محل تبلیغ شما
خشک شدن کامل تالاب هامون+تصاویرتکان دهنده

تاریخ خبر: 1395/6/22

خشک شدن کامل تالاب هامون+تصاویرتکان دهنده

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

پژوهشکده تالاب بین‌المللی هامون با انتشار نتایج بررسی خود از آخرین وضعیت تالاب هامون، اعلام کرد: این تالاب به ‌طور کامل خشک شده است.

به گزارش خبرگزاری ایسنا این پژوهشکده در بررسی که انجام داده، آورده است: می‌توان گفت بستر تالاب هامون در تمامی نقاط آن به خشکیدگی کامل رسیده است جز در مواردی بسیار کم که در اواخر مردادماه بارها سازی آب از چاه نیمه به‌طور جزئی آبگیری شده است.

پیش از این سعید محمودی، مدیرکل محیط ‌زیست سیستان و بلوچستان در گفت‌وگو با روزنامه جام‌جم تلفات ماهی‌ها در تالاب هامون را «جوسازی» دانسته و گفته بود: «در پی بارش‌های خوب اخیر در افغانستان و دشت سیستان، آب از روز پنجشنبه و از سمت شمال و از محل فراه رود، وارد استان و تالاب هامون شده است و با ورود آب به تالاب در همین زمان کوتاه شاهد ورود پرندگان به تالاب هامون نیز هستیم که نشان از ظرفیت و جایگاه زیست‌محیطی این تالاب بین‌المللی دارد.»

محمودی گفته بود هیچ فاجعه زیست‌محیطی در هامون رخ نداده و حال تالاب هامون بسیار خوب است.

اظهارات مدیرکل محیط زیست استان سیستان و بلوچستان واکنش‌ امام جمعه شهرستان علی‌اکبر در همجوار تالاب هامون را به همراه داشت.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین اشرفیان با اشاره‌ مستقیم به اظهارات مدیرکل محیط‌ زیست، گفت: «آقای مدیرکل دم خروس را باور کنیم یا قسم حضرت عباس (ع)؟ چرا واقعیت به این واضحی را انکار می‌کنید؟ بیایید از نزدیک ببینید چه بر سر تالاب هامون و مردم حاشیه آن آمده، تالابی که امروز تبدیل به یک بیابان و گورستان ماهی خشک شده و شما به جای پذیرفتن این واقعیت و حل آن فرافکنی می‌کنید و از نجابت مردم سوءاستفاده می‌کنید؟ مگر قرار نبود بعد از ثبت جهانی تالاب حقابه آن گرفته شود؟»

در حالی که محمودی از بهبود شرایط کشاورزان منطقه بعد از آبگیری اخیر در تالاب هامون خبر می‌دهد یکی از کشاورزان روستای شیب‌آب زابل به خبرنگار «وقت ایران» می‌گوید: «شرایط هیچ فرقی با گذشته نکرده است. گرد و خاک و شن و ماسه امان مردم را بریده. مردم دیگر نمی‌توانند اینجا زندگی کنند چه برسد به کشاورزی یا دامداری.»

عبدالله، کشاورزی که به گفته خودش قصد مهاجرت از سیستان را داشته اما اجازه مهاجرت به او و خانواده‌اش داده نشده ادامه می‌دهد: «همه از روستا مهاجرت کرده‌اند. آن‌ها که ماندند هم از غیرتشان است. نمی‌خواهند سرزمینشان را رها کنند و به جای دیگری بروند. اما با این شرایط نمی‌شود ادامه داد.»

او درباره احیا تالاب هامون می‌گوید: «هر چند وقت یکبار که در افغانستان بارندگی باشد آن‌ها راه آب را باز کنند یا اگر سد بشکند آب به هامون می‌آید. اگر افغانستان باران نیاید هامون هم می‌میرد و هیچکس توجهی به این موضوع نمی‌کند.»

پیش از این حجت‌الاسلام‌والمسلمین کیخا امام جمعه زابل در خطبه‌های نماز جمعه با انتقاد مستقیم از اخبار غیرواقعی محیط‌زیست درباره تالاب هامون، از مسئولان خواست که اطلاعات درست و واقعی به مردم بدهند.

