محل تبلیغ شما
عدم عزم واراده ای درمتولیان برای ساماندهی زباله،تهرانی‌ها هر روز 600تن پلاستیک دور می‌ریزند

تاریخ خبر: 1399/4/21

عدم عزم واراده ای درمتولیان برای ساماندهی زباله،تهرانی‌ها هر روز 600تن پلاستیک دور می‌ریزند

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

سالهاست که زباله یکی از مهمترین و چالشبرانگیزترین معضلات ایران به شمار میآید، معضلی که برای حلش راهحلهای مختلفی از تفکیک زباله از مبدا و فرهنگسازیاش در میان مردم، اجرای سطلهای مکانیزه، جمعآوری سطلهای مکانیزه، جمعآوری کودکان زبالهگرد و ساماندهی زبالهگردها، خرید زبالهسوزها، تغییر مکان دفع و پردازش زبالهها و ... مطرح شده است اما یا اجرای این طرحها همان ابتدا مسکوت مانده، یا اجرایش در نیمههای راه رها شده یا اگر اجرایی شده اثری بر حل معضل زبالهها نداشته است. با وجود اینها اما با شیوع کرونا در ایران و افزایش زبالههای بیمارستانی و پزشکی، این معضل همیشگی بیش از گذشته نمود پیدا کرده که نگرانیها و هشدارها درباره آن حالا از بروز بحرانی جبرانناپذیر خبر میدهند. بحرانی که نیامده آسیبهایش یکی یکی خود را نمایان میکنند. نمونهاش
خطر خروج تالاب بینالمللی شادگان از کنوانسیون رامسر است که فعلا با تلاشهای بسیار از بیخ گوش این تالاب گذشته است.
زبالهها اگرچه یک تهدید برای محیطزیست هر کشوری محسوب میشوند اما آن طور که میگویند یک فرصت طلایی برای اقتصاد هر کشوری نیز هستند. از این رو است که نام آن را طلای کثیف گذاشتهاند و دولتمردان همواره برای منتفع شدن از این فرصت برنامهریزی میکنند. ایران یکی از کشورهایی است که با تولید بیش از 710 گرم زباله در روز برای هر ایرانی و 790 گرم زباله در روز برای تهرانیها یعنی 2.5 برابر متوسط جهانی فرصت بسیار زیادی برای منتفع شدن از درآمد حاصل از زباله دارد اما با این حال زیانهای بسیاری از انباشت زبالهها در محیطزیست متحمل میشود. گرچه هم اکنون نیز بر طبق گزارشهای منتشر شده از گردش مالی صنعت زباله در ایران نشان میدهد که خرید و فروش زباله تنها در تهران ماهانه 60 میلیارد تومان برای متولیان آن گردش مالی به همراه میآورد و گردش مالی بازار زباله ایران به سالانه 6 هزار و 400 میلیارد تومان میرسد، اما همچنان متولیان نتوانستهاند این طلای کثیف را ساماندهی کنند و از تهدیدهای زیست محیطیش بکاهند. انباشت زباله در جنگلهای شمال، سواحل پر از زباله، مراکز دفع و پردازش زباله که لبریز از زبالههای انباشه است در طی دهههای گذشته در ایران نه تنها سبب مخدوش شدن زیبایی این مناطق، برهم خوردن و نابودی اکوسیستم آنها شده است بلکه بوی نامطبوع حاصل از انباشت زبالهها همواره سبب نارضایتی اهالی مجوار این مناطق شده است. البته این مشکلات بدون احتساب سایر آسیبهایی اجتماعی است که در جوار این زبالههای به وقوع میپیوندد و همچنان متولیان این امر راهچارهای برای آنها ندارند. کودکان، زنان و مردان بالغی که برای سیر کردن شکم خود و خانوادهشان سر بر زبالهدانها فرو میکنند، از جمله آسیبهای اجتماعی پیرامون زبالهها است که چهره فقر را نشان میدهد. چهرهای که با نمایان شدنش، مسیٔولان سعی در مخفی کردن آن با جمعآوری سطحهای زباله، کودکان زبالهگرد و زبالهگردها دارند. طرحهایی که نه
