محل تبلیغ شما
تصمیم گیری در مورد کنوانسیون دریای خزر؛مجلس

تاریخ خبر: 1398/5/10

تصمیم گیری در مورد کنوانسیون دریای خزر؛مجلس

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

ظریف: تصمیم گیری در مورد کنوانسیون دریای خزر وابسته به تصمیم مجلس است
 

قربانی: کنوانسیون خزر حفره‌های حقوقی دارد

حسین زاده: کمترین تغییرات در خطوط مرزی ایران غیر ممکن است

مجلس از پاسخ‌های وزیر خارجه درباره رژیم حقوقی دریای خزر قانع شد

کواکبیان: منافع ملی ایران در قرارداد رژیم حقوقی دریای خزر لحاظ شود

وزیر امور خارجه با تاکید بر این که پس از انجام مراحل لازم در خصوص کنوانسیون حقوقی دریای خزر این کنوانسیون به مجلس برای تصویب خواهد آمد گفت: تاکنون هر تصمیمی در خصوص کنوانسیون حقوقی دریای خزر با اجازه شورای عالی امنیت ملی و امضای مقام معظم رهبری انجام شده است و پس از طی شدن مراحل کامل آن برای تصمیم نهایی به مجلس خواهد آمد.

به گزارش ایسنا، محمد جواد ظریف در جلسه علنی نوبت عصر امروز مجلس در پاسخ به سوال مصطفی کواکبیان، محمد حسین قربانی و عبدالکریم حسین زاده در خصوص سهم ایران از بستر و زیر بستر دریای خزر و رژیم حقوقی ایران در دریای خزر بیان کرد: جمهوری اسلامی ایران همواره بر تمامیت ارضی و استقلال کشور تاکید داشته است و اگر به تاریخ معاصر ایران رجوع کنیم تنها حکومتی که در آن حتی یک وجب از خاک و آب آن مورد مذاکره قرار نگرفته و از ایران جدا نشده است.

ظریف ادامه داد: اگر به سلسله‌های پادشاهی گذشته نگاه کنیم متاسفانه در همه آنها بخشی از ایران جدا شده است اما تنها در حکومت جمهوری اسلامی ایران است  که علیرغم جنگ تحمیلی و فراز و نشیب‌های زیادی که پشت سر گذاشته است از یک وجب از خاک ایران جدا نشده است و این افتخار بزرگی برای رهبری و مردم ایران است که در برابر همه فشارها ایستاده است و با خون شهدای خود حتی یک وجب از خاک ایران را از دست نداده است.

 

وی در ادامه اظهار کرد: ایران از زمان فروپاشی دولت شوروی تمام تلاش خود را برای حفظ منافع کشور در دریای خزر انجام داد. بنده در دهه ۷۰ که معاون حقوقی و بین المللی وزارت خارجه بودم اولین اجلاس مدیران حقوقی ۵ کشور ساحلی دریای خزر برگزار شد و طی ۲۱ سال گذشته مسوولان وزارت خارجه با هماهنگی شورای عالی امنیت ملی مذاکرات طولانی را انجام داده‌اند و تمام تلاش بر این بوده است تا حق ایران در دریای خزر محفوظ بماند.

وزیر امور خارجه با تاکید بر این که ایران همواره به دنبال حفظ حقوق خود در دریای خزر بوده است گفت: به همین دلیل است که مذاکرات حدود ۲۱ سال طول کشیده است و ایران تمام تلاش خود را به کار گرفته تا منافع  ایران حفظ شود. در طول این چند سال پروتکل‌های مختلفی در خصوص حفاظت زیست محیطی از دریای خزر و ماهیگیری و سایر موارد مطرح شده که برای حفظ آبزیان و محیط زیست دریای خزر به تایید رسیده  است. اما کنوانسیون جامعه حقوقی دریای خزر موضوع اصلی مذاکرات بود که بعد از حدود ۲۰ سال مذاکره به نتیجه رسید این کنوانسیون در سال‌های ۹۵ و ۹۶ مراحل نهایی خود را طی کرد و سپس برای طی شدن مراحل نهایی به داخل کشورها و در سال ۹۷ نیز پس از تایید شورای عالی امنیت ملی مراحل آن در کشور طی شده است. در خصوص این کنوانسیون حدود ۲۱ سال مذاکره شده است  و در اصل طی شدن مراحل قانونی  در کشور به نتایج نهایی رسیده است.

