محل تبلیغ شما
مقصر اصلی سناریو گرانی و بیکاری کیست؟وقتی غم نان مردم را  در به در میکند

تاریخ خبر: 1399/9/5

مقصر اصلی سناریو گرانی و بیکاری کیست؟وقتی غم نان مردم را در به در میکند

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

در نبود نظارتها نرخ تورم لحظه به لحظه در حال افزایش است تا سال گذشته علت هر گرانی را به باال رفتن نرخ دلار نسبت میدانستند حالا هم به لطف کرونا تیم اقتصادی دولت به اصطلاح تدبیر و امید بهانه جدیدی برای توجیه ناکارآمدی و سهل انگاری خود پیداکرده و خود را پشت حصار کرونا پنهان کرده است؟!

در همین دوران کرونا و خسارتهایی که در پی داشته، قیمت بسیاری از اجناس و کاالهای اساسی نیز چندین برابر شده و گویا دولت مردم را به حال خود رها کرده است؟! به گزارش صدای اصالحات، زنگ خطر آسیبهای اجتماعی هم در کشور به صدا به درآمده است؛ آسیبهایی چون خودکشی، طلاق، اعتیاد، افسردگی، خشونت و ... با فقر و بیکاری بیارتباط نیست.

بازهم نرخ تورم نسبت به ماههای گذشته افزایش پیداکرده است. واقعیت این است که مردم ایران دیگر آب ازسرشان گذشته و امیدی به بهبود شرایط اقتصادی ندارند. متأسفانه وضعیت مالی مردم به هیچ وجه مناسبت نیست و درآمد چندانی ندارند از طرفی روزبه روز بر گرانی ها افزوده میشود و هیچ گوش شنوایی برای دردهای مردم وجود ندارد. یک کارگر ساده با این وضع گرانیها هر چه تالش میکند فقط میتواند اجاره منزل خود را پرداخت کند؛ بله متأسفانه درد کارگران کشور یکی دو تا نیست و با ً کمر کارگران زیر بار این گرانی کاالها و اجناس واقعا گرانیها خمشده است.

در همین ارتباط دفتر مطالعات اقتصادی مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی با عنوان »تحلیل شاخصهای بازار کار در فصل بهار ۱۳۹۹ »به بررسی وضعیت بازار کار ایران در بهار ۱۳۹۹ پرداخت. این گزارش نشاندهنده کاهش ۱.۱ درصدی نرخ بیکاری در بهار امسال نسبت به بهار ۱۳۹۸ است؛ اما با توجه به اینکه در این فصل، جمعیت غیرفعال افزایش قابلتوجهی داشته است، لذا کاهش نرخ بیکاری به دلیل کاهش نرخ مشارکت بوده است و بهبود این شاخص نمیتواند بهبود وضعیت بازار کار را نشان دهد. *

نرخ بیکاری واقعی ۵.۲ برابر آمار رسمی است ً درواقع در چنین شرایطی نرخ بیکاری شاخصی کامال گمراهکننده برای تحلیل آثار شیوع ویروس کرونا بر بازار کار است. نتایج بررسیها در گزارش مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد ازآنجاییکه در ایران شاغلین مزد و حقوقبگیر درصد کمی از کل شاغلین را تشکیل میدهند و عمده شاغلین بهصورت کارکن مستقل فعالیت میکنند، تأثیر شیوع ویروس کرونا بر بازار کار نیز بهجای آنکه در افزایش نرخ بی کاری قابلمشاهده باشد، در افزایش جمعیت غیرفعال و کاهش نرخ مشارکت نمایان شده است.

نتایج محاسبات نشان میدهد درصورتیکه افراد شاغل و بیکار اضافه شده به جمعیت غیرفعال همچنان در بازار کار باقی میماندند، نرخ بیکاری در بهار ۱۳۹۹ بهجای ۸.۹ درصد اعالمشده توسط مرکز آمار ایران به ۲۴ درصد میرسید. بر اساس این گزارش در حال حاضر دولت دو سیاست پرداخت تسهیالت بانکی و بیمه بیکاری را جهت مقابله با بحران بیکاری ناشی از بیماری کرونا مصوب و اجرا نموده است. در گزارش مرکز پژوهشهای مجلس بر اساس بررسی مستندات وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در خصوص عملکرد دو سیاست مذکور نشان میدهد که از سیاست پرداخت بیمه بیکاری به نسبت پرداخت تسهیالت، استقبال بیشتری شده است، چراکه دولت با عدم تعریف و لحاظ مکانیسمهای تشویقی حفظ و صیانت از شاغلین برای بنگاههای اقتصادی، سیاست پرداخت بیمه بیکاری را در مقابل سیاست پرداخت تسهیالت قرار داده است و بهجای اینکه این دو سیاست مکمل یکدیگر باشند جانشین هم شدهاند.

