهداري مي‌كند. هدف اصلي وي نيز تجارت است و اين حيوانات به لحاظ، تغذيه، بهداشت، فضاي نگهداري و... مشكلات بسياري دارند زيرا مالك اين مركز توانايي مالي لازم را ندارد پس نمي‌تواند امكانات خوبي براي اين حيوانات فراهم كند. در شمال كشور و در روستاي ازباران، افرادي تعداد زيادي پرنده را در قفس نگهداري مي‌كنند كه تحت عنوان باغ‌وحش نيز نيستند بلكه اين پرنده‌ها را براي خريد و فروش در اين مركز نگهداري مي‌كنند يا اينكه ميان تهران تا كرج، تعدادي از كلكسيونرهاي مشخص و متمول هستند كه تعداد زيادي از پرندگان را در باغ‌هاي خود نگهداري مي‌كنند كه نه تنها حقوق حيوانات در اين مراكز رعايت نمي‌شود، بلكه حيوانات زندگي زجرآوري نيز دارند.

اينجا لازم است خاطره‌اي را ذكر كنم. زماني كه به باغ‌وحش مشهد رفته بودم، مشاهده كردم كه مسئولان اين باغ‌وحش خرسي را در يك چاه دو، سه متري نگهداري مي‌كردند و به دليل فضاي كوچك و تنگ، اين خرس هر چند لحظه يك‌بار بلند مي‌شد تا بيرون اين گودال را نگاه كند. اما جالب اينجا بود كه روي تابلويي كه در نزديكي اين گودال وجود داشت، درج شده بود كه تغديه اين خرس با دو كيلو عسل، چند كيلو شيريني و... است اما پس از چند ساعت كه مهمانان اين باغ‌وحش رفتند، ديدم يك وانت حامل نان سنگك كه حتي سنگه‌اي اين نان هم گرفته نشده بود، وارد شد و افرد اين نان‌ها به سوي خرس پرتاب مي‌كردند. متاسفانه اين سنگ‌ها باعث تخريب دندان‌هاي خرس نيز شده بود.

اما در مورد باغ‌وحش‌هاي كشور بايد گفت «عدم به ز وجود». به عبارت ديگر بهتر است چنين باغ‌وحش‌هايي وجود نداشته باشند زيرا در صورت اعطاي مجوز به اين مراكز، در صورت تخلف نمي‌توان با آن‌ها برخورد كرد نكته مهم اين است كه بدانيم پس از پلمب اين مراكز، كجا قرار است اين حيوانات را نگهداري كنيم. همان‌گونه كه در سال‌هاي گذشته وقتي تعدادي شير در شرايط بدي در يكي از باغ‌وحش‌ها نگهداري مي‌شدند، به دليل تخلفات از صاحبان آن گرفته شدند اما سازمان محيط زيست براي نگهداري اين حيوانات با مشكل مواجه شد و مركزي براي نگهداري وجود نداشت.

قانون

حیوانات هم افسرده می‌شوند؟ چشم های غمگین سگ، پَرهای کنده کاسکو

افسردگی فقط مخصوص انسان‌ها نیست. بسیاری از حیوانات از جمله حیواناتی که دست آموز بشر هستند و با آنها زندگی می‌کنند به افسردگی مبتلا می‌شود. از میان این حیوانات سگ‌ها به دلیل وابستگی بسیار به صاحبانشان بیشتر به افسردگی مبتلا می‌شود. تغییر صاحب یکی از مهمترین دلایل افسردگی این حیوانات است و در ایران که خرید و فروش، دزدی و گم شدن حیوانات و حتی حیوان آزاری به کرات دیده می‌شود شرایط را برای افسردگی آنها فراهم می‌کند. اتفاقی که می‌تواند زندگی صاحبانشان را هم دچار اختلال کند. بی‌قراری‌های شبانه اختلالی است که بسیاری از حیوانات خانگی به آن گرفتار می‌شوند و صاحبان را از داشتنشان عاصی می‌کنند
بسیاری از مردم نمی‌دانند که حیوانات نیز از مشکلات روحی رنج می‌برند. برخی دانشمندان بر این باور هستند که پستانداران در مخابره احساسات، سیستم مغزی مشابهی با انسان‌ها دارند و کسب اطلاعات بیشتر درباره افسردگی در حیوانات می‌تواند روزی به حل مشکل افسردگی در انسان‌ها کمک کند. دانش بشری هنوز نتوانسته است که به طور کامل به این سوال پاسخ دهد که آیا حیوانات دچار افسردگی می‌شوند یا خیر اما با این حال به طور کلی دانشمندان معتقدند که افسردگی بر اساس علائمی تشخیص داده می‌شود که همگی بسیاری ذهنی و غیر عینی هستند. علائم اصلی مشترک افسردگی شامل احساس گناه، فکر به مرگ و از دست دادن احساس لذت است. از آنجایی که حیوانات قدرت بیان ندارند، حتی اگر چنین احساساتی را تجربه کنند نیز قادر به بیان آن نیستند