هفتمین تالاب بین‌المللی جهان قریب به ۱۸ سال است که با خشکسالی دست و پنجه نرم می‌کند. اردیبهشت سال ۹۳ با جاری‌ شدن سیلاب از افغانستان، دریاچه هامون پس از ۱۵ سال آبگیری شد. با این ‌حال کارشناسان محیط زیست در سیستان و بلوچستان هشدار می‌دهند احیای دریاچه هامون موقتی است و خطر خشک ‌شدن، همچنان این تالاب بین‌المللی را تهدید می‌کند.

سالار یکی از کاربران توئیتر در صفحه مجازی خود نوشته‌ است: «بر خلاف آنچه می‌گویند، حال تالاب هامون خراب است.»

 

ئیس سازمان محیط زیست با بیان اینکه دایک‎های مرزی که در تالاب هامون به دلیل مسائل امنیتی در دولت قبل در مبادی ورودی تالاب هامون نصب شده بود، عامل اصلی خشک‎شدن این تالاب بود.

معصومه ابتکار در صبحانه خبری که به مناسبت روز خبرنگار در سازمان محیط زیست برگزار شد، درباره خشک شدن تالاب هامون گفت: خوشبختانه در حال حاضر با ریشه‌یابی این موضوع -اگر چه حدود دو سال از ابتدای دولت یازدهم طول کشید- و برداشتن دایک‌های مرزی، جریان آب وارد تالاب هامون شده و در حال حاضر پر آب است.

به گزارش مهر به گفته وی، سازمان محیط زیست از شهریور سال ۹۲ با این پدیده مواجه شد و دریافت که علت خشکی تالاب هامون تنها کاهش بارندگی‌ها و خشکسالی نیست اما به دلیل محرمانه بودن این موضوع، امکان رسانه‌ای کردن آن وجود نداشت. اما سرانجام پس از رایزنی ها با وزارت کشور نیروهای مرزبانی و نیروی انتظامی و دیگر مسئولان مربوط توانستیم موضوع را توجیه کرده و دایک های مرزی را برداریم.

ابتکار اظهار داشت: بر این اساس سال گذشته هامون هفت ماه کامل آب داشت و در حال حاضر نیز اگر چه بخش هایی از هامون و هیرمند همچنان خشک است اما بخش های عمده تالاب پرآب است.

رئیس سازمان محیط زیست با اشاره به اینکه ماهیت بحران های زیست محیطی عموما به گونه ای است که با اقدامات کوتاه مدت و ضرب الاجل جواب نمی دهد، تصریح کرد: در حال حاضر چالش های محیط زیست نه تنها فرازمانی بلکه فراملی است.

وی افزود: در حال حاضر در خوزستان ۴۰۰ هزار هکتار کانون ریزگرد و گرد و غبار وجود دارد که متاسفانه با کاهش ۴۸ درصدی بارندگی در این استان، این مساحت مرتبا رو به رشد است.

ابتکار تاکید کرد: همچنین بر اساس آمارها برخی از مناطق خوزستان جزو گرم‌ترین نقاط جهان است بنابراین حل معضل گرد و غبار در این استان به سادگی امکانپذیر نیست.

رئیس سازمان محیط یادآور شد: البته با اقداماتی که انجام شده است، منشاء برخی از مشکلاتی که در سال‌های گذشته در این استان اتفاق می‌افتاد و منجر به آلودگی شدید مقطعی در این استان می‌شد، شناسایی و مهار شده است.

وی با اشاره به اقدامات سازمان محیط زیست در دولت یازدهم در بخش احتراقی و شیمیایی آلودگی هوا، اظهار داشت: سازمان محیط زیست در این دولت در این بحث به سرعت وارد شد و خیلی زود توانست آلودگی هوا ناشی از سوخت و احتراق را در کلانشهرها کنترل کند که این اتفاق بسیار خوبی است؛ چرا که آلودگی هوا ناشی از سوخت و گازها بسیار خطرناک‌تر از آلودگی ناشی از گرد و غبار است.

ابتکار تاکید کرد: در سال ۹۳ و ۹۴ تاکنون در بحث آلودگی هوای مرتبط با سوخت و خودروها شرایط اضطرار و هشدار نداشته‌ایم.

آتش سوزی در جنگل‌ها

رئیس سازمان محیط زیست در خصوص آتش سوزی در مناطق جنگلی و مناطق حفاظت شده محیط زیست، یادآور شد: از ۶ ماه پیش با یک رویکرد ساختاری و سازمان‌دهی با همکاری وزارت کشور، سازمان مدیریت بحران و سازمان جنگل‌ها وارد مذاکراتی شده ایم و تفاهم نامه ای برای ساماندهی این مباحث داشته‌ایم.

