محل تبلیغ شما
همایش روز ملی عطار در نیشابور

تاریخ خبر: 1396/1/25

همایش روز ملی عطار در نیشابور

نشر این خبر با یاد ناشر"سرزمین جاوید" شایسته است

 

همایش روز ملی عطار در نیشابور

عطار نیشابوری؛ پیشاهنگ سبکی نوین در شعر و ادب فارسی

اعلام برنامه های روز ملی عطار نیشابوری

آغاز برنامه های روز ملی عطار درنیشابور

آرامگاه عطار گلباران می‌شود

 

عباس کرخی عصر چهارشنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا افزود: اندیشمندان و محققان علم و ادب و عرفان از نقاط مختلف کشور در این همایش در خصوص آثار، احوال و زندگانی این شاعر بزرگ به بحث و تبادل نظر می پردازند.
وی اظهار کرد: ویژه برنامه های روز ملی عطار از امروز با نواخته شدن زنگ عرفان در دبیرستان عطار نیشابوری آغاز شد و با برنامه های فرهنگی و هنری از قبیل مرشد خوانی، تجلیل از اساتید عرصه ادبیات و فرهنگ، اجرای برنامه تاسیمرغ و برنامه های متنوع دیگر در روز عصر جمعه 25 فرودین ماه ادامه خواهد داشت.
وی خاطرنشان کرد: نیشابور به واسطه بزرگانی همچون عطار و خیام و تاریخ کهنی که دارد موجب شده تا این شهرستان در میان شهرهای فرهنگی جهان قرار گیرد.

وی با اشاره به اینکه جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به عطار و آثارش نیاز دارد، گفت باید امروز تفکر عطار که مبتنی بر عرفان و اندیشه والای ایرانی و اسلامی است در جهان معاصر گسترش یابد.
25 فروردین ماه در تقویم ملی کشور به نام روز ملی شیخ فریدالدین محمد عطار نیشابوری نامگذاری شده است.
عطار نیشابوری یکی از عارفان و شاعران بلند آوازه در سال ۵۴۰ هجری در نیشابور زاده شد و در ۶۱۸ هجری به هنگام حملهٔ مغول به قتل رسید.
نیشابور در 127 کیلومتری مشهد قرار دارد.

عطار نیشابوری؛ پیشاهنگ سبکی نوین در شعر و ادب فارسی

ایران در سده های گذشته همواره بستر رشد و شکوفایی انسان های تاریخ ساز بوده است که هر کدام به نوبه خود سهمی در پیشرفت این مرز وبوم داشته اند. یکی از افرادی که در رشد شعر و ادب فارسی تاثیر بسزایی داشت، «عطار نیشابوری» شاعر و عارف نام آور این دیار کهن به شمار می رود. او در کدکن نیشابور دیده به جهان گشود و بعدها پیشه پدر خویش یعنی عطاری را انتخاب کرد. او در دکان عطاری پدر خویش فعالیت می کرد و در کنار آن به طبابت نیز مشغول بود. وی در این باره در کتاب خسرونامه در بیان شرح حال خود آورد:«به من گفت ای به معنی عالم افروز/ چنین مشغول طب گشتی شب و روز».

سروده های زیبای عطار سبب شد تا امروزه بیش از آنکه وی را به عنوان پزشک و عطار بشناسند با اثرهای ماندگارش از او یاد می کنند. به گونه ای که بیشتر منظومه های عطار و دیوان قصیده های او در ایران و هند بارها به چاپ رسیده است. یکی از برجسته ترین آثار منثور عطار نیشابوری کتاب «تذکرةالاولیاء» محسوب می شود که از شخصیت عرفانی وی حکایت دارد. 

این شاعر برجسته نخستین فردی محسوب می شود که از ادبیات تمثیلی و رمزگونه در شعر بهره گرفت، بنابراین می توان از وی به عنوان بنیانگذار ادبیات نمادین در جهان نام برد؛ این نوع ادبیات در اروپا در سده 19 و 20 میلادی شکل گرفت، در حالیکه «منطق الطیر» عطار شاخص ترین اثر در ادبیات نمادین است که در سده 13 میلادی نگاشته شد.