وی در ادامه تاکید کرد: در خود کنوانسیون مشخص است که باید مراحل قانونگذاری در رابطه با آن در کشورها طی شود و قطعا زمانی که دولت مراحل اولیه را طی کند کنوانسیون را برای تصویب نهایی به مجلس می‌آورند و هیچ چیز بدون تصویب مجلس نهایی نخواهد شد.

 

وی در ادامه با طرح این سوال که آیا در این کنوانسیون در خصوص سهم جمهوری اسلامی از پهنه  یا زیربستر دریای خزر تصمیمی گرفته شده است گفت: در این کنوانسیون ما در زمینه پهنه  یا بستر دریای خزر به نتیجه نرسیده‌ایم و قرار شد براساس قراردادهای دوجانبه مذاکره صورت گیرد.  در مورد سطح آب قرار شد تنها قوانینی وضع شود که مورد تایید هر پنج کشور باشد سواحل دریای خزر در بخش ایران مناسب نیست و برخلاف سایر کشورهای حوزه دریای خزر ایران سواحل مناسبی ندارد و لذا قرار شد در ترسیم خط مبدا موردی تصویب شود  که همه کشورها آن را تایید کنند. در ماده یک کنوانسیون اعلام شده است که کشورهای که  سواحل آنها در حوزه نامناسبی قرار گرفته است در تعیین خط مبدا از وضعیت ویژه‌ای برخوردار هستند  جمهوری اسلامی ایران نیز در هنگام تصویب این کنوانسیون اعلام کرد که این بند در خصوص جمهوری اسلامی ایران است. وضعیت حقوقی دریای خزر برخلاف وضعیت ایران و عراق در اروند رود دو جانبه نیست و در دریای خزر پنج کشور حضور دارند. ما در این کنوانسیون توانستیم بندی را بگنجانیم که خط مبدا هیچ کشوری بدون توافق سایر کشورها ترسیم نشود و از آن جا که سواحل ایران وضعیت نامناسبی دارند مورد توجه ویژه قرار گیرد.

وی افزود: به جز این مورد هیچ تصمیم دیگری در خصوص تقسیم بستر یا زیربستر یا پهنه دریای خزر گرفته نشده است. در کنوانسیون حقوقی دریای خزر ترتیبات زیست محیطی و کشتیرانی مورد توجه قرار گرفته است. نکته مهمی که وابسته به امنیت ملی در این کنوانسیون است این است که سیاست ما سیاست نزدیکی با همه همسایگانمان است و این توافق تضمینی خواهد کرد که ما با همسایگان خود روابط خوبی برقرار کنیم. از سوی دیگر این توافق اجازه نمی‌دهد پهنه آبی مشترک باعث شود تا دریای خزر منطقه‌ای برای حضور نیروهای خارجی شود. این نکته بسیار حائز اهمیت است که اجازه نمی دهد کشورهای بیگانه در دریای خزر حضور یابند.

وی در ادامه با تاکید بر این که ایران به دنبال برقراری روابط بسیار خوب با همسایگان خود است بیان کرد: در عین حال تمامیت ارضی برای جمهوری اسلامی ایران بسیار حائز اهمیت است و با هیچ کشوری تعارف ندارد و افتخار جمهوری اسلامی در طول این سال‌ها این است که یک وجب از سرزمین خود را به کسی نداده است و نخواهد داد. پس از این که خط مبدا کشور مشخص شود کنوانسیون به مجلس خواهد آمد  و علت این که تاکنون به مجلس نیامده است این است که منتظر هستیم تا خط مبدا در دریای خزر ترسیم شود. ما توافق کرده‌ایم و همه ملزم هستند تا اقدامی خلاف اصول کنوانسیون انجام ندهند. تصمیم گیری در مورد کنوانسیون حقوقی در   نهایت برعهده مجلس است. تاکنون نیز با اجازه شورای عالی امنیت ملی و امضای مقام معظم رهبری همه مراحل طی شده است.