اجرایی میشوند و نه راه به جایی میبرد.
حالا اما با شیوع کرونا و افزایش پسماندهای بیمارستانی و تعطیلی چند ماهه
مراکز دفع و امحای زباله به واسطه محدودیتهای کرونایی، خطر انباشت این زبالهها بیش از گذشته محیطزیست و افراد مرتبط با زبالهها را تهدید میکند. در یکماهگذشته،وضعیتنامناسبواسفبارمدیریتپسماندووضعیتمحل دفن زبالههای در برخی از شهرها به خصوص اهواز، بحران زیست محیطی برای شهروندان این منطقه ایجاد کرده است. بحران به وجود آمده تنها سلامت مردم خوزستان را تهدید نکرده و تا احتمال خروج تالاب شادگان از کنوانسیون رامسر پیش رفته است. خطری که به گفته، محمدجواد اشرفی، مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان با وساطت وزارت امور خارجه فعلا از سر این تالاب گذشته است. او گفته: «تالاب بینالمللی شادگان عضو کنوانسیون رامسر است اما به دلیل تخلیه پسماندهای شهری آبادان، مقرر شده بود که تالاب شادگان از لیست کنوانسیون رامسر خارج شود؛ از طریق وزارت امور خارجه پیگیریهای زیادی انجام و تاکنون از این کار جلوگیری شده است.» ماجرای زبالههای انباشه در خوزستان اما به اینجا ختم نشده و قرار است پایش به مراجع قضایی باز شود. محمد گراوند، معاون دادستان عمومی و انقلاب اهواز از تشکیل پرونده برای زبالههای اهواز خبر داده و گفته است: «درخصوص سایت دفن پسماند اهواز باید پرونده قضایی تشکیل
شود؛ بحث سلامت مردم و اجرا نشدن وظایف قانونی محولشده به یک شخص
دو بعد این پرونده هستند.»
بوی نامطبوع زبالهها اما یکی از معضلات همیشگی آنها برای شهروندان است. معضلی که حتی مسیٔولان کشور را نیز اذیت کرده است. بوی نامطبوع تهران که هر از گاهی به مشام میرسد و بوی همیشگی مسیر فرودگاه بینالمللی امام خمینی(ره) که یک منشأ مشترک یعنی «مجتمع دفع و پردازش آرادکوه در بخش کهریزک شهرستان ری» دارند، یکی از معضلاتی بوده که در طول سالهای اخیر نارضایتی مسیٔولان را نیز درپی داشته است. تا آنجایی که رهبری به منظور رفع این مشکل زیست محیطی ورود کردهاند و دستور حل این بوی نامطبوع را به متولیانش دادهاند. با این حال همواره سخنانی از خرید زبالهسوز برای حل معضل زبالههای
انباشته شده در آرادکوه تهران از زبان مسیٔولان شنیده میشود و گاهی از جا به
جایی این مجتمع دفع و پردازش زباله خبر میرسد. اقداماتی که همواره هنوز بر سر اجرای آن اختلاف نظرهایی وجود دارد.
حالا اما با شیوع ویروس کرونا وضعیت این مجتمع پسماند زباله در تهران که روزانه 7000 تا 7500 تن پسماندهای شهری پایتخت به آن منتقل میشود؛ دوباره موررد توجه قرار گرفته است. بر طبق گزارشهای منتشر شده، قبل از شیوع ویروس کرونا و با اتخاذ عملیات تفکیک پسماند این میزان به 4900 تن در روز رسیده بود اما با شیوع ویروس کرونا و رعایت موارد بهداشتی این