گفته می شود عطار نیشابوری این شاعر بنام در اثر حمله مغولان به ایران کشته شد و اکنون آرامگاه او در نیشابور زیارتگاه اصحاب دل و حامیان شعر و ادب فارسی است.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت روز بزرگداشت عطار نیشابوری حکیم و شاعر بزرگ ایرانی به گفت وگو با «حمیدرضا اردستانی رستمی» استاد ادبیات و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی پرداخت.

 


- متن کامل گفت وگو با ایرنا در ادامه آمده است:
** ایرنا: عطار نیشابوری را با چه اثرها و سروده هایی می توان شناخت؟
*** اردستانی: شیخ فـریـدالدین محمد عطار نیشابوری از بـزرگترین شاعران فارسی زبان محسوب می شود که آثـاری همچون الهی نامه(خسرونامه)، اسرارنـامه، مصیبت نامه، منطق الطیر(مقامات طیور)، دیوان غزل ها و قصیده ها، مختارنامه(رباعیات) و تذکرة الاولیا در حوزه ادب عرفانی از خود به یادگار گذاشت؛ به گونه ای که اگر بخواهیم سه شاعر بزرگ را در این حوزه معرفی کنیم، در کنار «ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی» و «مولانا جلال الدین بلخی» باید از عطار نام برد. در واقع ورود عرفان در ادب فارسی با سنایی آغاز با عطار کامل می شود و با مولانا به اوج خود می رسد. 

** ایرنا: وی از محضر چه استادانی بهره برد و از چه شاعران و حکیمانی تاثیر پذیرفت؟
 *** اردستانی: سنایی نقشی بنیادین در عرفانی کردن شعر فارسی داشت و از طرف دیگر، پیش از عطار؛ عرفان در خراسان رواجی چشمگیر یافته بود، بنابراین باید سرچشمه اندیشه عطار را در پیش از او جست وجو کرد. جهان بینی عرفانی در ایران بنیادی دیرینه دارد به گونه ای که به پیش از اسلام بازمی گردد و در عصر اسلامی با «حسین ابن منصور حلاج، بایزید بسطامی، ابوالحسن خرقانی، ابوسعید ابوالخیر، احمد غزالی و عین القضات همدانی» رشد می یابد تا اینکه این میراث عظیم عرفانی به عطار رسید و او را از توانمندان وادی عرفان ایرانی- اسلامی ساخت. البته این شاعر نامی از محضر بزرگانی چون «مجدالدین بغدادی» از شاگردان «نجم الدین کبری» از عارفان نامدار سده 6 بهره برده است. همچنین در برخی از تذکره ها، تفکر و مسیر عرفانی او را به «ابوسعید ابوالخیر» نسبت داده اند. 

** ایرنا: شاگردان برجسته این شاعر نامی چه افرادی بودند و چه شاعرانی راه او را ادامه دادند؟
*** اردستانی: آثار عطار از زمان زندگی شاعر، در میان مردم و به ویژه اهل عرفان از مقبولیت خاصی برخوردار بود. میزان شهرت و اهمیت او زمانی آشکار می شود که شاعر بزرگی مانند مولانا آشکارا از عطار یـاد می کند و فهم سخن خود را در گرو درک سخن وی می داند، چنانچه در این باره می گوید: «هر که سخنان عطار را به جد بخواند، اسرار سنایی را فهم کند و هر که سخنان سنایی را با اعتقاد مطالعه کند، کلام ما را درک کند». مولانا در مثنوی و غزلیات شمس به داستان هایی اشاره می کند که در متن های عرفانی پیش از او، از جمله آثار سنایی به ویژه عطار آمده است. به استناد سخن «بدیع‌الزمان فروزانفر» استاد زبان و ادبیات فارسی در کتاب «مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی»؛ مولانا در مثنوی با عطار نزدیک به 30 داستان با مضمون مشترک و همانند دارد. بنابـراین باید پذیرفت که بزرگترین شاعر عارف ایرانی، مولانا، بخشی از بزرگی خود را از عطار به دست آورده است و به گفته «محمدرضا شفیعی کدکنی» نویسنده و شاعر، اثر جاودانه «منطق الطیر» عطار، پس از مثنوی مولانا، بزرگترین اثر در حوزه ادبیات عرفانی به شمار می رود.