به گفته وی، همچنین با سازمان مدیریت بحران و ستاد کل نیروهای مسلح تفاهم‌نامه‌ای برای پشتیبانی هوایی، آتش سوزی های مناطق جنگلی و زیست محیطی امضا شده است که بر این اساس دولت اعتباراتی را تصویب کرده است.

به گفته ابتکار، البته مهار هوایی آتش سوزی ها پیچیدگی های خاص خود را دارد که از جمله تعبیه حوضچه‌های مورد نیاز هواپیماها یکی از این مسائل است.

به گفته رئیس سازمان محیط زیست، همچنین در این مدت مانورهای آتش سوزی برای تمرین نظم، آمادگی و همکاری بین سازمان‌های مرتبط با مهار آتش سوزی در مناطق طبیعی کشور برگزار شده است.

معاون رئیس‌جمهور تاکید کرد: همچنین در مناطق حادثه خیز که آتش سوزی به کرات در آنها به وقوع می پیوندند ۲۵ سنسور شناسایی حریق نصب شده که با مراکز سازمان در ارتباط مستقیم هستند.

وی تصریح کرد: با توجه به اقدامات انجام شده، اگر چه در سال گذشته تعداد وقایع آتش سوزی در مناطق جنگلی افزایش یافته، اما با وجود افزایش دما، کاهش بارندگی‌ها و افزایش گردشگران بی مبالات در مناطق جنگلی، مساحت آتش سوزی‌ها کاهش یافته است.

ابتکار با اشاره به اینکه در سال‌های ۸۹ و ۹۰ بیشترین تعداد آتش‌سوزی‌ها در مناطق جنگلی و کمترین اطلاع‌رسانی و رسیدگی در این مناطق انجام می‌شد، یادآور شد: در آن سالها حدود ۱۰ هزار هکتار از پارک ملی گلستان بیش از یک هفته در آتش می سوخت و امکان مهار آن وجود نداشت، اما در حال حاضر زمان رسیدگی به آتش سوزی ها و کنترل و مهار آنها به شدت کاهش یافته است.

رئیس سازمان محیط زیست تصریح کرد: البته در حال حاضر به دلیل تغییرات آب و هوایی آتش‌سوزی در مناطق طبیعی در کل جهان رو به افزایش است به طوری که بر اساس آمار در یک ماه گذشته بیش از ۳۰۰ نقطه از آلاسکا که یکی از سردترین نقاط جهان است و حدود ۱۰۰ نقطه در کالیفرنیا دچار آتش سوزی و حریق مناطق طبیعی شده است.

بسط دیدگاه زیست محیطی وزرا

وی یکی دیگر از اقدامات این سازمان را بسط دیدگاه‌های زیست محیطی در بین وزرا و مسئولان دیگر دستگاه‌ها و حتی قوا عنوان کرد و افزود: اولین گزارشی که از طرف دولت یازدهم به مجلس ارائه شد، یک گزارش زیست محیطی بود و پس از آن سازمان محیط زیست تعامل و ارتباطات تنگاتنگی با بخش‌های مختلف مجلس از جمله کمیسیون کشاورزی و فراکسیون محیط زیست داشته است.

ابتکار تصریح کرد: همچنین در حال حاضر ۵ لایحه زیست محیطی در مجلس در نوبت رسیدگی است که امیدواریم هر چه سریعتر نمایندگان آنها را در دستور کار قرار دهند؛ چرا که مدت‌هاست این لوایح در نوبت هستند.

رئیس سازمان محیط زیست افزود: همچنین این سازمان ماهانه ۱ یا ۲ گزارش جدی در خصوص مسائل زیست محیطی در دولت ارائه می‌دهد که خوشبختانه با توجه به حمایت‌های رهبر معظم انقلاب و رئیس‌جمهور، شاهد تغییرات جدی در رویکردهای زیست محیطی در میان مسئولان هستیم.

وی یادآور شد: همچنین کارنامه عملکرد زیست محیطی دستگاه‌های دولتی که می‌تواند در تغییرات رویکرد آنها نسبت به چالش‌های محیط زیست بسیار موثر باشد، در هفته دولت ارائه و همچنان مدیریت سبز دستگاه‌ها رسیدگی و پیگیری می‌شود.

