محل تبلیغ شما
آژیر قرمز در 96 سد کشور به صدا درآمد

تاریخ خبر: 1396/10/30 16:14:36

آژیر قرمز در 96 سد کشور به صدا درآمد

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

آژیر قرمز در 96 سد کشور به صدا درآمد

۴۰ درصد سدهای بزرگ کشور کمتر از ۴۰ درصد آب دارند

سدهای تشنه

سدسازی تقلیدی كه رودها و سفره‌های زیرزمینی را خشكاند

وضعیت ذخایر آبی سدهای تهران در پایان دی ماه

 

آژیر قرمز در 96 سد کشور به صدا درآمد

۹۶ سد که ۴۰ درصد حجم مخازن ۱۷۷ سد مهم کشور را تشکیل می‌دهند، کمتر از ۴۰ درصد آب دارند. سدهای دز، سفیدرود، لار، زاینده رود، ساوه و ملاصدرا از آن جمله هستند. به گزارش تسنیم، 18 سد کشور که 26 درصد مخازن 177 سد مهم کشور را به خود اختصاص داده اند بین 40 تا 50 درصد آب دارند. سدهای کوثر، تهم ، دامغان ، سهند ، کارون 3 و کرخه از آن جمله اند. 27 سد کشور که 26 درصد ظرفیت مخازن 177 سد مهم کشور را دارند بین 50 تا 70 درصد پر و  شامل سدهای طالقان، کرج ، جیرفت، البرز و گتوندعلیا هستند. 23 سد کشور نیز که 6 درصد از ظرفیت مخازن سدهای مهم را دارند بین 70 تا 90 درصد پر است، سدهای نیجران، دو برج، تنگه حمام و شیرین دره از آن جمله به شمار می آیند و 13 سد دیگر که تنها 2 درصد ظرفیت 177 سد مهم کشور را به خود اختصاص داده اند بین 90 تا 100 درصد آب دارند که سدهای سورال ، گاوشان، رودبال ، داراب ، بافت و داریان از آن جمله اند.همچنین 31 درصد سدهای پنج گانه تأمین کننده آب شرب تهران آب دارند. وضع آبی پنج سد تأمین کننده آب شرب تهران به این شرح است: سد لار 27 میلیون متر مکعب، سد طالقان 249 میلیون متر مکعب، سد کرج 101 میلیون متر مکعب، سد لتیان 29 میلیون متر مکعب و سد ماملو 179 میلیون متر مکعب آب دارند. به این ترتیب اکنون 586 میلیون متر مکعب آب در مخازن سدهای تهران وجود دارد و این سدها به ترتیب 3، 59، 55، 39 و 72 درصد آب دارند و نسبت به سال قبل 2 درصد حجم آب سدهای تهران کمتر شده است.