** ایرنا: نقش عطار را در ارتقای شعر فارسی چگونه ارزیابی می کنید؟
*** اردستانی: بیشتر آثار این شاعر در قالب مثنوی سروده شده است و می توان او را از تاثیرگذاران در مثنوی سرایی فارسی دانست اما باید اشاره کرد که عطار نقش بزرگی در تحول غزل عارفانه فارسی نیز داشته است. به گفته شفیعی کدکنی در بسیاری از غزل های این شاعر، نوعی سرگذشت و واقعه به تصویر کشیده می شود و این غزل ها شرح زندگینامه عارفی بزرگ به شمار می رود که ناگهان تحولی روحی او را دگرگون می سازد. مهم ترین ویژگی غزل عطار، تناسب میان صورت و معنا محسوب می شود و دیگر اینکه شاعر، غزل را از هر گونه اصطلاحات عرفانی تهی می کند زیرا هدف او بیان تجربه عرفانی خویش است، نه عرفان نمایی، مانند آنچه بعدها در غزل شاعران عرفان گرا مشاهده می شود.

** ایرنا: عطار نیشابوری در چه فضای سیاسی و اجتماعی می زیست؟
*** اردستانی: او در یکی از تـلخ ترین دوره های تاریخی زندگی می کرد. وجود قحطی و خشکسالی های مداوم، وضعیت نـامناسب اقتصادی، فرقه گرایی مذهبی- اجتماعی و وجود دسته بندی ها و جانبداری های محلی، نیشابور را ویران کرده بود. در آن زمان از یک طرف حکومت های غیر ایرانی در ایران مسلط بودند و از طرف دیگر فضای بسته خرافی و پر از جهل و تعصب بر کشور حاکم بود. می توان گفت عطار در 2 زنـدان رنج می برد، یکی زندان تن؛ دامی شیطانی که روح او را در خود زندانی کرده و او را از آن اصل الهی و روحانی دور ساخته بود و دیگری زندان ریا و زهدفروشی که بسیار او را آزار می داد و می کوشید این فضای رنج آور را در آثارش به تصویر کشد. عطار برای رهایی از زندان نخست، همانند بسیاری از اهل عرفان، مرگ پیش از مرگ(قطع تعلق دنیوی در عین زنده بودن) را پیش می گیرد و برای رهایی از زندان دوم، خرابات را درمانگر می داند: «ما ترک مقامات و کرامات گرفتیم/در دیر مغان راه خرابات گرفتیم/پی بر پی رندان خرابات نهادیم/ترک سخن عادت و طامات گرفتیم». از همین رو است که «عشق» در منظومه اندیشه وی بنیان تمامی باورها و سخنان او، حرف عشق و خرابات و در نهایت معرفت به حق می شود. باید به این نکته توجه داشت که عارفانی همچون عطار، روشی متفاوت با هنجارهای حاکم بر اجتماع داشته اند که این تفاوت را هم در شیوه های عملی آنان و هم در رفتاری که با بیان خویش داشتند، می توان مشاهده کرد. 

** ایرنا: عطار و آثار او در مغرب زمین چه جایگاهی داشته است؟
*** اردستانی: آشنایی اروپایی ها با این شاعر و برخی آثار وی از سده 19 میلادی آغاز شد و این امر از راه منظومه «پندنامه» منسوب به عطار روی داده است که در تعلق آن بـه این شاعر تـردید وجود دارد. افرادی مانند «فن اشتوئرمر» قطعه هایی از این منظومه و «سیلوس تر دوساسی» این اثر را ترجمه کردند. دوساسی نقش مهمی در معرفی منطق الطیر به غرب داشت. او بخش هایی از این کتاب را نیز ترجمه کرد و شاگرد وی «ژوزف الیدور گارسن دوتاسی» ترجمه ای به فرانسه از داستان شیخ صنعان منطق الطیر فراهم آورد. برپایه مستندات موجود، «ادوارد فیتز جرالد» نیز منطق الطیر را به انگلیسی ترجمه کرده است. بعدها «کارمارگرت اسمیت، استنلی نات، اریک هرملین» نیز منطق الطیر را ترجمه کردند. «جان ا. بویل» الهی نامه را به انگلیسی ترجمه کرد. «ایزابل دوگاستینه» مصیبت نامه را به فرانسه برگرداند و در سال های اخیر نیز «لیلی انور و مایکل بری» منطق الطیر را به فرانسه برگرداندند.