۷۰-۸۰ درصد پروژه های عمرانی بدون ارزیابی زیست محیطی اجرا می شد

ابتکار با اشاره به اینکه در گذشته حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد پروژه‌های عمرانی بدون ارزیابی زیست محیطی و یا با ارزیابی‌های نیمه‌کاره اجرا می‌شدند، اظهار داشت: سازمان محیط زیست در حال حاضر تنها برای تعداد بسیار کمی از پروژه‌های عمرانی مجوز صادر می‌کند، اما در قبال پروژه‌هایی که در گذشته بدون مجوز اجرا شده‌اند و یا در حال اجرا هستند، مسئولیتی ندارد.

رئیس سازمان محیط زیست یادآور شد: در حال حاضر این سازمان مخالفت رسمی خود را نسبت به اجرای پروژه تونل سبزکوه و چغاخور اعلام کرده است و همچنین برای سدهای خرسان ۳، شفارود و کسیلیان هیچ‌گونه مجوزی از سوی این سازمان تاکنون صادر نشده است.

وی گفت: همچنین این سازمان با راه‌اندازی سد تنگه سرخ در فارس کاملا مخالف است، اما متاسفانه مجریان این سد از روش‌های غیرقانونی از طریق شورای حل اختلاف برای این سد مجوز گرفته‌اند.

ابتکار با اشاره به پویش‌ جنگل در ۸ مرداد سال‌جاری، تاکید کرد: این پویش‌ها در زمینه سایر چالش‌های محیط زیستی کشور ادامه خواهد داشت و امیدواریم که جوامع محلی و دوستداران محیط زیست با این پویش‌ها همگام شوند

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

به کانال سرزمین جاوید بپیوندید : telegram.me/sarzaminjavid

 

2 0
یاسمن خالقیان   1395/6/27 19:24:09

حجم آب به حداقل خود رسید؛
تکلیف عشایر مستقر در هامون چیست؟
خبر کوتاه اما خوشحال کننده بود:" توزیع 115 پنل خورشیدی به همراه آدابتور آنها و سایر تجهیزات که نور خورشید را به برق تبدیل می‌کند." تاریخ وسالی که درآن هستید پررنگ می شود. بعد در ادامه خبر می خوانید:" هر پنل خورشیدی دو عدد لامپ و یک تلویزیون را روشن نگه می‌دارد، در ساعات روز این پنل‌ها با استفاده از نور خورشید کار کرده و در شب‌ها که خورشید نیست آدابتورها زمینه روشنایی را فراهم می‌کنند." شادی اهالی هامون زمانی تکمیل می شود که فرماندار این منطقه قول تامین آب مور نیاز عشایر برای فعالیت ها کشاورزی را نیز می دهد.
یک سال پیش بود که خبرگزاری ایلنا در ادامه تحقیق و تهیه گزارش از مناطق محروم ایران، وضعیت زندگی عشایر مستقر در هامون-سومین دریاچه بزرگ ایران پس از دریاچه خزر و دریاچه ارومیه و هفتمین تالاب بین‌المللی جهان که به عنوان یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره در ایران شناخته می شود- را از نزدیک مورد بررسی قرار داد، زندگی در نقطه ای از کشور که تا یک سال پیش از برق نیز بی بهره بود و در شهریور سال گذشته به واسطه فعالیت و پیگیری های یک فرد نیکوکار 115 پنل خورشیدی برای آنها فراهم شد تا ازگزند مار و حیواناتی که در تاریکی سیاه چادرها راهی برای آسیب رساندن به افراد و بخصوص کودکان پیدا می کنند در امان بمانند؛ از طرفی در همان زمان بود که اظهارات فرماندار هامون در خصوص برطرف کردن مشکلات مناطق عشایری ورهاسازی آب نسبت به برطرف کردن مشکل آب عشایر مطرح شد.
درست یک سال پس از این اظهارات، مدیرکل محیط زیست سیستان و بلوچستان وضعیت تالاب هامون را نگران کننده عنوان می کند و منابع خبری نیز بحرانی شدن وضعیت این تالاب را موجب افزایش شدت ریزگردها در روزهای 19 و 20 مرداد اعلام می کنند که موجب تعطیلی ادارات دو شهرستان شمالی استان سیستان و بلوچستان (در 19 مرداد) شد و در نهایت حدود یکهزار نفر را هم روانه بیمارستان کرده است و شرایط زندگی نیز برای عشایر مستقر در این منطقه بیش از پیش سخت شده است؛ چراکه اغلب این عشایر بدلیل تحصیل فرزندان خود به صورت پراکنده در این منطقه ساکن شده اند و جدا از مساله ریزگردها در این منطقه، بدلیل خشکسالی های اخیرامرار معاش آنها نیز با مشکل مواجه شده است.