وی در ادامه با تاکید بر این که روابط بین الملل براساس اعتماد نیست بلکه بر پایه حفظ منافع ملی است گفت: ما هیچ  گاه منافع ملی را به هیچ دلیلی به حراج نمی‌گذاریم و هیچ کس نمی‌تواند به خاک ایران و منافع ملی طمع داشته باشد. ما با همه کشورهایی که با ما دشمنی نداشته باشند دوست هستیم؛ با روسیه  و سایر همسایگان خود روابط خوبی داریم اما این به این معنا نیست که ما لحظه‌ای در حفظ تمامیت ارضی خود غفلت کنیم. در روابط بین المللی اعتقاد داریم که هر کسی به دنبال منافع خود است و هیچ کس برای منافع ما دل نمی‌سوزاند.

وی در ادامه اظهار کرد: بحث محیط زیست دریای خزر بسیار مهم است و به همین دلیل ما تاکید کرده‌ایم تا زمانی که پروتکل الحاقی به کنوانسیون محیط زیست  دریایی خزر تصویب نشود کنوانسیون حقوقی دریای خزر نیز مورد تصویب قرار نمی‌گیرد. امنیت دریای خزر بسیار حائز اهمیت است و به ۵ کشور ساحلی آن سپرده شده است اما این به این معنا نیست که نیروی دریایی سایر کشورها بتوانند تا مرزهای کشور ما پیش بیاید. در قراردادهای گذشته اجازه داده شده بود تا نیروی دریایی روسیه بتواند تا بندر انزلی ایران بیاید اما این کنوانسیون اجازه نمی‌دهد که هیچ کشوری  بدون اجازه ما حتی تا مرز ۱۵ مایلی ما در آب‌های سرزمینی کشور وارد شود. کنوانسیون حقوقی دریای خزر با چشم باز نوشته شده است.

ظریف در ادامه تاکید کرد: علیرغم تبلیغات سلطنت طلبان در زمان رژیم گذشته حتی یک کشتی ایرانی اجازه عبور از خط موهومی آستارا و حسین قلی را نداشت و همکاران سابق ما در وزارت خارجه بارها به تحمیل شوروی اعتراض  کرده بودند. اما دیگر این گونه نیست و کشتی‌های ایرانی می‌تواند تا هر محلی که می‌خواهند پیش بروند و بحث مشاع بودن دیگر جایگاهی ندارد. اکنون کشورها فقط در دریای سرزمینی خود حق اعمال حاکمیت دارند و در منطقه ویژه ماهیگیری حق ویژه ماهیگیری دارند و بقیه دریا برای عبور و مرور همگان آزاد است.

وی در ادامه با تاکید بر این که در هیچ کنوانسیونی حق ۵۰ درصدی به هیچ کشوری از خزر داده نشده است بیان کرد: هیچ کنوانسیونی حق ۵۰ درصدی از دریای خزر را به هیچ کشوری نداده است. شوروی سابق دریای خزر را به ۴ قسمت تقسیم کرده بود و به ایران تنها اجازه می داد تا خط آستارا حسین قلی پیش برود اما دیگر این گونه نیست. باید بار دیگر تاکید کنم که در جمهوری اسلامی حتی یک وجب از خاک ایران نیز به کسی داده نشده است.

وی افزود: در خصوص بستر و زیر بستر دریای خزر از آن جا که این دریا محصور به ۵ کشور است اگر ایران کنار بنشیند آنها خود برای خود تصمیم گیری می‌کنند. اما اکنون ایران این اجازه را نمی‌دهد. بین قزاقستان و روسیه در مورد قسمت شمالی دریای خزر توافقی صورت گرفته است اما در قسمت جنوبی هیچ توافقی بین کشورها انجام نشده است. اما پروژه های مشترکی در حال انجام است. آن چه که در یک شبکه روسی در خصوص حقوق دریای خزر مطرح شد هیچ ارتباطی با دولت روسیه ندارد و دولت روسیه این موضوع را تکذیب کرد؛ حتی بعدها این فیلم مجددا به صورت تحریف شده برای شکستن غرور ملی ایرانیان در شبکه‌های اجتماعی پخش شد اما واقعیتی ندارد و ایران با قاطعیت از تمامیت ارضی خود دفاع کرده و خواهد کرد و برایش یک امر مقدس است.