** ایرنا: راه های شناساندن عطار به جهانیان چیست؟
*** اردستانی: در دهه های اخیر آنگونه که باید توجه چندانی به مفاخر فرهنگی نشده است و این موضوع در حق بعضی بزرگان همچون عطار بیش از دیگران مشاهده می شود به گونه ای که در این سال ها کمتر سخنی در بزرگداشت او شنیده شده و جز چند مورد، همایش ملی برای این شاعر و نویسنده تاثیرگذار برگزار نشده است. به نظر می رسد، یکی از راه های شناساندن این بزرگمرد ایرانی به جهان، برگزاری همایش هایی در سطح بین المللی به شمار می رود که می تواند در شناخت عطار و معرفی نیشابور به ایران و جهان یاری دهنده باشد. البته در این راه باید جامعه دانشگاهی به ویژه گروه های زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه های استان خراسان پیشگام شوند. از طرف دیگر بایستی آثار او را به زبان های مهم دنیا ترجمه کرد؛ اگرچه پیش از این کوشش هایی در این زمینه انجام شده است اما کافی نیست. 

** ایرنا: میزان آشنایی دانشجویان با عطار چگونه است؟
 *** اردستانی: کتاب منطق الطیر عطار یکی از سرفصل های رشته زبان و ادبیات فارسی است که در دوره کارشناسی تدریس می شود. وجود این درس در رشته ادبیات، فرصت مناسبی محسوب می شود تا دانشجویان به اندازه ای با این شاعر نامی آشنا شوند. از آنجایی که عطار، آثاری فراوان و تاثیرگذاری در حوزه ادبیات عرفانی دارد، باید در دوره کارشناسی ارشد نیز از کتاب ها و آثار وی بهره گرفت اما متاسفانه در این مقطع تحصیلی چنین سرفصلی هایی وجود ندارد. 

اعلام برنامه های روز ملی عطار نیشابوری

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی نیشابور گفت: روز ملی عطار همچون سال های پیش از روز چهارشنبه 23فروردین با نواختن زنگ عطار با عنوان "آفتاب صبح نیشابور " در همه مدارس این شهرستان آغاز می شود.

عباس کرخی افزود:برگزاری همایش علمی و پژوهشی روز ملی عطار در روز جمعه 25فروردین با حضور پژوهشگران و عطار پژوهان برجسته کشور در فرهنگسرای سیمرغ از برنامه های ستاد بزرگداشت روز ملی عطار نیشابوری به مناسبت روز ملی عطار است که در آن از استادان رجبعلی لباف خانیکی و حسن مشایخی قدردانی خواهد شد.

او گفت: در حاشیه برگزاری این همایش ملی از آلبوم موسیقی عطار اثر "آرش کامور"استاد موسیقی و کتاب "مرگ اندیشی درآثار عطار نیشابوری"اثر دکتر مهدی نوروز رونمایی می شود.

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی نیشابور افزود: گلباران مقبره عطار نیشابوری، برگزاری مراسم شعرخوانی با عنوان "عصر شعر عطار"، قدردانی از برگزیدگان مسابقه بزرگ ادبی روز ملی عطار با عنوان "تا سیمرغ" و "بربال سیمرغ"، برگزاری نمایشگاه نقاشی "هفت وادی عشق آثار رضا ابراهیم آبادی، منطق خوانی و اجرای موسیقی از برنامه های روز جمعه 25 فروردین به مناسبت روز ملی عطار است.

