محل تبلیغ شما
فازنخست ابر پروژه انتقال آب خلیج فارس به استانهای مرکزی افتتاح شد

تاریخ خبر: 1399/8/15

فازنخست ابر پروژه انتقال آب خلیج فارس به استانهای مرکزی افتتاح شد

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

به گزارش خبرنگار مهر، تأسیسات آب‌شیرین‌کن خلیج‌فارس صبح پنجشنبه با دستور حسن روحانی رئیس جمهوری از طریق ویدئو کنفرانس با ظرفیت ۲۰۰ هزار متر مکعب در شبانه‌روز به منظور تأمین بخشی از آب مورد نیاز شرب و صنعت استان‌های مرکزی و جنوب‌شرق کشور، به بهره برداری رسید.

دیدگاه توسعه‌ای صنایع مصرف‌کننده و دستگاه‌های اجرایی استان هرمزگان هدف احداث هر چه سریع‌تر این طرح ملی بود. با ورود آب شیرین‌کن خلیج فارس، ظرفیت تولید آب شیرین در کشور ۵۰ درصد افزایش یافت و با آغاز بهره برداری از این مجتمع، سالانه بیش از ۷۰ میلیون متر مکعب آب شیرین به آب‌های کشور افزوده می‌گردد.

تأمین منابع مالی طرح‌های آبی، با درایت صندوق توسعه ملی جز اولویت‌های آن صندوق قرار گرفته است و بدین ترتیب نظر به توجیه فنی و مالی طرح، تأمین مالی آن مورد تصویب صندوق توسعه‌ملی قرار گرفت.

بخش اصلی آب شیرین تولیدی با استفاده از یک خط لوله به طول ۸۰۰ کیلومتر به مجتمع‌های صنعتی واقع در استان‌های مرکزی ایران منتقل شده و بخش دیگری از آن نیز جهت شرب استان هرمزگان صرف خواهد شد. شایان ذکر است این پروژه‌ی ملی با سرمایه‌گذاری شرکت‌های سازه‌سازان (مالک و بهره‌بردار آب‌شیرین‌کن)، شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر، شرکت مس سرچشمه و شرکت معدنی و صنعتی چادرملو اجرا شده است.

برخی از مزایای مهم اجرای این طرح تأمین آب شرب و کمک به رشد صنعت در استان‌های کم آب کشور (استان‌های هرمزگان، کرمان و یزد) به ویژه تأمین آب مورد نیاز واحدهای بزرگ در بخش‌های صنایع و معادن و افزایش رونق اقتصادی در این مناطق می‌باشد. همچنین سایر مزایای این طرح دسترسی به مواد اولیه (آب دریا) قابل دسترس، مطمئن و تمام‌ناپذیر است.

این مجتمع، در حال حاضر بزرگترین تأسیسات نمک‌زدایی کشور است که در شهرک صنعتی خلیج‌فارس در غرب بندرعباس احداث شده است. سرمایه‌گذاری‌های ریالی و ارزی انجام شده در این طرح به ترتیب ۷,۰۰۰ میلیارد ریال و ۹۲ میلیون یورو است که از این مبلغ، ۸۴ میلیون یورو از محل منابع ارزی صندوق توسعه ملی با عاملیت یکی از بانک‌های کشور، تأمین شد. عملیات اجرایی این طرح در پاییز ۱۳۹۶ آغاز شد و در پاییز ۱۳۹۹ به راه‌اندازی اولیه رسیده است.

احجام بزرگ کارهای انجام شده، از جمله ۳۷۵ هزار متر مکعب خاک‌برداری، ۳۴ هزار متر مکعب بتن ریزی، ۵ هزار تن آرماتوربندی، ۸۰ هزار مترمربع قالب بندی، ۱۰ هزار تن تجهیزات و متریال، بیش از ۱۱۰ کیلومتر کابل‌کشی و ۵۰ کیلومتر لوله‌کشی در سایزهای مختلف، نشان‌دهنده وسعت این طرح ملی است.

در زمان ساخت پروژه به طور میانگین روزانه ۷۰۰ نفر به شکل مستقیم و پنج هزار نفر به شکل غیر مستقیم در این پروژه مشغول به کار و فعالیت بوده‌اند. در زمان بهره‌برداری نیز این مجموعه با اشتغال‌زایی ۱۵۰ نفر به صورت مستقیم و ۵۰۰ نفر به طور غیر مستقیم در جهت بهره‌برداری ۲۵ ساله از این مجموعه بزرگ گام بر می‌دارد.