خراسان

۴۰ درصد سدهای بزرگ کشور کمتر از ۴۰ درصد آب دارند

بارش های جوی ایران در سال آبی جاری نسبت به سال گذشته ۳۳ درصد کاهش یافت.
بر اساس یافته‌های دفتر مطالعات پایه منابع آب وابسته به شرکت مدیریت منابع آب ایران در وزارت نیرو، کل ریزش‌های جوی از اول مهر تا ۲۷ دی‌ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲ر۳۳ درصد و نسبت به درازمدت ۴ر۶۱ درصد کاهش نشان می‌دهد.
وضعیت بارندگی در سال آبی جاری ۹۷-۹۶ نشان می‌دهد، ارتفاع کل ریزش‌های جوی از اول مهر تا ۲۷ دی بالغ بر ۷ر۳۶ میلی‌متر است که این مقدار بارندگی نسبت به میانگین دوره‌های مشابه درازمدت یعنی ۹۵ میلی‌متر حدود ۴ر۶۱درصد کاهش و نسبت به دوره مشابه سال آبی ‌گذشته (۹ر۵۴میلی‌متر) در حدود ۲ر۳۳درصد کاهش نشان می‌دهد.
در ضمن حجم کل بارش از اول مهر تا ۲۷ دی‌ معادل ۴ر۶۰ میلیارد مترمکعب اندازه‌گیری شده است.
بر اساس داده‌های این دفتر، بیشترین کاهش در بارندگی‌ها مربوط به حوضه آبی مرزی در شرق کشور است که ۳ر۷۲درصد کاهش نشان می‌دهد. پس از آن حوضه فلات مرکزی ایران با ۵۹ درصد کاهش بوده و کمترین کاهش بارندگی مربوط به حوضه دریای خزر به میزان ۹ر۴درصد کاهش بوده است. در کل کشور در سال آبی جاری ۴ر۷ میلی‌متر بارندگی انجام شده است که نسبت به ‌رقم ۴ر۱۵میلی‌متر سال گذشته ۳۳ درصد کاهش نشان می‌دهد.
همچنین مطالعات دفتر پایه منابع آب نشان می‌دهد: بیشترین بارندگی کشور در منطقه در رودخانه‌های بین سفیدرود و هراز به میزان ۱ر۵۶ میلی‌متر و پس از آن در قره‌سو و گرگان بوده است که به میزان ۶ر۵۴ میلی‌متر بوده است و در مجموع در حوضه دریای خزر ۲۶ میلی‌متر بارندگی در سال آبی جاری اتفاق افتاده است.
همچنین در رودخانه‌های بلوچستان هیچ بارندگی در سال آبی جاری تاکنون ثبت نشده است. در حوضه دریاچه ارومیه هم ۷ر۱۳ میلی‌متر بارندگی در سال جاری روی داده که نسبت به رقم مشابه سال قبل ۹ر۲۰ درصد کاهش بارندگی و نسبت به میانگین درازمدت ۲۹ درصد کاهش نشان می‌دهد.
همچنین در حوضه فلات مرکزی ایران در سال جاری آبی ۷ر۳ میلی‌متر بارندگی اتفاق افتاده که نسبت به سال قبل ۵۹ درصد و نسبت به میانگین درازمدت ۷۸ درصد کاهش نشان می‌دهد. از سوی دیگر، در حوضه هامون ـ هیرمند و مشکیل هیچ گونه بارندگی در سال آبی جاری ثبت نشده است.
‌از نظر استانی بیشترین بارندگی مربوط به گیلان با ۳۶۲ میلی‌متر ثبت شده و کمترین بارندگی در سیستان و بلوچستان با ۱ر۲میلی‌متر و استان یزد با ۹ر۲ میلی‌متر ثبت شده است.‌بر اساس گفته کارشناسان منابع آب، با توجه به کاهش شدید بارندگی در سال جاری لازم است مردم در مصرف آب صرفه‌جویی جدی داشته باشند.
خبر دیگری حاکیست: ۹۶ سد که ۴۰درصد حجم مخازن ۱۷۷سد مهم کشور را تشکیل می‌دهند کمتر از ۴۰ درصد آب دارند که سدهای دز، سفیدرود، لار، زاینده رود، ساوه و ملاصدرا از آن جمله است.
به گزارش تسنیم،همچنین ۱۸ سد کشور که ۲۶ درصد مخازن ۱۷۷ سد مهم کشور را به خود اختصاص داده اند بین ۴۰ تا ۵۰ درصد آب دارند. سدهای کوثر، تهم ، دامغان‌، سهند ، کارون ۳ و کرخه از آن جمله است.
۲۷ سد کشور هم که ۲۶ درصد ظرفیت مخازن ۱۷۷ سد مهم کشور را دارند بین ۵۰ تا ۷۰ درصد پر است که سدهای طالقان، کرج ، جیرفت، البرز و گتوند اولیا قابل ذکر است. از سوی دیگر، ۲۳ سد کشور که ۶ درصد از ظرفیت مخازن سدهای مهم را دارند بین ۷۰ تا ۹۰ درصد پر است؛ سدهای نیجران، دو برج، تنگه حمام و شیرین دره از آن جمله به شمار می آیند و ۱۳ سد دیگر که تنها دو درصد ظرفیت ۱۷۷ سد مهم کشور را به خود اختصاص داده اند بین ۹۰ تا ۱۰۰ درصد پر است که سدهای سورال ، گاوشان، رودبال ، داراب ، بافت و داریان از آن جمله است.
گفتنی است: وضع آبی ۵ سد تأمین کننده آب شرب تهران بدین شرح است: سد لار ۲۷ میلیون متر مکعب، سد طالقان ۲۴۹ میلیون متر مکعب، سد کرج ۱۰۱ میلیون متر مکعب، سد لتیان ۲۹ میلیون متر مکعب و سد ماملو ۱۷۹ میلیون متر مکعب آب دارند. به این ترتیب در حال حاضر ۵۸۶ میلیون متر مکعب آب در مخازن سدهای تهران وجود دارد و این سدها به ترتیب ذکر شده ۳، ۵۹، ۵۵، ۳۹ و ۷۲ درصد پر است و نسبت به سال قبل ۲ درصد حجم آب سدهای تهران کمتر شده است.
میزان ورودی آب به سدهای پنچگانه از ابتدای سال آبی جاری (مهر) تاکنون ۱۶۹ میلیون متر مکعب بود که نسبت به پارسال ۷ درصد کاهش نشان می دهد و میزان خروجی آب نسبت به زمان مشابه پارسال ۴۱۳ میلیون متر مکعب گزارش شده است که ۵ درصد افزایش دارد.