کرخی گفت: نمایشگاه عکس "نیشابور امروز"آثار مرتضی امین الرعایایی، کارگاه مجسمه سازی، غرفه های داروهای گیاهی و جشنواره کتاب، کودک و دوچرخه نیز طی این ایام در آرامگاه عطار دایر خواهد بود.

شیخ فریدالدین محمد بن ابراهیم عطار نیشابوری شاعر و عارف فرهیخته حدود سال 540هجری قمری در کدکن از توابع نیشابور متولد شد و در سال 618هجری قمری در قتل عام نیشابور به دست مغولان  کشته  شد.

منطق الطیر، مصیبت نامه، الهی نامه، اسرار نامه، مختارنامه، مجموعه رباعیات، دیوان قصاید، غزلیات و تذکره الولیا از آثار اوست.

در تقویم ملی کشور 25فروردین به نام روز ملی شیخ فریدالدین محمد عطار نیشابوری درج شده است.

آغاز برنامه های روز ملی عطار درنیشابور

 

برنامه های روز ملی عطار از امروز چهارشنبه 23فروردین با نواختن زنگ عطار با عنوان "آفتاب صبح نیشابور " در همه مدارس این شهرستان آغاز شد.

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی نیشابور گفت:به همین مناسبت از امروز نمایشگاه عکس "نیشابور امروز"آثار مرتضی امین الرعایایی، کارگاه مجسمه سازی، غرفه های داروهای گیاهی و جشنواره کتاب، کودک و دوچرخه در آرامگاه عطار دایر شده است.

عباس کرخی افزود: برگزاری همایش علمی و پژوهشی با حضور پژوهشگران و عطار پژوهان برجسته کشور در فرهنگسرای سیمرغ با قدردانی از استادان رجبعلی لباف خانیکی و حسن مشایخی، رونمایی از آلبوم موسیقی عطار اثر "آرش کامور"استاد موسیقی و کتاب "مرگ اندیشی درآثار عطار نیشابوری"اثر دکتر مهدی نوروز، گلباران مقبره عطار نیشابوری، برگزاری مراسم شعرخوانی با عنوان "عصر شعر عطار"، قدردانی از برگزیدگان مسابقه بزرگ ادبی روز ملی عطار با عنوان "تا سیمرغ" و "بربال سیمرغ"، برگزاری نمایشگاه نقاشی "هفت وادی عشق آثار رضا ابراهیم آبادی، منطق خوانی و اجرای موسیقی از برنامه های بزرگداشت روز ملی عطار نیشابوری در روز جمعه 25 فروردین است.

شیخ فریدالدین محمد بن ابراهیم عطار نیشابوری شاعر و عارف فرهیخته حدود سال 540هجری قمری در کدکن از توابع نیشابور متولد شد و در سال 618هجری قمری در قتل عام نیشابور به دست مغولان کشته شد.

منطق الطیر، مصیبت نامه، الهی نامه، اسرار نامه، مختارنامه، مجموعه رباعیات، دیوان قصاید، غزلیات و تذکره الولیا از آثار اوست.

در تقویم ملی کشور 25فروردین به نام روز ملی شیخ فریدالدین محمد عطار نیشابوری درج شده است.

به کانال سرزمین جاوید بپیوندید : telegram.me/sarzaminjavid

0 0
شیما   1396/1/25 12:10:52

"گر دوزخ شود همراه من / هفت دوزخ سوزد از یک آه من"

