محل تبلیغ شما
گفتگوی امیرپریزاد با گیتی پورفاضل

تاریخ خبر: 1395/12/24 21:18:01

گفتگوی امیرپریزاد با گیتی پورفاضل

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

 

گفتگو با «گیتی پورفاضل» به بهانه انتشار آخرين كتابش

دو کهربای غارتگر،از رمان تا آ گاهی های بایسته

امیر پریزاد نویسنده و مستندساز

«گیتی پورفاضل» اخیرا برای رونمایی از آخرین کتاب خود به نام «دو کهربای غارتگر» به فرانسه دعوت شده بود. او در پاریس چند سخنرانی داشته و به افتخارش یک شب شعر نیز برگزار شده است .پورفاضل همچنین برای دو کنفرانس به پارلمان اروپا دعوت شده است. از بروکسل به هامبورگ برای سخنرانی و معرفی همان کتاب دعوت شده واز آنجا به آمستردام رفته و در آنجا نیز سخنرانی داشته است.

او در این کتاب،در چارچوب یک داستان عشقي و بسیار عاطفی، زندگی بانوی ایرانی هم‌نسل خود را به تصویر کشیده و به گفته وی در لابه‌لای سطور داستان،مسائل اجتماعی،حقوقی،سیاسی،تاریخی و حتی اقتصادی و علمی را مطرح کرده است .

خانم پورفاضل، از طراحی و نوشتن اين كتاب براي‌مان بگوييد. از دنياي مشترك رشته حقوق و ادبيات!

من پیش از بازنشستگی از کار وکالت نیز هر زمانی که دست می‌داد، به نوشتن می‌پرداختم .هنوز در دهه بیست زندگی بودم که کتاب حماسه های بزرگ ملی را درسال ۴۶ به چاپ رسانیدم ونخستین سروده‌هایم را درسال ۷۸ منتشر کردم .

شور نوشتن و خوانش همیشه درمن بود ولی یک زن افزون بر کار بیرون از خانه، ناگزیراز سامان دادن به زندگی خانواده نیز هست؛ به ویژه از نظرمردان ایرانی که هنوز برخی از باورهای كهنه را درسر دارند، كار زنان در اين زمينه‌ها دشوار است .

با مواجهه با جفایی که در حقوق انسانی زنان می‌شد، دراندیشه نوشتن داستانی بلند افتادم که درآن بتوانم پرده از روی گرفتاری‌های عاطفی زنان ونیز نگاه مردان سنتی که سازنده جامعه مردسالار هستند بردارم .داستان عشقی را برگزیدم تا برای خواننده کشش داشته باشد ودر لابه‌لای آن نیز در زمینه هایی آگاهی رسانی کنم که مردم در زمان کنونی با آن دست وپنجه نرم می کنند ونیز به پرسش‌های تاریخی که امروز ذهن برخی از هم میهنان را درگیرکرده پاسخی درخور دهم. ساختار داستان را به گونه ای در ذهنم پرورانیدم که بتوانم به برخی فراپرس‌هایی ( مسائلی) که بايد پاسخي داده شود ،پاسخ دهم .

در مورد زنان سراینده ازدوران دور دوشاعر،مهستی ورابعه که هردوگرفتار پی‌ورزی (تعصب) مردان خانواده شده وسر به باد دادند، می گذرم زیرا شوربختانه زنان اهل نوشتن، چه سراینده وچه نویسنده تا پیش از دوران پهلوی در پستوهای تودرتوی سنت هایی که از باورهای سنتی سرچشمه داشت به سر می بردند وناگزیر از پنهان کردن شور خود بودند تا مبادا گرفتار داوری مردان شوند.

در درازای تاریخ، مردان این ستم ناپذیرفتنی را به زنان تحمیل کرده‌اند . دردوران گذشته، زنان آرام‌آرام از پستوها بیرون آمده وتوانستند سروده‌های خودرا البته با دوراندیشی مانند پروین اعتصامی چاپ کنند وسپس فروغ را داریم که سپر شکن شد وسیمین و زنانی ازاین دست؛ ولی هنوز برخی از طیف مردان روشنفکر نیز نمی‌توانند این‌گونه زنان پرده در را که از دلباختگی خود می‌گویند بر تابند و در ته ذهن، تنها برای خودشان این حق را پذیرا هستند.

از آنجا که به زبان پارسی بسیار عشق می‌ورزم واز سویی دیگر می‌خواستم پاسخی به کسانی دهم که می‌گویند اگر واژگان تازی را به کار نبریم در گفت‌وگو و نوشتن دچار تنگنا می‌شویم، بگویم که چنین نیست. در «دو کهربای غارتگر» آنجا که باید با زبان گفت‌وگوی روزانه مردم با هم بنویسم، برای آنکه گفت‌وگوها ساختگی نباشد به همان‌گونه که هست، آورده‌ام ولی بیرون از آن گفت‌وگوها، زبان فاخر پارسی را به کار گرفته‌ام تا واژگانی که در زیر خاکستر زمان از یادرفته اند، با پراکندن خاکستر، دوباره فروزان شوند.

ساختارداستان به گونه‌ای طراحی شده که در آن هرماه یک متخصص در مورد رویدادی سخنرانی می‌کند ودانسته‌هایش را بازگو می‌کند.من برخی موارد را که با حقوق زن برخورد دارد آورده ام واز شعرنيز بهره کافی برده ودر جای جای داستان به مناسبت‌هایی گذاشته ام.

نمی دانم ازنگاه فمنیستی چه برداشتی دارید اما من نه به برتری زن ونه مرد، باور دارم . من هردو را آزاد درگزینش شیوه زندگی می‌دانم که باهم می‌توانند عشق را در رگ زمان جاری سازند .

