محل تبلیغ شما
کودکان کار در چنگال قدرتمند قانون جرم: آب‌نبات فروشی

تاریخ خبر: 1396/11/2

کودکان کار در چنگال قدرتمند قانون جرم: آب‌نبات فروشی

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

کودکان کار در چنگال قدرتمند قانون جرم: آب‌نبات فروشی

همدلی|آذر لطفی - زمانه تلخی است برای کودکان کار، تلخ‌تر از لحظه‌‌هایی که بر آنها‌‌ می‌گذرد. سال‌‌هاست چشم‌‌ها را بسته‌ایم که نبینیم، گوش کر کرده که نشنویم، در این میان کودکان نان‌آور نه دیده‌‌ می‌شوند نه دیوارهای بلند حاشا درخواست‌‌ها و ضجه‌‌های کودکانه آنها را عبور‌‌ می‌دهد.گوش دنیا سنگین است. نعره صاحبان پول و قدرت را‌‌ می‌شنود، اما صدای نحیف نان‌آوران کوچک را نه.
کودکان کار، کودکانی که در سن پایین بزرگ شدند، و سختی زندگی را به خوبی درک کردند. کودکانی که غم نان آنها را به خیابان‌‌ها کشانده است. کودکانی که دیدن هر روزه آنها در مسیر چراغ قرمز چهارراه‌‌ها در گوشه‌‌‌ای از خیابان در سرما و گرمای طاقت‌فرسا برای اکثر ما به صحنه تکراری هرروزه تبدیل شده است. 
سمفونی‌ تراژدی کودکان کار در جای‌جای این کشور پهناور هم‌چنان ادامه دارد. همان کودکانی که اغلب دنیای کوچک آن‌‌ها به رگبار نامهری و نامهربانی طوفانی‌‌ می‌شود. اما گاهی در میان این حجم از ‌تراژدی کودکان کار، خبری منتشر‌‌ می‌شود که بیش از پیش این فکر را در ذهن متبادر‌‌ می‌کند که شاید امیدی به فردایی روشن‌تر برای این بزرگ‌مردان کوچک نباشد، چون هوای دل آدم‌‌ها این روزها، بس ناجوانمردانه سرد است. 
عکسی که خبرساز شد
اخیراً انتشار عکسی در کانال شهرداری شهر بروجرد با عنوان «بازداشت کودکان آب‌نبات فروش در شهر بروجرد»، که تصویر چند کودک را در حالی که به مانند مجرمان سابقه‌دار به ردیف ایستاده و سرهایشان پایین است، نشان‌‌ می‌دهد، خیلی زود با انتقادات گسترده‌‌‌ای از سوی مردم، چهره‌‌های سرشناس و حتی رسانه‌‌ها مواجه شد. 
روز جمعه هفته گذشته سازمان «ساماندهی مشاغل شهری و فرآورده‌‌های کشاورزی شهر بروجرد» اقدام به بازداشت 5 کودک در سطح شهر کرده بود. هرچند که این کودکان 12 تا 15ساله پس از ساعاتی با دادن تعهد آزاد شدند، اما تصویر منتشر شده آنها در فضای مجازی که سرهای پایین و ظاهر شرمنده‌شان را نشان‌‌ می‌داد، تبدیل به سوژه‌‌‌ای داغ برای رسانه‌‌ها شد. از سوی دیگر، انتشار این عکس با تیتر«بازداشت کودکان آب‌نبات فروش در شهر بروجرد» واکنش‌‌های منفی فراوانی را در بر داشت.
کانال تلگرام روزنامه شرق، با انتشار تصویری، از آنچه بازداشت 5کودک کار در شهر بروجرد خوانده، انتقاد کرده است. همچنین خبرگزاری فارس با انتشار این تصویر در حساب توئیتری خود نوشت: «دستگیری چند کودک توسط شهرداری بروجرد و انتشار تصاویر آنان در کانال رسمی شهرداری!»
بی خبری مسئولان شهر بروجرد
