محل تبلیغ شما
ساخت امام‌زاده در حريم تخت جمشید ادامه دارد

تاریخ خبر: 1396/11/18

ساخت امام‌زاده در حريم تخت جمشید ادامه دارد

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

ساخت امام‌زاده ای در حریم درجه یک مجموعه جهانی پارسه یا همان تخت جمشید در حالی دوباره و پس از دو سال از سوی سازمان اوقاف و امورخیریه شهرستان مرودشت از سر گرفته شده که بر پایه مدرک و سندهای موجود، هیچ اصالت و پیشینه ای برای این امام زاده در دست نیست. همچنین حریم درجه یک این یادمان بی همتای جهانی در خطر شکسته شدن است.

ساخت امام‌زاده ای در حریم درجه یک مجموعه جهانی پارسه یا همان تخت جمشید در حالی دوباره و پس از دو سال از سوی سازمان اوقاف و امورخیریه شهرستان مرودشت از سر گرفته شده که بر پایه مدرک و سندهای موجود، هیچ اصالت و پیشینه ای برای این امام زاده در دست نیست. همچنین حریم درجه یک این یادمان بی همتای جهانی در خطر شکسته شدن است.

مجموعه تاریخی فرهنگی پارسه را باید بی‌گمان ارزشمندترین و یگانه ترین یادمان جهانی و ملی ایران دانست که نزد همه کارشناسان، پژوهشگران و نویسندگان فرنگی و ایرانی از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده و به گفته ای دُردانه یادگارهای باستانی کشور و سند زنده ، پویا و هویت و شناسنامه بالنده ایرانیان به شمار می‌آید. ارزش و جایگاه پارسه تا اندازه‌اي است که اگر ایران تنها همین یک یادمان تاریخی فرهنگی را داشت، برای سرافرازی و غرور و تمدن ایرانی و شناخت آن، بسنده بود و این سخنی بیراهه نیست زیرا یادمان جهانی پارسه، نماد ایران زمین و فرهنگ نژاده آن به شمار می آید. یادگار پارسیان نشانه مهر و مهرورزی و آشتی و داد و آرامش است که جهانیان سده‌های بسياری‌ است ایران را با نام آن می شناسندو هخامنشیان همواره بر تارَک تاریخ ایران زمین درخشیده و بذر نیکی و راستی را گسترانیده اند. اما با این همه، یادگار نیک هخامنشیان مورد بی مهری ‌قرار گرفته و خطر درکمین حریم درجه یک آن است. سازمان اوقاف و امورخیریه شهرستان مرودشت بدون داشتن هیچ مدرک ،سند و اصالتی برای پیشینه امام‌زاده ابراهیم (امام زاده ای نوظهور)، در حال ساخت و توسعه آن با بهره‌وری اقتصادی و کاربری گردشگری مذهبی است! در این میان و مانند همیشه مدیران و سرپرستان سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی همچنان سکوت کرده و در خواب زمستانی به سر می برند.

افزایش امام زاده های نوظهور در پیرامون یادمان‌های باستانی

این نخستین باری نیست که سازمان اوقاف و امورخیریه در پیرامون یادمان ها و محوطه های ارزشمند باستانی کشور، اقدام به ساخت و برپایی امام زاده می کند. در یک دهه گذشته، پدیداری امام زاده‌ها در نزدیکی یادمان های تاریخی رشد چشمگیری داشته است. اما پرسمان اصلی نه ساخت امام زاده‌ها بلکه در واقع پیشینه و اصالت آنان و سند یا همان شجره نامه‌های این امام‌زاده‌ها بوده که دست کم برای نیمی از آن‌ها هیچ‌گونه مدرک و شواهدی وجود ندارد و تنها بر پایه خواب فردی پرهیزگار یا حدس و گمان برپا شده است. افزایش امام‌زاده های نوظهور در پیرامون یادمان‌های باستانی و ملی، امروزه یکی از چالش‌های پیش‌روی سازمان میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است. همچنین پدیداری این امام زاده ها جدا از پیشینه و اصالت آن‌ها، سرپیچی از قانون‌های میراث فرهنگی کشور بوده و گناه به شمار می‌آید. در این جا نیاز است که به نمونه‌اي از برپایی امام زاده ها که هیچ سند و اصالتی نداشته و سال گذشته از سوی سازمان میراث فرهنگی با اجرای درست قانون از توسعه آن پیشگیری شد، اشاره ای شود. امام‌زاده اسماعیل، نام مکانی است در پشت کوه نقش رستم و در دامان کوه و در کنار «اُستودان‌های ساسانی» نامیده شده با نام همین امام زاده، که چون هیچ سند و پیشینه‌ای برای آن وجود نداشت و انگیزه دست‌اندازی‌های پیاپی سودجویان و نابخردان به این اثر تاریخی شده بود، برچیده شد. از این دست نمونه‌ها در کشور بی شمار است و نام بردن از آن‌ها، نه موضوع این گزارش است و نه در اینجا می گنجد.