علائم افسردگی در حیوانات 
کاسکو نوعی طوطی است که افسردگی خود را به شکل پَرکنی نشان می‌دهد. بر این اساس اگر زمانی کاسکوی شما شروع به پرکنی کرد، حتما موضوع را جدی بگیرید چرا که این حیوان دچار افسردگی شده است. برخی از علائم بیماری افسردگی در حیوانات مانند ریختن پَرها بارز است. یکی از علائم اصلی افسردگی فقدان احساس لذت یا به عبارت دیگر کاهش و یا فقدان علاقه به فعالیت‌های لذت آفرین مانند غذا خوردن است. میمون‌ها یکی از حیواناتی هستند که به دلیل شباهت رفتارهای عاطفی انسان‌ها، با نگاه کردن به حالت چهره و یا خیره شدن به یک جهت مشخص تشخیص افسردگی در آنها راحت‌تر از سایر حیوانات است. یک مشاهده‌گر تعلیم دیده می‌تواند بر اساس مشاهدات رفتاری درباره افسرده بودن یک میمون قضاوت کند. حتما به این نتیجه رسیده‌اید که تشخیص افسردگی در حیوانات کار بسیار سختی است. باید این را هم بدانید که دانش امروزه بشر هم نتوانسته راه حلی برای آسان‌تر شدن کشف این بیماری روحی در حیوانات بیابد. دلیل آن هم این است که یکی از مشکلاتی که دانشمندان با آن روبه‌رو هستند این است که بیشتر مطالعات آزمایشگاهی بر روی حیوانات در اسارت انجام می‌شود که معمولاً شرایط افسرده کننده و رخوت آوری را در مقایسه با زیستگاه طبیعی خود تجربه کرده‌اند و همین موضوع می‌تواند به ایجاد علائم افسردگی در آنها منجر شود. در حال حاضر اطلاعات چندانی برای مقایسه رفتارهای عاطفی حیوانات در حیات وحش و شرایط آزمایشگاهی وجود ندارد.
مطالعه موسسه خیریه دامپزشکی PDSA نشان داده که بیش از 2.3 میلیون سگ به طور منظم به مدت پنج ساعت یا بیشتر تنها می مانند. همین تحقیقات نشان داده که 28 درصد از 31هزار و 500 نفری که از صاحبان حیوانات خانگی بررسی شده 6 تا 10 ساعت سگ خود را در خانه تنها می‌گذارند و این کاملا مخالف با توصیه‌های دامپزشکان است که می‌گویند نباید سگ‌ها را بیش از چهار ساعت در روز تنها گذاشت، چرا که تنهایی و خستگی می‌توانند رفتار مخربی را در آنها ایجاد کنند
سگ‌ها نیاز به ورزش دارند
همین مطالعات و نظرسنجی نشان داده که اغلب سگ‌ها هرگز برای راه رفتن انتخاب نشده‌اند. پیاده‌روی روزانه برای سلامت روانی و جسمانی بسیاری از نژادهای سگ مهم است. فقدان ورزش تاثیر مخربی برروی سگ‌های پر انرژی دارد. این می‌تواند بر سلامت ذهنی و جسمی آنها تاثیر گذارد و موجب بروز مشکلاتی در رفتار آنها شود. مسائل رفتاری در بیش از 50 درصد از حیوانات خانگی انگلستان گزارش شده است. البته این بدان معنا نیست که شما باید کار خود را رها کنید تا بتوانید سگ یا حیوان خانگی خود را برای پیاده روی طولانی مدت ببرید. در بسیاری از کشورها افرادی برای این کار استخدام می‌شوند. با این حال حیوانات خانگی به توجه صاحبان خود نیاز دارند
مسئولیت‌های مالک حیوان خانگی