عملیات برای مدتی متوقف و اکنون میزان پسماند شهری پایتخت بار دیگر به 7000 تا 7500 تن در روز رسیده است. مجتمع آرادکوه علاوه بر تمام آثار مخربی که برای محیط زیست ایجاد میکند، از تولید شیرابه تا آلودگی خاک و هوا، بهعنوان یکی از کانونهای اصلی بوینامطبوع مسیر فرودگاه امام خمینی(ره) و شهر تهران نیز مطرح و همین مسیٔله باعث تاکید بیش از پیش سازمان حفاظت محیط زیست بر انتقال این مجتمع شده است. اختلاف نظرهایی درباره انتقال آرادکوه میان مدیریت شهری و سازمان حفاظت محیط زیست به وجود آمد و زهرا صدراعظم نوری، ریٔیس کمیسیون سلامت شورای اسلامی شهر تهران گفته که «موضوع انتقال این مجتمع قطعی نشده و درست نیست و اگر قرار بر این انتقال باشد باید دلایل کافی وجود داشته باشد و بر اساس مطالعات و دادههای دقیق چنین تصمیمی اتخاذ شود.» صحبتهای صدراعظم نوری در حالی است که پیش از اینکیومرث کلانتری، مدیرکل وقت محیط زیست استان تهران درباره انتقال این مجتمع گفته است: «سازمان حفاظت محیط زیست با تمام توان کارشناسی در خدمت شهرداری تهران خواهد بود تا اقدامات لازم نسبت به مکانهایی که شهرداری برای انتقال مجتمع آرادکوه در نظر گرفته است را بررسی کند. شهرداری بر اساس قانون باید مکان یابی لازم در این زمینه انجام دهد و محل مناسبی را به عنوان گزینه خود به سازمان محیط زیست معرفی کند و سازمان محیط زیست با تمام توان در جهت رفع مشکل کمک خواهد کرد.» با این حال کیومرث کلانتری پس از گذشت کمتر از یک ماه بیان کرد که سازمان حفاظت محیط زیست به شهرداری تهران اعلام کرده که آماده همکاری برای مکانیابی و مدیریت اصولی پسماندها است اما شهرداری تهران هنوز اقدامی در این جهت انجام نداده و مکان جدیدی به ما به عنوان
مکان جایگزین برای آرادکوه معرفی نکرده است.
با این حال اما به تازگ معاون نظارت و پایش محیطزیست استان تهران گفته
که گویا مسیٔولان فکر دیگری برای حل معضل زبالههای آرادکوه در سر دارند. او گفتهکهاگرطرحهایکاهشپسماندوتفکیکپسماندازمبدابهدرستیدرسطح استان تهران اجرا شود و در کنار آن موضوعات دیگری مانند تولید انرژی از زباله و بازیافتدرنظرگرفتهشود،قاعدتاموضوعجابهجاییمجتمعدفعوپردازشآرادکوه دیگر مطرح نخواهد بود. محمد رستگاری، معاون نظارت و پایش محیط زیست استان تهراندرباره موضوع انتقال آرادکوه و مخالفت شهرداری با این اقدام توضیح داده: «یک زمانی بخش عمدهای از زباله شهر تهران به آبعلی منتقل میشد و ما توانستیم آن را به آرادکوه منتقل کنیم بنابراین موضوع انتقال آرادکوه امکانپذیر است اما مساله اصلی هزینه و فایده این کار برای رفع آلودگی است. اگر شهرداری مشکل آلودگی آرادکوه را برطرف میکرد، سازمان محیط زیست موضوع انتقال آرادکوه را مطرح نمیکرد اما این آلودگی کماکان ادامه دارد همچنین تداوم روش دفع پسماند که اکنون در این مجتمع انجام میشود باعث شده است استقرار این مرکز مورد تایید سازمان حفاظت محیط زیست نباشد بنابراین ما هم کماکان پیگیر
انتقال این مرکز هستیم.» این کشوقوسها برای ساماندهی طلای کثیفی که سالانه میلیاردها تومان به
جیب متولیان آن میریزد، در حالی است که همچنان شهرها پر از کودکان زبالهگرد است، محیطزیست هر روز بیش از گذشته آسیب میبیند، حیات وحش نابود میشود و مردم از نابودی محیطزیست بیش از گذشته رنج میبینند.