اطلاعات

سدهای تشنه

شهروند| آژیر قرمز برای سدهای کشور به صدا در آمده است. حالا بر اساس اعلام وزارت نیرو تنها 41‌درصد ظرفیت سدهای کشور آبگیری شده است و 96 سد از 177 سد مهم کشور کمتر از 49‌درصد آب دارند. این در حالی است که سدهای تهران هم وضع نامناسبی را پشت سر می‌گذارند. بر اساس اعلام شرکت آب منطقه‌ای تهران میزان بارندگی در تهران امسال 66‌درصد کاهش داشته است. این در حالی است که سدهای بزرگی مثل سد دوستی 92‌درصد و زاینده‌رود 62‌درصد و خوزستان 46‌درصد ورودی‌اش کاهش پیدا کرده است. البته بحران سدهای کشور به همین چند مورد ختم نمی‌شود؛ طبق آمار اعلامی از سوی وزارت نیرو تنها 41‌درصد ظرفیت سدهای کشور پر است که در مقایسه با مدت مشابه ‌سال گذشته کاهش 9‌درصدی را نشان می‌دهد. آمارهای ارایه‌شده از سوی دفتر مطالعات پایه منابع آب کشور در حالی از کاهش 32.2‌درصدی ریزش‌ها در مقایسه با پارسال و 61.4‌درصدی نسبت به درازمدت حکایت می‌کند که به اذعان کارشناس و فعالان در این حوزه عزم لازم برای مقابله با بحران کم‌آبی در ایران وجود ندارد. این را می‌توان از حال‌و‌روز طرح‌هایی که قرار است به خروج از این بحران کمک کنند به خوبی فهمید؛ طرح‌هایی که بعضا به دلیل کمبود منابع مالی متوقف می‌شوند یا با پیشرفت ناچیز دنبال می‌شوند. بارورسازی ابرها ازجمله راهکارهای مقابله با کم‌آبی است که به گفته هدایت فهمی، کارشناس منابع آبی وزارت نیرو اجرای‌اش امسال متوقف شده است. او به «شهروند» می‌گوید: برای بارورسازی ابرها دو دستگاه هواپیمای آنتونوف در کشور وجود داشت که به دلیل فرسودگی بالا حالا دیگر امکان استفاده از آنها وجود ندارد. ضمن این‌که منابع مالی لازم برای اجرای این طرح هم امسال اختصاص نیافته است. هر چند که بازدهی این طرح در کشورهای مستعد برای اجرا 15‌درصد است اما در کشوری همچون ایران باید برای همین مقدار کم اثرگذاری هم برنامه‌ریزی داشت. در این میان هستند مسئولانی که بحران آبی برای ایران را امری طبیعی می‌دانند. علیرضا دایمی، قائم‌مقام وزیر نیرو در امور بین‌الملل در این‌باره می‌گوید: مسأله خشکی و خشکسالی در ذات این کشور است، وقتی تاریخ کشور را می‌خوانیم می‌بینیم، اتفاقاتی که امروز می‌افتد مربوط به امروز نیست، خشکسالی‌های بلندمدت در تاریخ ۸‌هزار ساله این سرزمین ثبت شده است به همین دلیل می‌بینیم که زمانی که تمدنی وجود نداشت، سازه‌های تاریخی مثل انبارهای نگهداری آب و یا حتی سیلوهایی برای نگهداری غذا داشتیم. او بر این باور است که الگوبرداری از کشورهای اروپایی برای مقابله با بحران آبی اشتباه است؛ اتریش ۸۵۵ میلیمتر و ژاپن بالای ۱۱۰۰ میلیمتر بارندگی دارند، سرزمین ما خشک و نيمه‌خشک است، برنامه‌های ما باید با این وضع سرزمینی انطباق داشته باشد، دنبال محکوم‌کردن و این‌که حتما اتفاق خاصی افتاده که خشکسالی شده نباشیم.
حالا تنها راه باقیمانده برای مقابله با کم‌آبی کاهش مصارف غیرضرور و مدیریت مصرف در همه بخش‌های کشاورزی، صنعت و شرب است. بختیاری، مدیرعامل آب منطقه‌ای تهران با اشاره به کاهش 66‌درصدی بارندگی در این‌باره می‌گوید: لازم است که در این شرایط مشترکان ۱۰ تا ۱۵‌درصد مدیریت مصرف داشته باشند؛ چرا که تنها در این صورت است که می‌توان تابستان را بدون مشکل در تأمین منابع آبی پشت سر گذاشت.
وضعیت سدهای تهران وخیم است