کارهای طولانی مدت و تکنولوژی زندگی ما را فرا گرفته‌اند و همین باعث می‌شوند که بسیاری از کارها به فراموشی سپرده شوند، مثلا توجه به حیوانات خانگی. در مقاله‌ای به این موضوع اشاره شده که بسیاری از صاحبان حیوانات خانگی فکر می‌کنند که روزهای آفتابی بهترین زمان برای گردش آنها است در حالی که باران و گِل و لای برای حیوانات جذابند. داشتن یک سگ می‌تواند یک چیز فوق العاده باشد و عشق و همراهی بی‌قید و شرط این حیوان زندگی هر فردی را افزایش می‌دهد. بدیهی است که مالکیت سگ یکی از موثرترین روش‌های درمان افسردگی و اضطراب در انسان است. با این حال، تلاش برای قرار دادن یک سگ در یک شیوه زندگی عجولانه کار درستی نیست و می‌تواند آسیب ناعادلانه‌ای را به یک حیوان بی‌گناه که فقط علاقه و توجه شما را می‌خواهد، وارد کند
راه حل جانورشناسان برای درمان افسردگی
دامپزشکان معمولاً برای درمان اختلالات رفتاری سگ‌ها از داروهای ضد افسردگی استفاده می‌کنند. برای مثال، اگر صاحب سگ، خانه را ترک کند و سگ دچار اضطراب جدایی شود، احتمال مشاهده رفتارهای غیرعادی مانند ایجاد خراش منجر به خونریزی در بدن و یا گاز گرفتن در خانه از حیوان وجود دارد. به نظر می‌رسد این رفتارها نسخه اختلالات روانی در عالم سگ‌ها هستند و اگر چه ظاهراً داروهای انسانی برای درمان آنها نیز موثر است، اما نیاز به تحقیقات بیشتری در این زمینه وجود دارد.

ابتکار

«دوربین‌کشی» در گردنه‌های وحشی

فروغ فکری| سلاطین صخره‌، یله داده‌اند روی سختی سنگ‌ها. در آرامش کوه‌های طالقان. صبح است و ستیغ آفتاب کوه را شکافته. کَل و بزها، سلطان بلامنازع صخره‌ها و گونه غالب در ۷۵‌هزار هکتار از اراضی منطقه‌اند. باید تا آفتاب کوه‌ها را بغل نکرده به فکر چَرا باشند. در گرمای بی‌دریغ تابستان و کمیِ علوفه، باید برای زنده ماندن تلاش کنند مانند پلنگ‌ها، خرس‌ها، گرگ‌ها، سیاه‌گوش‌ها و مانند هما، کرکس، عقاب و کبک‌دری که همه همین‌جا در کنار هم زندگی می‌کنند. در گردنه‌هایی که آبی آسمان پس‌زمینه‌شان است و مردانی که صبح و شب‌شان در جاده‌های پرپیچ‌وخمش می‌گذرد. وقت سرشماری تابستانه حیات‌وحش است. وقت دوربین‌کشیدن محیط‌بانان در گردنه‌های شاه البرز. میان بوته‌ها و سایه‌های سنگی، تا دانه‌دانه حیوانات را بشمرند. مردان مقابل سازمان حفاظت از محیط‌زیست طالقان صف کشیده‌اند تا هر دو نفر سوار بر خودرو یا ترک موتور راهی کوه شوند. منطقه تقسیم‌بندی شده و هر دو مرد به قسمت مشخصی می‌روند، با دوربین چشمی و عکاسی، جی‌پی‌اس و جیره روزانه. تا وقتی آفتاب پشت کوه‌ها ننشیند برنمی‌گردند.
دره‌هایی با ۱۵ قلاده پلنگ
طاعون دو‌سال قبل خاطره مشترک و ناراحت‌کننده اغلب مردانی است که وسایل‌شان را برای عزیمت آماده می‌کنند. صحنه جان‌دادن‌ حیوانات. تصویر سست‌شدن پای کل‌ها در اثر بیماری، تصویر سخت‌ سال‌های اخیر. کوله‌پشتی‌شان آماده است. جیره خشکی که شامل خرما، کشمش، پنیر و حلواشکری با کنسرو تن‌ماهی و لوبیاست. اما از کفش‌های‌شان ناراضی‌اند. کفش‌هایی که مناسب گشت‌زنی‌های طولانی نیست و پای بسیاری از آنها را زخم کرده است.
ساعت به هفت‌ونیم صبح نرسیده، تمام بیست و چند مرد راهی کوه می‌شوند و این برنامه 3 روز ادامه خواهد داشت. هرکدام به مقصدی جدا می‌روند و این رفتن‌ها چند سالی است که برای‌شان عادت شده. دوبار در‌سال فصل سرشماری حیات‌وحش در کل کشور است. سرشماری زمستانه تا قبل از اسفند ماه تمام شده و سرشماری تابستانه که سال‌های قبل در تیرماه بود، امسال به شهریورماه موکول شده. بیش از ۱۰گروه‌اند که دو گروه از آنها به کوهستان‌های بلندبالای منطقه می‌روند و شب را هم همان‌جا می‌گذرانند تا صبح زود به راه‌شان ادامه دهند و حیوانی از شمارش نیفتد.