آب خام ورودی به آب‌شیرین‌کن توسط آب‌گیرها و خطوط انتقال، به میزان ۶۰۰ هزار متر مکعب در شبانه روز (۷ متر مکعب بر ثانیه)، تأمین می‌شود که بر این اساس آب‌شیرین‌کن خلیج فارس با ظرفیت تولید ۲۰۰ هزار متر مکعب آب شیرین در شبانه روز ایجاد شده است.

این مجموعه در حوزه محیط‌زیست و حفظ آن برنامه‌ریزی کرده است، بر این اساس با استفاده از واحدهایی که برای نخستین بار در کشور مورد ساخت و استفاده قرار می‌گیرند از قبیل واحد پیش تصفیه (DAF) ، واحد لجن گیری (Sludge Area) و واحد رفع فقر یونی آب (Remineralization) شوری ۵۵.۰۰۰ واحدی آب را به شوری ۵۰۰ واحد تبدیل و آب شیرین مورد نیاز صنایع بزرگ معدنی را تأمین می‌کند.

با افزایش برداشت بی‌رویه‌ی آب از دشت‌ها و نیاز به ایجاد منابع آبی پایدار، اولویت کشورها در تأمین آب از منابع غیرمتعارف است. طبق نظر کارشناسان، در شرایط کنونی و به دلایل تغییر اقلیم و استمرار پدیده‌ی خشکسالی، ما بیش از گذشته نیازمند تأمین آب به روش‌های نوین همچون استفاده از فناوری آب شیرین‌کن‌ها هستیم.