وی در ادامه با تاکید بر این که مذاکرات در خصوص کنوانسیون حقوقی دریای خزر در زمان اوج قدرت ایران شکل گرفت بیان کرد: این مذاکرات در سال‌های ۹۴، ۹۵ و ۹۶ که  در زمانی که جمهوری اسلامی ایران در اوج قدرت بود نهایی شد البته من اعتقاد دارم که امروز نیز ایران در اوج قدرت است و در حوزه میدانی و بین المللی در اوج قرار داریم. آمریکا علیرغم هزینه‌های بسیاری که کرده است اما در تمامی عرصه‌های بین المللی محکوم است و هر جلسه‌ای که تشکیل می‌دهد در نهایت خود محکوم می‌شود. آمریکا با استفاده از مزیت اقتصادی که دارد همه کشورها را تحت فشار قرار می‌دهد که در نهایت استفاده بیش از حد از این اهرم نیز منجر به بی تاثیر شدن آن خواهد شد.

ظریف در پایان گفت: بنده معتقد هستیم که هیچ تحمیلی به جمهوری اسلامی ایران در این کنوانسیون نشده است و چه در مورد ترسیم خط مبدا و چه در مورد ضرورت اجماع برای تعیین خط مبدا چه در خصوص وضعیت نامناسب  سواحل ایران و چه در مورد حضور نظامی در دریای خزر جمهوری اسلامی ایران توانسته سیاست‌های خود را بگنجاند. کنوانسیون دریای خزر منافع جمهوری اسلامی ایران را حفظ خواهد کرد. اما نظر نهایی با مجلس است پس از تعیین خط مبدا این کنوانسیون به  مجلس می‌آید اما اگر مورد پذیرش مجلس قرار نگیرد ما به ۴ کشور دیگر اعلام می‌کنیم که ایران کنوانسیون را نپذیرفته است اما شرایط خوبی برای کشور نخواهد بود در نهایت تصمیم نهایی با مجلس خواهد بود

قربانی: کنوانسیون خزر حفره‌های حقوقی دارد

نماینده مردم آستانه اشرفیه در مجلس کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر را دارای حفره‌های حقوقی دانست و گفت که این کنوانسیون تامین کننده امنیت ملی نیست و لازم است اصلاحاتی در آن صورت گیرد.

به گزارش ایسنا، محمد حسین قربانی در جلسه علنی بعد از ظهر امروز (دوشنبه) مجلس و در جریان طرح سوال خود از وزیر امور خارجه درباره‌ی رژیم حقوقی دریای خزر گفت: موضوع رژیم حقوقی دریای خزر برای افکار عمومی، نخبگان و خواص حائز اهمیت است و من به عنوان نماینده‌ی این ملت می‌خواهم این سوال را مطرح کنم تا مردم در جریان آن قرار گیرند؛ به خصوص این که دریای خزر با تمامیت ارزی و حاکمیت ملی ما عجین است.

این نماینده مجلس با اشاره به امضای کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر در سال ۲۰۱۸ یاد آور شد که این کنوانسیون که به امضای ۵ کشور حاشیه خزر رسیده حساسیت‌هایی را ایجاد کرد و رسانه‌های برون مرزی هم با آب و تاب به آن پرداختند. پیش از انقلاب تصور این بود که سهم ایران و شوروی از خزر ۵۰ است . اما امروز دریای خزر بین  ۵ کشور محصور شده و ما باور داریم که اصلی‌ترین مساله چالش برانگیز در حوزه‌ی خزر حل رژیم حقوقی آن است که در تدوین آن باید به الزامات ژئوپلوتیک، ذخایر انرژی، ترانزیت و ... توجه داشت. اگرچه متاسفانه هنوز در نظام جمهوری اسلامی خزر برای برخی اولویت ندارد.

قربانی با بیان این که در عهد نامه گلستان – قرارداد ترکمانچای و قرارداد دریانوردی حق و حقوق ایران ضایع شد تصریح کرد: بر اساس این قراردادها نه ایران و نه روسیه مالک درصد مشخصی از آب خزر نبودند. بعد از فروپاشی شوروی هم مدل‌های مختلفی برای حل رژیم حقوقی خزر مطرح شد و دهها نشست کارگروه، دیدار وزرای خارجه و روسای جمهور برگزار شد و اولین بار رژیم حقوقی دریای خزر مرداد سال ۹۷ در قزاقستان به امضای ۵ کشور ساحلی رسید.