بعد از موج انتقاد و واکنش‌های منفی از سوی جامعه به دستگیری کودکان آب‌نبات فروش بروجردی، «علی کورانی‌فر» فرماندار بروجرد با اعلام بی‌اطلاعی از اتفاق پیش آمده توپ را به زمین سازمان شهرداری بروجرد انداخت. روابط عمومی شهرداری بروجرد نیز در جواب پیگیری رسانه‌‌ها، از جمع‌آوری کودکان آب‌نبات فروش در این شهر اظهار بی‌اطلاعی کرد. 
چنین بی‌خبری‌‌ها از وقایع شهری، آن هم از سوی دو نهاد مهم شهری در حالی اتفاق‌‌ می‌افتد که این روزها سرعت انتشار اخبار در فضای مجازی، بیش از حد تصور است و چنانچه، مسئولین از اتفاقات درون شهر و حوزه مسئولیت خود بی‌خبر باشند، خود موضوع قابل بحثی است که در حوصله این مقال نمی‌گنجد.
جمع‌آوری کودکان‌کار متولی پیدا کرد
بعد از کش‌وقوس‌‌ها و پیگیری‌‌های فراوان فعالان رسانه‌‌‌ای در ارگان‌‌های شهری بروجرد که با بن‌بست «نمی‌دانم‌‌ها» مواجه شد. جمع‌آوری کودکان کار متولی پیدا کرد و مدیرعامل «سازمان ساماندهی مشاغل شهری و فرآورده‌‌های کشاورزی بروجرد» به آن واکنش نشان داد. وی درباره ‌‌‌جمع‌آوری این کودکان به سایت جماران گفت: «این موضوع اصلا دستگیری نبوده است، این کودکان، متکدیانی هستند که از شهرهای اطراف(ملایر و نهاوند) و توسط باندهایی نامعلوم آورده‌‌ می‌شوند. روز جمعه، ما این کودکان را به سازمان ساماندهی مشاغل شهری آوردیم و از آنها خواستیم تعهد دهند پس از آن، در سطح شهر ظاهر نشوند.»
وی خبر دستگیری کودکان کار را یک کلاغ وچهل کلاغ دانست و افزود:«این کودکان که روز جمعه ‌‌‌جمع‌آوری و با اخذ تعهد از آنها آزاد شدند، مدت‌‌ها بود که در سطح شهر ظاهر‌‌ می‌شدند و مورد تذکر نیروهای این سازمان قرار‌‌ می‌گرفتند. آنها از شهرهای اطراف به درون شهر‌‌ می‌آیند و دارای باندی بزرگ هستند که از وضعیت مالی خوبی نیز برخوردارند.»
مدیرعامل سازمان ساماندهی مشاغل شهری و فرآورده‌‌های کشاورزی بروجرد در ادامه تصریح کرد:«پس از آنکه موفق به ‌‌‌جمع‌آوری این کودکان شدیم، از آنها تعهد گرفتیم و تلاش کردیم تا شماره‌‌‌ای از والدین‌شان پیدا کنیم، اما متاسفانه آنها از دادن هرگونه نشانی والدین‌شان امتناع کردند. ما پس از این تعهد، با سامانه 123تماس گرفتیم که متاسفانه هیچ کس پاسخگو نبود و تماس‌‌های مکرر با این سامانه بی‌نتیجه باقی ماند، در نتیجه این کودکان آزاد شدند.»
وی تاکید کرد: آنها تا قبل از این موضوع از ماموران ما فرار‌‌ می‌کردند و ما قادر به ‌‌‌جمع‌آوری‌شان نبودیم. پس از اینکه به سازمان آورده شدند با اخذ تعهد و تذکر آزاد  شدند. با اینکه برخی از آنها مدعی بودند مشغول تحصیل هستند، اما به نظر‌‌ می‌رسد که عده‌ای، این بچه‌‌ها را برای تکدی‌گری اجیر‌‌ می‌کنند به نحوی که شاید، والدین آنها نیز از وضعیت‌شان مطلع نباشند.»