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

0 1
روزنامه ایران   undefined 1399/8/17 10:20:33

در هفته‌ای که گذشت، آب خلیج فارس به یزد و کرمان رسید. پروژه انتقال آبی که در ادامه برنامه «سازگازی با کم آبی» تعریف می‌شود و سهم ایران را از آب خلیج فارس افزایش می‌دهد. آب گران قیمتی که قرار است به رونق و تولید ناخالص داخلی بینجامد؛ امید را به فلات مرکزی ایران ببرد؛ چاه‌های زیادی را در این مناطق ببندد و به محیط زیست نیز کمک کند.
رئیس جمهوری در مراسم بهره‌برداری از مرحله نخست طرح انتقال آب خلیج فارس به فلات مرکزی ایران و سه طرح مرتبط با آن تأکید کرد که با این خط انتقال آب به فلات مرکزی ایران، تنها آب به فلات مرکزی نمی‌رسد بلکه مهمتر از آن، امید است که به این مناطق می‌رسد و لازم است نام این خط انتقال آب را «خط انتقال امید» بگذاریم.
به‌گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری، حسن روحانی بیان کرد که این خط انتقال آب به فلات مرکزی، همه کشاورزان، صنعتگران و مردم منطقه را به داشتن یک منبع آب پایدار امیدوار می‌کند. وی این طرح را یکی از طرح‌های بسیار عظیم و بزرگ و شاید در آغاز اجرای آن برای برخی باورنکردنی خواند.
ابرپروژه‌ها در راه هستند
رئیس جمهوری در سی‌و‌یکمین هفته از افتتاح‌های بزرگ و ملی سال 99 از ابرپروژه‌هایی صحبت کرد که قرار است امسال و ابتدای سال 1400 به بهره‌برداری برسد. او در این باره گفت: پروژه‌های بسیار مهم و تاریخی تا پایان سال و اوایل سال آتی به بهره‌برداری می‌رسد که می‌توان به طرح بی‌نظیر احیای دریاچه ارومیه و طرح عظیم انتقال نفت از گوره به جاسک اشاره کرد. وی توضیح داد: طرح‌های بسیار عظیم و بزرگی را به اتمام رساندیم و طرح‌های بسیار بزرگی را پیش رو داریم. امسال طرح احیای دریاچه ارومیه را خواهیم داشت که آن هم یک طرح بی‌نظیر است. پروژه عظیمی که نفت را از گوره به جاسک خواهیم برد نیز ان‌شاءالله اوایل سال آینده افتتاح می‌شود. روحانی تصریح کرد: به کوری چشم آنهایی که فکر می‌کردند با تحریم ملت ایران و با فشار به ملت ایران می‌توانند ملت ایران را متوقف کنند یا طرح‌های توسعه‌ای این ملت عظیم و بزرگ را متوقف کنند، با وجود تحریم و فشار و با اینکه یک دولت تروریست در امریکا روی کار بوده و این همه بر مردم ما فشار آورده، توانستیم این قدم‌های بسیار بزرگ را برداریم. این طرح‌های عظیم توسعه‌ای نشان می‌دهد فشارها قادر نبوده مانع توسعه کشور شود.
وی ادامه داد: ان‌شاءالله هر هفته تا پایان سال این طرح‌های عظیم و بزرگ را به ثمر می‌نشانیم. این طرح‌ها متعلق به ملت ایران، کارگران، مهندسین، مدیران و متعلق به همه آنهایی است که در این زمینه تلاش کردند.
طرحی 100 درصد داخلی
برای انتقال آب خلیج فارس به فلات مرکزی، در مرحله نخست 305 کیلومتر از 800 کیلومتر مسیر افتتاح شده وآنطور که رئیس جمهوری می‌گوید این روند تا رسیدن به مس سرچشمه و ادامه آن تا یزد و چادرملو ادامه می‌یابد و باعث تحول در صنعت و محیط‌ زیست کشور خواهد شد.
روحانی در رابطه با نحوه اجرای پروژه که با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی انجام شده، توضیح داد: در این طرح عظیم و بزرگ می‌بینیم طراحی، اجرای این طرح، تأمین مالی همه آنها داخلی است. یعنی تأمین مالی آن را یا شرکت‌های خصوصی تأمین می‌کنند یا صندوق توسعه به کمک آمده و از صندوق تسهیلات گرفتند یا از بانک‌ها تسهیلات گرفتند و مهندسین خودمان طراحی و اجرا کردند و این کار، کارِ عظیم و بزرگی است که به ثمر نشسته و ان‌شاءالله بقیه فازهای آن هم با همین سرعت ادامه پیدا می‌کند و اگر مشکلی هم باشد باز دولت در خدمت مردم خواهد بود برای اینکه این طرح‌ها را بتوانیم به نتیجه برسانیم.