شاهزاده ابراهیم یا امام زاده ابراهیم، کدام یک؟

بنا به گفته های مردم بومی و بررسی های نگارنده، نام این مکان در آغاز شاهزاده ابراهیم بوده و مردم بومی از آن، نه با نام یک امام زاده که از نوادگان امامان و معصومان است، بلکه با نام ، عنوان و باور دیگری، به‌آن شاهزاده ابراهیم می‌گفته اند. هر چند برای همین نام ‌نيز هیچ سند، اصالت و پیشینه ای وجود نداشته و ندارد.

بر پایه اسناد امام زاده ابراهیم، اصالت وپیشینه‌ای ندارد

بر پایه نقشه هوایی و ماهواره ای پارسه که در میان اسناد سازمان جغرافیایی ارتش به دست آمده، هیچ نشانی از امام زاده نام برده شده و مورد ادعای سازمان اوقاف استان پارس (فارس) و شهرستان مرودشت در سال 1334 وجود نداشته و ندارد و این امام زاده به باور کارشناسان میراث فرهنگی، ساختگی و برپایی آن خلاف قانون های میراث‌فرهنگی است. با این همه، سازمان اوقاف به دنبال ساخت زیارتگاه و اقامتگاه بزرگ و گسترده ای است.

افشین یزدانی، کارشناس حرایم مجموعه جهانی پارسه و نقش رستم در همین زمینه به روزنامه قانون گفت:« این امام زاده ساختگی است و شواهد فراوانی برای آن وجود دارد. از جمله در نقشه هوایی پارسه در سال 1334 ما هیچ نشانی از این امام زاده نمی بینیم. همچنین آرمان اداره اوقاف از ساخت و گسترش این امام زاده، پدیداری یک زیارتگاه بزرگ با بهره وری اقتصادی از گردشگران پارسه و به ویژه در پیک سفر و نوروز است. از سویی، باید دانست اگر حتي این امام‌زاده ‌نيز، اصالت و پیشینه‌اي داشت ،دوباره‌ بر پایه قانون های میراث فرهنگی در حریم درجه یک و درجه دو یادمان های جهانی ساخت و ساز، پِی کَنی و پدیداری هرگونه تاسیساتی ممنوع و سرپیچی از آن تخلف به شمار می آید و ساخت گنبد و بارگاه برای این امام زاده نیز، مشمول همان قانون است و تازه اگر پیشینه و اصالت آن به تایید کارشناسان برسد، نباید ساخت آن، بیش از اندازه های قانونی گسترش پیدا کند».

بی توجهی میراث فرهنگی به یادمان‌های ملی و جهانی، انگیزه بنیادین ساخت و سازها در حریم آثار