‌‌‌جمع‌آوری کودکان کار بروجردی واکنش اعضای شورای شهر بروجرد را نیز به دنبال داشت. «رضا بهنودفر» (نایب رئیس شورای شهر بروجرد) نیز در گفت‌وگو با ایلنا، انتشار این تصاویر در کانال روابط عمومی شهرداری بروجرد را تقبیح و از برخورد قانونی با خاطیان خبر داده‌ بود.
در همین رابطه «انجمن یاری کودکان درمعرض خطر» نیز اعلام کرد؛ شنبه (30دی) در تماس تلفنی، اعتراض خود را به دفتر شهرداری بروجرد ابلاغ کرده ‌است. این انجمن از مسئولان شهرداری بروجرد خواسته است بابت ارتکاب این اقدام، از کودکانی که به دلیل فقر تحمیلی و بی‌توجهی به زندگی‌شان به کار در خیابان‌ها مشغولند، عذرخواهی کنند.
واکنش هنرمندان 
از سوی دیگر، مهناز افشار «بازیگر سینما» که به عنوان سخنگوی پویش «بدسرپرست تنهاتر است» فعالیت می‌کند، در نامه سرگشاده‌‌‌ای به «معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده» از برخورد با این کودکان انتقاد کرده است.
این بازیگر سینما در نامه خود به «معصومه ابتکار» با انتقاد از عملکرد نهادهای مسئول در برخورد مجرمانه با کودکان کار نوشته است:«حتما خبر دارید و حتما شنیده‌اید، شاید هم آن تصویر موهن و سراسر اندوه را دیده‌اید؛ شهرداری بروجرد در یک رفتار غیرانسانی، کودکان قربانی فقر و خشونت و آسیب‌دیده از کار در خیابان را دستگیر کرده و از آن‌ها که به ردیف با سرهای پایین ایستاده‌اند، همچون مجرمان سابقه‌دار عکس گرفته و با افتخار در کانال رسمی‌اش منتشر کرده است، انگار نه انگار که فرد فرد ما به عنوان شهروندان جامعه به خاطر به وجود آمدن فاجعه کودکان کار و آسیب‌دیده مقصر و گناهکاریم. فاجعه‌تر آنکه بلافاصله بعد از انتشار این عکس و تقبیح آن از سوی رسانه‌ها، نایب‌رئیس شورای شهر بروجرد، لابد برای حفظ آبرو مصاحبه‌ای کرده و گفته که با خاطیان که روابط عمومی شهرداری بروجرد باشد برخورد خواهد شد، البته نه به خاطر دستگیری کودکان، که به دلیل انتشار تصاویر آنها!»
افشار در بخش دیگری از نامه خود با انتقاد از اتفاق‌‌های چند ماه اخیر، آورده است: «یک روز در تهران به اسم ساماندهی کودکان کار و خیابان و به بهانه زیباسازی شهر، عملیات تعقیب و گریز علیه کودکان راه می‌اندازند، در مشهد بر تن همین کودکان یونیفرم رسمی بهزیستی را تن می‌کنند که مثلا کار کودک و خیابان‌گردی‌اش را قانونی کرده باشند و حالا هم که در بروجرد برایشان سنگ تمام گذاشته‌اند! کی و کجا قرار است برای این کودکان و رنج‌هایشان کاری کنیم خدا می‌داند. ای‌کاش اگر برای حل مشکلاتشان قدم برنمی‌داریم، نمک بر زخم کاری‌شان نپاشیم.»
مهناز افشار در پایان نامه سرگشاده‌اش درخواست‌های خود را مطرح کرده است:«عنوان یک شهروند، به عنوان یک مادر و به عنوان سخنگو و نماینده پویشی متشکل از بیش از ۴۵۰هنرمند از شما تقاضا دارم پیگیر حقوق پایمال شده کودکان بروجردی باشید. ما منتظر لبخند این کودکان هستیم.»