وی کنوانسیون رژیم حقوقی دریای خزر را دارای ابهاماتی دانست و تاکید کرد: یکی از آنها مسائل زیست محیطی است . دریای خزر بزرگترین دریای محصور است و نبود ارتباط با سایر اقیانوس‌ها آن را به زیست بوم ویژه‌ای تبدیل کرده که مخاطرات آن نسبت به سایر دریاها بیشتر است و برخی آلودگی‌ها آن را تهدید می‌کند. همچنین با توجه به شیب خزر به سمت ایران این آلودگی متوجه شمال کشور است.

نماینده مردم آستانه اشرفیه در مجلس تاکید کرد: سالها پیش روزانه ۳۰۰۰ تن خاویار توسط ایران و شوروی در خزر استحصال می‌شد اما امروز کمتر از یک تن خاویار توسط ایران برداشت می‌شود. همچنین ما در خزر تعارض منافع داریم و سوال این است که تردد شناورهای نظامی ما چطور تعیین شده است؟ برخی کشورها در تلاشند تمام ناوگان‌های نظامی دریایی‌شان را افزایش دهند ما هم باید از این توان بهره مند باشیم.

وی در بخش دیگری از اظهاراتش گفت: پذیرش تقسیم بندی کنوانسیون دریای خزر باعث می‌شود کشورهای منطقه تهدید نظامی و امنیتی علیه سواحل ایران را افزایش دهند.  مشاع اعلام کردن خزر بین ۵ کشور در حالی که اصل مناقشه بین ایران و آذربایجان و ترکمنستان است موضوعی است که پیامد آن از کف رفتن حق حاکمیتی ایران در برخورد با این موضوع است. ما معتقدیم توافق اخیر حفره‌های حقوقی دارد و تامین کننده امنیت ملی نیست لذا باید اصلاحاتی در آن صورت گیرد.

قربانی با بیان این که نباید در تصویب توافق‌نامه‌ها تعجیل کرد افزود: برای ما مهم این است که اولویت‌ها مشخص شود. یک تمدن باسابقه در منطقه است که برای پنج کشور شناخته شده است. اینجا بحرین نیست که آن را در سینی طلایی بگذاریم و تقدیم انگلیس کنیم. ما به منافع ملی‌مان حساس هستیم.

قربانی با اشاره به منابع نفت و گاز دریای خزر نیز گفت: بررسی و تحقیق نشان می‌دهد ۲۵ میلیارد بشکه نفت و ۱۰۶ تریبون متر مکعب گاز در خزر وجود دارد و بین ۵ کشور حاشیه خزر تنها ایران است که تولیدی از خزایر نفت  و گاز خزر ندارد. به عنوان مثال میدان نفتی سردار جنگل ۲ میلیارد بشکه نفت خام دارد که ۵۰۰ میلیون بشکه آن قابل استحصال است و با هیچ کشوری مشترک نیست. اما باید دید چطور از آن استفاده شده است.

وی تاکید کرد: سه کشور شمالی تکلیف خود را بر اساس ترمیم خط میانی مشخص کرده و در حال اکتشاف، استخراج و فروش منابع نفتی هستند ولی تکلیف منابع جنوب مشخص نیست. ما معتقدیم این منابع است که باید مهم باشد نه درصد مالکیت. زیرا ما در فکر اضافه کردن سرزمین نیستیم. اما باید دید این موضوع مورد توجه قرار گرفته یا خیر.

این نماینده مجلس در پایان گفت: بر اساس اصل ۷۷ قانون اساسی این قرارداد باید در مجلس به رای گذاشته شود اما اگر مجلس با آن مخالفت کند تدبیری برای آن اندیشیده‌اید؟ امیدواریم تصمیم که در این رابطه گرفته می‌شود باعث روشن شدن افکار عمومی شود.

حسین زاده: کمترین تغییرات در خطوط مرزی ایران غیر ممکن است

نایب رئیس فراکسیون امید مجلس گفت که طبق اصول متعدد قانون اساسی کمترین تغییرات در خطوط مرزی ایران غیر ممکن است و باید به رای مجلس گذاشته شود.

به گزارش ایسنا، عبدالکریم حسین زاده در جلسه علنی بعد از ظهر امروز دوشنبه مجلس و در جریان طرح سوال خود از وزیر امور خارجه درباره رژیم حقوقی دریای خزر ضمن قدردانی از ظریف به خاطر ایستادگی‌هایش برای تامین منافع ملی گفت: سوال از رژیم حقوقی دریای خزر به این معنا نیست که ما به فرزندان این سرزمین تردید داریم اما این حق را برای خود قائلیم که به کشورهای پیرامونی با دیده شک و تردید نگاه کنیم.