«
همه می‌گفتند این‌جا پلنگ دارد اما نتوانسته بودیم ببینیم تا این‌که در سال‌های اخیر در سرشماری به آمار ۱۵ قلاده پلنگ دست پیدا کردیم. قلمرو پلنگ بسیار گسترده است و همین هم کار ما را دشوار می‌کند.» حشمت‌الله کشیری، مسئول اداره محیط‌زیست طالقان حواسش به زمان است که محیط‌بانان به‌موقع راهی شوند. سربازی با پاهای ورم کرده مقابل در ورودی اتاقش ایستاده. شب قبل زنبور پایش را گزید و ورم به زانوها رسیده. کشیری چشمش به سرباز است و می‌گوید 6، 5 سالی است که توجه به سرشماری بیشتر از سال‌های قبل است. زمانی که مردم چشم انتظار دیدن پلنگ بودند و کسی نمی‌دانست چه تعداد پلنگ در این دره‌ها روز را به شب می‌رساند. تعداد حیوانات در سال‌های اخیر بیشتر شده. این را تمام محیط‌بانان می‌گویند، چون منطقه امن است و زاد و ولد در میان‌شان زیاد. خرس‌ها هم حال‌و‌هوای خودشان را دارند و این‌جا زندگی برای‌شان خوشایند است. «در زمستان گذشته حدود 3هزار رأس کل بز سرشماری شد که این تعداد بسیار خوب است
مردان در تابستان باید تا بالای شاه البرز، ساد، کوه‌های پراچان و کوه‌های اسارا که با کوه‌های الموت قزوین هم‌مرز است، بالا بروند چون حیوانات پایین نمی‌آیند. زمستان‌ها در سفیدی برف، هم ردپای‌شان راحت‌تر دیده می‌شود و هم خودشان که برای پیدا‌کردن غذا به دامنه می‌آیند، خودی نشان می‌دهند و دوربین‌ محیط‌بانان صحنه‌های بسیاری از نزاع و همزیستی‌شان را ثبت کرده و حالا چشم‌های‌شان می‌درخشد از یادآوری دیدن حیوانات در طبیعتی که وحشی است.
حالا تابستان است و سرشماری دشوار. امسال پوشش گیاهی بسیار ضعیف است و کشیری نگران برای فصل سرد سال. «امیدوارم برای علوفه در زمستان مشکل نداشته باشیم
آداب سرشماری پرندگان
سارها دور قله‌ کوه می‌چرخند. چشم‌شان به دنبال ملخ است و جثه ظریف‌شان را دورتادور صخره‌ها می‌گردانند تا ملخی پیدا کنند. آن‌سوتر عقابی پهنه افق را گرفته و به دنبال شکار است و هما در دره لمبران قلمرو امنی دارد. آسمان این‌جا از پرنده خالی نمی‌شود. کبک‌های دری هم زندگی شیرینی دارند و گنجشک‌ها شاخه‌ای را از حضور خود خالی نگذاشته‌اند. سر برگردانی فوجی از گنجشک از مقابلت پر می‌کشند. با رقصی آهنگین و نوایی دلنشین.