35 میلیمتر بارندگی از ابتدای ‌سال آبی امسال در تهران وضع سدهای پایتخت را وخیم کرده است. برای بحرانی‌بودن منابع آبی پایتخت همین بس که میزان بارندگی در مقایسه با مدت مشابه ‌سال گذشته کاهش 66‌درصدی را تجربه کرده است. بختیاری مدیرعامل آب منطقه‌ای تهران که معتقد است برفی که در تهران آمد بسیار ناچیز بود و نمی‌تواند تأثیر چندانی بر میزان منابع داشته باشد، می‌گوید: حجم مخازن سدهای استان تهران نسبت به ‌سال گذشته ۱۶‌میلیون مترمکعب منفی است. به گفته او، ‌سال گذشته میزان ارتفاع ذخیره برف در تهران ۱.۵متر بود که متاسفانه امسال تقریبا ذخیره برفی صفر است و با توجه به این‌که سدهای تهران رژیم برفی دارند و عمدتا تا تیرماه از ذخیره برفی استفاده می‌کنیم، این موضوع نگرانی‌هایی را به وجود آورده است. آن‌گونه که آمارها نشان می‌دهد، میزان ورودی آب به سدهای پنجگانه از ابتدای‌ سال آبی جاری (مهرماه) تاکنون 169‌میلیون مترمکعب بود که نسبت به پارسال 7‌درصد کاهش را نشان می‌دهد و میزان خروجی آب نسبت به زمان مشابه پارسال 413‌میلیون مترمکعب گزارش شده است که 5‌درصد افزایش دارد.
آژیر قرمز در ۹۶ سد کشور به صدا درآمد
۹۶ سد که ۴۰‌درصد حجم مخازن ۱۷۷ سد مهم کشور را تشکیل می‌دهند، کمتر از ۴۰‌درصد آب دارند؛ سدهای دز، سفیدرود، لار، زاینده‌رود، ساوه و ملاصدرا از آن جمله هستند. 18 سد کشور که 26‌درصد مخازن 177 سد مهم کشور را به خود اختصاص داده‌اند‌ بین 40 تا 50‌درصد آب دارند؛ سدهای کوثر،  دامغان، سهند، کارون 3 و کرخه از آن جمله هستند. 27 سد کشور که 26‌درصد ظرفیت مخازن 177 سد مهم کشور را دارند، بین 50 تا 70‌درصد پر هستند که سدهای طالقان، کرج، جیرفت، البرز و گتوند اولیا قابل ذکر است. 23 سد کشور نیز که 6‌درصد از ظرفیت مخازن سدهای مهم را دارند بین 70 تا 90‌درصد پر هستند، سدهای نیجران، دو برج، تنگه حمام و شیرین دره از آن جمله به شمار می‌آیند و 13 سد دیگر که تنها 2‌درصد ظرفیت 177 سد مهم کشور را به خود اختصاص داده‌اند، بین 90 تا 100‌درصد پر هستند که سدهای سورال، گاوشان، رودبال، داراب، بافت و داریان از آن جمله هستند.
کاهش 33‌درصدی بارندگی‌ها
براساس داده‌های دفتر مطالعات پایه منابع آب، کل ریزش‌های جوی از اول مهر تا ۲۷ دی ‌ماه‌ سال ‌جاری نسبت به مدت مشابه‌ سال قبل ۳۳.۲‌درصد و نسبت به درازمدت ۶۱.۴‌درصد کاهش نشان می‌دهد. بر اساس یافته‌های دفتر مطالعات پایه منابع آب وابسته به شرکت مدیریت منابع آب ایران در وزارت نیرو، از اول مهر تا 27 دی ‌ماه 96 معادل 60.4‌میلیارد مترمکعب بارندگی در کشور صورت گرفته است. بر اساس داده‌های این دفتر بیشترین افت بارندگی‌ها مربوط به حوزه آبی مرزی در شرق کشور با 72.3 و فلات مرکزی با 59‌درصد کاهش است؛ اما کمترین کاهش بارندگی مربوط به حوزه دریای خزر 4.9‌درصد است.
همچنین مطالعات دفتر پایه منابع آب نشان می‌دهد بیشترین بارندگی کشور در منطقه در رودخانه‌های بین سفیدرود و هراز با 56.1 میلیمتر و در قره‌سو و گرگان 54.6 میليمتر بوده است. همچنین در رودخانه‌های بلوچستان هیچ بارندگی در‌ سال آبی جاری تاکنون ثبت نشده است. در حوزه دریاچه ارومیه 13.7 میلیمتر بارندگی در ‌سال‌جاری روی داده که نسبت به رقم مشابه ‌سال قبل 20.9‌درصد کاهش بارندگی و نسبت به میانگین درازمدت 29‌درصد کاهش نشان می‌دهد. در حوزه فلات مرکزی ایران در ‌سال جاری آبی 3.7 میلیمتر بارندگی اتفاق افتاده که نسبت به ‌سال قبل 59‌درصد کاهش و نسبت به میانگین درازمدت 78‌درصد کاهش نشان می‌دهد. از نظر استانی بیشترین بارندگی مربوط به گیلان با 362 میلیمتر ثبت شده و کمترین بارندگی در سیستان‌وبلوچستان با 2.1 میلیمتر و استان یزد با 2.9 میلیمتر ثبت شده است.