 

 

 تصویری در فضای مجازی در حال دست‌به‌دست شدن است که خیلی ناراحت‌کننده و غم‌انگیز است. تصویری از کودکانی قد و نیم قد که سر به زیر دارند. آنها توسط شهرداری بروجرد فقط به‌خاطر فروش تنقلات(آبنبات)جمع‌آوری شده‌اند، اما انگار شهردار این شهر مجرمانی خطرناک را دستگیر کردند که این چنین تصویرشان را منتشر کرده و آنها هم گویی منتظر اجرای حکمشان هستند! خیلی وحشتناک است که این بچه‌ها مجبور به کارکردن شوند و خیلی وحشتناک‌تر اینکه این چنین با آبروی دنیای کودکی‌شان بازی شود. شاید هم مرتکب گناهی بزرگ شده‌اند؛ گناهی به نام بزرگ‌شدن در کودکی... آنها می‌خواستند با کار کمک حال خانواده‌شان شوند نه اینکه با انتشار عکسشان تحقیر شوند. اما متاسفانه کانال تلگرامی روابط‌عمومی شهرداری بروجرد اقدام به انتشار تصاویر این کودکان در هیبت مجرمان کرده که این امر واکنش‌های بسیاری را در نکوهش این عمل به‌دنبال داشته است.

برخورد قانونی با منتشرکنندگان تصاویر 
در همین راستا، نایب‌رئیس شورای شهر بروجرد با تقبیح عملکرد روابط‌عمومی شهرداری در انتشار تصاویر کودکان‌کار گفته است: با خاطیان این قضیه به‌صورت قانونی برخورد می‌شود. رضا بهنودفر در گفت‌وگو با تسنیم، با ارائه توضیحاتی پیرامون تصویر منتشرشده از کودکان کار در فضای مجازی توسط شهرداری بروجرد، اظهارداشت: مسئول سایت و روابط‌عمومی شهرداری بروجرد برای ارائه توضیحات فراخوانده شده، اما به‌دلیل اینکه توضیحات ارائه داده ‌شده برای اعضای شورا قانع‌کننده نبود با خاطیان این قضیه به‌صورت قانونی برخورد می‌شود. وی با تاکید بر اینکه نفس عمل مشخصاً بد بوده و این اتفاق نباید رخ می‌داد، افزود: شهرداری جزء نهادهای متولی ساماندهی کودکان کار است و جمع‌آوری متکدیان، دستفروشان و کودکان کار در سطح شهر به‌صورت روزانه انجام می‌شود، اما با شیوه برخورد به این صورت با کودکان کار به‌شدت مخالفیم، چراکه انتشار تصویر این کودکانی که نیازمند حمایت‌های مادی و معنوی هستند هیچ گره‌ای را از مشکلات آنها باز نمی‌کند. نایب رئیس شورای شهر بروجرد با تقبیح عملکرد روابط‌عمومی شهرداری در انتشار تصاویر این کودکان، گفت: انتشار تصاویر افراد تحت هر عنوان مجرمانه‌ای و با هر منظوری تنها در حیطه وظایف و اختیارات قوه‌قضائیه است که حق انتشار تصاویر افراد به نهادهای مربوطه داده شود، اما این کار، اشتباه محرزی بوده که در شهرداری بروجرد رخ‌داده و قویاً این عمل رد و تقبیح می‌شود. وی انتشار تصاویر کودکان کار را غیرقانونی و مورد اعتراض همه شهروندان دانست که مغایر با وظایف خدمات‌رسانی شهرداری‌هاست و عنوان کرد: نباید به‌منظور ارائه گزارش کار تصویری از کودکان کار در فضای مجازی منتشر می‌شد که با آبروی این کودکان بازی شود. بهنودفر با همراهی با افکارعمومی در ناپسند دانستن اقدام مسئولان سایت شهرداری بروجرد در انتشار تصاویر کودکان کار در هیبت مجرمان، تصریح کرد: این اقدام بی‌شک سبب جریحه‌دارشدن افکارعمومی ‌شده، چراکه کودکان کار کودکان بی‌پناهی هستند که شهرداری در کنار نهادهای متولی باید از آنها حمایت کند. وی افزود: بدون اینکه منکر وجود کودکان کار باشیم این شیوه برخورد را نکوهش می‌کنیم، چراکه شان هر انسانی باید حفظ شود و اگر قرار است تصویری از هرکسی به هر عنوانی منتشر شود باید با هماهنگی نهادهای قضائی صورت گیرد.