انتقال آب دریا بر اساس اصول محیط زیستی
رئیس‌جمهوری درباره مسائل محیط‌ زیستی طرح نیز گفت: بعضی‌ها فکر نکنند که آب را از دریا برداریم برای محیط زیست ضرر دارد، خیر این باید حساب شده باشد و این طرح کاملاً محیط زیستی است. ما در چند کیلومتری دریا آب را برداشت می‌کنیم و پساب را نیز در چند کیلومتری وسط دریا برمی‌گردانیم که برای آبزیان مضر نباشد. روحانی اظهارکرد: بنابراین محیط زیست در تمام این طرح‌ها حضور فعال دارد و این طرح‌ها در چارچوب اصول محیط زیستی درحال اجراست.
وی ادامه داد: این طرح، طرح بسیار عظیم و بزرگی است که صنایع کشور را متحول می‌کند. چاه‌های فراوان، صدها چاه‌ آب، آب را از زیر زمین برای این صنایع تأمین می‌کردند که از این پس، این آب‌ها یا به مصرف دیگر می‌رسد یا آنهایی که ضرورت نداشته باشد بسته می‌شود. یعنی چاه‌های غیرمجاز در کشور متأسفانه زیاد داریم، اینها از نظر محیط‌ زیستی خطرناک است و باعث فرونشست زمین در کشور می‌شود و بنابراین، این کار علاوه بر اینکه صنعت ما را متحول می‌کند، به مردم امید می‌دهد، محیط زیست را هم تضمین می‌کند. یعنی بعضی‌ها فکر نکنند که آب را از دریا برداریم برای محیط‌ زیست ضرر دارد، خیر این باید حساب شده باشد، این طرح کاملاً محیط‌ زیستی است.
برنامه تأمین آب با آب شیرین کن‌ها
قرار است در طرح‌های آینده 50 درصد آب مصرفی مردم بندرعباس با شیرین‌سازی از آب دریا تأمین شود. رئیس جمهوری این طرح را کار بسیار بزرگ و عظیم برای حیات مردم و توسعه کشور و صنعت دانست و گفت: ان‌شاءالله اینگونه طرح‌ها باید اجرا و پیاده شود. اینکه گفته می‌شود 18 آب شیرین کن در سال 92 داشتیم و امروز 72 دستگاه آب شیرین کن داریم، نشان دهنده یک تحول عظیم و بزرگ در این 7 سال است که ان‌شاءالله در 9 ماه دیگری که از عمر این دولت باقی‌مانده، با همان تلاش، با همان کوشش روز اول و با همان امید روز اول ادامه می‌دهیم و هیچ تردیدی در موفقیت دولت و ملت و مردم برای آبادانی ایران نخواهم داشت.
امریکا راهی جز تسلیم ندارد
روحانی با اشاره به اینکه سال‌های بسیار سختی را گذراندیم، گفت: مردم عزیز بدانند در این سه سال حجم و میزان سختی که بر این دولت و مردم وارد شد در تاریخ ایران لااقل نظیر آن را سراغ ندارم. همیشه فشار و تحریم بوده، اما جنگ اقتصادی آن هم در شرایط کرونا، در شرایطی که مردم نیاز به دارو و امکانات بهداشتی داشتند، آقایی که در کاخ سفید بود که بی‌رحمانه حتی در دوران کرونا تحریم‌ها را تشدید کرد، جنگ را تشدید کرد. اینها به هیچ اصولی، نه به اصول انسانی، نه به اصول حقوق بشر، نه به قوانین و مقررات بین‌المللی پایبند نبودند اما در عین حال مطمئنم ملت ایران در نهایت پیروز خواهد بود.