اما بی گمان گناه اصلی بر گردن سازمان میراث‌فرهنگی است که با بی توجهی،کم کاری و چشم پوشی از قانون، راه را برای پدیداری چنین ساخت‌وسازهایی باز می‌گذارد زیرا با نگرش به نبود پیشینه و اصالت این امام زاده و آگاهی مدیران و سرپرستان میراث فرهنگی استان و پایگاه جهانی پارسه از این موضوع، روشن نیست که چگونه شورای فنی و راهبردی پایگاه جهانی پارسه پروانه (اجازه) برپایی چنین ساخت و سازی را داده است و با ساخت امام زاده در اندازه کوچک و بر پایه قانون حرایم جهانی موافقت کرده است!؟ تا هم اینک که ساخت گنبد و بارگاه آن در دستور کار اوقاف قرار گرفته است، مجبور باشدكه با نامه نگاری‌های گسترده و هدر دادن زمان، انرژی و هزینه، از توسعه آن پیشگیری کند. آیا به راستی این کار خودزنی سازمان میراث فرهنگی به شمار نمی آید؟ همچنین نگارنده در بهمن سال 94 در گزارشی کامل و با نشان دادن نگاره‌هایی از ساخت‌وسازهای تازه به معاون میراث فرهنگی کشور، مدیران و سرپرستان میراث فرهنگی استان، خواستار توجه و نگرش به این موضوع شده بود. آن زمان نیز، مدیر پایگاه جهانی پارسه گفته بود که با ساخت و گسترش امام زاده مخالف هستیم و این موضوع در شورای راهبردی به بحث گذاشته و تصویب شده است. اکنون این پرسش پیش می آید که اگر آن زمان شورای راهبردی پایگاه جهانی پارسه، مخالف ساخت‌و ساز و گسترش امام زاده ابراهیم بوده و می‌دانسته که پیشینه و اصالتی ندارد، چگونه پس از گذشت دو سال رای و دیدگاه آن ها دگرگون و پروانه کار داده شده است!؟ آیا این کار خود سرپیچی از قانون های میراث فرهنگی یا کوتاه آمدن در برابر فشارهای دیگر نهادها و ارگان ها و در اصل، چشم پوشی از یادگارهای ملی که نشانه های هویتی و تمدن مردم بوده، به شمار نمی آید؟ همچنین اگر پروانه ای به اوقاف برای ساخت گنبد و بارگاه از سوی میراث فرهنگی داده نشده است، پس چرا این سازمان سکوت اختیار کرده و روشنگری نمی کند؟ مگر نه اینکه بر پایه قانون، سازمان میراث فرهنگی خویشکاری (وظیفه) دارد تا از یادمان‌های تاریخی و به ویژه جهانی که وابسته به همه مردم جهان است، به درستی پاسداری و حفاظت کند؟آیا هم اینک زمان شفاف سازی سازمان میراث فرهنگی نیست؟ سازمان میراث فرهنگی در پشت خود رسانه ها را دارد و رسانه ها نیز، این سازمان را. پس سکوت بیش از پیش میراث فرهنگی برای چیست؟ از سویی، زمانی که نگارنده، در سال 94 پدیداری این امام زاده را آگاهی رسانی کرد و در برابر آن واکنش نشان داد و تا تهران نیز، برای پیگیری این موضوع سفر کرد، رسانه ها و کنشگران و کارشناسان و دوستداران میراث فرهنگی کجا بودند و چرا آن زمان سکوت پیشه کردند؟ آیا آن زمان همگی در خواب بودند؟اگر همان سال رسانه‌ها و دوستداران میراث فرهنگی این موضوع را پیگیری کرده بودند، بی‌گمان وضعیت امروز به این گونه نبود. هرچند هنوز دیر نشده است و باید با پیگیری های پیاپی رسانه‌ای به کمک میراث فرهنگی آمد تا بتوان از یادمان های تاریخی کشور که هویت و شناسنامه ملی مردم بوده، پاسداری و نگهبانی کرد.

اوقاف : ما می خواهیم پارکینگ درست کنیم و زمین امام زاده را به 17 هکتار افزایش دهیم!