8

در گزارشی که از عشایر مستقر در هامون تهیه شد، خشکسالی مهمترین عاملی است که زندگی در این منطقه را برای آنان سخت و طاقت فرسا کرده است؛ چراکه آب و حتی علوفه لازم برای تامین غذای دام آنها و انجام هرگونه فعالیت کشاورزی وجود نداشته و تامین معیشت آنان با مشکلات جدی مواجه شده است و چشمان آنها به هامونی دوخته شده است که دیر زمانی محل عبور و مرور قایق های فراوانی بوده و رونق خاصی نیز در حوزه کشاورزی داشته است؛ اما در حال حاضر بیشتر به یک برهوت شبیه است.

7

با توجه به گفته های مردم سیستان و بلوچستان که همواره سکوت مسئولان را در پی داشته است، یکی از دلایلی که هامون را با مشکل مواجه کرده است مساله حقآبه هیرمند بوده که نقش بسزایی در میزان ورودی آب به این تالاب داشته است؛ اما با توجه به قراردادی که در سال 1351میان امیرعباس هویدا، نخست وزیر وقت ایران و موسی شفیق، نخست وزیر وقت افغانستان در کابل به امضاء رسید و مقرر شد در هر ثانیه 26مترمکعب آب (معادل 850میلیون مترمکعب در سال) سهم سیستان و دریاچه هامون باشد از سال‌های پایانی دهه 1370 و همزمان با کاهش بارش‌ها و خشکسالی، میزان ورودی آب رودخانه هیرمند به دریاچه هامون مرتباً کاهش یافت که همین امر خشک شدن دریاچه هامون را در پی داشته‌است.

خشک شدن دریاچه هامون در حالی مطرح است که پس از این اتفاق، معاش 400 هزار سیستانی قطع شده و از طرفی خطرات زیست محیطی و فقر و ناامنی را در این منطقه موجب شده است.

ه

با وجود اینکه کارشناسان بارها تاکید کرده اند که احیای دریاچه هامون موقتی است و خطر خشک‌شدن، همچنان این تالاب بین‌المللی را تهدید می‌کند؛ اما بحران در این منطقه روز به روز بیشتر شده و علاوه بر مشکلات مختلف زیست‌محیطی مشکلات اجتماعی و اقتصادی را نیز سبب شده است و از همه مهمتر کشاورزی را در این مناطق به تعطیلی کشانده است؛ این در حالی است که عشایر و کشاورزان راه دیگری برای تامین هزینه های زندگی نداشته و این روزها شرایط سختی را تجربه می کنند.

محسن سلیمانی روزبهانی-مدیر طرح ملی حفاظت تالاب‌های ایران- به ایلنا می گوید:" وضعیت تالاب هامون از دیرباز به این ترتیب بوده که به شکل فصلی وسعت آن کاهش و گسترش داشته است؛ اما در طول سال‌های اخیر که تالاب هامون با خشکی‌های جدی روبه رو بوده، شکنندگی آن به میزان قابل توجهی افزایش داشته و اکنون نیز با توجه به اینکه در پایان فصل گرما هستیم و برای مدت طولانی هیچ بارشی رخ نداده است، همانند دیگر تالاب‌ها، حجم آب در هامون نیز کاهش پیدا کرده و به حداقل خود رسیده است.

مدیر طرح ملی حفاظت تالاب‌های ایران تاکید می کند که حقآبه‌ای که باید از بالادست و از کشور افغانستان به تالاب می‌آمده، تامین نشده است و در بحث مدیریت منابع آب نیز به خوبی عمل نشده است.

اکنون وضعیت هامون شکننده‌تر شده و بخش عمده‌ای از تالاب خشک است و تنها بخش‌های کوچکی از آن در اطراف کوه خواجه به صورت لکه‌ای آب دارد و در دیگر مناطق تقریبا آبی وجود ندارد و هنوز هم در این بخش از کشور مردمی هستند که در پاسخ سوالت راجع به اینکه اگر از"هامون" تنها زمینی ترک خورده باقی بماند چه می کنید؟ بگویند:" اینجا سرزمین ماست باز هم می مانیم."