رئیس جمهوری با اشاره به اینکه نتیجه انتخابات امریکا مهم نیست، اذعان کرد: دست هر کسی می‌خواهد باشد، بی‌تردید در برابر ملت ایران، دولت بعد تسلیم خواهد شد، راهی ندارند جز اینکه در برابر قانون، مقررات و فشار افکارعمومی در برابر صبر و مقاومت این ملت بزرگ تسلیم شوند. این ملت عظیم و بزرگ در هشت ماهه ابتدای امسال و از اول شیوع کرونا که بیش از 8 ماه گذشته، هم کرونا را تحمل کرد و در برابر آن مقابله کرد و هم تحریم، هم سختی‌ها را مقابله کرد و توانست در برابر این همه فشارها بایستد و ان‌شاءالله می‌توانیم در نهایت موفق باشیم. وی در پایان گفت: یکی از دلایل مهم، افتتاح همین پروژه‌هاست، افتتاح پروژه‌ها یک دلیل روشن و واضحی است که ملت ما از حرکت نمی‌ایستد و در برابر این فشارها کمر خم نمی‌کند و بی‌تردید ان‌شاءالله می‌توانیم در برابر دشمنان خود موفق باشیم و آنها را وادار کنیم که روزی باز بیایند و قانون و مقررات و پیمان را اجرا و پیاده کنند.
استفاده از آب دریا؛ مطمئن‌ترین شیوه برای تأمین آب صنایع
وزیر نیرو نیز در این مراسم با بیان اینکه مصرف آب صنایع کشور تا ۳۰ سال آینده به ۳ میلیارد مترمکعب می‌رسد، گفت: مطمئن‌ترین شیوه برای تأمین آب مورد نیاز صنایع استفاده از آب دریاست.
به‌گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو، «رضا اردکانیان» اظهار کرد: چنین طرحی به مدد مجموعه شکوفایی‌هایی که در چهار دهه گذشته در بخش‌های فناوری، مدیریت و جذب علاقه‌مندی بخش خصوصی بویژه در صنعت رخ داده، کار بسیار بزرگی است. بزرگی این کار صرفاً ۸۲۰ کیلومتر خط انتقال و ده‌ها ایستگاه پمپاژ و هزاران مگاوات ساعت انرژی و فناوری پیچیده شیرین‌سازی نیست. دسترسی به آب دریا در شمال و جنوب توفیق و نعمت بسیار بزرگی است. نیاز است که صنایع بزرگی ایجاد شود که تأمین آب با این هزینه و زحمت برای آنها موجه باشد.
وی ادامه داد: صنایع بزرگ کشور را می‌توان توجیه کرد که به‌جای استفاده از آب مورد مصرف شرب یا حقابه کشاورزان برای تأمین آب مورد نیاز که آن هم تابع خشکسالی‌ها و مشمول مجموعه فراز و فرودها خواهد بود، مطمئن‌ترین شیوه استفاده از آب دریاست که توجیه اقتصادی و استمرار دارد و پایدار بوده و البته لازم است ملاحظات زیست محیطی آن هم رعایت شود. وی همچنین اظهار داشت: در دولت تدبیر، وزارت نیرو موفق شده علاوه بر بودجه عمومی دولت مانند دیگر دستگاه‌ها از منابع غیردولتی برای طرح‌های خود تجهیز منابع کند.
وی افزود: در بخش آب و فاضلاب در مجموع در این چند سال 6 میلیارد و 700 میلیون یورو و به اضافه 59 هزار میلیارد تومان منابع از بخش خصوصی، صندوق توسعه ملی، فاینانس خارجی، بانک توسعه اسلامی و تسهیلات بانکی تجهیز کرده و با این منابع طرح‌های بی‌شماری که در حال اجراست و یکی از مهم‌ترین آنها، طرح انتقال آب از دریاست، با تخصیص‌هایی که به 17 استان در فلات مرکزی داده شده یکی پس از دیگری به بهره‌برداری می‌رسد.
وزیر نیرو گفت: در عین حال هزینه بر بودن این پروژه در تأمین انرژی و فرآیند شیرین‌سازی و پمپاژ و انتقال، قیمت تمام شده آب برای صنعت مثلاً در سیرجان کرمان حدود 2 یورو خواهد بود. این چیزی حدود دو درصد هزینه‌های فرآوری فولاد است و درصد بسیار ناچیزی است. در حالی که یک تن فولاد ما حدود 5 متر مکعب یا اندکی بیشتر آب لازم دارد، 10 یورو هزینه کردن برای تأمین آب برای هر تن فولاد بسیار اقتصادی است. وی گفت: منابع تجدیدپذیر ما سالانه حدود 85 میلیارد مترمکعب است که با این قیمت سالانه بیش از 200 میلیارد یورو ارزش آبی است که در چرخه فعالیت‌ها در حال استفاده هستیم.
اردکانیان افزود: توسعه کشور و رفاه مردم به این وابسته است که از این آب جدا از مصرف شرب و بهداشت به شکل مناسب در صنعت و کشاورزی استفاده مناسب داشته باشیم و به کارهایی بپردازیم که ارزش افزوده لازم و کافی را داشته باشد.