وی افزود: ما مثل کسانی نیستیم که به شیوه غیر دوستانه گاندو می‌سازند و علیه چهره‌هایی که هستی‌شان را برای تعالی کشور هزینه کردند تهمت سازی می‌کنند اما حافظه تاریخی ما این حق را به ما می‌دهد که به روسیه بدبینی قطعی داشته باشیم. معاهدات قبلی هم حکم می‌کند که کنوانسیون و قراردادها را با دید تردید نگاه کنیم.

وی با طرح این سوال که کشورهای مقابل ایران به دنبال چه چیزی هستند یا چه مخاطره‌ای احساس کردند؟، افزود: اینکه این کشورها چه چیزهایی مد نظرشان هست که در کنوانسیون گنجانده نشده و یا اینکه ظرف مکانی و زمانی قراردادها چه بوده ما را وادار به پرسشگری می‌کند. شما گفتید در حوزه دریایی تفاهم کردید که قدرت نظامی خارجی در دریای خزر حضور پیدا نکند که این به معنی حضور قوای نظامی داخلی است اما تقابل نظامی بین کشورهای حاشیه خزر به چه شکلی خواهد بود.

نماینده مردم نقده و اشنویه در مجلس اضافه کرد: شما گفتید ما کنوانسیون را نهایی نکردیم اما در عین حال قزاقستان، ترکمنستان و روسیه همکاری‌شان را شروع کردند. این نشان می‌دهد ما در این حوزه دچار عقب ماندگی خواهیم شد. ضمن اینکه با توجه به شیب دریای خزر به سمت ایران و استخراجی که آنها شروع کرده‌اند تمام هزینه‌ها به دوش ایران خواهد بود.

حسین زاده یادآور شد: در ایام امضای کنوانسیون یکی از چهره‌های شناخته شده روسیه مصاحبه‌ای کرد و گفت که سهم ایران از خزر ۱۰ درصد است. این سوالاتی را ایجاد کرد، آیا شما سفیر روسیه را احضار کردید و سعی کردید اذهان مردم را شفاف کنید که از روسیه آسیب نمی‌بینید. البته روسیه حمایت‌های استراتژیکی از ایران در موارد خاص داشته اما منفعت تجاری خود را هم برده است. ما هم باید منافع ملی‌مان را در نظر بگیریم.

این نماینده مجلس ادامه داد: طبق اصول متعدد قانون اساسی کمترین تغییرات در خطوط مرزی ایران غیر ممکن است و باید در مجلس به رای گذاشته شود و نیازمند چهار پنجم رای نمایندگان است.

وی همچنین تاکید کرد:‌ در دورانی که روسیه اسباب تجزیه ایران را به وجود آورد آیا روسیه هزینه تجزیه ایران را داد. چرا ما باید بر خلاف منشور ملل متحد در مورد تجزیه کشورها نسبت به چهار کشور دیگر حق برابر حاکمیتی پیدا کنیم. حتما حق حاکمیتی ۵۰ درصدی ایران باید لحاظ شود و حق حاکمیتی کشور تجزیه شده بین سایر کشورها تقسیم شود.

وی با بیان اینکه وزارت امور خارجه در برجام و پسابرجام با قدرت کامل عمل کرده، خطاب به ظریف گفت: من شما را وطن پرست و وطن دوست می‌دانم اما موضوع این است در این ظرف زمانی که شما تحت فشار هستید آیا موقعیت زمانی مناسبی برای قرار گرفتن در میز مذاکره بود، در حالیکه کشوری مثل روسیه هر قدر هم دوست ما باشد دوست منافع ملت خودش است.

حسین زاده با تاکید مجدد بر اینکه این کنوانسیون نیازمند چهار پنجم رای نمایندگان است، ادامه داد: اگر مجلس آن را مصوب نکند چه شرایطی خواهیم داشت و دولت چه پیش بینی دارد. ما باید پیرامون حق حاکمیتی ایران ابهام زدایی جدی کنیم تا این تلقی ایجاد نشود که به دنبال امتیاز دهی به روسیه و کشورهایی هستیم که مردم به آنها بدبین هستند و سابقه آنها را در عهدنامه گلستان و ترکمانچای داریم.