استاد دینانی: عطار به عنوان یک عارف بزرگ می گوید هفت دوزخ می سوزد از یک آه من، شاید بعضی این را یک اغراق شاعرانه بدانند اما من اینگونه نمی دانم بلکه این یک حقیقت نفس الامری است و سؤال خوبی را مطرح کردید که عشق و سوزندگی یعنی چه؟چرا عشق سوزنده است؟ اولا عشق، عصاره عقل است بعضی فکر می کنند عشق که آمد دیگر عقل نیست بله عقل اقتصادی و عقل سیاسی و عقل بازاری دیگر نیست اما عقل وقتی که خلاصه شد و از تمام تعلقات رها شد آن می شود عشق. عشق یعنی عصاره ناب عقل، عشق همه اش درایت است و فهم است. اما چه فهمی؟ عشق وقتی پیدا می شود که تعلقات پایینی نباشد ببینید انسان همه اش تعلقات است؛ همه چیز به همه چیز وابسته است؛ اگر وابستگی را از این موجودات بگیریم چه باقی می ماند؟ اصلا" عالم باقی نمی ماند، همه عالم به هم وابسته است. انسان همه انواع وابستگی ها را دارد از وابستگی های بدنی که ترکیب این سلولهاست تا نفس ناطقه و تعلقات ، آیا کسی می تواند بشمارد که خواسته های انسان چند رنگ است؟ خیر، چون لایتناهی است پس اینها همه تعلق است و این تعلقات هر خواسته انسان را به خواسته ای دیگر متعلق می کند، خواستن یعنی تعلق، خواستن تعلق به چی است؟ به آن امری که شما آن را می خواهی بستگی دارد که شما چه می خواهی. پس در خواسته شده می مانی ولی این ماندن، مانع تعالی است شما بالاتر بروی خواسته ات بالاتر است حالا عشق وقتی که پیدا می شود تمام خواسته های دون پایه و ناچیز را محترق می کند عشق یعنی آنجا که دیگر این تعلقات انسان را می سوزاند همه را نابود می کند و یک چیز باقی می ماند آن یک چیز که فوق همه چیز است. ببینید معشوق در نظر عاشق از همه چیز بالاتر است اگر از مجنون بپرسی که بهترین موجود عالم هستی چیست؟ می گوید لیلی، هر عاشقی معشوق خاص خودش را دارد من کاری ندارم اگر مجنون یک قدری بالاتر می رفت دیگر لیلی را هم نمی دید!حالا عاشقی هم که عطار می گوید معشوقی دارد که فوق هر معشوقی است حق تبارک و تعالی اگر معشوق انسان واقع شد و به حقیقت مطلق عشق بورزد، عشق هم باید مطلق باشد آیا می شود معشوق مطلق باشد و عشق مطلق نباشد؟ خیر، عشق مطلق یعنی چه؟ یعنی هر آنچه مادون است می سوزاند وقتی که عطار می گوید: "صد دوزخ اثر آه من است"این چه آهی است؟ آن شرارۀ عشقی است که هر چه مادون حق تبارک و تعالی است سوخته است. مادون حق چیست؟ مُلک و ملکوت است، حتی بهشت و جهنم دیگر آنجا معنی ندارد برای کسی که در حق مستغرق است ...

0 0
alma   1396/1/25 12:08:48

و گفت:
اگر دوزخ را به من بخشند
هرگز هیچ عاشق را نسوزم
از بهر آنکه عشق
خود، او را صد بار
سوخته است.

عطار نیشابوری
از تذکره الاولیا، ذکر یحیی بن معاذ

0 0
مینو   1396/1/25 12:07:55

صاحب دلى، براى اقامه نماز به مسجدى رفت .
نمازگزاران ، همه او را شناختند ؛ پس ، از او خواستند كه پس از نماز، بر منبر رود و پند گويد .
پذيرفت .
نماز جماعت تمام شد .
چشم ها همه به سوى او بود.
مرد صاحب دل برخاست و بر پله نخست منبر نشست .
بسم الله گفت و خدا و رسولش را ستود. آن گاه خطاب به جماعت گفت :
مردم !هر كس از شما كه مى داند امروز تا شب خواهد زيست و نخواهد مرد، برخيزد!
كسى برنخاست .
گفت :
حالا هر كس از شما كه خود را آماده مرگ كرده است ، برخيزد!
باز كسى برنخاست .
گفت :
شگفتا از شما كه به ماندن اطمينان نداريد و براى رفتن نيز آماده نيستيد!!!!

(تذكرة الاولياء - عطار نیشابوری)

0 0
mitra   1396/1/25 12:06:00


همه عالم پر است از من ولی من در میان پنهان
مگر گنج همه عالم نهان با خویشتن دارم

نسیمی گر نمی یابم ز زلف یوسف قدسم
ندارم هیچ نومیدی که بوی پیرهن دارم



بخشی از غزل حضرت شیخ فریدالدین عطار نیشابوری