آمار مخدوش وزارت نیرو در زمینه نیازسنجی، گزینه یابی، فواید، پیامدها و ارزیابی تطبیقی سدها

 سدسازی تقلیدی كه رودها و سفره‌های زیرزمینی را خشكاند

فاطمه ظفرنژاد/ پژوهشگر آب و توسعه پايدار

از 6 دهه پیش، مدیریت آب کشور بر پایه یک الگوی ناسازگار با بوم شناخت این سرزمین بنا نهاده شد که ساخت و ساز بتنی و سدسازی را تنها شیوه مدیریت آب می انگارد. ما در جریان یک گسست عمیق از دانش ژرف ایرانی، مدیریت سخت افزاری را به آب و منابع طبيعی و جوامع بومی مولد و کشاورزان  تحمیل کردیم.  درحالی‌که آب و منابع طبیعی را باید با لحاظ موازین بوم شناختی و به‌شیوه نرم و سازگار با محیط و نیز در مشارکت با صاحبان اصلی آب‌ها و حقابه ها یعنی کشاورزان و جوامع بومی مولد مدیریت کرد. برای جلوگیری از هدررفت این منبع کمیاب در اقلیم خشک ایران، همان‌گونه که حاسب کرجی متوفی در 410‌هجری در کتاب استخراج آب‌های پنهان آورده، باید آن را در زیرزمین هدایت کرد تا با کمترین هدررفت بیشترین منافع را برای کشور داشته باشد. ازپیامدهای مدیریت سازه‌ای آب، تبخیر سالانه میلیاردها مترمکعب آب از سطح دریاچه‌و ساخته شدن بیش از 700 سد در کشور است. حاسب‌کرجی که 600 سال پیش از گالیله و کپلر و کوپرنیک، کروی بودن زمین و گردش آن به دور مرکز خود را در کتابش به‌صراحت نوشته و نیز به کشش مرکز و نیروی ثقل زمین بسیار زودتر از نیوتن اشاره کرده‌بود، قنات را بهترین شیوه بهره برداری از آب در سرزمین ایران می‌دانست. 