ضمن آنکه همچنین علیرغم هدف حمایتی این دو سیاست، مناطق و استانهای محروم به نسبت سایر استانها، بهرهمندی کمتری داشتهاند. یکی از مهمترین دالیل این امر باال بودن سهم اشتغال غیررسمی در استانهای محروم کشور است که در صورت ادامه این شرایط و عدم توجه در این خصوص، در آینده محرومیت این استانها بیشتر و عمیقتر خواهد شد. بنا به روایتهای دیگر میزان بیکاری در ایران نزدیک به یکچهارم است.

حدود ۷۰ درصد جمعیت ایران زیر ۳۵ سال سن دارند. مرکز آمار ایران میزان بیکاری جوانان را 21/8 درصد ً دو برابر نرخ متوسط بیکاری در اعالم کرده که تقریبا ایران است. نرخ بیکاری در استانهای مختلف ایران متفاوت است؛ اما اغلب نرخ بیکاری در استانهای مرزنشین از دیگر نقاط ایران باالتر است. به گزارش بانک مرکزی ایران، در سال ۱۳۸۹ ،22/5 درصد از خانوادههای ایران بدون فرد شاغل، 55/4 درصد دارای ۱ فرد شاغل، ۷/۲۱ درصد دو فرد شاغل و 4/9 درصد دارای ۲ و بیشتر فرد شاغل بودهاند. درعینحال در سال ۱۳۹۰ ،800/000 فرصت شغلی ازدسترفته که معادل ۱۸ میلیارد دالر تولید بوده است. در سال ۱۳۹۳ درصد خانوادههای بدون فرد شاغل به ۲۴ رسید که از این میان ۵۷ درصد یک نفر شاغل، 1۵/5 دو نفر شاغل و 3/5 دارای سه نفر شاغل و بیشتر بودهاند

. در پاییز ۱۳۹۷ معاون اقتصادی مرکز آمار ایران، گفت که ً آمار شاغالن تماموقت در کشور ۸۰ میلیونی ایران، تقریبا ۱۴ میلیون نفر است. * کاهش محسوس مصرف مواد خوراکی در خانوارهای بیکار شده اما تمام ماجرا به این آمارهای رسمی ختم نمیشود کارگرانی که به خاطر شیوع کرونا از کار بیکارشدهاند سفرههای خود را خالیتر از گذشته میبینند و امروز حتی به لطف این گرانیها دیگر نمیتوانند از لبنیات و مرغ و تخممرغ برای زنده ماندن خود استفاده کنند و سفرهایشان خالیتر از ماههای گذشته شده است؟! شاهد بر این مدعا نیز نتایج نظرسنجی مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی است. نتایج نظرسنجیها نشان میدهد تنها ۲۷ درصد از بیکار شدگان قرارداد شغلی دائم داشته و قرارداد باقی بیکار شدگان از نوع قرارداد موقت بوده است. همچنین حدود ۴۲ درصد از بیکار شدگان دارای تحصیالت دانشگاهی بودهاند. حدود ۶۸ درصد ِ از بیکار شدگان در این دوره زمانی، سرپرست خانوار بودهاند.

مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی، در ادامه انجام پژوهشهای نظرسنجی و افکار سنجی در حوزه رفاه و تأمین اجتماعی در سال جاری درباره مسائل مهم حوزه رفاه و سیاستگذاری اجتماعی، دو نظرسنجی مختلف را درباره موضوع بیمه بیکاری در شرایط شیوع ویروس کرونا در کشور به پایان برد. این نظرسنجیها باهدف کلی به دست آوردن تصویری دقیقتر از وضعیت متقاضیان دریافت بیمۀ بیکاری در شرایط شیوع ویروس کرونا و میزان رضایت آنان از خدمات ارائهشده در حوزه بیمه بیکاری و فرآیندهای مرتبط با آن در دو فاز جداگانه، در شهریور و مهرماه ۱۳۹۶ در سطح تمامی استانهای کشور صورت گرفت. جامعه آماری این نظرسنجی بیش از هفتصد هزار نفر از بیکار شدگان متقاضی دریافت مقرری بیمه بیکاری بود که در سامانه در نظر گرفتهشده از سوی وزارت و سازمان تأمین اجتماعی در بازه زمانی ابتدای اسفند ۱۳۸۸ تا پایان اردیبهشت ۱۳۹۶ ثبتنام کرده بودهاند

. این پژوهش در دو فاز جداگانه با همکاری مرکز فناوری اطالعات ارتباطات و تحول اداری، معاونت بیمهای سازمان تأمین اجتماعی و معاونت روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی صورت گرفت: هدف اصلی پژوهش فاز اول که در شهریور ۱۳۹۶ انجام شد، به دست آوردن تصویری از وضعیت اقتصادی و رفاهی بیکار شدگان و میزان رضایت آنان از خدمات ارائهشده در این حوزه بود. این فاز با حجم نمونه ۱۱۱۳ نفر در تمامی استانهای کشور انجام شد. متقاضیان بیمه بیکاری در این فاز، خود شامل دودسته اصلی بودند: اول، کسانی که همچنان از زمان ثبت درخواست بیمه بیکاری، بیکار ماندهاند و دوم، کسانی که پس از ثبت این درخواست، مجدداً مشغول به کارشدهاند. فاز دوم این پژوهش به فاصله ده روز از فاز اول، با حجم نمونۀ ۱۰۵۶ نفر و مجدداً در سطح تمامی استانهای کشور و در مهرماه ۱۳۹۶ انجام شد.