اما به گفته معاون بهره‌وری اقتصادی اداره کل اوقاف و امورخیریه استان، هم اینک عملیات اجرای طرح بازسای زیارتگاه امام زاده ابراهیم آغاز شده که در برگیرنده اماکن اقامتی، کمپینگ فضای سبز و پارکینگ است و در آینده نزدیک و با پیش بینی‌های به عمل آمده، توسعه آن تا سقف 17 هکتار عرصه افزوده می‌شود! (روزنامه خبرجنوب شیراز، چهارشنبه 11 بهمن، رویه 28 بخش گردشگری). اکنون این پرسش پیش می‌آید که نقش سازمان میراث فرهنگی به‌عنوان سرپرست اصلی پاسداری و حفاظت از یادمان های تاریخی و ملی در این زمینه چیست؟ اگر سازمان میراث فرهنگی استان، توان رایزنی و گفت‌وگو با دیگر نهادها و ارگان‌ها را ندارد، چرا از مرکز میراث فرهنگی کشور و مقام‌های بالاتر و مهم‌تر از همه، رسانه‌ها کمک نمی‌خواهد؟ معنای چنین سکوتی چیست؟ آیادوباره باید بیننده خدشه‌دار شدن و زیر پا گذاشتن قانون‌های میراث‌فرهنگی باشیم و به چه بهایی؟

مجموعه‌جهانی پارسه، پشتوانه فرهنگی ایران

به باور کارشناسان و پژوهشگران یادمان جهانی پارسه، پشتوانه فرهنگی و آبروی ایران زمین بوده و از جایگاه بسیار ویژه‌ای نزد جهانیان و گردشگران برخوردار است و هنوز پس از 25 سده از ساخت و برپایی آن، همچون نگینی درخشان و یادمانی استوار بر بلندای فرهنگ، هنر و تمدن این سرزمین می‌درخشد و جهانیان را جذب زیبایی‌ها و معطوف معنا و مفهوم هستی شناسانه خود کرده است.

آگاهی همه نهادها وارگان های دولتی ازقانون‌های میراث فرهنگی

بر پایه قانون، زمانی که یک یادمان تاریخی به ثبت ملی می رسد، پرونده ثبتی آن از سوی اداره کل میراث فرهنگی کشور به استان مربوطه و استانداری فرستاده می‌شود و سپس از سوی استانداری‌ها به میراث فرهنگی، شهرداری‌ها، فرمانداری‌ها و دیگر نهادها و ارگان‌های دولتی فرستاده خواهد شد تا از وضعیت و موقعیت جغرافیایی آن و همچنین قانون‌های میراث فرهنگی، آگاهی یافته و هرگونه اقدام و عملیاتی را با هماهنگی سازمان میراث فرهنگی انجام دهند. اما در کشور ما، بیشتر نهادها و ارگان‌ها به قانون‌های میراث فرهنگی پایبند نبوده و نیستند و همین موضوع یکی از چالش‌های بزرگ پیش‌روی سازمان میراث فرهنگی به شمار می‌آید. همچنین یکی از جستارهای ارزشمند پاسداری از یادمان‌های تاریخی و فرهنگی، حریم‌های آنان است که با نگرش به قانون های میراث فرهنگی، رعایت آن از سوی همه نهادها،ارگان ها و دستگاه‌های دولتی امری بایسته (ضروری) است. در این میان، پاسداشت حریم یادمان های جهانی ویژگی خود را داشته و از حساسیت بسیار بالایی برخوردار است زیرا نخست این یادمان از آنِ همه مردم جهان است و دیگر آنکه آبرو و پشتوانه‌فرهنگی آن کشور خواهد بود. از همین رو، هر سازمان، نهاد یا ارگانی که بخواهد در حریم‌های درجه يك، دو و سه یادمان‌های تاریخی کاری انجام دهد، باید از سازمان میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درخواست آگاهی (استعلام) بگیرد. در این میان، موضوع حریم یادمان‌های جهانی يا ملی ناهَمسان است و پاسداشت آن امری بایسته به شمار می آید. با این همه، حریم درجه یک پارسه و چشم‌انداز آن در خطر خدشه دار شدن است.

هم اینک و با گذشت دو سال از آغاز به ساخت امام‌زاده ابراهیم درحریم درجه یک مجموعه جهانی پارسه، باید چشم به راه بود و دید که آیا این بار زور میراث فرهنگی به دیگر نهادهای دولتی می رسد یا حریم و چشم انداز یادمان جهانی پارسه، شکسته و خدشه دار خواهد شد و آن را در خطر حذف از سازمان یونسکو قرار خواهد داد

قانون- سياوش آريا

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است