 فعالیت ۸۵۰ آب شیرین کن در منطقه خلیج فارس

شیرین‌سازی آب دریا، امروزه، یکی از پروژه‌های مهم در سطح دنیاست. وزیر نیرو در این باره می‌گوید: حدود ۷۵ درصد نمک‌زدایی در منطقه ما صورت می‌گیرد و بیش از ۸۵۰ آب شیرین کن در منطقه خلیج فارس فعالیت دارند که ۲۵ مورد آنها، آب شیرین‌‌کن‌های بزرگ با ظرفیت افزون بر یکصد هزار متر مکعب در شبانه روز است و پروژه امروز در زمره آنهاست.
به‌گفته رضا اردکانیان، از حدود ۶۷ سال پیش در منطقه، نمک‌زدایی از کشورهای همسایه ما آغاز شده و اکنون به سبب فناوری، امکان اقتصادی کردن این پروژه است‌.
اما درباره اینکه ایران چقدر از این ظرفیت بهره می‌برد، وزیر نیرو به اتمام مطالعه تأمین و انتقال آب از خلیج فارس و دریای عمان برای ۱۷ استان کشور اشاره می‌کند و می‌گوید: «مصرف آب این استان‌ها، سالانه ۶۰ میلیارد مترمکعب از منابع سطحی و زیرزمینی است و از این مقدار، حدود ۲ میلیارد مترمکعب در بخش صنعت مصرف می‌شود که در برنامه ۳۰ سال آینده این میزان به بیش از ۳ میلیارد مترمکعب خواهد رسید، چرا که عمده منابع سرشار زیرزمینی ما در منطقه فلات مرکزی است و باید به بهره‌برداری برسند. محاسبات نشان می‌دهد که بخش صنعت سالانه برای آب مصرفی خود حدود ۹۵۰ میلیون مترمکعب کمبود خواهد داشت و استفاده از آب دریا یکی از روش‌های تأثیرگذار برای این کار است.»اکنون مرحله اول از طرح نمک‌زدایی و انتقال آب دریا برای برخی مصارف صنعتی در استان‌های کرمان و یزد از خلیج فارس بهره‌برداری شده است. این طرح در سه قطعه، آب لازم برای صنایع معدنی گل‌گهر سیرجان (۴۰ میلیون مترمکعب) و شرکت مس سرچشمه (۳۰ میلیون مترمکعب) در استان کرمان و شرکت معدنی چادرملو و سایر صنایع (۲۰ میلیون مترمکعب) در استان یزد را تأمین می‌کند. همچنین تأمین‌کننده آب شرب و صنعت به میزان ۵۰ میلیون مترمکعب برای استان هرمزگان و مصارف شرب و بهداشت روستاهای مسیر انتقال به میزان ۱۰ میلیون متر مکعب در استان‌های کرمان و هرمزگان است. این طرح، گامی به سمت تأمین آب لازم برای توسعه صنعتی در استان‌های دارای مواد و صنایع معدنی است. طول قطعه اول این طرح ۳۰۳ کیلومتر از تأسیسات نمک‌زدایی تا معدن گل‌گهر، طول قطعه دوم ۱۵۰ کیلومتر از معدن گل‌گهر تا مس سرچشمه و قطعه سوم به‌طول ۳۷۰ کیلومتر از میانه قطعه دوم تا مجتمع فولاد اردکان یزد است. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، به استان‌های مختلف برای شیرین‌کردن۸ میلیارد متر مکعب آب دریا و استفاده از آن آب شیرین که پس از تصفیه حدود ۲ میلیارد و ۷۵۰ میلیون متر مکعب آب شیرین می‌شود، مجوز اعطا شده و این راه با تمام ملاحظات جهانی آن قرار است در کنار مدیریت و بهینه‌سازی مصرف آب در کشور ادامه داشته باشد.