سدسازی تقلیدی سبب خشک شدن رودها و سفره‌های زیرزمینی متصل به آن‌ها شده ودر دهه‌های اخیر بسیاری قنات‌ها خشکیده‌اند. تهران 500 قنات بارور داشت که در حد توان اکولوژیکی این شهر می توانست برای جمعیت متعادل آن آب تامین کند. سدسازی و انحراف آب رودخانه های کرج ، لار ، جاجرود ،شاهرود و... به ‌تهران، ‌اين شهر را به کلانشهری پرمعضل و ناسازگار با زیست بوم تبدیل کرد که ده‌ها برابر توان اکولوژیکی خود از جمعیت پرشد.  از سوی دیگر راهزن حقابه کشاورزان کرج، شهریار، طالقان، ورامین، گرمسار و... شد و این جوامع بومی مولد را به آوارگی و سرنوشت حاشیه نشینی شهرها با مشاغل کاذب و پست محکوم کرد.  

گزینه های بسیار پایداري برای تامین برق وجود دارند. اروپا با همه توانش در تولید برقابی این شیوه را تعطیل کرده است. آلمان همیشه 30 درصد برقش را از خورشید و بقیه را از انرژي‌ هسته ای تامین می‌کند.  فرانسه بیش از 80درصد برقش را از انرژي‌هسته ای تامین می‌کند . اما ما هنوز در این سرزمین با شکنندگی اکولوژیکی زیاد به دنبال برقابی هستیم؛ یعنی غلط ترین گزینه در ایران. اگر هزینه ساخت تنها یک سد را صرف گسترش روش‌های خورشیدی یا بادی کرده بودیم، امروز همه ایران را نیروگاه های کوچک خورشیدی  و بادی فراگرفته بود.

امروزه تاحدودي همه رودخانه های ما خاموش شده‌اند.همه تالاب‌ها و دریاچه های مهم کشور خشکیده‌اند.جوامع بومی مولد با مشقت و  مصايب فراوان دست به گریبان هستند و بخش بزرگی از کشاورزان ارزشمند و مولدان خوراک و تامین کنندگان امنیت خوراک، آواره و  بیکار شده اند.  سفره های زیرزمینی افت ‌بسياري داشته اند، گاه تا 20 متر و بیشتر که در بسیاری نقاط به فرونشست زمین  انجامیده و بنابراین دیگر قابل جبران نیست یا جبران آن بسیار دشوار خواهد بود.  ازدو دهه پیش خشکیدن پیکره‌های آبی با توجه به سرنوشت دریاچه‌های دیگر نقاط جهان مانند دریاچه آرال و خشکیدن آن با سدسازی قابل پیش بینی بود و بارها دردفتر فنی آب وزارت نیرو، گوشزد شد.  اما کری مصلحتی کارگزاران دولتی و دوستان دانشگاهی و بخش خصوصی آن‌ها ، اجازه شنیدن هشدارها را نداد. اینک درست در بطن فاجعه قرار داریم .  اگر این اسمش بحران آب  نیست، پس چیست؟  