سرشماری پرندگان اما آداب خودش را دارد. رسمی جهانی است که در زمانی مشخص و به صورت بین‌المللی انجام می‌شود. این را مهدی مصطفوی، رئیس اداره حیات‌وحش استان البرز می‌گوید که منتظر است تا یکی از همکاران محیط‌بان به دنبالش بیاید و راهی دیزان شوند. «سرشماری پرندگان در کل جهان در دی و بهمن‌ماه یا همان ژانویه است. در آن بازه زمانی به یک‌باره کل مناطق شمارش می‌شوند. پرندگان مهاجری داریم که از کشورهای دیگر به ایران می‌آیند یا از این‌جا به نقاط دیگر جهان کوچ می‌کنند و برای همین این اتفاق باید به صورت جهانی باشد
هما و عقاب شمارش نمی‌شوند، بلکه گزارشی از وضع خودشان و زیستگاه‌های‌شان ارایه می‌شود. پرندگان مهاجر به صورت تقریبی از نیمه شهریور مهاجرت می‌کنند و قاچاقچیان خطرناکی هستند که در این فصل تله‌گذاری می‌کنند. «مسیر مهاجرتی پرندگان مشخص است. آنها در یک مسیر کاملا تعیین‌شده حرکت می‌کنند به جز پرندگانی که بومی منطقه‌اند.» بسیار دیده شده پرندگان مهاجری در بین راه به این‌جا آمده و جاگیر شده‌اند، مانند حواصیل که چون نتوانسته به راه خودش ادامه دهد، برای مدتی این‌جا ماندگار شده و بعد رفته است. «مهاجرت برای تولیدمثل و زمستان‌گذرانی است، برای همین هم تالاب‌ها و مناطقی که آب دارند، دارای اهمیت‌اند. سمت صالحیه در نظرآباد کرج یک پهنه آبی وجود دارد که آب‌گیری شده و 288گونه در آن منطقه سرشماری کرده‌ایم که اینها پرندگان مقیم نیستند
در منطقه شکار ممنوع طالقان، پرندگان هم باید مراقب شکارچیان وقت و بی‌وقت باشند تا طعمه تور نشوند.
هیچ حیوانی به انسان حمله نکرد
از پشت فرمان هم چشمش به کوه‌هاست که مبادا شکاری از شمارش بماند.
-
شکار؟
بله. سالیان ساله که به کل و بز می‌گوییم شکار. اصطلاح متداولی است بین ما. چون این حیوانات شکار می‌شوند، این اصطلاح را دارند.
می‌خندد. با چشمانی کشیده و صورتی گرد. به رسم تمام ترکمن‌ها. عظیم داورنیا ۱۵‌سال است که دل به کوه‌های طالقان داده و دست زن و بچه‌اش را گرفته و ساکن این‌جا شده است. سابقه کارش در محیط‌زیست به 25‌سال می‌رسد و روزها و شب‌های بسیاری را در دشت لار، پلور و... گذرانده و برای همین هم چشمانش دوربین است. از فاصله دور کل و بزها را می‌بیند. دوربین شکاری را درمی‌آورد و با صبوری خیره می‌شود به سختی صخره‌ها. صبوری می‌‌کند تا جسم کوه آرام ‌شود و حیوانات در امنیت حضورش رخ نشان دهند.
سرشماری در کل کشور به همین صورت است، یعنی محیط‌بانان با دوربین چشمی منطقه را رصد می‌کنند و تعداد را می‌شمارند. حیواناتی مثل پلنگ و خرس جای پای مخصوص دارند و همین هم روشی است برای سرشماری‌شان. روشی که ‌درصد خطایش هم بالاست. «جی‌پی‌اس هم دقیق نمی‌تواند عمل کند. ما با فاصله بسیار زیاد از شکار محل را علامت‌گذاری می‌کنیم و برای همین هم نمی‌توان روی آن دقیق حساب کرد. اما تنها روش سرشماری همین است.» سرش را برمی‌گرداند و دوربین را به دست ما می‌دهد تا بز نگهبان را ببینیم که روی صخره‌ای آرام گرفته. نگهبانان، جلوتر از گله حرکت می‌کنند تا اگر خطری وجود دارد خبر دهند و دیگران آسیب نبینند. بالاتر از صخره‌ای که نگهبان بر روی آن نشسته، 4 کل و بز دیگر زیر سایه آرام گرفته‌اند. «آفتاب که بیرون بزند در سایه صخره‌ها می‌نشینند. گاهی فکر می‌کنی آنها هم سنگ هستند. در طول روز تکان نمی‌خورند. شاید برای خوردن آب بیایند پایین. شب‌ها که هوا مهتابی باشد هم برای چریدن می‌آیند.» پایین دره، مردانی با لودر به جان کوه افتاد‌ه‌اند. داورنیا می‌گوید بعد از سیل، آمدند تا مسیر رودخانه را هموار کنند. شکار به این صدا عادت کرده و فرار نمی‌کند اما یک حرکت مشکوک می‌تواند عامل جست‌وخیزش شود تا به بقیه خبر دهد که این‌جا ناامن است. گله‌هایی که از 4 رأس شروع می‌شوند و گاهی تعدادشان به 30 رأس می‌رسند. «یک سالی در چند نقطه دوربین شکاری نصب کردیم که یکی را دزدیدند. زیاد نباید رفت آن‌جا که بوی انسان بماند و یک هفته بعد از نصب دوربین تازه حیوانات به محل می‌آیند. آن دوربین‌ها هم فیلم‌های قشنگی ضبط کرده بودند