نایب رئیس فراکسیون امید مجلس در پایان گفت: کشور روسیه و سایر کشورهای طرف ایران در رژیم حقوقی خزر بدانند در صورتیکه منافع ملی ایران سر سوزنی به مخاطره بیفتد مجلس از آن گذشت نخواهد کرد

مجلس از پاسخ‌های وزیر خارجه درباره رژیم حقوقی دریای خزر قانع شد

 

نمایندگان تهران، آستانه اشرفیه و نقده از پاسخ‌های ظریف درباره موضوع رژیم حقوقی دریای خزر قانع شدند.

به گزارش ایسنا، در جلسه علنی عصر امروز دوشنبه مجلس سه سوال از وزیر خارجه درباره موضوع رژیم حقوقی دریای خزر پرسیده شد.

سوال محمدحسین قربانی نماینده آستانه اشرفیه این بود که علت جلوگیری از تضییع حقوق جمهوری اسلامی ایران در دریای خزر و بیان شفافیت تمام مسائل پشت پرده برای افکار عمومی چیست؟

عبدالکریم حسین زاده نماینده نقده و اشنویه به نمایندگی از ۹ نماینده دیگر این سوال را از وزیر خارجه پرسید که نقش دیپلماسی ایران در تدوین کنوانسیون حقوقی دریای خزر چه بود؟

مصطفی کواکبیان نماینده تهران هم به نمایندگی از چهار نماینده دیگر این سوال را مطرح کرد که سهم ایران از بستر و زیربستر دریای خزر در رژیم حقوقی این دریا چند درصد است.

با تصویب هیات رئیسه مجلس این سوالات به صورت مشترک پرسیده شد و وزیر خارجه توضیحات جامعی را ارائه کرد، در نهایت این سه نماینده اعلام کردند که با توجه به شرایط فعلی کشور و توضیحات ارائه شده و تضمین‌های وزیر خارجه مبنی بر اینکه موضوع رژیم دریای خزر باید به تصویب مجلس برسد از به رای گذاشتن سوال منصرف شدند که عدم رای‌گیری به معنای اقناع نمایندگان از پاسخ‌های وزیر خارجه است.

کواکبیان: منافع ملی ایران در قرارداد رژیم حقوقی دریای خزر لحاظ شود

یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه باید منافع ملی ایران در قرارداد رژیم حقوقی دریای خزر لحاظ شود، گفت: ما قراردادهای دو جانبه بین کشورها را برای رژیم حقوقی دریای خزر به رسمیت نمی‌شناسیم و به هیچ وجه سهم کمتر از ۲۰ درصد را برای ایران نمی‌پذیریم.

به گزارش ایسنا، مصطفی کواکبیان در جلسه علنی عصر امروز دوشنبه در توضیح سوالش از وزیر خارجه مبنی بر اینکه سهم ایران از بستر و زیربستر دریای خزر در رژیم حقوقی این دریا چند درصد است، گفت: علت طرح این سوال این بود که ما بی مقدمه در ۲۱ مرداد ۹۷ مواجه با این موضوع شدیم که پنج کشور ساحلی دریای خزر موضوع توافقی را مطرح می‌کند که از آن اطلاعی نداریم. البته که این سوال برای مرداد ۹۷ بود و در مرداد ۹۸ مطرح می‌شود. آن زمان شرایط بین‌المللی تفاوت‌هایی داشت اما به هر حال اصل سوال سر جایش است.

وی با بیان اینکه این سوال با هدف دلسوزی برای منافع ملی مطرح می‌شود، گفت: برخی رسانه‌های ضد انقلاب موضوع را طوری جلوه داده‌اند که گویا نظام  کل دریای خزر را بخشیده و نمایندگان هم سکوت کردند. ما خواستیم این موضوع در مجلس مطرح شده تا ابعاد آن مشخص شود.

این عضو فراکسیون امید خاطرنشان کرد:‌ فعالیت‌های آقای ظریف در عرصه دیپلماسی مشخص است. البته که در این بین برخی عزیزان سریال گاندو را می‌سازند که حتما برای خود تفکری دارند. خوشبختانه با دلجویی رهبری مواجه شدیم که احتمالا باعث پشیمانی آقایان از تضعیف دستگاه دیپلماسی و شخص آقای ظریف شده است.