ابتکار

 

افزایش مصرف مواد پلاستیکی به‌خاطر شیوع کرونا

تهرانی‌ها هر روز 600تن پلاستیک دور می‌ریزند

آمار استفاده از پلاستیک در ایران به‌شدت بالاست؛ حتی در روزهای هفته‌ای به نام «بدون پلاستیک».به گزارش همشهری، اگرچه آمار دقیقی از میزان پلاستیک‌هایی که راهی زباله می‌شوند یا سر از طبیعت در می‌آورند، نیست اما مشاهدات عینی و میدانی و آمارهایی که از سازمان‌های مختلف منتشر می‌شود، نشان می‌دهد ایرانی‌ها، پلاستیک زیادی مصرف می‌کنند. درست مثل آماری که سازمان میادین میوه و تره‌بار ارائه و اعلام کرده است: «روزانه حدود 5000 تن کیسه پلاستیکی در ایران استفاده می‌شود.»امروز هفته «نه به کیسه‌های پلاستیکی» به پایان می‌رسد و به‌عنوان نتیجه مفید آن، از همین الآن می‌توان قرار گذاشت تا حواسمان به کمتر مصرف کردن کیسه‌های پلاستیکی باشد. برای این منظور بارها راه‌حل‌های ساده‌ای مثل همراه بردن کیسه‌های پارچه‌ای برای خرید نان، یا نه گفتن به فروشنده سوپرمارکتی‌ها برای گذاشتن اجناس کم در کیسه پلاستیکی و... توصیه شده است. با این حال همچنان زیاد پلاستیک استفاده می‌کنیم. در روزهای کرونایی نیز به‌خاطر افزایش مصرف دستکش، به‌تبع میزان پسماندهای پلاستیکی بالا رفته و تا جایی که هرچه تلاش شده بود تا میزان تولید پلاستیک تهرانی‌ها در هر روز به زیر 5000 تن برسد اما چند ماهی می‌شود که آمار خیز برداشته و دست‌کم به حدود 700- 600 تن رسیده است.

هر روز 600تن کیسه‌ پلاستیکی 
صدرالدین علیپور، مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهر تهران با اشاره به اثرات تخریبی مواد پلاستیکی و اجناسی با ترکیب‌های شیمیایی مشابه گفت: «حدودا 10درصد از زباله‌های تهران را کیسه‌های پلاستیکی و دورریزهای شبیه به آن تشکیل می‌دهند. به‌عبارتی از میان 6هزار تن زباله روزانه پایتخت، دست‌کم600تن کیسه‌های پلاستیکی است.» به گفته او این عدد قابل توجهی است که باید برای آن چاره‌اندیشی شود. مدیرکل محیط‌زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران نیز به سایت شهر در این خصوص گفت: «براساس تصمیم ستاد ملی مقابله با کرونا، فعالیت ایستگاه‌های میانی پسماند در شهر تهران متوقف و به تبع آن تفکیک پسماندی هم صورت نگرفت. به همین دلیل آمار موثقی از اینکه مواد پلاستیکی در مثلا فروردین و اردیبهشت امسال نسبت به‌مدت مشابه پارسال چه میزان افزایش پیدا کرده وجود ندارد، اما بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد، میزان استفاده از محصولات پلاستیکی به‌خصوص دستکش و ظروف یکبارمصرف افزایش قابل توجهی داشته است.» شینا انصاری ادامه داد: «اگرچه در شرایط شیوع بیماری خطرناکی مانند کرونا، تبعیت از پروتکل‌های بهداشتی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است ولی در سایه قرارگرفتن جنبه‌های محیط‌زیستی اقداماتی مانند مصرف گسترده فرآورده‌های پلاستیکی یکبارمصرف و بی‌توجهی به میزان تولید این پسماندهای زیانبار برای طبیعت، با توجه به مدیریت مصرف این محصولات در سایر کشورهای درگیر با بیماری کرونا، بیانگر این واقعیت است که می‌توان ضمن حفظ بهداشت فردی و رعایت تمامی موازین مدنظر، مصرف محصولات پلاستیکی را مدیریت و آلودگی کمتری به محیط‌زیست تحمیل کرد.»