گاه برای نمایانیدن باورهای نیاکان دراین مرز وبوم کهن به زن، ناگزیر از پرداختن به تاریخ که گاه نيزبسیاردوراست، بوده‌ام تا خواننده بداند مردان ما در تاریخ گذشته،چگونه می اندیشیدند و زنان نیز ازچه حقوقی برخوردار بوده اند .

طرح اوليه کتاب « دو کهربای غارتگر» چگونه بوده است؟

من از دیرباز درسرم نوشتن کتابی با ساختار رمان بود ولی کار وکالت فرصتی برای نوشتن برايم باقي نمی‌گذاشت. سال ۸۹ برای دیداراز مادرم که بیمارشده بود راهی آمریکا شدم که شور بختانه مادرم فوت شد.در چندماهی که آمریکا بودم در ذهنم یک سنجش میان زندگی زنان غربی و ایرانی شکل گرفت وپس از بازگشت نوشتن را آغار کردم.

انگیزه شما از به کارگیری واژگان زیبای پارسی در این کتاب چه بوده است ؟

قصد دارم به کسانی که می‌گویند «اگر واژگان تازی را از زبان‌مان برداریم کارنوشتن‌مان دشوار می‌شود» بگویم زبان مادری ما چنان گسترده است که نیازی به کارگیری واژه های بیگانه ندارد.تنها باید واژگانی که زیر خاکستر زمان مانده اند رابا نسیمی بیرون آورد و به کار بست.واژه‌هایی که در گویش نرم‌تر و آهنگین تر هستند.

خوشبختانه شادروان «بهرام فره وشی» فرهنگ‌نامه پهلوی به پارسی ونیز پارسی به پهلوی را برای‌مان به یادگار گذاشته که بسیار پربهاست ومی‌توان ازآن بهره گرفت. همچنین فرهنگ واژگان اوستایی را دردست داریم وگذشته از آن آقای پرتو با نوشتن سه جلد فرهنگ واژگان پارسی در برابر واژگان تازی، کار بهره گیران از این‌گونه فرهنگ‌هارا آسان کرده است . از سویی دیگر می‌خواهم این کتاب تنها یک رمان مانند رمان های دیگر نباشد وخواننده در حين خواندن آن بازبان گسترده پارسی آشنا شود وبداند که می‌تواند با بکارگیری آن‌ها پالایشی درزبان مادری به وجود آورد.

اینکه در کتاب شما طیف وسیعی از مسائل گسترده ایران مورد توجه قرار گرفته، بسیار جالب است. در این خصوص نيز شرح دهید. به ویژه اینکه چگونه مسائل علمی و اقتصادی را در قالب یک داستان گنجانیده اید؟

می‌خواهم خواننده علاوه برخواندن یک داستان عشقی نرم در مورد بسیاری از موضوع هایی که با آن‌ها سرو کاردارد نیزآگاهی پیدا کند؛حتي در مورد رویدادهای تاریخی.ساختارداستان را به گونه‌ای گرده ریزی کردم که هرماه یک متخصص در مورد رویدادی سخنرانی می‌کند ودانسته هایش را بازگو می‌کند.

آیا نگاه خاص داستان شما پیرامون شخصیت یک بانو،نشانگر نگاه فمنیستی به این مساله نیست؟

خير .داستان دارای چند زن و مرد است ولی دوتن ازآنان که زن ویک مرد میانسالی هستند، به هم دل می‌بازند که تم پایه ای رمان است.

در کتاب به آقایان و مشکلات پيش روي این قشر نیز پرداخته شده است؟

البته من به برابری حقوق انسانی زن ومردباوردارم وسالاری هیچ‌کدام را بر دیگری نمی پذیرم. نگاه ویژه من دراین داستان به زن و مردی است که از فرهنگ بالایی برخوردارند وعشق را خوب می شناسند ولی جامعه نگاه دیگری به زن دارد وبه زور مواردی را به زن بار می کند که خواننده به خوبی آن را در می یابد .مردان نیز در زندگي دچار ‌دشواري‌هايي هستند که با آن‌ها دست و پنجه نرم می‌کنند و نمي‌توان زندگي اجتماعي آنان را عاري از مشكل دانست .

تکنیکی که توانسته است از پیشدادیان تا به امروز مشکل بانوی ایرانی را مطرح کند،چیست؟

پیشدادیان نخستین خاندانی هستند که درسرزمین ما شیوه زیستن را به مردم آموخته‌اند؛ از ساختن خانه و رشتن پنبه و پشم و دوختن پوشش برای تن واهلی کردن پرندگان و برخی از چهارپایان وراه و رسم کشاورزی و مهارکردن آتش وساختن آتشکده ها ودستیابی به کانی‌ها وذوب کردن سنگ آهن و مس و غیره.

پیوند حقوق و ادب پارسی و هنر می تواند بسیار جالب توجه باشد. در برخی قسمت ها که با حقوق زن مرتبط بوده است،گنجانیده شده واز شعر نیز بهره کافی برده ودر جای جای داستان به مناسبت‌هایی به کار برده ام.

درخاتمه از سفر خود به اروپا و جلساتی که شرکت داشتید،برای خوانندگان ما بگويید.

برای رونمایی کتاب دو کهربای غارتگر به پاریس دعوت شدم وچند سخنرانی ویک شب شعر داشتم وبه همان ترتیب به هامبورگ وآمستردام دعوت شدم.افزون بر رونمایی از کتاب سخنرانی نيزداشتم. روی هم رفته سفر پرباری بود.هركجا ارتباط با مخاطب از نزديك و بي‌فاصله باشد، بسيار خوب است.

روزنامه قانون

به کانال سرزمین جاوید بپیوندید : telegram.me/sarzaminjavid

حروف تصویر