کواکبیان با اشاره به گستردگی دریای خزر گفت: قبل از فروپاشی شوروی، ایران و روسیه کل این دریا را در اختیار داشتند که بعد از فروپاشی ترکمنستان، قزاقستان و آذربایجان به روسیه اضافه شده و پنج کشور ساحلی را تشکیل دادند که باید درباره دریاچه نظر دهند.

وی ادامه داد: در این بین دیدگاهی مطرح می‌شود که طبق ماده ۱۲۳ کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها در صورت نبود قانون جامعه بین‌المللی توافق کشورهای اطراف دریای خزر به عنوان قانون محسوب می‌شود. طبق این دیدگاه دو توافق ایران و روسیه یعنی قرارداد مودت و دوستی در ۱۹۲۱ ملاک است که طبق آن گفته شده ایران و شوروی حق عبور مساوی از دریای خزر را دارند. قرارداد دیگر مربوط به ۱۹۴۰ میلادی است که جزئیات رژیم دریانوردی را روشن کرده، غیر از این دو قرارداد هیچ توافقی بین ایران و روسیه درباره دریای خزر وجود ندارد.

کواکبیان اضافه کرد: این دیدگاه می‌گوید که سهم ما از دریا، بستر و زیردریای خزر ۵۰ درصد است. دیدگاه دیگری که متاسفانه در بین برخی کشورهای حاشیه دریای خزر مطرح می‌شود آن است که توافقات بین کشورها به صورت دو جانبه ملاک بوده و آن را مبنا قرار می‌دهند. این موضوع در دوران آقای احمدی نژاد مطرح شد و کسی هم به آن پاسخ نداد. با این نگاه سهم ایران بیشتر از ۱۱ درصد نیست. متاسفانه این بحث در برخی دستگاه‌ها مطرح شد و گفتند که باید به ۱۱ درصد قانع باشیم.

رئیس فراکسیون دیپلماسی و منافع ملی تاکید کرد: ما طبق بحث‌های حقوقی و کارشناسی معتقدیم که نباید سهم ایران کمتر از ۲۰ درصد در دریای خزر باشد. کما اینکه آقای ظریف هم توضیح داد که هنوز توافقی حاصل نشده و این منوط به بعد از تعیین پهنای دریای خزر است.

وی با بیان اینکه ملت ما سابقه خوبی از روسیه ندارند، گفت: اوایل پیروزی انقلاب، روسیه با نفوذ در ارتش جاسوسی در حد وزیر دفاع فرستاد. این سابقه بدی است که مردم ما از روسیه دارند. البته که وزیر خارجه تاکید داشت. در عرصه دیپلماسی بنا بر حفظ منافع ملی است. ما نباید دوست و دشمن دائمی را تصور کنیم که در این باره تنها استثناء رژیم صهیونیستی است که از اساس جعلی است. تمام کشورها بر اساس منافع ملی خود عمل می‌کنند. روسیه متحد استراتژیک ما در بسیاری از مسائل همچون سوریه، موضوعات منطقه‌ای و بحث‌های سه جانبه با ترکیه است که همراهی کامل را هم دیدیم اما باید این همراهی‌ها با دیده تردید با عنایت به سابقه قبلی باشد.

وی افزود: اگر قرار به تنظیم رژیم حقوقی دریای خزر باشد باید منافع ملی ایران لحاظ شود. ما قراردادهای دو جانبه بین کشورها را برای رژیم حقوقی دریای خزر به رسمیت نمی‌شناسیم و تاکید داریم که نباید سهم ایران کمتر از ۲۰ درصد باشد. در قرارداد نهایی حتما مباحث زیست محیطی و امنیت ملی و نحوه بهره برداری از دریا هم باید لحاظ شود.

وی با تاکید بر لزوم بهره برداری از دریای خزر گفت: در حال حاضر چهار کشور دیگر در استفاده از آب، شیلات و نفت دریای خزر از ما جلوترند و باید بهتر عمل کنیم.

کواکبیان ظریف را بهترین وزیر دولت دوازدهم خواند و او را فخر الوزرای کابینه توصیف کرد و گفت: آقای ظریف ما ملت، کشور و تمامیت ارضی را بیشتر از شما دوست داریم. لذا درخواست داریم که در عین رفاقت با روسیه به دیده تردید نگاه کنید و سر سوزنی از تمامیت ارضی، امنیت ملی و حق ملت ایران در دریای خزر کوتاه نیایید. این موضوع باید در نهایت در مجلس تصویب شود.

 

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است