عظیم و 3 نفر دیگر ساکنان همیشگی اداره محیط‌زیست‌اند. هفته‌ای یک بار به غیر از روزهای تعطیل استراحت دارند و بعد از صبح تا شب مشغول کارند. بعضی از همکاران شیفتی هستند. 9روز کار می‌کنند و 6 روز استراحت یا 18روز کار و 12روز استراحت. «تعدادمان خیلی کم است. به جز ما ۴ نفر، ۷ نفر نیروی شیفتی داریم. ما علاوه بر کار عملیاتی، مسئول کارهای اداری هم هستیم و همین هم ما را خسته می‌کند.» از بالاطالقان تا پایین‌طالقان همه شماره تلفن عظیم را دارند. هرجا اتفاقی بیفتد تماس می‌گیرند و عظیم هم راهی می‌شود. می‌خندد و می‌گوید حتی شماره همسرش را هم دارند و اگر او جواب ندهد به همسرش زنگ می‌زنند. این خبرها اغلب برای دیدن خودرو‌های مشکوکی است که محلی‌ها گمان می‌کنند شکارچی هستند. محلی‌هایی که محیط‌بانان طالقان می‌گویند بدون آنها کار پیش نمی‌رود، چون با طبیعت و حیواناتش همدل‌اند. «شکارچی‌ از بیرون منطقه می‌آید اما خدارو شکر هیچ‌وقت تا حالا درگیری نداشتیم. همیشه کمین می‌کنیم و در لحظه‌ای که تصورش را نمی‌کنند، غافلگیرشان می‌کنیم
عظیم و رفقای دیگرش بارها همراه شکارچی‌های قانونی شده‌اند. شکارچیانی که مجوز دارند. «هر ‌سال مجوزهایی برای شکار صادر می‌شود. مثلا می‌گویند استان البرز امسال 10مجوز شکار کَل دارد. از این تعداد 6 رأس برای طالقان است. فراخوان می‌دهند، شکارچی‌ها ثبت‌نام و بعد قرعه‌کشی می‌کنند. بعد از این‌که اسم‌شان درآمد حدود 300‌هزار تومان پول می‌دهند. البته یکی از آنها می‌گفت شکار حدود 800تومن برایش هزینه برداشته. گوشت را خیلی‌وقت‌ها نمی‌خورند و برای تاکسیدرمی استفاده می‌شود. خیلی‌ها فقط شاخ می‌خواهند.» در تمام این سال‌ها شکارچی حرفه‌ای ندیده. می‌گوید اینها فقط گوشتخوارند و مرام شکار را بلد نیستند. «مجوز برای حیوانات سن بالا صادر می‌شود تا ترکیب جنسی و زندگی آنها درست شود. بزرگترین حیوانی که شکار کردند یک کَل 9 ساله بود. کل 6 ساله هم داشتیم. اما جوان‌تر مجوز شکار ندارد
دوربین از دستش جدا نمی‌شود. در قله بزی را می‌بیند که بزغاله‌ کنارش نشسته، کنار صخره‌ای که رودی میانش روان است. دره‌ها برایش خاطره رویارویی با خرسی در سال‌های دور است. خرس قهوه‌ای در دره‌ای عمیق جست زد و بی‌آن‌که حمله کند راهش را گرفت و رفت یا روزی که در ناریان‌رود برای نخستین‌بار در ‌سال۹۲ یک جفت پلنگ نر و ماده را با هم دید. «برف زده بود و آنها کنار هم با وقار خاصی راه می‌رفتند
یکی از 3 پاسگاه محیط‌بانی منطقه بالای تپه است و همیشه باید 3 محیط‌بان به‌صورت شیفتی آن‌جا حاضر باشند. امروز پاسگاه خالی است، چون روز سرشماری است و محیط‌بانان 3 اتاق آرام نشسته در دل کوه را تنها گذاشته‌اند. عظیم تمام مدت نگاهش به گوشی تلفنش است. این‌جا آنتن ندارد و محیط‌بانان هم بی‌سیم ندارند تا بتوانند با هم ارتباط برقرار کنند. «این خودش کار ما را سخت می‌کند. تمام تماس‌ها با هزینه شخصی است، آن هم این‌جا که آنتن نیست خیلی سخت است، خصوصا در زمان سرشماری. آمارگرفتن خوبه اما باید بودجه داشت و بعد هم برنامه‌ریزی درستی انجام بگیرد. این آمارگیری باعث می‌شود وقتی تعداد بالایی حیوانات داشته باشیم این منطقه از تیراندازی ممنوع به حفاظت‌شده تغییر پیدا کند و در نتیجه امکانات‌مان افزایش یابد
تن‌ماهی و لوبیا را می‌ریزد در بشقابش و همچنان که نگاهش به پنجره پاسگاه است، می‌گوید حیوان مورد علاقه‌اش مارال است. پرنده‌ای زیبا و باوقار است. «آهو هم خوب است. البته هر دوی این حیوانات را این‌جا نداریم. مارال در مناطق جنگلی بیشتر است
نه در صخره‌های نشان‌کرد، نه در کل‌کبود و نه در لمبران هیچ‌گاه یادش نمی‌آید که حیوانی به انسان حمله کرده باشد و از هیچ‌کدام از همکارانش هم نشنیده. سوئیچ خودرو را در دستش جابه‌جا می‌کند و پوکه تفنگ زیر نور آفتاب می‌درخشد. پوکه‌ای که در یکی از دره‌ها پیدا کرده و حالا جاسوئیچی‌اش شده است.