از نشانه های دیگر بحران ‌مي‌توان گفت که در کشوری با کمبود راهبردی منابع آب مصرف‌سرانه، چندین برابرضوابط دنیا و اروپای پرآب  است. دیگر اینکه بهای آب کمیاب ما از زباله کمتر است.  آب به‌جای مصارف مولد به مصارف نالازم و نامولدی مانند شهر آبی می‌رسد.  نوکیسگان شهری با فشار آب، حیات و کوچه را می‌شویند. به ماشین شویی های بسیار پرمصرف و آلوده‌کننده مجوز احداث داده می‌شودتا با فشار آب خودروها را بشویند. فضای سبز از چمن پوشیده می شود که بسیار به آب نیاز دارد و مال این سرزمین و این بوم نیست و در  کاهش آلودگی هوا اثری ندارد. فضای سبز در میان روز و در آفتاب به‌روش بارانی آبیاری می شود تا بخش بزرگی از آن تبخیر شود. اگر ‌نيز کسی پرسید با شتاب می‌گوییم آب چاه است.  انگار آب چاه، آب نیست یا هزینه ای برای استخراج آن نشده است.این‌ها همه نشانه های بحران شدید آبي است. بحرانی که‌بسيار امنیت خوراک و امنیت ملی را تهدید می کند.  آمایش در ایران 50 ساله است ودر پنج‌دهه، هیچ حرکت معنی‌داری نتوانسته انجام دهد چون بالاخره کارگزاران دولتی نمی توانند مدافع منافع جوامع بومی مولد باشند. ارومیه مانند بسیاري از دریاچه‌های ‌ديگرکشور خشکید و هیچ‌کس اعتراضی نکرد چون بوم‌شناسی در تصمیمات از بالا به‌پايين برنامه‌نویسان و آمایش‌نویسان نیزجایی ندارد.  آمایش هرگز با سدسازی مخالفت معنی‌داری ابراز نکرد؛ چرا که ماهیت تصمیم‌گیری از بالا به پایین دارد و با مشارکت مردم مولد بومی و با موازین روشن توسعه پایدار مغاير است. برنامه‌های عمرانی 5 ، 10 و 20 ساله نیز نوشته شد بی آنکه هیچ نظرپرسی از جوامع مولد بومی در آن لحاظ شده باشد. موازین حقیقی توسعه پایدار و دانش بوم شناسی همواره زیر پا گذاشته شد. نتیجه کار، توسعه ناموزون و ناسازگاری‌بوده که از شهرسازی تا معماری ،آب ،کشاورزی و ... را دربرگرفته است.  آمار وزارت نیرو در زمینه نیازسنجی، گزینه یابی، فواید،پیامدها و ارزیابی تطبیقی سدها ‌بسيار مخدوش است.وزارت نیرو ادعا می کندصدها هزار بلکه میلیون‌ها هکتار زمین بی آب را به زمین آبی بدل کرده است. اما هم آمار خدشه دار این وزارتخانه و هم ارزیابی های تطبیقی مستقل و غیر دولتی چیزهای بسیار متفاوت و گاه درست، عکس ادعای وزارت سدسازی را نشان می دهد. وزارت نیرو ادعا می کند که 92 درصد آب کشور در بخش کشاورزی مصرف می شود اما این دروغ بزرگی بیش نیست. بسیاری ازما ارقام مخدوش این وزارتخانه را باور کردیم و می کنیم اما کارشناسان حوضه های آبخیز و کارشناسان کشاورزی این ادعا را ‌به‌طور كامل رد می کنند.  آمار خطوط انتقال آب خود وزارت نیرو و شرکت مدیریت منابع آب ‌نيز ادعای مصرف بیش از 90 درصدی آب را در بخش کشاورزی رد می کند. البته کشاورزی باید مصرف‌کننده بخش مهم آب باشد، همان‌گونه که در همه دنیا ‌نيز بخش کشاورزی نزدیک 80-60 درصد آب آن سرزمین را مصر ف می کند تا قوت لایموت و امنیت خوراک را در هر کشور تامین کند. اثرپروانه‌ای ، قانون وحدت و پیوستگی همه موجودات زمین و قانون لزوم همسویی تصمیم گیری انسانی با بوم شناختي سرزمین در همه این اشکال به‌اصطلاح توسعه، نادیده گرفته شده است.  متاسفانه آینده تار و خطرناکی که مدیریت نادرست آب برای سرزمین ما با شکنندگی اکولوژیکی زیاد رقم زده، دامنگیر همه شهرها و استان‌هاي کشور شده و  بدتر نيز خواهد شد.