0 1
عبدالهی   undefined 1399/8/17 10:21:01

کام شیرین با آب های شور

با دستور رئیس جمهور، فاز اول طرح انتقال آب خلیج فارس به فلات مرکزی ایران به بهره برداری رسید تا با شیرین سازی آب دریا، طولانی ترین مسیر انتقال آب شیرین در کشور طی شود و به استان یزد برسد. با اجرای این طرح علاوه بر تامین بخشی از آب شرب استان هرمزگان، آب مورد نیاز سه مجموعه صنعتی کشور هم تامین می شود: شرکت معدنی و صنعتی گل گهر سیرجان، مجتمع مس سرچشمه و همچنین مجتمع های فولادی در اردکان یزد. اما این که این طرح چه ویژگی هایی دارد، موضوعی است که در این گزارش به آن خواهیم پرداخت. برای افتتاح این طرح، ۳۰۵ کیلومتر خط لوله انتقال، ۷ ایستگاه پمپاژ آب و ۱۰ پست ۴۰۰، ۲۳۰، ۱۳۲ و ۶۳ کیلو ولت و ۱۵۰ کیلومتر خط انتقال نیرو و همچنین ۳۳مخزن تعادلی، ذخیره و مقابله با ضربه آب به ظرفیت ۱۸۷ متر مکعب، طراحی و اجرا شده است. این طرح برای ۱۲۰۰ نفر در رده‌های مختلف مهندسی و اجرایی، اشتغال‌زایی ایجاد کرده است. با افتتاح مرحله اول طرح شیرین‌سازی آب، روزانه ۲۰۰ هزار مترمکعب آب برای مصارف آشامیدنی و صنایع در استان‌های هرمزگان، کرمان و یزد، نمک‌زدایی می‌شود. اما این که این طرح چه ویژگی هایی دارد، موضوعی است که در این گزارش به آن خواهیم پرداخت. 4ماه تا انتقال آب خلیج فارس به یزد طرح انتقال آب خلیج فارس برای مصارف بخش‌های شرب و صنعت در استان‌های هرمزگان، کرمان و یزد به‌عنوان منبع پایدار به اجرا درآمده و در این طرح از آب دریا به دو شکل آب شور (بدون نمک‌زدایی) و آب شیرین (همراه با نمک‌زدایی) استفاده خواهد شد. با اجرای این طرح ۴۵۰ میلیون متر مکعب آب شور نمک زدایی و در نهایت ۱۵۰ میلیون متر مکعب آب شیرین برای مصرف در استان های هرمزگان، کرمان و یزد آماده خواهد شد. در فاز نخست این طرح که با 16 هزار و 300 میلیارد تومان سرمایه گذاری و 1200 نفر اشتغال زایی به بهره برداری رسید، روزانه 200 هزار مترمکعب آب شیرین سازی می شود که برای تامین بخشی از آب شرب مورد نیاز بندر عباس، بندر خمیر و روستاهای اطراف(50هزار متر مکعب در فاز نخست) و همچنین آب مورد نیاز شرکت صنعتی گل گهر سیرجان استفاده خواهد شد. طبق برنامه ریزی، حجم آب شیرین شده در این پروژه با تکمیل فاز دوم (تا مس سرچشمه) و سوم (تا فولاد اردکان)، به روزانه یک و نیم میلیون متر مکعب خواهد رسید. آن طور که استاندار یزد اعلام کرده، فازهای دوم و سوم این پروژه نیز طی چهار ماه آینده تکمیل خواهد شد تا ابرپروژه آبی-خاکی کشور تا پایان امسال به سرانجام برسد. چرایی انتقال آب برای صنعت؟ چهارشنبه گذشته، یعنی یک روز قبل از بهره برداری پروژه انتقال آب خلیج فارس، «رضا اردکانیان» وزیر نیرو با انتشار یادداشتی درباره چرایی روی آوردن به اجرای طرح های انتقال آب برای حمایت از صنعت توضیحاتی داد که پاسخ این سوال را مشخص می کند: «مطالعات مربوط به انتقال آب دریا در قالب طرح مطالعه تأمین و انتقال آب از خلیج فارس و دریای عمان به مرکز فلات ایران، نشان می‌دهد در افق سال ۱۴۲۵، در تأمین نیاز آبی صنایع این استان‌ها با استفاده از منابع آب متعارف درون سرزمینی، معادل ۹۰۰ میلیون مترمکعب کسری وجود خواهد داشت که تأمین آن از آب نمک‌زدایی شده دریا برنامه‌ریزی شده است.» وزیر نیرو به این نکته مهم هم اشاره کرده است که: «هزینه‌های سنگین سرمایه‌گذاری برای نمک‌زدایی و انتقال آب سبب می‌شود قیمت تمام شده هر متر مکعب آب شیرین انتقالی به قرار اطلاع بین 5/1تا 4/3یورو در نوسان باشد. این قیمت آب شیرین انتقالی بدان معناست که عمدتاً برای مصارف صنعتی توجیه دارد.» این صحبت های وزیر، هدف اصلی طرح های انتقال آب را نشان می دهد که همان تامین آب مورد نیاز برای صنایع است. موضوعی که با وجود استدلال های قابل قبول از نگاه فنی، منتقدانی هم دارد و اجرای آن را برای محیط زیست مضر می دانند. نگرانی ها از آسیب های زیست محیطی اعضای کانون تفکر آب دانشگاه یزد، از جمله منتقدان این طرح هستند و بر این باورند که «بعد از انتقال این آب به صنایع، بخشی از آن تبدیل به پساب خواهد شد و مسلما آلودگی‌هایی به همراه خواهد داشت.» یکی دیگر از استدلال های مسئولان کشور برای اجرای این پروژه این