قاچاقچیان آب و مرتع
تا چشم کار می‌کند گوسفند و بز چمبره زده‌اند کنار یکدیگر. هیچ دره‌ای خالی از سگ گله و چوپان و گوسفند نیست و صدای‌شان پیچیده در دل کوهستان. حیات‌وحش زابه‌راه می‌شود برای خوردن آب. چون پای هر چشمه یک چوپان با گله‌ای بزرگ و چند سگ خیمه زده‌اند و حیوان می‌ترسد که خودش را برساند لب چشمه. مشکل دامداران بی‌مجوزی هستند که این دشت‌ها را رها نمی‌کنند. بعضی از آنها از راه دور آمده‌اند، به روستاهای منطقه رفته و علف‌چَر منطقه را اجاره کرده‌اند. «یک روستا مجوز ۳۰۰رأس گوسفند را دارد، شورای روستاها این زمین‌ها را اجاره می‌دهد تا کسب درآمد کند. فصل چرا که در بهار شروع می‌شود این دام‌ها بیش از حد در منطقه می‌‌آیند و امنیت منطقه را از بین می‌برند.» موهای سفید و عصای ایمان‌علی نشان از عمر طولانی دامداری‌اش دارد. از ۶۰‌سال چوپانی برای گله که باعث شده دامدار نمونه استان البرز باشد. «ما پروانه داریم خانم. هیچ‌وقت از پروانه خودمان تجاوز نمی‌کنیم که دام اضافه بیاوریم. اگر یک جایی تهی از علوفه شد، بذرپاشی می‌کنیم. دامداری که می‌خواهد شغلش همیشه باشد نباید به طبیعت فشار بیاورد، چون آن‌وقت دو روز دیگر مرتع ندارد که دام را برای چرا بیاورد.» دست می‌اندازد در جیب کتش و بذر علوفه وحشی بیرون می‌آورد. در جیب‌هایش مثل نقل و نبات علوفه ریخته تا هرجا که لازم دارد علوفه بپاشد.
«
کسی که به صورت غیرمجاز دام‌هایش را برای چرا می‌برد مثل یک قاچاقچی می‌ماند و فرقی هم با قاچاقچی ندارد. وقتی دامداری مرتع را اجاره می‌گیرد، می‌گوید 500 رأس گوسفند دارم و برای دو ماه مرتع اجاره می‌کند اما ناگهان 2هزار رأس گوسفند می‌آورد. دلش برای مرتع نمی‌سوزد. بدترین ضربه را به منطقه می‌زند. گله‌دار می‌گوید اجاره دادم پس نهایت استفاده را بکنم. این گله‌داران کسانی هستند که مراقب گله‌شان نبودند و مرتع‌شان از دست رفته.» مجوز تردد دام را منابع طبیعی به‌صورت سالانه صادر می‌کند اما حالا بسیاری از زمین‌های منطقه اسیر دست چوپانان مهاجری هستند که هرکجا دام را برای چرا آورده‌اند. مراتع از دست‌شان عاصی است و حیات‌وحش هم تشنه در انتظار که گله از کنار رودخانه کنار برود. عظیم می‌گوید چند سالی است که یکی از مشکلات عمده حیات‌وحش گله‌هایی است که همه دره‌ها را گرفته‌اند. «بارها تذکر داده‌ایم. کسی گوشش بدهکار نیست. دامداران کمی مثل ایمان‌علی جعفریان دل‌شان برای مرتع و حیات‌وحش می‌سوزد. آنها فقط به فکر سود امروزشان هستند
شکارچیانی که محیط‌بان شدند