همکارانم عذرخواهی کرده‌اند!
از سوی دیگر یکی از کار‌شناسان روابط‌عمومی شهرداری به‌صورت ضمنی این اتفاق را تایید کرد و گفته است:«همکارانش در بخش سدمعبر شهرداری، بابت این برخورد نادرست عذرخواهی کرده‌اند.» انجمن یاری کودکان در معرض خطر نیز اعلام کرد که در تماس تلفنی، اعتراض خود را به دفتر شهرداری بروجرد ابلاغ کرده ‌است. این انجمن از مسئولان شهرداری بروجرد خواسته است بابت ارتکاب این اقدام، از کودکانی که به‌دلیل فقر تحمیلی و بی‌توجهی به زندگی‌شان به کار در خیابان‌ها مشغول‌اند، عذرخواهی کنند.

اعتراض شدید مهناز افشار 
از سوی دیگر و در پی این اتفاق، مهناز افشار، بازیگر و سخنگوی پویش «بدسرپرست تنها‌تر است» در نامه‌ای سرگشاده از معصومه ابتکار، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده درخواست کرد پیگیر حقوق این کودکان آسیب‌دیده باشد و لبخند را به لب‌های آنها بازگرداند
متن نامه مهناز افشار به این شرح است:«سرکار خانم ابتکار! چند روز پیش مصاحبه‌ای از قول شما خواندم که گفته بودید همه شهروندان باید اورژانس اجتماعی را بشناسند و بدانند که در صورت مشاهده کودک‌آزاری می‌توانند به آن مراجعه کنند، بگذریم از اینکه بار‌ها شهروندان به دوستان پویش «بدسرپرست تنها‌تر است» گزارش داده‌اند که با اورژانس اجتماعی تماس گرفته‌اند و پیگیری‌هایشان بی‌نتیجه مانده است، نکته و سوال اما موضوع دیگری است. ابتدا تا انتهای گفت‌وگوی شما را خواندیم و ندیدیم که توضیح داده باشید در صورتی که نهاد‌ها یا مسئولان مرتکب اعمال قبیح کودک‌آزاری شده باشند باید به کجا اطلاع بدهیم، آن کودکان معصوم باید به کجا و چه کسی مراجعه کنند تا پناهشان بدهد و حقوقشان را احیا کند، البته اگر احیا شدنی باشد! حتما خبر دارید و حتما شنیده‌اید، شاید هم آن تصویر موهن و سراسر اندوه را دیده‌اید؛ شهرداری بروجرد در یک رفتار غیرانسانی، کودکان قربانی فقر و خشونت و آسیب‌دیده از کار در خیابان را دستگیر کرده و از آنها که به ردیف با سرهای پایین ایستاده‌اند، همچون مجرمان سابقه‌دار عکس گرفته و با افتخار در کانال رسمی‌اش منتشر کرده است، انگار نه انگار که فرد فرد ما به‌عنوان شهروندان جامعه به‌خاطر به‌وجود آمدن فاجعه کودکان کار و آسیب‌دیده مقصر و گناهکاریم. فاجعه‌تر آنکه بلافاصله بعد از انتشار این عکس و تقبیح آن از سوی رسانه‌ها نایب‌رئیس شورای شهر بروجرد، لابد برای حفظ آبرو مصاحبه‌ای کرده و گفته که با خاطیان که روابط‌عمومی شهرداری بروجرد باشد برخورد خواهد شد، البته نه به‌خاطر دستگیری کودکان، که به‌دلیل انتشار تصاویر آنان! حال‌ آنکه نفس این عمل (دستگیری کودکان) بار‌ها غم‌انگیز‌تر از انتشار آن تصاویر است. بنده نه به‌عنوان سخنگوی پویشی که قریب دو سال است برای احقاق حقوق کودکان قربانی خشونت تلاش می‌کند که به‌عنوان یک مادر که از دیدن این تصویر بندبند وجودم به لرزه درمی‌آید، از شما خواهش می‌کنم پیگیر حقوق این کودکان آسیب‌دیده باشید؛ اگرچه برخورد با جنابان خاطی که مسئولان شهرداری بروجرد باشند، دلِ ‌شکسته و دردمند هیچ‌کدام از این کودکان را التیام نخواهد داد، چراکه این زخمی ناسور است که درمانش به‌راحتی‌ نیست. در پویش «بدسرپرست تنها‌تر است» بار‌ها درباره کودکان رنج‌دیده از خشونت و «بدسرپرست» هشدار داده‌ایم، برای روسای سه‌قوه نامه نوشتیم، از رئیس‌جمهور محترم درخواست کردیم بحران کودکان قربانی خشونت را جدی بگیرند، اما افسوس... یک روز در تهران به اسم ساماندهی کودکان کار و خیابان و به بهانه زیباسازی شهر، عملیات تعقیب و گریز در خیابان علیه کودکان راه می‌اندازند، در مشهد بر تن همین کودکان یونیفرم رسمی بهزیستی را تن می‌کنند که مثلا کار کودک و خیابانگردی‌اش را قانونی کرده باشند و حالا هم که در بروجرد برایشان سنگ‌تمام گذاشته‌اند. کی و کجا قرار است برای این کودکان و رنج‌هایشان کاری کنیم خدا می‌داند. ای‌ کاش اگر برای حل مشکلاتشان قدم برنمی‌داریم، نمک بر زخم کاریشان نپاشیم. به‌عنوان یک شهروند، به‌عنوان یک مادر و به‌عنوان سخنگو و نماینده پویشی متشکل از بیش از ۴۵۰ هنرمند از شما تقاضا دارم پیگیر حقوق پایمال شده کودکان بروجردی باشید. ما منتظر لبخند این کودکان هستیم