کیسه‌های پارچه‌ای را جایگزین پلاستیکی‌ها کنیم
نتیجه چند سال آموزش و تبلیغ برای کاهش مصرف پلاستیک با هجوم بیماری کرونا از میان رفت. هر سال در میانه تیر‌ماه یک هفته برای استفاده کمتر از کیسه‌های پلاستیکی اختصاص پیدا کرده بود. امسال نه فقط مصرف کیسه به‌شدت زیادشده بلکه استفاده از دستکش‌های یکبارمصرف هم به‌شدت زیادشده است. در دیگر کشورهای جهان نیز زباله‌های پلاستیکی محیط‌زیست را به خطر انداخته‌اند اما آمار روزانه بیماری کرونا و خطر مرگ که انسان‌ها را تهدید می‌کند باعث شده که حفظ جان به رعایت اصول حفظ محیط‌زیست ارجحیت پیدا کند.
فروشگاه شهروند مانند هر سال در هفته بدون پلاستیک کیسه‌های پارچه‌ای را عرضه کرد. شهردار تهران نیز روز پنجشنبه و هنگام خرید از یکی از شعبه‌های شهروند، اظهار کرد: «با توجه به اینکه تجزیه و جذب شدن مواد پلاستیکی در طبیعت بیش از ۴۰۰سال طول می‌کشد، طبیعتا هرچقدر از کیسه‌های پلاستیکی کمتر استفاده شود به محیط‌زیست کمک بیشتری می‌کند.»
پیروز حناچی با بیان اینکه این مسئله نباید فقط در فروشگاه‌های شهروند رعایت شود و همه فروشگاه‌های شهر تهران باید این مسیر کلی را انتخاب کنند، افزود: «البته رعایت این مسئله با همکاری شهروندان امکانپذیر خواهد بود. اگر شهروندان کیسه‌های چندبارمصرف پارچه‌ای که در اختیارشان گذاشته می‌شود را نگه‌دارند و در خریدهای بعدی نیز از آن استفاده کنند طبیعتا نیازی به استفاده از کیسه‌های پلاستیکی به‌وجود نمی‌آید.»

در اسفند 98سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران، کار تفکیک زباله‌ها را متوقف کرد زیرا عقیده بر این بود که جابه‌جایی مکرر پسماند و استفاده از کارگران برای جداسازی‌ آنها می‌تواند باعث انتشار بیشتر بیماری شود. پیمانکاران سازمان مدیریت پسماند هم از این کار منع شدند و همه پسماند جمع‌آوری شده یکسره به محل دفن انتقال پیدا می‌کرد. این کار باعث شد که حجم زباله‌های دفن شده در آرادکوه تا دوبرابر افزایش پیدا کند. اگرچه بخشی از راه‌ انتقال کووید19 با این شیوه کاری بسته شد اما امکان ادامه دادن آن برای مدت زمان طولانی نبود و از حدود ‌ماه اردیبهشت تفکیک با رعایت شرایط بهداشتی دوباره آغاز شد. اکنون نیز تفکیک پسماند انجام می‌شود اما افزایش مصرف مواد پلاستیکی آن را دشوار کرده است مخصوصا که اجسامی مانند کیسه‌های خرید به هیچ‌وجه بازیافت نمی‌شوند و مانند بطری‌های نوشابه قابل استفاده مجدد نیستند

 

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است