ساعت آفتابی اهالی روستای دیزان، 4 بعدازظهر را نشان می‌دهد. ساعت روی مچ دست ما هم همین‌طور. احمد بابا محمودی همان‌طور که چشمش به کوه طاقی لایه است، سنگ‌های حجاری‌شده معروف طالقان را نشان می‌دهد که ساعت اهالی منطقه است و بعد با لهجه طالقانی می‌گوید: «هیچ‌کس با خودش ساعت به صحرا نمی‌برد.» محمودی تازه از کوه برگشته. ۵سالی است همیار محیط‌بانان منطقه است. مانند چند مرد جوان دیگر که آنها هم صبح همراه محیط‌بانان برای سرشماری راهی منطقه شدند. دستی به موهای جوگندمی‌اش می‌کشد. فرهنگی بازنشسته است و عاشق طبیعت. «از صبح تا الان بیش از صدکل و بز در دره ناریان و گلپر شمردیم. خدارو شکر اوضاع خوب است. فقط کاش مهاربندها را ول نمی‌کردند. ما خودمان دامداریم اما اجاره‌ها اوضاع منطقه را به‌هم‌ریخته. اگر کمتر گوسفند بیاید به این منطقه برای حیات‌وحش بهتر است
تمام فصول کوه‌های طالقان را دیده و یادش می‌آید چند‌سال قبل که با پاژن به دل کوه زده بود با پلنگ روبه‌رو شده. «خیلی نزدیک بودیم. حیوان فکر می‌کرد به سمتش شلیک می‌کنیم. یک برنو 57 داشتیم یکی از همراهان جوان‌مان گفت تیر هوایی بندازیم اما اجازه ندادیم و حیوان آرام رفت.» به غیر از محمودی بسیاری از اهالی منطقه دل‌شان می‌خواهد همیار محیط‌بانان شوند. اما این همیاری شرایطی دارد، باید فرد را بشناسند و مورد اعتماد بوده و از طرفی کار بلد باشد، چون اگر دوربین را به هرکس بدهید نمی‌تواند شکار پیدا کند. فرد باید در دوربین‌کِشی مهارت داشته باشد.
در این سال‌ها 3، 4 شکارچی مجوزدار هم به محیط‌بانان پیوسته‌اند و تفنگ‌شان را کنار گذاشته‌اند. «تا آن‌جایی که می‌دانم این‌جا شکارچی بی‌مجوز نداریم. از بیرون طالقان برای شکار می‌آیند. یا این‌جا آشنا دارند یا صبح می‌آیند و شب می‌روند. طالقان وسیع و شکار در نزدیکی ده زیاد است. از انگوران، کلاردشت، دشت قزوین و... می‌آیند و این‌جا شکار می‌کنند. شکارچی باید یک کل بزند و بره، نباید دله باشد.» محمودی می‌گوید همین شکارچیان هستند که برای محیط‌بان تیر می‌اندازد و بعد سمت دیگر روستا را نشان می‌دهد که جای پای خرس‌ها همیشه در آن وجود دارد. جای پای بچه‌خرس‌هایی که با مادران‌شان برای خوردن میوه به روستا می‌آیند. «در تابستان و ماه‌های نخست پاییز، به وقت غروب، خرس‌ها به روستا می‌آیند و میوه می‌خورند. در فصل بعد کوچ می‌کنند پایین طالقان
روز تمام شده. نیمی از آفتاب پشت کوه پنهان است و نیمی ‌دیگرش در جدال با شب. محیط‌بانان کم‌کم به سازمان برمی‌گردند به جز دو گروهی که قرار است شب را در دل کوه بگذرانند.
حاجیان، محیط‌بان جوانی است که تازه به سازمان رسیده. مسیرش روستای حسن‌جون و کوه‌های اطرافش بوده. با موتور و همیار مسنی به منطقه رفته که دوربین‌کشی حرفه‌ای می‌داند و کوه‌ها را مثل کف‌دست بلد است. لبخند از لبانش نمی‌افتد. خوشحال است که بعد از 3 ساعت پیاده‌روی توانسته‌اند 300 کل و بز و چندین کبک دری را سرشماری و از رد خرس عکسبرداری کنند.
آفتاب، پشت کوه تمام می‌شود محیط‌بان می‌گوید: «بچه‌روباه را ببین. مثل جغد سرش را از لای صخره‌ها بیرون آورده

شهروند

به کانال سرزمین جاوید بپیوندید : telegram.me/sarzaminjavid