ما شرمنده شماییم
همچنین انتشار این تصاویر که اسباب جریحه‌دارشدن احساسات عمومی را فراهم کرده موجب شده کاربران بسیاری به انتقاد از این رفتار بپردازند.
یکی از کاربران گفته است:«هیچ‌کس نپرسید، واقعا بازی‌های کودکانه‌ات را با چند گرم پاستیل فروشی در هوای سرد عوض کردی؟»
یکی دیگر از کاربران اینطور گفته است:«سرهاتون رو بالا بگیرید، اونی که باید سر افکنده باشه ما هستیم نه شما
دیگری نوشت:«تو سن درس و مدرسه برای نون باید خجالت‌رو تحمل کنی و دم نزنی!»شخصی نیز عنوان داشته است:«سرت رو بالا بگیر مرد، اونی که باید شرمنده باشه ماییم.»کاربران دیگر گفته‌اند:«شهرداری بروجرد این بچه‌ها رو به جرم تنقلات‌فروشی دستگیر کرده و عین سارقان ازشون عکس گرفته، آدم واقعا میمونه که چی بگه»،«سرهایشان پایین است و شرمنده‌اند. اختلاس هزار میلیاردی و زمین‌خواری، جنگل‌خواری، کوه‌خواری و... نکرده‌اند. جرمشان آبنبات‌فروشی است»،«واقعا سخت نیست وضعیت این بچه‌هارو فهمیدن فقط و فقط یه ذره درک و حس متقابل می‌خواد...»،«تحقیرِ کودکانِ کار، به‌جای کمک به بهبود وضع معیشت‌شان در شرایط فعلی چه دردی از مشکلات جامعه را درمان می‌کند؟»،«هنوز چرخ زندگی بی‌شمار خانواده در میهنمان، با کار اجباری کودکان می‌چرخد حداقل دیگه باهاشون اینطور رفتار نکنید»،«چقدر ناراحت‌کننده، آدم متاثر میشه»،«شرم‌آوره. زبان قاصره از این همه اجحاف»،«آخه، الهی من بمیرم چطور سرشون انداختن پایین»،«وای جیگرم کباب شد الهی بمیرم برای چی آخه. طفلکا چه جوری سرشون پایینه، انگار گناه کبیره کردن. هر روز ما یه چیزی برای ناراحتی تو این مملکت داریم که غصه‌ا‌ش رو بخوریم

آفتاب یزد

 

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است