 

وضعیت ذخایر آبی سدهای تهران در پایان دی ماه

در حال حاضر از مجموع یک میلیارد و ۹۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت مخازن ۵ سد اصلی تأمین آب شرب کلانشهر تهران، ۵۸۵ میلیون مترمکعب آب پشت این سدها ذخیره شده است.

 در حال حاضر از مجموع یک میلیارد و ۹۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت مخازن ۵ سد اصلی تأمین آب شرب کلانشهر تهران، ۵۸۵ میلیون مترمکعب آب پشت این سدها ذخیره شده است.

به گزارش قانون به نقل از  تسنیم، بخش قابل توجهی از تأمین آب شرب کلانشهر تهران از طریق ذخایر آب پشت سدهای طالقان، امیرکبیر، ماملو، لار و لتیان صورت می گیرد.

به منظور تامین آب کشاورزی دشت قزوین، تامین آب شرب شهرهای تهران و کرج، تغذیه مصنوعی دشت قزوین و کنترل سیلابهای فصلی رودخانه طالقان، ساخت سد طالقان در 135 کیلومتری شمالغرب تهران در سال 81 آغاز شد و در سال 85 این سد به بهره برداری رسید.

سد طالقان یکی از 5 سد اصلی و مهم تأمین آب شرب استان تهران محسوب می شود. هم اکنون در مخزن 420 میلیون مترمکعبی آن، 249 میلیون مترمکعب آب وجود دارد.

سد کرج به‌عنوان نخستین سد چندمنظوره ایران در سال 1340 به بهره برداری رسید. این سد که یکی از 5 سد اصلی تأمین آب شرب استان تهران است با سطح حوزه آبریزی به‌مساحت 764 کیلومتر مربع و با متوسط جریان آب سالانه به‌میزان 472 میلیون مترمکعب در استان تهران و در فاصله 63کیلومتری شمال غربی تهران و در کیلومتر 23 جاده کرج ــ چالوس، در شمال شهرستان کرج قرار دارد.

در حال حاضر از مجموع حجم 205 میلیون مترمکعبی مخزن این سد حدود 101 میلیون مترمکعب آب پشت این سد ذخیره شده است.

سد ماملو که بر روی رودخانه جاجرود در حدود 45 کیلومتری شرق تهران واقع شده، یکی از 5 سد اصلی و مهم تأمین آب شرب استان تهران است. مساحت حوضه آبریز این سد که در سال 1386 به بهره برداری رسیده؛ 1750 کیلومتر مربع و متوسط جریان آب سالانه آن 283 میلیون و 800 هزار متر مکعب است.

در حال حاضر از مجموع حجم 250 میلیون مترمکعبی مخزن سد ماملو، 179 میلیون متر مکعب آب پشت این سد ذخیره شده بود.

سد لار در سال 1361 در استان مازندران و در فاصله 75 کیلومتری از تهران و 100 کیلومتری شهر آمل احداث شده است. ذخایر آبی این سد که یکی از 5 سد اصلی تأمین آب شرب استان تهران است نسبت به دیگر سدهای این استان از وضعیت بسیار نامطلوبی برخوردار است.

 

حجم مخزن این سد 960 میلیون مترمکعب است اما تنها 27 میلیون مترمکعب آب در پشت این سد ذخیره شده است که مهمترین دلیل کسری ذخیره آب پشت سد لار، فرار مستمر آب از مخزن این سد است.

سد لتیان بر روی رودخانه جاجرود با سطح حوزه آبریزی به مساحت 69800 کیلومتر مربع و با متوسط جریان آب سالانه به میزان 350 میلیون مترمکعب در استان تهران و در فاصله 35 کیلومتری شمال شرقی تهران قرار دارد. این سد که در سال 1346 به بهره برداری رسیده؛ یکی از 5 سد اصلی و مهم تأمین آب شرب استان تهران است.

در حال حاضر از مجموع حجم 95 میلیون مترمکعبی مخزن سد لتیان، 29 میلیون مترمکعب آب در پشت این سد ذخیره شده است.

وضعیت ذخایر آبی 5 سد اصلی تأمین آب شرب استان تهران در جدول زیر آمده است.

قانون

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است