هدف اصلی از انجام فاز دوم، یافتن پاسخ دقیق به سؤال »میزان بازگشت به کار بیکار شدگان« )متقاضیان بیمه بیکاری در دوران شیوع ویروس کرونا( بود. *۶۸ درصد از بیکار شدگان سرپرست خانوار هستند نتایج این نظرسنجیها نشان میدهد تنها حدود ۲۷ درصد از بیکار شدگان قرارداد شغلی دائم داشته و قرارداد باقی بیکار شدگان از نوع قرارداد موقت بوده است. همچنین حدود ۴۲ درصد از بیکار شدگان دارای تحصیالت دانشگاهی بودهاند. حدود ۶۸ درصد از بیکار ِ شدگان در این دوره زمانی، سرپرست خانوار بودهاند )الزم به ذکر است در موج اول این نظرسنجی این میزان ۶۳ درصد ارزیابیشده بود.( مطابق نتایج این پژوهش، ۶۲ درصد از متقاضیان دریافت مقرری بیمۀ بیکاری، در طول ماههای گذشته مجدداً مشغول به کار شدند و ۳۸ درصد متقاضیان نیز همچنان بیکار هستند.

 نتایج این پژوهش نشان داد که حدود ۷۵ درصد از متقاضیان بیمه بیکاری از سهولت فرآیند ثبتنام در سامانه مشخصشده، رضایت داشتهاند. همچنین بیش از ۹۳ درصد از بیکار شدگان ابراز داشتهاند که در ایام بیکاری مجبور شدهاند هزینههای زندگی خود و خانوادهشان را کاهش دهند. بیش از ۷۶ درصد آنان مجبور به کاهش هزینههای مواد خوراکی خانوادهشان در این دوره زمانی شدهاند. مطابق نتایج این پژوهش، مصرف گوشت قرمز حدود ۷۲ درصد از خانوادههای افراد بیکار شده، به صورتی کاهش جدی پیداکرده است و حدود ۱۵ درصد از خانوادههای بیکار شدگان، حتی پیش از دوره بیکاری نیز توان خرید گوشت قرمز بهصورت ماهانه را نداشتهاند.

حدود ۷۶ درصد از خانوادهها، دچار کاهشی محسوس در مصرف مرغ، حدود ۷۱ درصد از خانوادهها کاهش در مصرف برنج، ۶۱ درصد خانوادهها دچار کاهش مصرف در لبنیات و حدود ۴۲ درصد خانوادههای بیکار شدگان، کاهش در مصرف تخممرغ را در این دوره شیوع ویروس کرونا تجربه کردهاند. حدود ۷۰ درصد از خانوادهها، کاهش در مصرف ماهانهی میوه را نیز گزارش کردهاند. به گزارش صدای اصالحات، متأسفانه علیرغم شعار دولت بهاصطالح تدبیر و امید برای اشتغال جوانان، کارنامه این دولت در امر اشتغال درخشان نبوده است

. البته شنیدن آمار باالی بیکاران چیز عجیبی نیست چراکه رکود تورمی اتفاقی است که طوفانی از خبرهای بد اقتصادی را به همراه دارد: میزان باالی بیکاری، رشد اقتصادی کند و تورم باال. سناریو اقتصاد ایران در حال حاضر اقتصادی است که رکود پیداکرده است و هم تورم سیر صعودی دارد و باوجود نرخ باالی بیکاری، مصرفکنندگان پول کمتری خرج میکنند و از سوی دیگر با افزایش تورم، پول در اختیار مصرفکننده روزبهروز کمارزشتر میشود. اینکه تورم در یک فضای اقتصادی راکد نقش یک قاتل خونسرد را بازی خواهد کرد این روزها در اقتصاد ایران بهخوبی قابللمس است. اما مقصر اصلی این سناریو کیست؟ آیا مقصر اصلی تیم اقتصادی دولت بهاصطالح تدبیر و امید است یا سیاستهای انبساطی افراطی بانک مرکزی و یا مجموعه اتفاقات و تصمیمات انجامشده در طول این سالها؟ باید خاطرنشان کرد که مهم نیست مقصر اصلی این سناریو چه گروه و یا نهاد و یا سازمانی است مهم حال مردم ایران ً هست که در این روزها اصلا خوب نیست و از دولت و مجلس و قوه قضاییه عمل واقعی میخواهند. ً قشر مستضعف از درنهایت مردم ایران، مخصوصا وضع گرانی کالاها و حتی تولیدات داخلی ناراحت و خسته هستند و کمرشان زیر بار این گرانی خم شده است و دیگر توانایی مقاومت در برابر فشار سنگین اقتصادی ندارند اگر تمامی قوا و حاکمیت راهکاری برای کم کردن این فشار ارائه ندهند و گرانیها را کنترل نکنند دیگر نباید از مردم انتظاری داشته باشند.صدای اصلاحات 

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است