است که «کشورهای حاشیه خلیج فارس از آب دریا استفاده می کنند و ایران از این حق خود بی بهره مانده است.» اما کارشناسان برای این استدلال هم پاسخی محیط زیستی دارند. «محمد اخوان»، عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، در این باره می گوید: «کشورهای خلیج فارس در حال افزایش آلودگی آب دریا هستند، بهتر بود ما به جای شرکت در این مسابقه آلودگی زیست محیطی به صورت حقوقی، این عمل کشورهای حاشیه خلیج فارس را به چالش می‌کشیدیم.» انتقاد دیگر هم این است که می شود شرکت های صنعتی فلات مرکزی را به نزدیکی سواحل کشور منتقل کرد تا نیازی به سرمایه گذاری کلان برای انتقال آب دریا و تامین آب صنعت نباشد.برخی نیز پیگیری این طرح ها را به نفع آن چه مافیای آب و سدسازی می نامند منتسب می کنند که البته مخالفان تجربه استفاده جهانی از این شیوه را پاسخی به این ادعا می دانند. سازمان محیط زیست چه می گوید؟ رئیس سازمان محیط زیست کشور، موافقت با اجرای طرح انتقال آب را اعلام کرده است. «عیسی کلانتری» در این باره گفته است: «انتقال آب از حوزه‎ای به حوزه دیگر با رعایت ضوابط مشکل زیست محیطی ایجاد نمی کند. کشورهای عربی و حوزه خلیج فارس سالانه بیش از ۳۰ میلیارد متر مکعب آب شیرین از خلیج فارس بر می‌دارند در حالی که با عملیاتی شدن این طرح ها کل برداشت ما در کشور به ۸۰۰ میلیون متر مکعب نخواهد رسید.» ماجرای مشابه در طرح انتقال آب عمان مانند طرح انتقال آب از خلیج فارس، ماجرای مشابهی هم در طرح انتقال آب عمان به استان های شرقی وجود دارد. مطالعات این طرح به تازگی پایان یافته و آن طور که استاندار سیستان و بلوچستان گفته است، اجرای این طرح هم امسال آغاز می شود. با اجرای این طرح، استان های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و خراسان رضوی به ترتیب سالانه 228، 60 و 110 میلیون مترمکعب آب تخصیصی از عمان خواهند داشت. این طرح هم منتقدانی داشته و در مقابل این انتقادها، پاسخ هایی ارائه شده است. پاسخ به نگرانی ها در پاسخ به انتقادها درباره طرح های انتقال آب، موافقان و مدافعان آن پاسخ هایی را مطرح می کنند که شرکت «تامین و انتقال آب خلیج فارس» به عنوان مجری اصلی این طرح، این پاسخ ها را به منتقدان ارائه کرده است: - سال هاست کشورهای اطراف خلیج فارس میلیاردها متر مکعب شیرین سازی می کنند و پساب آن را به دریا می ریزند اما مشکلی ایجاد نشده و اگر اصول زیست محیطی رعایت شود دریا آلوده نمی شود. - درباره انتقال شرکت های صنعتی به سواحل، باید گفت جاده و ریل توان انتقال مواد معدنی از فلات مرکزی به کنار دریا را ندارند. علاوه بر آن در کنار دریا ظرفیت پذیرش این همه شرکت صنعتی نیز وجود ندارد و سازمان محیط زیست و شیلات هم مخالف این کار است. از طرف دیگر تخلیه فلات مرکزی از سکنه از نظر اجتماعی و امنیتی به صلاح کشور نیست. - شیرین سازی و انتقال آب از دریاهای جنوب و شمال با رعایت اصول زیست محیطی، تنها راه تامین آب مورد نیاز کشور به ویژه برای آینده است. چرا که راه جایگزین برای تامین آب وجود ندارد مگر این که اقلیم کشور از خشکسالی به ترسالی تغییر یابد. پاسخ معاون وزیر نیرو به خراسان کشورهایی هم که منابع آبی مناسبی دارند آب را منتقل می کنند «قاسم تقی زاده خامسی» معاون وزیر نیرو هم در گفت وگو با خراسان بر ضرورت استفاده از آب دریا در کشور تاکید کرد و گفت: «ما باید از منابع آبی دریاهای کشور استفاده کنیم، این کاری است که همه کشورهای مجاور دریاها انجام می دهند.» وی افزود: «این کشورها با وجود داشتن منابع آبی زیرزمینی مناسب، باز هم برای صنعت و بخشی از آب شرب خودشان به استفاده از آب دریا روی آورده اند و ما هم با توجه به وضعیت آبی کشور این راه را در پیش گرفته ایم البته تردیدی نیست که باید مسائل زیست محیطی را در این پروژه ها رعایت کنیم.» تقی زاده گفت: «هم اکنون 71 واحد آب شیرین کن در کشور فعال است که 23 واحد دیگر هم تا پایان دولت به نتیجه خواهد رسید.» البته تقی زاده خامسی درباره وضعیت نامناسب مصرف آب در کشور هم این نکته را گفت که: «90 درصد آب کشور ما در بخش کشاورزی مصرف می شود که اگر الگوی کشت را تغییر ندهیم آینده خوبی را نمی توان متصور بود.»